{"id":51243,"date":"2022-09-04T09:09:06","date_gmt":"2022-09-04T07:09:06","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=51243"},"modified":"2022-09-04T09:09:06","modified_gmt":"2022-09-04T07:09:06","slug":"wate-ya-misaq-i-milli-ciye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=51243","title":{"rendered":"Wate ya `M\u00eesaq-\u00ee M\u00eell\u00ee` \u00c7\u00eeye?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Memed Serdar<\/strong><\/p>\n<p>Rej\u00eema fa\u015f\u00eest ya Tirkiy\u00ea \u00fb ji avakirina w\u00ee heta roja \u00eero hem\u00fb hik\u00fbmet\u00ean v\u00ea rej\u00eem\u00ea, di gelek mijaran de ner\u00een\u00ean wan ji hev pir c\u00fbda be j\u00ee, di pol\u00eet\u00eekaya \u00eemha \u00fb \u00eenkar de \u00fbslub, r\u00ea \u00fb r\u00eabaz\u00ea van hik\u00fbmetan wek hevd\u00fb ne. Bi v\u00ea siyaset\u00ea gelek netewan di h\u00fbndir\u00ea xwe de helandin \u00fb t\u00fbne kirin. Di ser\u00eede erdn\u00eegariya anadol\u00ea \u00fb bak\u00fbr\u00ea Kurd\u00eestan ji d\u00eeroka kevn heta avakirina komara Tirkiy\u00ea, weke moza\u00eeka gelan b\u00fb.<\/p>\n<p>Komek c\u00fbwan \u00fb rew\u015fenb\u00eer\u00ean fa\u015f\u00eest \u00fb r\u00eaxistina wan a bi nav\u00ea \u00cett\u00eehad-\u00ee Terak\u00ee, bi hedefa Turan\u00eezm siyaseta \u00eenkar \u00fb \u00eemhay\u00ea p\u00ea\u015f xistin. Ev koma fa\u015f\u00eest ji bermayiy\u00ean \u00eemparatoriya Osman\u00ee ji xwe re, li gor \u00eedeoloj\u00ee \u00fb xeyal\u00ean xwe dewleta dagirker ya Tirkiy\u00ea ava kirin.<\/p>\n<p>N\u00eeqa\u015f\u00ean destp\u00eak\u00ea avakirina Komara Tirkiy\u00ea de, li gor nex\u015feya niha be\u015fek\u00ee mezin ya S\u00fbr\u00ee \u00fb Iraq j\u00ee di nav s\u00eenor\u00ean osmaniyan b\u00fb. Koma fa\u015f\u00eest ya \u00eett\u00eehad-\u00ee terak\u00ee v\u00ea nex\u015fey\u00ea j\u00ee xwe re esas girt \u00fb biryar da ku dewleta n\u00fb y\u00ea b\u00ea avakirin, div\u00ea s\u00eenor\u00ea w\u00ee wiha b\u00ea esas girtin \u00fb nav\u00ea v\u00ea biryara xwe dan\u00een &#8220;M\u00eeSAQ-\u00ee M\u00eeLL\u00ee&#8220;. P\u00ee\u015ftre n\u00eeqa\u015f\u00ean peymana Lozan\u00ea de gav pa\u015fde av\u00eatin \u00fb her\u00eam\u00ean niha weke S\u00fbr\u00ee \u00fb Iraq t\u00ea naskirin tesl\u00eem\u00ee \u00cengil\u00eestan \u00fb Fransa kirin.<\/p>\n<p>Dewleta dagirker ya Tirkiy\u00ea, di p\u00ea\u015fengtiya Kemal Atat\u00fbrk de bi yek merc\u00ee raz\u00ee b\u00fb ku ji `m\u00eesaq-\u00ee m\u00eell\u00ee` gav pa\u015fde bav\u00eaje. Ew merc, erdn\u00eegariya moza\u00eeka gelan xerakirin \u00fb li \u015f\u00fbna w\u00ea bi siyaseta \u00eemha \u00fb \u00eenkar\u00ea `yek netew, yek dewlet \u00fb yek al` avakirin. Herwiha hem\u00fb dewlet\u00ean aliy\u00ean peymana Lozan\u00ea, v\u00ea qirkirin\u00ea rewa bib\u00eenin \u00fb \u00e7av\u00ean xwe ji bo v\u00ea siyaset\u00ea bigrin. Tevayiya d\u00eeroka komara tirkiy\u00ea, di v\u00ea siyaset\u00eade bi giran\u00ee, heta avab\u00fbna hereketa rizgariya neteweya Kurd (PKK) bi ser ketin.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee \u015fer \u00fb teko\u015f\u00eeneke 50 sal bihor\u00ee, dewleta dagirker ya tirkiy\u00ea f\u00eam kir ku netewa Kurd hember siyaseta \u00eenkar \u00fb \u00eemhay\u00ea berxwedaneke d\u00eerok\u00ee da \u00fb xwe \u00eespat kir ku kes nikare Kurdan \u00eenkar bike \u00fb t\u00fbne bike. Bi f\u00eam kirina v\u00ea rastiy\u00ea ve dewleta dagirker ya Tirkiy\u00ea, sererast kirina peymana Lozan\u00ea xist rojev\u00ea \u00fb hem\u00fb n\u00eeqa\u015f\u00ean li ser S\u00fbr\u00ee \u00fb Iraq`\u00ea de behsa `m\u00eesaq-\u00ee m\u00eell\u00ee` kir.<\/p>\n<p>Yan\u00ee dewleta dagirker ya tirkiye ji hem\u00fb c\u00eehan\u00ea re dib\u00eaje, &#8220;li hember t\u00fbnekirina Kurdan min her\u00eama bi nav\u00ea `m\u00eesaq-\u00ee m\u00eell\u00ee` dev j\u00ea berda. L\u00ea min nekar\u00ee Kurdan t\u00fbne bikim. Ji ber w\u00ee ez\u00ea cardin hewldana t\u00fbne kirina Kurdan bidom\u00eenim, l\u00ea her\u00eama `m\u00eesaq-\u00ee m\u00eell\u00ee` j\u00ee ez\u00ea bigrim. Ev p\u00eelan\u00ea xwe bi hicet\u00ean `fikar\u00ean ewlekar\u00ee`, `\u00ear\u00ee\u015f li ser welat\u00ea me heye`, \u00fb `avakirina her\u00eama bi ewle` dixwaze p\u00eak b\u00eene.<\/p>\n<p>Raya g\u00ee\u015ft\u00ee ya c\u00eehan\u00ea dizanin ku, dewleta dagirker ya tirkiye pir bi e\u015fkerey\u00ee dijmin\u00ea netewa Kurde. Di hem\u00fb be\u015f\u00ean j\u00eeyan\u00ea de hember Kurdan \u015fereke pir dijwar dime\u015f\u00eene. Ev gotin\u00ean `fikar\u00ean ewlehiy\u00ea \u00fb hwd` ji bo \u00ear\u00ee\u015f\u00ea Kurdan bike, bikar t\u00eene. Herwiha gotin\u00ean ` her\u00eama bi ewle` qa\u015fo maf\u00ea xwe y\u00ea `m\u00eesaq-\u00ee m\u00eell\u00ee` bi dest bixe, bi kar t\u00eene.<\/p>\n<p>Nakokiy\u00ea mezin ewe ku, hem her roj behsa maf\u00ea xwe y\u00ea `m\u00eesaq-\u00ee m\u00eell\u00ee` dike. Hem j\u00ee di her n\u00eeqa\u015f\u00ea de dib\u00eaje em ji bo yek\u00eetiya erd\u00ean S\u00fbr\u00ee \u00fb \u00eeraq`\u00ea bi r\u00eaz in. Li gor siyaseta xwe ya derewker \u00fb b\u00ea exlaq, dixwaze di ser\u00eede raya g\u00ee\u015ft\u00ee \u00fb pi\u015ftre j\u00ee h\u00eaz\u00ean xwe garantor\u00ea her\u00eam\u00ea dib\u00eenin bi xap\u00eene.<\/p>\n<p>Dewleta tirkiy\u00ea ya dagirker li ser esas\u00ea qirkirin \u00fb t\u00fbnekirina gelan hatiye avakirin. Heta roja \u00eero j\u00ee li ser heman p\u00eevanan dime\u015fe, ev t\u00ea f\u00eam kirin \u00fb heta asteke ev normale. L\u00ea raya g\u00ee\u015ft\u00ee ya c\u00eehan\u00ea \u00fb h\u00eaz\u00ean qa\u015fo xwe garantor\u00ea her\u00eam\u00ea dib\u00eenin \u00e7ima behsa v\u00ea nakokiy\u00ea nakin.<\/p>\n<p>Ned\u00eetina heq\u00eeqetan bi hem\u00fb \u00eeht\u00eemalan de d\u00fb sedem\u00ea w\u00ea hene. Sedema yekem, \u00eeht\u00eemal heye ku raya g\u00ee\u015ft\u00ee \u00fb h\u00eaz\u00ean xwe garantor dib\u00eenin, wateya `m\u00eesaq-\u00ee m\u00eell\u00ee` nizanin. \u00ceht\u00eemal\u00ea duyem j\u00ee, y\u00ean ku li ser p\u00ea\u015feroja her\u00eam\u00ea n\u00eeqa\u015f dikin hem\u00fb j\u00ee, v\u00ea p\u00eelana dewleta dagirker ya Tirkiy\u00ea dizanin \u00fb pejirandine j\u00ee, ten\u00ea ji raya g\u00ee\u015ft\u00ee re e\u015fkere nekirine.<\/p>\n<p>Di civ\u00eena NY de nex\u015feya bak\u00fbr\u00ea S\u00fbr\u00ee y\u00ea ku li ser w\u00ea her\u00eama ka\u015fo bi ewle hatib\u00fb x\u00eaz kirin, Erdogan n\u00ee\u015fan\u00ee raya g\u00ee\u015ft\u00ee da \u00fb hember\u00ea w\u00ee \u00e7i helwestek c\u00eedd\u00ee derneket. Ev sekn \u00fb b\u00ea helwest\u00ee \u00eeht\u00eemala d\u00fbyem pi\u015ftrast dike. Ji bo w\u00ea dive ji naha ve, her kes xwe li gor v\u00ea rastiye amade bike \u00fb li gor v\u00ea rew\u015f\u00ea tedb\u00eer\u00ean xwe bigre.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Memed Serdar Rej\u00eema fa\u015f\u00eest ya Tirkiy\u00ea \u00fb ji avakirina w\u00ee heta roja \u00eero hem\u00fb hik\u00fbmet\u00ean v\u00ea rej\u00eem\u00ea, di gelek mijaran de ner\u00een\u00ean wan ji hev pir c\u00fbda be j\u00ee, di pol\u00eet\u00eekaya \u00eemha \u00fb \u00eenkar de \u00fbslub, r\u00ea \u00fb r\u00eabaz\u00ea van hik\u00fbmetan wek hevd\u00fb ne. Bi v\u00ea siyaset\u00ea gelek netewan di h\u00fbndir\u00ea xwe de helandin \u00fb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":49113,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-51243","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51243"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51243\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51244,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51243\/revisions\/51244"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/49113"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}