{"id":50488,"date":"2022-07-31T09:15:58","date_gmt":"2022-07-31T07:15:58","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=50488"},"modified":"2022-07-31T09:15:58","modified_gmt":"2022-07-31T07:15:58","slug":"kurdistan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=50488","title":{"rendered":"Kurdistan"},"content":{"rendered":"<p>Faruk Sakik<\/p>\n<p>Di 24&#8217;\u00ea T\u00eermeh\u00ea de Kurdan li Lozan\u00ea konferansek li dar xist. N\u00eazik\u00ee 57 saz\u00ee \u00fb r\u00eaxistin\u00ean Kurdistan\u00ee \u00fb kesayet\u00ean navdar tevl\u00ee v\u00ea konferans\u00ea b\u00fbn. Gelek n\u00eeqa\u015f, axaftin \u00fb n\u00eerxandin\u00ean gir\u00eeng hatin kirin. Her weke provaya salvegera 100&#8217;an ya peymana Lozan\u00ea b\u00fb. Di encamnamey\u00ea de plansaziya sala p\u00ea\u015f j\u00ee hat destn\u00ee\u015fankirin.<\/p>\n<p>Em\u00ea van daynin aliyek\u00ee \u00fb behsa mijareke ku bi salan e t\u00ea n\u00eeqa\u015fkirin bikin. \u201cLi Lozan\u00ea Kurdistan hat \u00e7ar par\u00e7ekirin\u201d. Na\u2026 bi Peymana Lozan\u00ea Kurdistan neb\u00fb 4 par\u00e7e. Jixwe li ser Kurdistan\u00ea 2 dewlet\u00ean dag\u00eerker heb\u00fbn. Bi peymana Lozan\u00ea jimara dewlet\u00ean li ser xaka Kurdistan\u00ea dag\u00eerker b\u00fbn b\u00fb \u00e7ar. Kurdistan ne 4 par\u00e7e ye. Dewlet\u00ean li ser axa Kurdistan\u00ea bi cih b\u00fby\u00een, \u00e7ar in.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee \u015faristaniya Medan li ser xaka Kurdan h\u00eaz \u00fb dewletan dest diguhertin. Yek dihat li ser xaka Kurdan bi navek\u00ee cuda \u00eemparatoriyek yan j\u00ee dewleteke n\u00fb ava dikir \u00fb roj dihat radest\u00ee desthilatdariyeke din dikir. L\u00ea di wan deman de ti car\u00ee nav\u00ea Kurdan \u00fb Kurdistan winda nedib\u00fbn. Kurdan di her serdem\u00ea de nasnameya xwe diparast.<\/p>\n<p>V\u00ea rew\u015f\u00ea heta 17&#8217;\u00ea Gulana 1639\u2019an dewam kir. Bi peymana Qesra-\u015e\u00eer\u00een, ya di navbeyna Osman\u00ee \u00fb Safewiyan de hat\u00ee imzekirin, Kurdistan b\u00fb du par\u00e7e. Par\u00e7ey\u00ea mezin di bin\u00ea dag\u00eerkeriya Osmaniyan de b\u00fb. V\u00ea rew\u015f\u00ea heta \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea yek\u00ea dewam kir. \u00cemparatoriya Osman\u00ee di v\u00ee \u015fer\u00ee de t\u00eak \u00e7\u00fb \u00fb stat\u00fbya gel\u00ean di bin\u00ea dagirkeriya wan de dihat guhertin. Hin gel j\u00ee dihatin qirkirin.<\/p>\n<p>Di 24\u2019\u00ea T\u00eermeha 1923\u2019yan de, bi Peymana Lozan\u00ea, xaka Osmaniyan ku di \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea de t\u00eak \u00e7\u00fbb\u00fb dihat dabe\u015fkirin. Kemal\u00eestan, M\u00fbsil \u00fb Kerk\u00fbk firotin \u00cengilizan da Kurd nebin xwed\u00ee stat\u00fb. Bi v\u00ee away\u00ee s\u00eenor\u00ea xwe y\u00ea \u00eero bi dest xistin \u00fb Kurdistan j\u00ee b\u00fb welatek\u00ee kolon\u00ee ya navdewlet\u00ee.<\/p>\n<p>Du dewlet\u00ean n\u00fb hatib\u00fbn her\u00eam\u00ea; Fransa \u00fb Ingilistan. Dervey\u00ee \u00eeradeya neteweya Kurd, nex\u015feya her\u00eam\u00ea jin\u00fbve dihate x\u00eazkirin. Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea di bin\u00ea manda Ingil\u00eezan de radest\u00ee r\u00eaveberiya Iraq\u00ea; rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea di bin\u00ea manda Fransa de radest\u00ee r\u00eavebiriya S\u00fbriy\u00ea kirin ku ev xaka Kurdistan\u00ea di bin\u00ea serweriya kolonyal\u00eest ya Osmaniyan de b\u00fb.<\/p>\n<p>Dixwazim behsa b\u00fbyereke b\u00fby\u00eem \u015fahid bi we re parve bikim. Ji bo girtina v\u00eezey\u00ea min ser\u00ee li konsolosxaneya Qibris\u00ea da. \u015eert\u00ean ji min hat\u00een xwestin r\u00eaz kirib\u00fbn \u00fb agahiyeke din j\u00ee parve kirib\u00fbn \u00fb gotib\u00fbn; \u201cEm v\u00eezey\u00ea nadin ji bo her\u00eam\u00ean me y\u00ean di bin\u00ea dag\u00eerkeriya dewleta tirk\u00ee de.&#8221;<\/p>\n<p>Bala min ki\u015fandib\u00fb, \u00e7ima nedigotin \u2018Bak\u00fbr\u00ea Qibris\u2019. Lewra dijmin\u00ean wan ew nav l\u00ea kirib\u00fbn. Bi israr nedixwestin v\u00ea t\u00eageh\u00ea bi kar b\u00eenin. Ji bo wan Qibris yek par\u00e7e b\u00fb. Ti car\u00ee negotin welat\u00ea me b\u00fbye 2 par\u00e7e.<\/p>\n<p>Em vegerin Kurdistan\u00ea. Her\u00eama di bin\u00ea dag\u00eerkeriya dewleta tirk\u00ee de wiha t\u00ea binavkirin; \u2018<strong>Dogu Anadolu\u2019<\/strong>, v\u00ea j\u00ee t\u00ear\u00ea nekir her\u00eamek din j\u00ee l\u00ea z\u00eade kirin \u00fb gotin, \u2018<strong>Guneydogu Anadolu<\/strong>\u2019. Dijmin\u00ea gel\u00ea Kurd bi zaneb\u00fbn ev t\u00eageh xistin nava jiyana me ya rojane. Ji bo ku her\u00eam bi Kurdistan\u00ea ney\u00ea binavkirin. Em j\u00ee li gor\u00ee w\u00ea tev digerin. Ji bo her\u00eama di bin\u00ea dag\u00eerkeriya Iraq\u00ea de j\u00ee dib\u00eajin \u2018Kuzey Iraq\u2019. Ev t\u00eageh wisa belav b\u00fbye \u00fb cih girtiye li her\u00eama di bin\u00ea dag\u00eerkeriya dewleta tirk\u00ee de hin Kurd\u00ean dij\u00een, dib\u00eajin \u201cez \u00e7\u00fbm, Kuzey Iraq\u00ea\u201d. \u015eerm e.<\/p>\n<p>Div\u00ea welat\u00ea Kurdan bi Kurdistan\u00ea were binavkirin. M\u00eenak; li \u015f\u00fbna rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea, nav\u00ea her\u00eama di bin\u00ea dag\u00eerkeriya dewleta \u00ceran\u00ea de.<\/p>\n<p>Yan j\u00ee nav\u00ean her\u00eam, baj\u00ear, nav\u00e7e, gundan were bikaran\u00een. Li \u015f\u00fbna, ez ji bakur im, \u201cez ji M\u00fb\u015f\u00ea me\u201d were bikaran\u00een.<\/p>\n<p>Daw\u00ee: Kurdistan ne \u00e7ar par\u00e7e ye. \u00c7ar dewlet\u00ean dag\u00eerker li ser axa Kurdistan\u00ea hene.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Faruk Sakik Di 24&#8217;\u00ea T\u00eermeh\u00ea de Kurdan li Lozan\u00ea konferansek li dar xist. N\u00eazik\u00ee 57 saz\u00ee \u00fb r\u00eaxistin\u00ean Kurdistan\u00ee \u00fb kesayet\u00ean navdar tevl\u00ee v\u00ea konferans\u00ea b\u00fbn. Gelek n\u00eeqa\u015f, axaftin \u00fb n\u00eerxandin\u00ean gir\u00eeng hatin kirin. Her weke provaya salvegera 100&#8217;an ya peymana Lozan\u00ea b\u00fb. Di encamnamey\u00ea de plansaziya sala p\u00ea\u015f j\u00ee hat destn\u00ee\u015fankirin. Em\u00ea van daynin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":48384,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-50488","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50488","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50488"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50488\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50489,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50488\/revisions\/50489"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/48384"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}