{"id":50438,"date":"2022-07-26T12:07:33","date_gmt":"2022-07-26T10:07:33","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=50438"},"modified":"2022-07-26T12:07:33","modified_gmt":"2022-07-26T10:07:33","slug":"peymana-kustina-kurdan-lozan-24e-tirmehe-1923","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=50438","title":{"rendered":"Peymana ku\u015ftina Kurdan: Lozan, 24\u2019\u00ea T\u00eermeh\u00ea 1923"},"content":{"rendered":"<p>S\u00eepan \u015e\u00eenda<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Di \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea yek\u00ea de dewleta Osman\u00ee ya 600 salan desthilatdar\u00ee kir\u00ee t\u00eak di\u00e7e. B\u00eaguman ev desthilatdariya 600 salan dom kir\u00ee ne hema wel\u00ea bi h\u00easan\u00ee xwe li ser piyan girtiye. Xw\u00eena bi milyonan feq\u00eer \u00fb jaran hatiye rijandin, mal hatine talankirin \u00fb w\u00earankirin, ocax hatine korkirin, dewlet hatine hilwe\u015fandin, zilm \u00fb zor li xelk\u00ea hatiye kirin \u00fb hwd. L\u00ea di desp\u00eaka sedsala 20\u2019an de \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea yek\u00ea dest p\u00ea dike \u00fb ev dewleta zordar \u00fb m\u00eat\u00eenger di v\u00ee \u015fer\u00ee de t\u00ea hilwe\u015fandin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee t\u00eak\u00e7\u00fbna dewleta Osman\u00ee ya di \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea de, ji netewey\u00ean di bin\u00ea m\u00eat\u00eengeriya wan de hema hema hem\u00fbyan maf\u00ea xwe y\u00ea serxweb\u00fbn\u00ea standine ji bil\u00ee Kurdan. Pi\u015ft\u00ee \u015fer dewlet\u00ean dinyay\u00ea li hev r\u00fbdinin \u00fb konferanseke mezin li bajar\u00ea Sw\u00eesre Lozan\u00ea p\u00eak t\u00eenin. 24\u2019\u00ea T\u00eermeha 1923\u2019yan ev peymana malkambax di navbera dewlet\u00ean di \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea de serket\u00ee (Br\u00eetanya, Frense, \u00cetalya, Yewnan, Japonya) \u00fb n\u00fbner\u00ean Tirkan de hatiye destn\u00ee\u015fankirin. Ya rast van dewlet\u00ean m\u00eat\u00eenger jixwe Kurdistan di peymana Sykes-Pickot\u00ea de (1916) kirib\u00fbn \u00e7end qet \u00fb li xwe par ve kirib\u00fbn. Herwiha d\u00eesa di peymana Sewr\u00ea de (10\u2019\u00ea Tebaxa 1920\u2019an) Kurdistan kirib\u00fbn qet l\u00eabel\u00ea d\u00eesa ji li gor\u00ee v\u00ea peyman\u00ea Kurdistaneke ki\u00e7ik ava kirib\u00fbn. Mixabin di peymana Lozan\u00ea de gelek l\u00eestok t\u00ean l\u00eestin \u00fb Kurd li wir ji ned\u00eet\u00ee ve t\u00eane \u00fb ti maf\u00ea wan nay\u00ea naskirin. Ji maf naskirin\u00ea w\u00eade, ew dewlet\u00ean ku di w\u00ea konferans\u00ea de amade b\u00fbne \u00fb peyman destn\u00ee\u015fankirine, di heman dem\u00ea de fermana Kurdan destn\u00ee\u015fan kirine. Destn\u00ee\u015fankirina wan ya li bin\u00ea w\u00ea peyman\u00ea, ji bo Kurdan \u00ead\u00ee destp\u00eakeke n\u00fb b\u00fb. Xiyaneteke mezin li wan hatib\u00fb kirin \u00fb welat\u00ea wan ji aliy\u00ea dinyay\u00ea ve di nava \u00e7ar dewletan de hatib\u00fb parvekirin. Ev destn\u00ee\u015fankirin di heman dem\u00ea de dest\u00fbrday\u00eena ku\u015ftina Kurdan b\u00fb. Wan dewlet\u00ean ew peyman destn\u00ee\u015fan kir\u00een di heman dem\u00ea de soza xwe dab\u00fbn \u00e7ar dewletan ku \u00e7i b\u00eenin ser\u00ea Kurdan w\u00ea deng\u00ea xwe nekine \u00fb heta w\u00ea pi\u015ftgiriya wan j\u00ee bikin. N\u00fbner\u00ean dewleta tirk\u00ee ya n\u00fb bi awayek\u00ee serket\u00ee vegeriyab\u00fbn \u00fb wan dizan\u00ee \u00ead\u00ee dikarin her ti\u015ft\u00ee b\u00eenin ser\u00ea Kurdan \u00fb w\u00ea ti kes j\u00ee deng\u00ea xwe neke. Ew b\u00fbb\u00fbn dewlet \u00fb xiyanet li Kurdan hatib\u00fb kirin. Ew biratiya ku di \u00e7eperen \u015fer\u00ee de li ser dev\u00ea wan b\u00fb ti\u015fteke din \u00fb \u00ead\u00ee bira b\u00fbb\u00fbn neyar, xay\u00een, e\u015fqiya \u00fb teror\u00eest. Ew yan biray\u00ean ku ten\u00ea di \u201ctengiy\u00ea\u201d de dihat b\u00eera wan li wir ji pi\u015ft\u00ea ve dab\u00fbn ber xenceran \u00fb dil \u00fb hinav\u00ea wan peritandib\u00fbn \u00fb birat\u00ee li wir binax kirib\u00fbn. Mane ew gihab\u00fbn mexseda xwe \u00fb \u00ead\u00ee \u00e7i bira j\u00ee ji wan re ne lazim b\u00fbn.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bel\u00ea pi\u015ft\u00ee v\u00ea peyman\u00ea jiyana Kurdan j\u00ee t\u00eaguhertin \u00fb dikevine qonaxeke n\u00fb. Kurd ji v\u00ea peyman\u00ea qet raz\u00ee neb\u00fbne \u00fb \u00ead\u00ee dest bi kar\u00fbbar\u00ea \u015fer\u00ea azadiy\u00ea dikine. Ji her al\u00ee ve dikevine nava tevvger\u00ea \u00fb li her \u00e7ar par\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea zana, alim, seroke\u015f\u00eer \u00fb r\u00eaber\u00ean Kurdan dikevin nava bizav\u00ea \u00fb li riy\u00ean yek\u00eetiy\u00ea, r\u00eaxistinb\u00fbn\u00ea \u00fb azadiy\u00ea digerin. Serhildan dest p\u00ea dikin, l\u00ea mixabin dijmin\u00ea ku di roj\u00ean tengiy\u00ea de digot \u201cbira\u201d xedar \u00fb b\u00eainsaf e \u00fb ti rehm di dil\u00ea w\u00ee de n\u00eene. \u00c7i li Bakur, \u00e7i li Ba\u015f\u00fbr, \u00e7i li Rojhilat \u00fb \u00e7i li Rojava \u00ead\u00ee qirkirina Kurdan bi awayek\u00ee dijwar dest p\u00ea dike \u00fb mixabin h\u00ea j\u00ee didome.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00eepan \u015e\u00eenda &nbsp; &nbsp; Di \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea yek\u00ea de dewleta Osman\u00ee ya 600 salan desthilatdar\u00ee kir\u00ee t\u00eak di\u00e7e. B\u00eaguman ev desthilatdariya 600 salan dom kir\u00ee ne hema wel\u00ea bi h\u00easan\u00ee xwe li ser piyan girtiye. Xw\u00eena bi milyonan feq\u00eer \u00fb jaran hatiye rijandin, mal hatine talankirin \u00fb w\u00earankirin, ocax hatine korkirin, dewlet hatine hilwe\u015fandin, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":47898,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-50438","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50438","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50438"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50438\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50439,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50438\/revisions\/50439"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/47898"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50438"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50438"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50438"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}