{"id":46192,"date":"2022-01-23T10:50:00","date_gmt":"2022-01-23T08:50:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=46192"},"modified":"2022-01-31T13:35:26","modified_gmt":"2022-01-31T11:35:26","slug":"tekosina-pkke-ya-zimane-kurdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=46192","title":{"rendered":"T\u00eako\u015f\u00eena PKK\u2019\u00ea ya ziman\u00ea kurd\u00ee"},"content":{"rendered":"<p><strong>Far\u00fbk Sakik<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee \u015fore\u015fa \u015e\u00eax Se\u00eed hat t\u00eakbirin, di 8 Kan\u00fbna 1925\u2019an de, paketa bi nav\u00ea \u201cplana \u00eeslahata rojhilat\u201d hat amadekirin. Ev plan ji 28 xalan p\u00eak dihat. Di xala 14\u2019an de ziman\u00ea kurd\u00ee hatib\u00fb qedexekirin.<\/p>\n<p>Plana \u00ceslahata Rojhilat: Xal 14: \u00a0\u201cEw kes\u00ean ku bi esl\u00ea xwe Tirk\u2019in l\u00ea di kurd\u00eetiy\u00ea de bi ser neketine \u00fb t\u00eak \u00e7\u00fbne, li navend\u00ean wilayet \u00fb nav\u00e7eyan, li da\u00eerey\u00ean hukumet, beledyayan, dibistan, bazaran \u00fb li saz\u00ee \u00fb dezgeh\u00ean din de, ji bil\u00ee ziman\u00ea tirk\u00ee biaxivin, w\u00ea li gor hukm\u00ea muxalefetkirin \u00fb ser\u00eerakirina li hember\u00ee hukumet \u00fb beledyeyan werin cezakirin.<\/p>\n<p>Bi v\u00ea yek\u00ea j\u00ee t\u00ear neb\u00fbn, di sala 1926an de Kurultaya Ocaxa Tirkan de qedexekirina ziman\u00ea kurd\u00ee hat got\u00fbb\u00eajkirin. Ji bo as\u00eemlasyon\u00ea hin biryar\u00ean n\u00fb girtin.<\/p>\n<p>Sala 1928\u2019an de kampanya \u201cVatanda\u015f T\u00fcrk\u00e7e Konu\u015f!\u201d ango &#8216;Hemwelatiyo bi Tirk\u00ee biaxive&#8217; derket. Ev kampanya li tevahiya Kurdistan\u00ea belav kirin.<\/p>\n<p>Bi salan ev plan\u00ean wan encam j\u00ee girt. L\u00ea di sala 1978\u2019an de bi nav\u00ea PKK tevgerek derket \u00fb ev p\u00eavajoya qirkirina ziman \u00fb \u00e7anda kurd\u00ee da seknandin.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee ku di sala 1984\u2019an de \u015fer\u00ea \u00e7ekdar\u00ee destp\u00eakir \u00fb ev t\u00eako\u015f\u00een li\u00a0 \u00e7ar aliy\u00ean Kurdistan\u00ea belavb\u00fb, me h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee xebat\u00ean r\u00eaxistin\u00ea y\u00ean parastiana ziman \u00fb \u00e7anda kurd\u00ee d\u00eetin. Di desp\u00eaka sal\u00ean 90\u2019\u00ee de bi avakirina Ens\u00eetutiya Kurd\u00ee ya Stenbol destp\u00eakir. Di sala 1992\u2019an de bi derxistina rojnameya Welat dewamkir.<\/p>\n<p>Di sala 1995\u2019an de dema MED Tv dest bi we\u015fan\u00ea kir \u00ead\u00ee ziman\u00ea kurd\u00ee y\u00ea ku dijmin bi s\u00eenoran ji hev d\u00fbrxistib\u00fb, hat cem hev. Med Tv di d\u00eeroka Kurdistan de wek \u015fore\u015fek\u00ea b\u00fb. \u015eore\u015fa ziman\u00ea kurd\u00ee b\u00fb. Hem\u00fb zaravay\u00ean kurd\u00ee li v\u00ea navend\u00ea li \u00e7ar aliy\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb tevhaiya c\u00eehan\u00ea belavdib\u00fb. Ev t\u00ealevizyon li ser daxwaz \u00fb hewldan\u00ean R\u00eaber Apo hatib\u00fb avakirin.<\/p>\n<p>Ji Xurasan\u00ea bigre heta Anatolya Nav\u00een, ji Serhed\u00ea heta Efr\u00een, Qami\u015flo, Hewl\u00ear, Mihabad, Amed \u00fb Metrepolan, Kurdan di heman k\u00ealiy\u00ea de li heman stran \u00fb axaftinan guhdar \u00fb tema\u015fe kirin.<\/p>\n<p>Ev xebat\u00ean parastin \u00fb p\u00ea\u015fvexistina ziman\u00ea kurd\u00ee bala dijmin j\u00ee ki\u015fandib\u00fb. Ji bo v\u00ea p\u00eal\u00ea bide seknadin, dewleta Tirk dest bi qedexekirin \u00fb girtina van saziyan kir, l\u00ea biserneket. Kurd bi biryardar\u00ee, heger saziyek bihata girtin yeke n\u00fb vedikirin.<\/p>\n<p>Li ser v\u00ea yek\u00ea dijmin j\u00ee dest bi hin politikay\u00ean n\u00fb kir. Bi avakirina Televizyoneke kurd\u00ee dixwest v\u00ea eniy\u00ea ji kurdan bigire. Li Tirkiy\u00ea bi nav\u00ea TRT 6 t\u00ealevizyonek hat vekirin \u00fb bi ziman\u00ea kurd\u00ee dest bi asimlasyon\u00ea kirin. Di ekran\u00ean v\u00ea t\u00ealevizyon\u00ea de bi kurd\u00ee \u00eari\u015f\u00ee t\u00eako\u015f\u00eena kurdan a azadiya Kurdistan\u00ea kirin. Ziman\u00ea Kurd\u00ee di v\u00ea t\u00ealevizyon\u00ea de dihat dejenere kirin.<\/p>\n<p>Saziy\u00ean parastin \u00fb p\u00ea\u015fvexistina ziman\u00ea kurd\u00ee hatin vekirin. Li dadgehan parastina bi ziman\u00ea kurd\u00ee ket rojev\u00ea. 3 dibistan\u00ean kurd\u00ee hatin vekirin. \u015earedariy\u00ean di dest\u00ea kurdan de\u00a0 gelek xizmet\u00ean mezin ji bo ziman \u00fb \u00e7anda kurd\u00ee kirin. L\u00ea dewleta Tirk \u00eari\u015f\u00ee van xebatan kir \u00fb ew destkeftiy\u00ean kurdan hem\u00fb ji hol\u00ea rakir.<\/p>\n<p>Dewlet\u00ea dixwest ziman\u00ea kurd\u00ee her tim di bin kontrola w\u00ea de be. Li ser v\u00ea yek\u00ea di sala 2009\u2019an de li M\u00eard\u00een\u00ea zan\u00eengeha Artuklu be\u015fa kurdolojiy\u00ea vekir. Hin mamostey\u00ean ziman\u00ea kurd\u00ee\u00a0 perwerde dikir. L\u00ea pi\u015ft\u00ee ku d\u00eet kes\u00ean d v\u00ea be\u015f\u00ea de dest bi xwendin\u00ea dikin, li gor\u00ee wan tevnagerin, li dij\u00ee wan kesan gelek pirsgir\u00eak derxistin. \u00fb li Mamostey\u00ean ku weke wan difikirin, digeriyan.<\/p>\n<p>Di van dem\u00ea daw\u00ee de, ji bil\u00ee van mamosteyan, hin kes \u00fb hin tevger\u00ean bi nav\u00ea Kurdan \u00ean marj\u00eenal j\u00ee c\u00eeh girtin \u00fb dest bi\u00a0 \u2018kampanya ziman\u00ea dersa bijart\u00ee\u2019 kirin. Di nav civaka kurd de, gelek kes li dij\u00ee v\u00ea kampanyay\u00ea derketin \u00fb wek par\u00e7eyek\u00ee ji siyaseta Erdogan a xap\u00eenok p\u00eanase kirin.\u00a0 Ji bo p\u00ea\u015f\u00ee li daxwaza mezin ya ziman\u00ea kurd\u00ee bibe ziman\u00ea ferm\u00ee ev kampanya dibe asteng.<\/p>\n<p>Kurd di daxwaziya xwe ya &#8216;ziman\u00ea kurd\u00ee de ku li Tirkiy\u00ea bibe ziman\u00ea ferm\u00ee&#8217; bi biryar in.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Far\u00fbk Sakik &nbsp; Pi\u015ft\u00ee \u015fore\u015fa \u015e\u00eax Se\u00eed hat t\u00eakbirin, di 8 Kan\u00fbna 1925\u2019an de, paketa bi nav\u00ea \u201cplana \u00eeslahata rojhilat\u201d hat amadekirin. Ev plan ji 28 xalan p\u00eak dihat. Di xala 14\u2019an de ziman\u00ea kurd\u00ee hatib\u00fb qedexekirin. Plana \u00ceslahata Rojhilat: Xal 14: \u00a0\u201cEw kes\u00ean ku bi esl\u00ea xwe Tirk\u2019in l\u00ea di kurd\u00eetiy\u00ea de bi ser [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":44981,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-46192","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46192"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46193,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46192\/revisions\/46193"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/44981"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}