{"id":38626,"date":"2021-04-04T11:00:01","date_gmt":"2021-04-04T09:00:01","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=38626"},"modified":"2021-04-04T11:46:27","modified_gmt":"2021-04-04T09:46:27","slug":"xebata-kurdan-li-ewropa-pena-kurd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=38626","title":{"rendered":"Xebata Kurdan li Ewropa: PENa KURD"},"content":{"rendered":"<p><strong>Derw\u00ea\u015f M. Ferho<\/strong><\/p>\n<p>Di nava saziy\u00ean Kurd\u00ee de PENa KURD j\u00ee ciyek\u00ee giring digre. Di v\u00ea niv\u00ees\u00ea de mijara ew e.<\/p>\n<p>Di sal\u00ean destp\u00eaka 1980<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> de komek niv\u00eeskar\/rew\u015fenb\u00eer\u00ean Kurd li dervay\u00ea wel\u00eat dest bi xebata avakirina PENa KURD dikin. T\u00ea b\u00eera min, xebata avakirin\u00ea j\u00ee bi gelek munaqe\u015fe dibuhurt. Di 1988 de wek endam ji aliy\u00ea Civ\u00eena Gi\u015ft\u00ee ya PENa Navnetewey\u00ee t\u00ea pejirandin. \u201cDi 1990 de prosed\u00fbra avab\u00fbn\u00ea di fermiyet\u00ea de temam dibe.<\/p>\n<p>Dest\u00fbra PENa KURD di \u00e7ar\u00e7eweya dest\u00fbra PENa Nevnetewey\u00ee (1921) de hatiye amadekirin.\u00a0 Azadiya raman\u00ea, wek pirek\u00ea di navbera niv\u00eeskar, rojnamevan, hunermend \u00fb w\u00eaje de di qada netewey\u00ee \u00fb navnetewey\u00ee de xebat\u00ea dike. Di sed welat\u00ee de 149 \u015fax\u00ean PENa Navnetewey\u00ee hene. PENa KURD j\u00ee yak ji wan e.<\/p>\n<h2>PENa Navnetewey\u00ee bi saya p\u00eakan\u00eena Komisyona Niv\u00eeskar\u00ean di Girt\u00eegehan de, gelek caran \u00e7alakiy\u00ean h\u00eaja dike. Dij\u00ee qedexekirina raman\u00ea, sens\u00fbrkirina w\u00eajey\u00ea, astengiy\u00ean internet\u00ea, xebata rojnamevanan \u00fb hunermendan dixebite. Ev xebat tes\u00eer\u00ea li ser raya gi\u015ft\u00ee, biryar\u00ean hik\u00fbmetan, dezgeh\u00ean di heman mijaran de kar dikin dike.<\/h2>\n<p>PENa KURD li ser w\u00ee esas\u00ee gelek caran xebat\u00ean gelek\u00ee ba\u015f, bi tes\u00eer \u00fb encam kirine. Di hin civ\u00een\u00ean PENa Navnetewey\u00ee de rapor\u00ean balk\u00ea\u015f dan \u00fb bala temamiya saziy\u00ea ki\u015fand ser astengiy\u00ean hunermend, niv\u00eeskar, rojnamevan, rew\u015fenb\u00eer\u00ean Kurdistan ku di rew\u015fa \u015ferr de ne.<\/p>\n<p>L\u00ea gelo ev xebat t\u00ear dike \u00fb bes e? Li gor n\u00ear\u00eena min na. Berdewamiya xebata bi firazeke xwed\u00ee berhem k\u00eamasiyeke e. B\u00ea goman, di rew\u015fa Kurd t\u00ea de meriv \u00e7iqas\u00ee kar bike t\u00ear nake. L\u00ea dema k\u00eamas\u00ee \u00fb qels\u00ee xuya dikin, div\u00ea em li firaze \u00fb away\u00ea xebata xwe bin\u00earin. Di dest\u00fbra me de \u00e7i hedef hene \u00fb \u00e7i p\u00eak t\u00ea?<\/p>\n<p>Berhem\u00ean huner\u00ee, w\u00eajey\u00ee, folklor\u00eek, bi siyaseteke n\u00eejadpar\u00eaz asteng dibin, xwediy\u00ean wan bi her away\u00ee di bin zor \u00fb zilma n\u00eejadpar\u00eaz\u00ean rej\u00eem\u00ean cuda de ne. Niv\u00eeskar, rojnamevan, hunermend \u00fb rew\u015fenb\u00eer\u00ean Kurd ne bes li welat\u00ea xwe, l\u00ea herweha li welat\u00ean xer\u00eebiy\u00ea j\u00ee di bin tehd\u00eed \u00fb astengiyan de ne. Biqas\u00ee misqalek\u00ea azadiya raman\u00ea, ne di w\u00eaje, ne di \u00e7apemeniy\u00ea de, ne di huner de \u00fb ne j\u00ee di jiyana rojane de ji wan re heye. Ji neb\u00fbna derfet\u00ean abor\u00ee nale-nale wan e. Sensur b\u00fbye siyaseta rej\u00eem\u00ean welat\u00ean Kurd l\u00ea d\u00eel. Ziman\u00ea Kurd\u00ee li Bakur\/Turkiy\u00ea, Rojhilat\/\u00ceran di bin xetereke mezin de ye.<\/p>\n<p>Gelo, di \u00e7er\u00e7eweya dest\u00fbra xwe de PENa KURD bi \u00e7i away\u00ee hember neheq\u00ee, zordar\u00ee, \u00e7ewisandinan bertek dide? Navenda PENa Navnetewey\u00ee \u00e7awa ji bo v\u00ea yek\u00ea dike nav kar \u00fb xebat\u00ea? Bi \u00e7end \u015fax\u00ean PEN\u00ean din y\u00ean welat\u00ean cuda re di nav t\u00eakiliyan de ye \u00fb \u00e7iqas\u00ee dikare wan ji bo v\u00ea zor \u00fb zilma li ser endam yan ne endam\u00ean xwe akt\u00eef bike? \u00c7i peywend\u00ee bi PENa Turk, \u00ceran\u00ea, Iraq\u00ea \u00fb Suriy\u00ea (eger ew wek PEN\u00ea li wel\u00eat nebin j\u00ee li derva wek kom\u00ean niv\u00eeskar yan rojnamevan hene) dan\u00eene? Bertek\u00ean van \u015fax\u00ean Turk, \u00ceran\u00ee yan Ereb \u00e7awa dinirx\u00eene, li hember wan \u00e7awa tev digere? Sersar\u00ee, n\u00eejadpar\u00eaz\u00ee \u00fb hevkariya wan bi rayedar\u00ean dewlet\u00ean wan re di nav PENa Navnetewey\u00ee de he\u015fkere dike?<\/p>\n<p>Niv\u00eeskar, rojnamevan, rew\u015fenb\u00eer \u00fb siyasetmedar\u00ean Kurd ne bes li wel\u00eat, li dervay\u00ea wel\u00eat j\u00ee bi her away\u00ee t\u00eane tehd\u00eedkirin. PENa Kurd bi \u00e7i away\u00ee bertek dide? Daxuyaniyeke Kurd\u00ee di \u00e7apemeniya Kurd\u00ee de yan li ser facebook\u00ea t\u00ear dike? Yan di nav hem\u00fb \u015fax\u00ean PENa Navnetewey\u00ee de (y\u00ean Turk, \u00ceran\u00ee \u00fb Ereb j\u00ee t\u00ea de) bi dosye, agahdar\u00ee \u00fb peywendiy\u00ean cuda \u00e7alak e?<\/p>\n<p>T\u00eakiliy\u00ean Kurdan bi r\u00eaya komeke WhatsApp\u00ea ba\u015f \u00fb p\u00eadiv\u00ee ye. L\u00ea gerek e ne bes pesindayin, gotin\u00ean \u015f\u00eer\u00een, gul \u00fb dil ji hev re werin \u015fandin. Di \u00e7ar\u00e7eweya dest\u00fbra PEN\u00ea de xebateke h\u00ea xurttir, bi berhem \u00fb dar\u00ee\u00e7av div\u00ea.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Derw\u00ea\u015f M. Ferho Di nava saziy\u00ean Kurd\u00ee de PENa KURD j\u00ee ciyek\u00ee giring digre. Di v\u00ea niv\u00ees\u00ea de mijara ew e. Di sal\u00ean destp\u00eaka 1980[1] de komek niv\u00eeskar\/rew\u015fenb\u00eer\u00ean Kurd li dervay\u00ea wel\u00eat dest bi xebata avakirina PENa KURD dikin. T\u00ea b\u00eera min, xebata avakirin\u00ea j\u00ee bi gelek munaqe\u015fe dibuhurt. Di 1988 de wek endam ji [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38639,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-38626","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38626","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38626"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38626\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38627,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38626\/revisions\/38627"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38639"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38626"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38626"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}