{"id":36985,"date":"2021-02-05T15:31:47","date_gmt":"2021-02-05T13:31:47","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=36985"},"modified":"2021-02-05T15:31:47","modified_gmt":"2021-02-05T13:31:47","slug":"geryanek-li-basur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=36985","title":{"rendered":"Geryanek li Ba\u015f\u00fbr"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Derw\u00ea\u015f M. Ferho<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Ji 1977 ve vegera wel\u00eat di xewn \u00fb xeyal\u00ean min de b\u00fb. L\u00ea ji sedem\u00ean t\u00ean zan\u00een ev demeke dir\u00eaj mimkin neb\u00fb. Dema rej\u00eema BAAS h\u00earift, Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan wek her\u00eamek aotonom di nava Iraq\u00ea de b\u00fb xwed\u00ee statu ev derfet p\u00eak hat. Ji 2002 ve her sal \u00e7end car \u00e7\u00fbm Ba\u015f\u00fbr \u00fb v\u00ea dawiy\u00ea j\u00ee derfeta Rojava \u00e7\u00eab\u00fb \u00fb ew hesret temam\u00ee nebe j\u00ee bi daw\u00ee b\u00fb.<\/p>\n<p>Pa\u015f \u00e7end caran ku ez \u00e7\u00fbm Ba\u015f\u00fbr, di 2010 de, li ser vexwendina Yek\u00eetiya Niv\u00eeskar\u00ean Kurd min amadekariya \u00e7\u00fbn\u00ea kir. Dost\u00ea h\u00eaja C\u00eegir\u00ea serok\u00ea Parlementoya Bruksel\u00ea Jan B\u00e9ghin, her \u00e7end e ji ling\u00ea xwe bir\u00eendar b\u00fb j\u00ee, doktor\u00ea dinanan Ihsan Neb\u00eezadeh, rojnamevan Heso Hurm\u00ee \u00fb rojnamevan Ri\u015fto Tunc, biryar dan tev de herin Kurdistan.<\/p>\n<p>Fest\u00eevala Duhok ya Rew\u015fenb\u00eer\u00ee-3 li Duhok b\u00fb. Di roj\u00ean 20-22 Hez\u00eeran 2010 de me bi hevra be\u015fdar\u00ee v\u00ea civ\u00een\u00ea b\u00fbn. Xuya b\u00fb, ji elaqeyek mezin, gelek niv\u00eeskar, rojnamevan, siyasetmedar \u00fb kes\u00ean din be\u015fdar b\u00fbn. Wez\u00eer\u00ea Rew\u015fenb\u00eeriy\u00ea Kawa Mahm\u00fbd \u00fb herweha wez\u00eer\u00ea ber\u00ea y\u00ea Rew\u015fenb\u00eeriy\u00ea Felekedd\u00een Kakay\u00ee j\u00ee amade ne. Di bernam\u00ea de axaftina min heye \u00fb ji p\u00ea re daxwaz hat kirin ku Jan Beghin j\u00ee axaftinek\u00ea bike.<\/p>\n<p>Jan B\u00e9ghin dilxwe\u015fiya xwe got, bal ki\u015fand ser dijwar\u00ee \u00fb prosesa avakirina neteweyeke di \u00e7ar\u00e7eweya dewletb\u00fbn\u00ea de. Ji tecr\u00fbbey\u00ean xwe di nava siyaseta Belj\u00eeka \u00fb pirsgir\u00eak\u00ean her\u00eam\u00ean bi civak\u00ean cuda, pirrziman\u00ee \u00fb pirrkult\u00fbr\u00ee m\u00eenak dan. Di nava axaftina xwe de du pirs kirin. \u00c7ima du \u00eedarey\u00ean Kurdistan, di navbera wan de s\u00eenor, bi du h\u00eaz\u00ean le\u015fker hene \u00fb di s\u00eestema perwerd\u00ea de prosesa yekkirina alfabe di \u00e7i qad\u00ea de ye? Ji bo avakirina neteweyek\u00ee yekgirt\u00ee di nava Kurdistana azad de du pirs\u00ean esas\u00ee.<\/p>\n<p>Ez j\u00ee li ser xebat \u00fb giringiya heb\u00fbna Enstituya Kurd\u00ee li Bruksel\u00ea axaftim. Ji sedema du wez\u00eer\u00ean Rew\u015fenbiriy\u00ea amade b\u00fbn, min naveroka axaftina xwe pi\u00e7ek\u00ee guhert. P\u00eadiviya xebata ji bo standardkirina ziman\u00ea Kurd\u00ee. Yekkirina alfab\u00ea esas e. Zarav\u00ean (diyalekt\u00ean) cuda zeng\u00eeni ye. Pey re min mijar an\u00ee ser peyw\u00eera rew\u015fenb\u00eeran. Giringiya xwed\u00ee l\u00eaderketina m\u00eeras\u00ea kult\u00fbr, d\u00eerok \u00fb heza Kurdb\u00fbn\u00ea. Bi w\u00ea yek\u00ea ez hatim ser projeyeke ku bi salan li ser dixebit\u00eem. Riya Teze li Ermenistan.<\/p>\n<p>Pey t\u00eak\u00e7\u00fbna Sovyet\u00ea ji 1992 ve gelek caran \u00e7\u00fbm nav Kurd\u00ean Gurcistan, Ermenistan, Kazakistan, Ukrayna \u00fb Rusya. B\u00ea goman, di her \u00e7\u00fbna xwe de di\u00e7\u00fbme serdana Riya Teze \u00fb Radyoya \u00car\u00eevan\u00ea. Bi w\u00ea munasebet\u00ea min projeyek amade kir \u00fb li derfet\u00ean al\u00eekariy\u00ea ji bo Riya Teze geriyam. T\u00ear neke j\u00ee al\u00eekar\u00ee ji aliy\u00ea Enstituy\u00ea hat kirin. Ji bo ev rojnameya d\u00eerok\u00ee bikaribe bidome min proje da rayedar\u00ean Hik\u00fbmeta Ba\u015f\u00fbr j\u00ee. Wezareta Rew\u015fenb\u00eeriy\u00ea bersiveke er\u00ean\u00ee kirib\u00fb. Soz dab\u00fb ku al\u00eekariya Riya Teze bike. Di axaftian xwe de, ji sedema her du wez\u00eer amade b\u00fbn min ev pirs li ber civak\u00ea ji wan kir. H\u00fbn h\u00ea li ser soza xwe ne? Weha xuya b\u00fb ku v\u00ea pirsa min dil\u00ea wan hi\u015fti ye. Pa\u015f axaftin\u00ea, karmendek\u00ee wezaret\u00ea di ber guh\u00ea min de got: \u201ckeko, ew soz bi c\u00ee dibe\u201d. Bi c\u00ee hat, ne hat nizanim. P\u00eak hatibe, bi \u00e7i r\u00ea hatiye kirin? H\u00ea j\u00ee meraq dikim.<\/p>\n<p>Pey qedandina rojeva fest\u00eeval\u00ea, tev heval\u00ean xwe, me ji Duhok\u00ea ber\u00ea xwe da her\u00eama Gar\u00ea. Ji bo d\u00eetina pismamek\u00ee xwe ku me li Kurdistan hev ned\u00eetib\u00fb. Dema ez ji wel\u00eat der \u00e7\u00fbb\u00fbm h\u00eaw neb\u00fb. Pa\u015f qedandina xwendina xwe ya bilind ber\u00ea xwe dab\u00fb peyw\u00eera p\u00eeroz. Di niv\u00eeseke din de behsa w\u00ea hevd\u00eetin \u00fb dema bi hevra dikim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Derw\u00ea\u015f M. Ferho Ji 1977 ve vegera wel\u00eat di xewn \u00fb xeyal\u00ean min de b\u00fb. L\u00ea ji sedem\u00ean t\u00ean zan\u00een ev demeke dir\u00eaj mimkin neb\u00fb. Dema rej\u00eema BAAS h\u00earift, Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan wek her\u00eamek aotonom di nava Iraq\u00ea de b\u00fb xwed\u00ee statu ev derfet p\u00eak hat. Ji 2002 ve her sal \u00e7end car \u00e7\u00fbm Ba\u015f\u00fbr \u00fb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16520,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-36985","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36985","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36985"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36985\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36986,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36985\/revisions\/36986"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16520"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}