{"id":35815,"date":"2020-12-31T14:57:44","date_gmt":"2020-12-31T12:57:44","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=35815"},"modified":"2020-12-31T14:57:44","modified_gmt":"2020-12-31T12:57:44","slug":"dewleta-tirki-sala-2020an-54-seniyen-efrine-kustin-u-805-sivil-ji-revandin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=35815","title":{"rendered":"Dewleta tirk\u00ee sala 2020`an 54 \u015f\u00eaniy\u00ean Efr\u00een\u00ea ku\u015ftin \u00fb 805 s\u00eev\u00eel j\u00ee revandin"},"content":{"rendered":"<p><strong>Sala 2020`an li ser kantona Efr\u00een\u00ea ya dag\u00eerkir\u00ee weke kab\u00fbsek\u00ea derbas b\u00fb. Di v\u00ea sal\u00ea de dag\u00eerkeriya tirk\u00ee s\u00fbc\u00ean ku\u015ftin, revandin, bazirganiya mirovan, xerabkirina cih\u00ean d\u00eerok\u00ee, bir\u00eena daran \u00fb guhertina demografiy\u00ea z\u00eadetir kirin.<\/strong><\/p>\n<p>Ji dag\u00eerkirina Efr\u00een\u00ea ve (18`\u00ea Adara 2018an) ji bil\u00ee s\u00fbc\u00ean dewleta tirk\u00ee ya dag\u00eerker \u00fb \u00e7etey\u00ean w\u00ea li bajar\u00ea Efr\u00een\u00ea ti\u015ftek nehatiye guhertin ku ber\u00ee dag\u00eerkirin\u00ea Efr\u00een m\u00eenaka demokrasiy\u00ea \u00fb pirrengiya ol\u00ee \u00fb netewey\u00ee b\u00fb \u00fb bi dehhezaran ko\u00e7ber\u00ean ji her\u00eam\u00ean cuda y\u00ean S\u00fbriy\u00ea himb\u00eaz kirib\u00fbn.<\/p>\n<p>L\u00eabel\u00ea ji roj\u00ean destp\u00eak\u00ea y\u00ean \u00eari\u015fa li dij\u00ee Efr\u00een\u00ea ve, dag\u00eerkeriya tirk\u00ee \u00fb \u00e7etey\u00ean w\u00ea bi awayek\u00ee s\u00eestemat\u00eek s\u00eev\u00eel, \u015f\u00fbnwar, cih\u00ean ol\u00ee, navend\u00ean tenduristiy\u00ea \u00fb dibistan kirin hedef.<\/p>\n<p>Weke 2018 \u00fb 2019`an, sala 2020`an j\u00ee saleke bi s\u00fbc\u00ean dag\u00eerkeran y\u00ean ku\u015ftin, ko\u00e7berkirin, talankirin, diz\u00ee, xerabkirina cih\u00ean d\u00eerok\u00ee, diziya \u015f\u00fbnwaran, bir\u00een \u00fb hilkirina bi dehhezaran dar\u00ean zeyt\u00fbnan \u00fb dar\u00ean din, dagirt\u00ee b\u00fb.<\/p>\n<p>Berdevk\u00ea ferm\u00ee y\u00ea R\u00eaxistina Maf\u00ean Mirovan ya Efr\u00een-S\u00fbriye \u00cebrah\u00eem \u015e\u00eaxo, sala 2020`an wek sala ku ji sal\u00ean beriya w\u00ea y\u00ean pi\u015ft\u00ee dag\u00eerkirina Efr\u00een\u00ea bi xw\u00eentir bi nav kir. \u015e\u00eaxo got, \u201cRojeke ku t\u00ea de dewleta tirk\u00ee ya dag\u00eerker \u00fb \u00e7ete \u00fb ajandey\u00ean w\u00ea y\u00ean istixbarat\u00ea (M\u00ceT), li dij\u00ee \u015f\u00eaniy\u00ean Efr\u00een\u00ea y\u00ean resen s\u00fbc p\u00eak nean\u00een, derbas nedib\u00fb. Dag\u00eerker bi van kiryaran dixwazin dor\u00ea li \u015f\u00eaniy\u00ean Efr\u00een\u00ea y\u00ean may\u00een teng bikin \u00fb wan j\u00ee bidin ko\u00e7berkirin.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018DI 2020`AN DE, 805 SIV\u00ceL, DI NAV DE 74 JIN, HATIN REVANDIN\u2019<\/strong><\/p>\n<p>\u015e\u00eaxo encama s\u00fbc\u00ean ku\u015ftin \u00fb revandin\u00ea li Efr\u00een\u00ea y\u00ean hat\u00een belgekirin, b\u00eer xistin \u00fb got, \u201cArt\u00ea\u015fa tirk\u00ee ya dag\u00eerker \u00fb \u00e7etey\u00ean w\u00ea 805 s\u00eev\u00eel\u00ean Efr\u00een\u00ea \u00fb di nav de 74 jin, revandin.\u201d<\/p>\n<p>H\u00ea \u00e7aren\u00fbsa piraniya kes\u00ean hat\u00een revandin ne diyar e.<\/p>\n<p><strong>\u201854 S\u00ceV\u00ceL HATIN KU\u015eTIN\u2019<\/strong><\/p>\n<p>\u015e\u00eaxo di dewama axaftina xwe de diyar kir ku li bajar\u00ea Efr\u00een\u00ea y\u00ea dag\u00eerkir\u00ee, dewleta tirk\u00ee ya dag\u00eerker 54 s\u00eev\u00eel di girt\u00eegehan de bi i\u015fkencey\u00ea ku\u015ftin.<\/p>\n<p><strong>\u2018BI DEHHEZARAN DAR\u00caN EFR\u00ceN\u00ca HATIN BIR\u00ceN\u2019<\/strong><\/p>\n<p>\u015e\u00eaxo diyar kir ku \u00e7etey\u00ean dewleta tirk\u00ee ya dag\u00eerker welat\u00ee ne\u00e7ar dikirin ku bi zor\u00ea mewsima xwe bi perey\u00ean hindik bifiro\u015fin wan \u00fb bi w\u00ea yek\u00ea dest dan\u00een ser mewsima zeyt\u00fbnan ya sala bor\u00ee j\u00ee.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee R\u00eaxistina Maf\u00ean Mirovan ya Efr\u00een\u00ea, \u00e7etey\u00ean dewleta tirk\u00ee ya dag\u00eerker 60 hezar dar\u00ean kanton\u00ea bir\u00eene.<\/p>\n<p>\u015e\u00eaxo da xuyakirin ku \u00e7eteyan n\u00eaz\u00ee ji sed\u00ee 15 ji mewsima salane ya zeyt\u00fbnan desteser kir \u00fb got, dewleta tirk\u00ee bi toreke bazirganan ango qa\u015fo bi odeya bazirganiy\u00ea ya bi nav\u00ea \u201c\u00c7iqil\u00ea Zeyt\u00fbn\u00ea\u201d \u00fb komeley\u00ean tirk\u00ee, bi awayek\u00ee sistemat\u00eek zeyt ji cotkaran diz\u00ee da ku li s\u00fbk\u00ean Ewropay\u00ea bi 110 Euro bifiro\u015fe \u00fb wiha dewam kir: \u201cGelek bazirgan \u00e7\u00fbn Emer\u00eeka da ku peymana zeyta zeyt\u00fbnan ya z\u00eadetir\u00ee 90 hezar ton zeyta zeyt\u00fbn\u00ean Efr\u00een\u00ea ya ku talan kirine, p\u00eak b\u00eenin.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018GUHERTINA DEMOGRAFIY\u00ca \u00db XERABKIRINA \u015e\u00dbNWARAN\u2019<\/strong><\/p>\n<p>T\u00eakildar\u00ee guhertina demografiye j\u00ee, \u015e\u00eaxo pi\u015ftrast kir ku dewleta tirk\u00ee sala bor\u00ee guhertina demografiy\u00ea, kolan \u00fb xerabkirina cih\u00ean d\u00eerok\u00ee \u00fb talankirina \u015f\u00fbnwaran a bi r\u00eaya toreke gir\u00eaday\u00ee \u00e7etey\u00ean xwe, z\u00eade kir.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee R\u00eaxistina Maf\u00ean Mirovan ya Efr\u00een-S\u00fbriye, 42 cih\u00ean d\u00eerok\u00ee hatine roxandin.<\/p>\n<p>\u015e\u00eaxo pi\u015ftrast kir ku istixbarat\u00ean Tirkiy\u00ea di \u00e7ar\u00e7oveya xerabkirin \u00fb tinekirina \u00e7and \u00fb her\u00eam\u00ea de, tabloy\u00ean m\u00fbzay\u00eek\u00ee ji keleha Neb\u00ee Hor\u00ee ya li nav\u00e7eya \u015eera ya Efr\u00een\u00ea diz\u00eene.<\/p>\n<p>\u015e\u00eaxo herwiha diyar kir ku ti\u015ft\u00ean hat\u00een diz\u00een di dergeh\u00ea s\u00eenor\u00ee re derbas\u00ee Tirkiy\u00ea dihatin kirin, ku pi\u015ft\u00ee dag\u00eerkirina Efr\u00een\u00ea ew dergeh hatin vekirin da ku Efr\u00een\u00ea bi w\u00eelayeta Hatay ve gir\u00ea bidin \u00fb milk\u00ean her\u00eam\u00ea bidizin.<\/p>\n<p>\u015e\u00eaxo b\u00eer xist ku dewleta tirk\u00ee ya dag\u00eerker z\u00eadetir\u00ee 300 hezar s\u00eev\u00eel\u00ee bi dar\u00ea zor\u00ea ji war\u00ea wan dan ko\u00e7berkirin \u00fb bi hezaran malbat\u00ean \u00e7eteyan \u00ean ji her\u00eam\u00ean S\u00fbriy\u00ea y\u00ean cuda li Efr\u00een\u00ea bi cih kirin. Li gor\u00ee R\u00eaxistina Maf\u00ean Mirovan, r\u00eajeya kes\u00ean ku li Efr\u00een\u00ea hatine bicihkirin ji sed\u00ee 80`\u00ea ye.<\/p>\n<p>\u015e\u00eaxo di dewama axaftina xwe de da zan\u00een ku Istixbarata Tirkiy\u00ea bi zanab\u00fbn malbat\u00ean Tirkmen li ser xeta s\u00eenor ya di navbera S\u00fbriye \u00fb Tirkiy\u00ea de, li gund\u00ean nav\u00e7eya \u015eera, Bilbil\u00ea , Raco \u00fb \u015eiy\u00ea y\u00ean Efr\u00een\u00ea bi cih kirin.<\/p>\n<p>\u015e\u00eaxo diyar kir\u00a0 ku dewleta dag\u00eerker n\u00eaz\u00ee 54 dibistan veguherandin navend\u00ean istixbarat\u00ee \u00fb navend\u00ean i\u015fkencekirina s\u00eev\u00eelan, ji wan n\u00eaz\u00ee 20 dibistan pi\u015ft\u00ee \u00eari\u015fa li ser her\u00eam\u00ea bi temam\u00ee hatin roxandin.<\/p>\n<p>Dibistan\u00ean Ezhar Efr\u00een, Feysal Qed\u00fbr, Peymangeha Viyan Amara \u00fb dibsitana seretay\u00ee ya nav\u00e7eya Bilbil\u00ea veguherandin navend\u00ean istixbarata Tirkiy\u00ea, herwiha dibistana bazirganiy\u00ea ya ber\u00ea veguherandin navend bin\u00e7avkirin\u00ea ya Pol\u00ees\u00ean Le\u015fker\u00ee.<\/p>\n<p>Dewleta dag\u00eerker wek materyaleke sereke ziman\u00ea tirk\u00ee li dibistanan ferz dike \u00fb perwerdeya bi ziman\u00ea dayik\u00ea (ziman\u00ea kurd\u00ee) qedexe dike.<\/p>\n<p>Dag\u00eerkeran herwiha nasnamey\u00ean s\u00fbr\u00ee veguherandin nasnamey\u00ean tirk\u00ee \u00fb perey\u00ean tirk\u00ee ferz kirin.<\/p>\n<p>Herwiha nav\u00ean gundan guhertin, ji wan nav\u00ea gund\u00ean gir\u00eaday\u00ee nav\u00e7eya Bilbil\u00ea wek\u00ee, nav\u00ea gund\u00ea Kotana kirin Selc\u00fbq Obas\u00ee, nav\u00ea gund\u00ea Qestel Miqdad kirin Zafir Obas\u00ee \u00fb nav\u00ea gund\u00ea Kurz\u00eal\u00ea kirin Cefer Obas\u00ee.<\/p>\n<p>Nav\u00ean qadan j\u00ee hatin guhertin, wek\u00ee Qada Azad\u00ee kirin \u201cQada Tayy\u00eep Erdogan\u201d, \u00c7erxer\u00eaya Kawa kirin \u201c\u00c7iqil\u00ea Zeyt\u00fbn\u00ea\u201d \u00fb \u00c7arxer\u00eaya Newroz kirin \u201cSelahedd\u00een\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u2018BAZIRGANIYA MIROVAN\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Berdevk\u00ea ferm\u00ee y\u00ea R\u00eaxistina Maf\u00ean Mirovan b\u00eer xist ku pi\u015ft\u00ee belavb\u00fbna v\u00eer\u00fbsa Korona dewleta tirk\u00ee tev\u00ee kadroy\u00ean tenduristiy\u00ea s\u00eev\u00eel bi derziy\u00ean jehr\u00ee diku\u015ftin \u00fb endam\u00ean la\u015f\u00ean wan didiz\u00een \u00fb \u00eedia dikir ku ew bi v\u00eer\u00fbsa koronay\u00ea mirine.<\/p>\n<p>\u015e\u00eaxo da xuyakirin ku H\u00eaz\u00ean Parastina S\u00eenor (cendirme) j\u00ee s\u00eev\u00eel li ser s\u00eenor\u00ean S\u00fbriye-Tirkiy\u00ea ku\u015ftin \u00fb endam\u00ean la\u015f\u00ean wan d\u00eezin.<\/p>\n<p>\u00cebrah\u00eem \u015e\u00eaxo bang li r\u00eaxistin\u00ean hiq\u00fbq\u00ee \u00fb navnetewey\u00ee \u00fb kom\u00eeteya \u015fopandina rastiyan kir ku derbas\u00ee Efr\u00een\u00ea bibin da ku s\u00fbc\u00ea li dij\u00ee s\u00eev\u00eelan t\u00ean kirin \u00fb guhertina demgorafiya her\u00eam\u00ea ji aliy\u00ea art\u00ea\u015fa tirk\u00ee ya dag\u00eerker \u00fb \u00e7etey\u00ean w\u00ea ve, e\u015fkere \u00fb belge bikin.<\/p>\n<p>\u015e\u00eaxo herwiha b\u00eer xist ku s\u00fbc\u00ean hatine belgekirin ten\u00ea par\u00e7eyek\u00ee ji kiryaran in.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sala 2020`an li ser kantona Efr\u00een\u00ea ya dag\u00eerkir\u00ee weke kab\u00fbsek\u00ea derbas b\u00fb. Di v\u00ea sal\u00ea de dag\u00eerkeriya tirk\u00ee s\u00fbc\u00ean ku\u015ftin, revandin, bazirganiya mirovan, xerabkirina cih\u00ean d\u00eerok\u00ee, bir\u00eena daran \u00fb guhertina demografiy\u00ea z\u00eadetir kirin. Ji dag\u00eerkirina Efr\u00een\u00ea ve (18`\u00ea Adara 2018an) ji bil\u00ee s\u00fbc\u00ean dewleta tirk\u00ee ya dag\u00eerker \u00fb \u00e7etey\u00ean w\u00ea li bajar\u00ea Efr\u00een\u00ea ti\u015ftek nehatiye [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35816,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-35815","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nuce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35815","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35815"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35815\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35817,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35815\/revisions\/35817"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/35816"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35815"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35815"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35815"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}