{"id":35170,"date":"2020-12-14T11:36:33","date_gmt":"2020-12-14T09:36:33","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=35170"},"modified":"2020-12-14T11:36:33","modified_gmt":"2020-12-14T09:36:33","slug":"dijwariya-sirovekirina-pirsgireka-navxweyi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=35170","title":{"rendered":"Dijwariya \u015f\u00eerovekirina pirsgir\u00eaka navxwey\u00ee"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Derw\u00ea\u015f M. FERHO<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Di qada navnetewey\u00ee de li ser xwe axaftin dijwar e. Ji bo civakek ne agahdar\u00ea pirsgir\u00eaka Kurd\u00ee axaftin h\u00easantir ji yeke agahdar. B\u00ea goman her du al\u00ee j\u00ee ji bo maf\u00ean bingeh\u00een ji bo Kurdan hemfikir in. Her du al\u00ee j\u00ee xwed\u00ee hi\u015fyar\u00ee ne ku neheqiyeke mezin li ser Kurdan di qada navnetewey\u00ee de heye. L\u00ea dema pirs t\u00ea ser rew\u015fa navxwey\u00ee, aliy\u00ea agahdar me asteng dike.<br \/>\nDi nava YE de 26 dewlet endam in. Br\u00eetanya di sibata buhur\u00ee de ji v\u00ea yek\u00eetiy\u00ea derket. Li cem hik\u00fbmet\u00ean dewlet\u00ea, gelek hik\u00fbmet\u00ean her\u00eam\u00ee j\u00ee hene, l\u00ea ew di bin s\u00eewana dewleta netew\u00ee de kar \u00fb bar\u00ean xwe y\u00ean taybet bi r\u00ea ve dibin. Kult\u00fbr, perwerde, r\u00eavebiriya \u015fahredariyan, \u2026 li ser mil\u00ea r\u00eavebiriy\u00ean her\u00eam\u00ee ne.<br \/>\nDiyaspora Kurd di temamiya van dewlet \u00fb her\u00eaman de heye. H\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee di hem\u00fb qad\u00ean dezgehan de xuya dikin. Xwendekar, akademisyen, siyasetmedar, par\u00eazer, hunermend \u00fb karmend\u00ean Kurd. Komele \u00fb saziy\u00ean cuda, serbixwe, yan ser bi partiy\u00ean cuda, li temamiya Ewropa kar dikin. L\u00ea, \u00e7i man\u00ee hene ku xebata t\u00ea h\u00eav\u00eekirin ser nakeve?<br \/>\nSedem\u00ean siyaseta berjewendiyan di nava dewletan de bidin aliyek\u00ee \u00fb li ser maniy\u00ean navxwey\u00ee bibih\u00eezin. Akademisyeneke Katalan, Maisara T. Sassi, ji Zan\u00eengeha Ramon Llul, diaxive.<br \/>\nLi Bakur\u00ea Kurdistan ji \u00e7il sal\u00ee z\u00eadetir \u015ferrek\u00ee \u00e7ekdar\u00ee heye. Eniyeke ji part\u00ee \u00fb saziy\u00ean p\u00eakhatiye n\u00eene. Kurd\u00ean rahi\u015ftine \u00e7ekan \u00fb bi dewlet\u00ea re \u015ferr\u00ea tevgera \u015fervan\u00ean azadiy\u00ea dikin z\u00eadetir xuya ne. Di siyaseta legal de partiyeke daxwaza \u00e7areseriya siyas\u00ee dike heye. L\u00ea di heman dem\u00ea de gelek Kurd\u00ean hevkar\u00ean dewlet\u00ea hene \u00fb roleke mezin di v\u00ea b\u00ea\u00e7areyiy\u00ea de dil\u00eezin. Li gor \u00e7avkaniy\u00ean taze civaka Kurd her roja di\u00e7e k\u00eamtir bi Kurd\u00ee diaxive. Ji hesta Kurdb\u00fbn\u00ea d\u00fbr dikeve. M\u00eajiy\u00ea Turk\u00ee, b\u00eer \u00fb raman ketiye her mal \u00fb quncika Kurditan\u00ea.<br \/>\nLi Rojhilat\u00ea Kurdistan as\u00eem\u00eelasyonek xurt ketiye dewr\u00ea. M\u00eenaka Bakur li wira j\u00ee xuya dike. L\u00ea hestiyara Kurd\u00ee h\u00ea ne di xetera m\u00eena Bakur de ye. Bi Kurd\u00ee jiyan xurt e. L\u00ea xeter bi v\u00ea rastiy\u00ea berteref nabe. Ji zora dewlet\u00ea siyaseta Kurd\u00ee ne mimkin e. Jiyana abor\u00ee \u00fb civak\u00ee li wira kambax e. Saziy\u00ean kult\u00fbr\u00ee \u00fb civak\u00ee di bin derfet\u00ean dijwar de. L\u00ea s\u00ea-\u00e7ar h\u00eaz\u00ean siyas\u00ee heta niha s\u00eewaneke siyas\u00ee p\u00eak nean\u00eene. Ev j\u00ee h\u00eajay\u00ee li xwe n\u00ear\u00eena ber neynik\u00ea ye.<br \/>\nLi Rojava, hestiyariya navnetewey\u00ee dar\u00ee\u00e7av e. D\u00eenam\u00eek \u00fb potansiyela li xwe xwed\u00eederketin\u00ea, hesta Kurd\u00ee xurt e. Ji 2014 ve r\u00eavebiriy\u00ean Rojava bi gelek away\u00ean cuda li \u00e7areseriy\u00ean alternat\u00eef geriyan. Di qada siyas\u00ee, le\u015fker\u00ee, perwerde, kult\u00fbr \u00fb civak\u00ee de gav\u00ean mezin av\u00eatin. Bi hem\u00fb astengiy\u00ean r\u00fb didin re heta niha serket\u00ee ne. L\u00ea d\u00eesa rew\u015f hassas e. Partiy\u00ean siyas\u00ee heta roja \u00eero eniyeke netew\u00ee p\u00eak nean\u00eene. Ew\u00ea \u00e7awa li hev bicivin \u00fb ber bi stratejiyeke bi hevra bi\u00e7in ne xuya ye.<br \/>\nBa\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan ji 1992 ve di rewe\u015feke cuda de ye. Heta 2005 du hik\u00fbmet, di du her\u00eaman de ji sed\u00ee \u015f\u00east ji her\u00eam\u00ea \u00eedare dikirin. Ji 2005 ve xwed\u00eegirav\u00ee hik\u00fbmetek mu\u015fterek heye. L\u00ea mixabin di rastiy\u00ea de weha nine. Ber\u00ea aliyek\u00ee bi \u00ceran\u00ea ve, aliy\u00ea din bi Turkiy\u00ea ve ye. Rast e perwerde, jiyan, \u00eedare bi Kurd\u00ee ye, l\u00ea m\u00eajiyek\u00ee netew\u00ee, \u00eeradeyek xwed\u00ee biryar ku bi nav \u00fb h\u00eaza temamiya Ba\u015f\u00fbr kulma xwe li mas\u00ea bide n\u00eene. Kurd li wira yek vuc\u00fbd in, li mixabin du ser\u00ee ne.<br \/>\nEm heman ti\u015ft\u00ee li Ewropa dib\u00eenin. Xebata civaka Kurdan li Ewropa t\u00ea kirin berfereh e. Civakek \u00e7alak e. \u00c7i bidest dikeve? Ne pirr ti\u015ft. Sedem? Neb\u00fbna s\u00eewaneke netew\u00ee. Belavb\u00fbnek siyas\u00ee heye \u00fb ev gelek\u00ee tes\u00eer\u00ea li ser h\u00eaz\u00ean ku em ji wan pi\u015ftgiriy\u00ea dixwazin dike.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Derw\u00ea\u015f M. FERHO Di qada navnetewey\u00ee de li ser xwe axaftin dijwar e. Ji bo civakek ne agahdar\u00ea pirsgir\u00eaka Kurd\u00ee axaftin h\u00easantir ji yeke agahdar. B\u00ea goman her du al\u00ee j\u00ee ji bo maf\u00ean bingeh\u00een ji bo Kurdan hemfikir in. Her du al\u00ee j\u00ee xwed\u00ee hi\u015fyar\u00ee ne ku neheqiyeke mezin li ser Kurdan di qada [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15563,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-35170","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35170"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35173,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35170\/revisions\/35173"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15563"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}