{"id":32164,"date":"2020-08-31T10:35:36","date_gmt":"2020-08-31T08:35:36","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=32164"},"modified":"2020-08-31T10:35:36","modified_gmt":"2020-08-31T08:35:36","slug":"destdireji-plansaziya-sere-taybet-e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=32164","title":{"rendered":"Destdir\u00eaj\u00ee plansaziya \u015fer\u00ea taybet e"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mihemed \u015eah\u00een <\/strong><\/p>\n<p>Bi sedan sale Kurdistan di bin m\u00eat\u00eengeriya desthilatdariy\u00ean tirk, fars \u00fb ereb \u00ean fas\u00eest de bi siyaseta tinekirin\u00ea re r\u00fbbir\u00fbye. Talan \u00fb w\u00earankirina erdn\u00eegariya Kurdistan\u00ea, \u00eari\u015f\u00ean li dij\u00ee nirx, r\u00fbmet, \u00e7and \u00fb ziman\u00ea civaka kurd di \u00e7arcoveya plansaziya \u015fer\u00ea teybet b\u00eanavber berdewam kirin \u00fb dikin.<\/p>\n<p>Di sed sala daw\u00een de ya ku bi awayeke her\u00ee dijwar ji siyaseta tinekirina civaka kurd re p\u00ea\u015feng\u00ee kir \u00fb dike komara tirk b\u00fb. Komara tirk siyaseta heb\u00fbna xwe li ser tinekirina civaka kurd \u00fb Kurdistan\u00ea ava kir \u00fb ji sala 1923\u2019an vir ve yekane armanca dewleta tirk tinekirina civaka kurd \u00fb Kurdistan\u00ea ye. Rayedar\u00ean dewleta tirk heb\u00fbna Kurd \u00fb Kurdistan\u00ea ji bo heb\u00fbna xwe xeternak dib\u00eenin.<\/p>\n<p>Tinekirina civakek\u00ea bi tinekirina nirx, r\u00fbmet \u00fb p\u00eevan\u00ean w\u00ea civak\u00ea p\u00eakane. Lewre civaka kurd bi hem\u00fb nirx \u00fb r\u00fbmet\u00ean xwe y\u00ean civak\u00ee y\u00ean ku heb\u00fbna w\u00ea dipar\u00eaz\u00ean di armanca dewleta tirk de ne. Ji karmend\u00ea her j\u00ear bigrin hetan\u00ee y\u00ea her\u00ee jor, ji le\u015fker\u00ea her\u00ee j\u00ear bigrin heta general\u00ea her\u00ee jor bi w\u00ea hi\u015fmendiy\u00ea t\u00ean dagirtin \u00fb ber\u00ea wan didin Kurdistan\u00ea.<\/p>\n<p>Pol\u00ees, le\u015fker \u00fb karmend\u00ean dewleta tirk y\u00ean ku t\u00ean Kurdistan\u00ea bi hi\u015fmendiya m\u00eat\u00eengeriy\u00ea t\u00ean Kurdistan\u00ea. Erdn\u00eegariya Kurdistan\u00ea weke erdn\u00eegariya xwe, civaka kurd j\u00ee weke civaka xwe nab\u00eenin. Qirkirina fiz\u00eek\u00ee j\u00ee di navde p\u00eakan\u00eena hem\u00fb curey\u00ean \u00eari\u015f\u00ean li ser civaka kurd, li ser nirx \u00fb r\u00fbmet\u00ean civaka kurd, li ser \u00e7and, ziman \u00fb nasnameya civaka kurd ji bo xwe rewa dib\u00eenin. Dizanin ku heta niha tu kes ji ber wan s\u00fbcan nehatiye cezakirin \u00fb d\u00ea ew j\u00ee ney\u00ean cezakirin.<\/p>\n<p>B\u00fbyer\u00ean revandina jin \u00fb zarok\u00ean Kurd, destav\u00eatin \u00fb destdir\u00eajiy\u00ean li ser wan, zext\u00ean xweku\u015ftin\u00ea, ku\u015ftin \u00fb xweku\u015ftin\u00ean jinan \u00ean biguman ku di sal\u00ean daw\u00een de li bakur\u00ea Kurdistan\u00ea z\u00eade b\u00fbne encam\u00ean w\u00ea plansaziy\u00ea ne. Encam\u00ean \u00eari\u015f\u00ean qirkirin\u00ea ne. Di \u00e7ar\u00e7oveya pol\u00eet\u00eekaya \u015fer\u00ea taybet de bi zaneb\u00fbn \u00fb bi awayeke plankir\u00ee bi dest\u00ea dewlet\u00ea p\u00eak t\u00ean.<\/p>\n<p>\u00c7aw\u00ee\u015f\u00ea pispor y\u00ea ku her\u00ee daw\u00ee li \u00calih\u00ea b\u00fb sedema mirina ke\u00e7ikeke 18 sal\u00ee ya bi nav\u00ea \u00cepek Er bi gotin\u00ean xwe y\u00ean ku ji ke\u00e7ik\u00ea re gotib\u00fb, \u201cTu ser\u00ee li kuder\u00ea bid\u00ee tuy\u00ea encam negir\u00ee, tu kes nikare ji min hesap bipirse, min ber\u00ea j\u00ee kirib\u00fb, ez bi tecrube me, ti\u015ftek bi min nabe\u201d hi\u015fmendiya dewlet\u00ea ya ku em qal dikin de\u015f\u00eefre dike. Bi wan gotin\u00ean xwe bi awayeke e\u015fkere n\u00ee\u015fan dide ku dest dir\u00eajiy\u00ean ku li Kurdistan\u00ea li dij\u00ee jin \u00fb zarok\u00ean kurdan p\u00eak t\u00ean di \u00e7ar\u00e7oveya plansaziya \u015fer\u00ea taybet de, di bin \u00e7avd\u00eariya dewlet\u00ea de p\u00eak t\u00ean.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee desteserkirin \u00fb destdir\u00eajiya 20 rojan ke\u00e7ika kurd ji bo gil\u00ee kirin\u00ea ser\u00ee li dozgeriy\u00ea dide. Ser\u00ee l\u00eadana w\u00ea ji h\u00eala dozgeriya pergal\u00ea dewleta tirk ve li ber\u00e7av nay\u00ea girtin \u00fb biryara girtina \u00e7aw\u00ee\u015f\u00ea pispor nay\u00ea dayin. Pi\u015ft\u00ee mirina ke\u00e7ik\u00ea di encama bilind b\u00fbna bertek\u00ean civak\u00ea de dozger ji ne\u00e7ariy\u00ea biryara girtina w\u00ee dide. L\u00ea biryara girtina \u00e7aw\u00ee\u015f\u00ea pispor dibe sedema neraz\u00eeb\u00fbna wez\u00eer\u00ea kar\u00ean hundir\u00een. Li gel ser\u00ee l\u00eadan \u00fb gil\u00ee kirina ke\u00e7ik\u00ea \u00fb nameya w\u00ea ya ku bi dest\u00ea xwe niv\u00eesiye \u00fb li gel rapora tipa edl\u00ee ku hem\u00fb yek bi yek s\u00fbcdariya \u015fawi\u015f\u00ea pispor pesend dikin pi\u015ft\u00ee heft rojan dadgeh\u00ea biryara berdana \u00e7aw\u00ees\u00ea pispor da \u00fb ew ji z\u00eendan\u00ea derxist. Wez\u00eer \u00fb dadgeh\u00ea bi v\u00ee prat\u00eeka xwe gotin\u00ean \u00e7aw\u00ee\u015f\u00ea pispor pi\u015ftrast kirin. \u2018Kes\u00ee j\u00ea hesap nepirs\u00ee \u00fb ti\u015ftek bi w\u00ee neb\u00fb\u2019. Heke dozger ser\u00ee l\u00eadana ke\u00e7ik\u00ea li ber \u00e7av bigirta \u00fb ke\u00e7ik\u00ea bid\u00eeta ji \u00e7aw\u00ee\u015f\u00ea pispor hesab\u00ea destdir\u00eajiy\u00ea t\u00ea pirs\u00een belk\u00ee daw\u00ee li jiyana xwe neaniya \u00fb \u00eero bijiya.<\/p>\n<p>Wez\u00eer\u00ea ku \u00e7end meh ber\u00ea gotib\u00fb \u201cPKK r\u00eaxistineke jin\u00ea ye\u201d \u00fb \u201cEm ne ten\u00ea li dij\u00ee teror\u00eestan her wiha li dij\u00ee teror\u00eezma \u00e7and\u00ee j\u00ee t\u00eadiko\u015fin\u201d Weke her car\u00ee ser nav\u00ea pergal\u00ea dewlet\u00ea li \u00e7awi\u015f\u00ea pispor\u00ea ku bi destdir\u00eajiya xwe b\u00fbb\u00fb sedema mirina ke\u00e7ikeke kurd xwed\u00ee derket \u00fb nehi\u015ft b\u00ea\u00e7ezakirin.<\/p>\n<p>Li gel parastina \u00e7aw\u00ee\u015f\u00ea xwe y\u00ea tecawizkar ji bo nixumandina plan \u00fb hesab\u00ean xwe y\u00ean kir\u00eat biryara ve\u015fartin\u00ea dan\u00een ser doz\u00ea \u00fb dest\u00fbr nedan tu kesek li cenazeya \u00cepek Er xwed\u00ee derbikeve. Di niv\u00ea \u015fev\u00ea de ten\u00ea bi tevilb\u00fbna malbat\u00ea hat definkirin. Weke her car\u00ee, qatil \u00fb tecawizkar ji h\u00eala pergala dewlet\u00ea ve hate parastin, l\u00ea mexd\u00fbr \u00fb qurban\u00ee ji ber ku kurd b\u00fb wek\u00ee s\u00fbcdar hate n\u00ee\u015fandan. Bi serde li kurdan gef hatin xwarin ku \u00e7ima b\u00fbyer\u00ea t\u00eenin rojev\u00ea. Ev ge\u015fedan hem\u00fb j\u00ee n\u00ee\u015fan didin ku qatil\u00ea \u00cepek Er ne \u00e7awis\u00ea pispor e, bi dozger \u00fb dageh\u00ea xwe ve, bi wez\u00eer \u00fb pergal\u00ea xwe dewleta tirk bixwe ye.<\/p>\n<p>Tevgera Azadiya Kurd li dij\u00ee v\u00ee hi\u015fmendiya fa\u015f\u00eest a qirker \u00fb talanker di sal\u00ean 1970\u2019yan de weke bers\u00eevek derketib\u00fb hol\u00ea \u00fb bi berxwedana xweya 40 sal\u00ean daw\u00een nehi\u015ft plansaziya dewleta tirk a tinekirin\u00ea biserket\u00ee bi encam bibe. Dost \u00fb dijmin hem\u00fb dizanin ku di berxwedana Tevgera Azadiy\u00ea ya 40 sal\u00ean daw\u00een de rol \u00fb rista jina kurd gelek bilind \u00fb gir\u00eeng e.<\/p>\n<p>Lewre hedef girtina jina kurd netesadufiye. Jina kurd a ku wan dixwest di \u015fexs\u00ea w\u00ea de civaka kurd tine bikin, bi sekna xwe, bi v\u00eena xwe, bi berxwedana xwe, bi t\u00eako\u015f\u00eena xwe hem\u00fb hesab\u00ean wan\u00ean kir\u00eat vala derxistin. Jina kurd, li dij\u00ee siyaseta wana qirker \u00fb tinekirin\u00ea nirx \u00fb r\u00fbmet\u00ean civaka kurd parastin \u00fb derbas\u00ea qirna n\u00fb kirin \u00fb dikin. Bi destp\u00eakirina Tevgera Azadiy\u00ea re, di 40 sal\u00ean daw\u00een de jina kurd ji berxwedana civaka kurd re p\u00ea\u015feng\u00ee kiriye \u00fb darbey\u00ean mezin li siyaseta dewleta tirk a qirker xistiye \u00fb dixin. Li Heftan\u00een\u00ea bi dir\u00fb\u015femya xwe ya \u2018Ev der Heftan\u00eene \u2026\u2019 b\u00fbye kab\u00fbsa dagirkeriya dewleta tirk. Jina kurd li dij\u00ee hi\u015fmendiya wan a gemar\u00ee \u00fb kevneperest a ku v\u00eena jin\u00ea bin p\u00ea dike li berxwe dide \u00fb r\u00fbpo\u015fa wan xistiye xwar\u00ea. Jina kurd bi l\u00eahengiya xwe ya di \u015fer\u00ea dij\u00ee \u00e7etey\u00ean DAI\u015e\u2019a hov a hevalbend\u00ean wan de deng vedaye \u00fb b\u00fbye \u00e7avkaniya s\u00fbdwergirtina hem\u00fb jin\u00ean c\u00eehan\u00ea.<\/p>\n<p>Dewleta tirk dizane ku jina kurd h\u00eaza p\u00ea\u015feng a t\u00eako\u015f\u00eena azadiy\u00ea ya Kurdistan\u00ea \u00fb azadiya hem\u00fb jin\u00ean c\u00eehan\u00ea ye. Heta berxwedana jina kurd ne\u015fik\u00ea berxwedana Tevgera Azadiy\u00ea \u00fb berxwedana jin\u00ean Tirkiyey\u00ea na\u015fik\u00ea \u00fb tesl\u00eem nay\u00ean girtin. Lewre ji bo \u015fikandina berxwedana jina kurd kiryar\u00ean \u015fer\u00ea taybet \u00ean xweser xistine meriyet\u00ea. Dewleta tirk bi serdegirtina saziy\u00ean jin\u00ean Kurd \u00fb bi qirkirin\u00ean siyas\u00ee hewldide jina kurd ji qada siyaseta demokrat\u00eek d\u00fbr bix\u00eene. Dixwaze destketiy\u00ean jina kurd \u00ean 40 sal\u00ean daw\u00een tine bike \u00fb Tevgera Azadiya Kurd ji p\u00ea\u015fengiya xwe ya jin\u00ea b\u00eapar bih\u00eale. Armanca wan ewe ku di \u015fexs\u00ea jina kurd de Berxwedana Azadiy\u00ea ya 40 sal\u00ean daw\u00een tefsiye bikin. Xweveki\u015fandina ji Peymana Stenbol\u00ea j\u00ee par\u00e7eyeke v\u00ea plansaziy\u00ea ye.<\/p>\n<p>Diyare ku d\u00ea di \u00e7ar\u00e7oveya plansaziya \u015fer\u00ea taybet de \u00ear\u00ee\u015f\u00ean dewleta tirk \u00ean li dij\u00ee jina kurd bi awayeke dijwar \u00fb hovane berdewam bikin. Hewceye li \u00e7ar par\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea di ser\u00ee de jina kurd \u00fb hem\u00fb be\u015f\u00ean civak\u00ea hi\u015fyar \u00fb biberpirsiyariyeke gelek cid\u00ee tevbigerin. Hewceye ney\u00eajib\u00eerkirin ku ji dagirkeran tu caran ba\u015f\u00ee \u00e7\u00eanabe \u00fb ew ji bo ba\u015fiya me ne li welat\u00ea me ne. Pol\u00ees \u00fb le\u015fker\u00ea ba\u015f tine ye. Hem\u00fb h\u00eaz\u00ean dagirker \u00fb m\u00eat\u00eenger in. Di \u00e7ar\u00e7oveya \u015fer\u00ea taybet de t\u00ean Kurdistan\u00ea \u00fb bi w\u00ea hi\u015fmendiya xwe ya kir\u00eat tevdigerin. Bi hi\u015fmendiya tinekirina \u00e7anda me, nasnameya me, nrix \u00fb r\u00fbmet\u00ean me, bi kurtah\u00ee bi hi\u015fmendiya tinekirina heb\u00fbna me tevdigerin. Lewre di \u00eari\u015f\u00ean xwe de tu p\u00eevan \u00fb exlaq nasnakin.<\/p>\n<p>Li dij\u00ee van \u00ear\u00ee\u015f\u00ean qirker \u00ean \u015fer\u00ea taybet, ku armanca wan \u015fikandina v\u00eena jina kurd \u00fb berxwedana Tevgera Azadiya Kurd e hewceye di ser\u00ee de jina kurd \u00fb hem\u00fb gel\u00ea kurd bi awayeke pol\u00eet\u00eek \u00fb bir\u00eaxist\u00een\u00ee tevbigere \u00fb xweparastina xwe ya ceweher\u00ee xurt bike. B\u00eaguman xweparastina cewher\u00ee ten\u00ea bi \u00e7ekdariy\u00ea \u00fb \u015fer\u00ea fizik\u00ee nabe. Xweparastina cewher\u00ee ya her\u00ee xurt bi b\u00eer \u00fb zaneb\u00fbneke xurt, bi v\u00een \u00fb baweriyeke xurt, bi hi\u015fmendiyeke kurdewar \u00fb b\u00eereweriyeke xurt p\u00eakan e. Em her malbateke kurd div\u00ea zarok\u00ean xwe bi rastiya dewleta tirk a dagirker \u00fb m\u00eat\u00eenger perwerde bikin, \u00a0hi\u015fmendiya w\u00ea ya fa\u015f\u00eest \u00fb qirker bi wan bidin f\u00eamkirin ku karibin li dij\u00ee hem\u00fb curey\u00ean \u00ear\u00ee\u015f\u00ean \u015fer\u00ea taybet xwe bipar\u00eaz\u00een \u00fb pol\u00eet\u00eekay\u00ean wan\u00ean kir\u00eat p\u00fb\u00e7 bikin.<\/p>\n<p>Heceye ney\u00eajib\u00eerkirin ku, \u2018jin, jiyan \u00fb azadiye\u2019. Jin tine be, jiyan j\u00ee tine ye, azad\u00ee j\u00ee tine ye.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mihemed \u015eah\u00een Bi sedan sale Kurdistan di bin m\u00eat\u00eengeriya desthilatdariy\u00ean tirk, fars \u00fb ereb \u00ean fas\u00eest de bi siyaseta tinekirin\u00ea re r\u00fbbir\u00fbye. Talan \u00fb w\u00earankirina erdn\u00eegariya Kurdistan\u00ea, \u00eari\u015f\u00ean li dij\u00ee nirx, r\u00fbmet, \u00e7and \u00fb ziman\u00ea civaka kurd di \u00e7arcoveya plansaziya \u015fer\u00ea teybet b\u00eanavber berdewam kirin \u00fb dikin. Di sed sala daw\u00een de ya ku bi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26896,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-32164","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32164","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32164"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32164\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32165,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32164\/revisions\/32165"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32164"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32164"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}