{"id":31641,"date":"2020-08-14T12:25:59","date_gmt":"2020-08-14T10:25:59","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=31641"},"modified":"2020-08-14T12:25:59","modified_gmt":"2020-08-14T10:25:59","slug":"libnan-rupelek-nu-ji-kirize","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=31641","title":{"rendered":"Libnan R\u00fbpelek N\u00fb Ji Kir\u00eez\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Idr\u00ees Henan<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u00cemparatoriya Osman\u00ee ji n\u00eeva sedsala pazdehan \u00fb heya dawiy\u00ean sedsala heftdem\u00een, xwed\u00ee mezintir\u00een art\u00ea\u015fa bejah\u00ee \u00fb deryay\u00ee ya c\u00eehan\u00ee b\u00fb. Ji wan deman \u00fb heya n\u00eeva sedsala nozdem\u00een p\u00eavajoya berbij\u00eariya imparatoriy\u00ea b\u00fb. \u00cad\u00ee bi nav\u00ea Zilam\u00ea Ewr\u00fbpa y\u00ea Nexwe\u015f dihate naskirin. Ji ber lawaziya w\u00ea, S\u00eezer\u00ea R\u00fbsyay\u00ea N\u00eekolay\u00ea Yekem\u00een di sala 1853\u2019an de ew nav l\u00ea kir. Di ber re j\u00ee dawa Ingiltere kir ku \u00eemparatoriya Osman\u00ee li hev parve bikin.<\/p>\n<p>Art\u00ea\u015fa Zilam\u00ea Ewr\u00fbpa y\u00ea Nexwe\u015f \u201cOsman\u00ee\u201d \u00a0ku desthilat\u00ea s\u00ea parzem\u00eenan b\u00fb li hem\u00fb eniyan t\u00eak di\u00e7\u00fb. \u00cad\u00ee ne r\u00fbmet \u00fb ne j\u00ee heybet mab\u00fb. Cih\u00ea xwe y\u00ea ceostratej\u00eek li beramber\u00ee h\u00eaza Ewr\u00fbpa ji dest dida. Bi sal\u00ean 1922\u2019an re serdema Tirkiyeya Ataturk ya ku paytexta w\u00ea Enqere ye dest p\u00ea dike. Ango pi\u015ft\u00ee \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem\u00een ku li dij\u00ee Yonan\u00eestan\u00ea bi ser dikeve \u00fb h\u00eaz\u00ean hevpeyman ji Tirkiy\u00ea vediki\u015fin, Ataturk dewleta Tirkiy\u00ea ya \u201cla\u00eek\u201d bi s\u00eenor\u00ean xwe y\u00ean \u00eeroy\u00een radigih\u00eene.<\/p>\n<p>L\u00ea ber\u00ee w\u00ea \u00fb bi taybet pi\u015ft\u00ee ku osmaniyan di sala 1918\u2019an di bin zexta t\u00eak\u00e7\u00fbn\u00ea de bi dewlet\u00ean hevpeyman re it\u00eefaqa agirbest\u00ea ya Modros\u00ea bi zor\u00ea imze dike. Pi\u015ftre tirkan ti\u015ftek bi nav\u00ea M\u00eesaq\u00ea Mill\u00ee \u00eemze kirin. T\u00ea gotin ku Ataturk\u00ea \u2018La\u00eek\u2019 re\u015fniv\u00eesa w\u00ea amade kiriye. Di M\u00eesaqa Mill\u00ee de cografyaya Tirkiyeya \u00eero ku qa\u015fo di bin merc\u00ean t\u00eak\u00e7\u00fbn\u00ea de hatiye x\u00eazkirin, t\u00ea redkirin. Li gor\u00ee w\u00ea belgey\u00ea ji bil\u00ee erdn\u00eegariya Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea, p\u00eaw\u00eeste cografyay\u00ean Ba\u015f\u00fbr \u00fb Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea tev\u00ee be\u015fek mezin ji axa S\u00fbriy\u00ea \u00fb \u00ceraq\u00ea ku ni\u015fteciy\u00ean wan ji r\u00eaola \u00eeslama sun\u00ee ne j\u00ee di nav s\u00eenor\u00ean M\u00eesaqa Mill\u00ee de ne.<\/p>\n<p>\u00cero j\u00ee Erdogan\u00ea fa\u015f\u00eest xeta nepen\u00ee ya Ataturk\u00ea bav dewam dike \u00fb hewl dide nex\u015feya w\u00ea belgey\u00ea bi sernizmiya ji h\u00eaza emperyal re x\u00eaz bike. Ji lew re; li her der\u00ea aloz\u00ee, kir\u00eez \u00fb destwerdan\u00ean fa\u015f\u00eezm\u00ea hene. Li Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea, li Rojava \u00fb Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea, li rojhilat\u00ee deryay\u00ea Sp\u00ee \u00fb bakur\u00ee Afr\u00eeqyay\u00ea, li ser qirax\u00ean L\u00eebya, Somal, Misir, Aty\u00fbbya, Qibris, Y\u00fbnan, Kirwatya \u00fb v\u00ea dawiy\u00ea Azerb\u00eecan \u00fb Ke\u015fm\u00eer\u00ea mudexele kiriye. Ji bo gerantiya serweriya li ser r\u00eaya gaz \u00fb enerjiya deryay\u00ea Sp\u00ee ku xwed\u00ea girav\u00ee ji s\u00eenor\u00ean xwe y\u00ean Mill\u00ee dihesib\u00eene, dewleta Libnan\u00ea xwed\u00ee cihek\u00ee stratej\u00eek a navdewlet\u00ee ye. Diyare hem\u00fb neraz\u00eeb\u00fbn\u00ean dewlet\u00ean fena Misir, Y\u00fbnan, \u00cemarat, Fransa \u00fb Qibris\u00ea nekar\u00eene heya v\u00ea k\u00ealiy\u00ea r\u00ea li ber \u00e7ilekiy\u00ean Erdogan \u00ean M\u00eesaqa Mill\u00ee bigirin \u00fb ne j\u00ee r\u00ea li ber destdir\u00eajiy\u00ean li ser welat\u00ean c\u00eeran\u00ean Tirkiy\u00ea girtine.<\/p>\n<p>Teq\u00eena li Beyr\u00fbta Libnan\u00ea hefteya derbasb\u00fby\u00ee van \u00e7ilekiy\u00ean Erdogan t\u00eene b\u00eera mirovan. Li gor\u00ee p\u00eavajoy\u00ea; aliy\u00ean s\u00fbdgir gelek in, l\u00ea fa\u015f\u00eezma Tirk xwed\u00ee berjewendiya her\u00ee mezin e. Her \u00e7end\u00ee Libnan dewletek ne xwed\u00ee petrol be; ji bo projey\u00ean Erdogan armancek e. Libnan bi pozisyona xwe ya stratej\u00eek ji Erdogan re armanceke bingeh\u00een e. Bi salan e li ser dixebite ku bingeh\u00ean destwerdana w\u00ee welat\u00ee amade dike. Di aloziya li bajar\u00ea Terabl\u00fbs\u00ea ya Libnan\u00ea de, rakirina w\u00eaney\u00ean Erdogan \u00fb slogan\u00ean ku dawa mudexeleya Tirkiy\u00ea nava Libnan\u00ea dikin, ji xwe nehatin. Bi awayek\u00ee r\u00eaxistinkir\u00ee bi salan di nav tebeqeya suniyan de li ser t\u00ea karkirin.<\/p>\n<p>Dibe ku teq\u00eena mezin ya li Libnan\u00ea r\u00fb daye, seynala d\u00eezay\u00eenkirina kart\u00ean h\u00eaz\u00ea li w\u00ee welat\u00ee be ku di bingeh de li ser esasek\u00ee perest\u00ee hatiye par\u00e7ekirin. Hem\u00fb h\u00eaz\u00ean li w\u00ee welat\u00ee xwed\u00ee ec\u00eendey\u00ean dernetewey\u00ee ne. Aliyek\u00ee \u00ceran-H\u00fbzb\u00fbllah- Tevgera Emel, aliyek\u00ee Her\u00eer\u00ee-Erebistana Si\u00fbd\u00ee, aliyek\u00ee xiristiyan-Fransa, li aliy\u00eak\u00ee din j\u00ee Ixwan Elmislim\u00een-Tirkiy\u00ea hene. Tevgera Dir\u00fbzan j\u00ee heye. Aliy\u00ea welatperwer j\u00ee di nav ewqas berjewendiy\u00ean dernetewey\u00ee de hatiye pel\u00e7iqandin ku di ber xwarin \u00fb vexwarina xwe re nagih\u00eaje.<\/p>\n<p>Dibe ku bi teq\u00eena Libnan\u00ea re r\u00fby\u00ea kir\u00eeza her\u00eam\u00ea bi dest\u00ea fa\u015f\u00eezma Tirk di bin nav\u00ea \u201c\u015fer\u00ea li dij\u00ee teror\u00ea\u201d ku di esl\u00ea xwe de \u015fer\u00ea li ser serweriya her\u00eam\u00ee \u00fb c\u00eehan\u00ee ye, ber\u00ea xwe bide Libnan\u00ea. L\u00ea tekez w\u00ea bi Libnan\u00ea re j\u00ee r\u00fby\u00ea Zilam\u00ea Rojhilat \u00ea Nexwe\u015f derkeve p\u00ea\u015f. B\u00eaguman w\u00ea sedsala b\u00eest\u00fbyekem\u00een j\u00ee bibe sedsala berbij\u00eariya fa\u015f\u00eezma Tirk.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Idr\u00ees Henan \u00cemparatoriya Osman\u00ee ji n\u00eeva sedsala pazdehan \u00fb heya dawiy\u00ean sedsala heftdem\u00een, xwed\u00ee mezintir\u00een art\u00ea\u015fa bejah\u00ee \u00fb deryay\u00ee ya c\u00eehan\u00ee b\u00fb. Ji wan deman \u00fb heya n\u00eeva sedsala nozdem\u00een p\u00eavajoya berbij\u00eariya imparatoriy\u00ea b\u00fb. \u00cad\u00ee bi nav\u00ea Zilam\u00ea Ewr\u00fbpa y\u00ea Nexwe\u015f dihate naskirin. Ji ber lawaziya w\u00ea, S\u00eezer\u00ea R\u00fbsyay\u00ea N\u00eekolay\u00ea Yekem\u00een di sala 1853\u2019an de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27782,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-31641","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31641","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31641"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31641\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31652,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31641\/revisions\/31652"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27782"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}