{"id":29645,"date":"2020-05-29T10:08:01","date_gmt":"2020-05-29T08:08:01","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=29645"},"modified":"2020-05-29T10:08:01","modified_gmt":"2020-05-29T08:08:01","slug":"dijminati-u-yekiti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=29645","title":{"rendered":"Dijminat\u00ee \u00fb Yek\u00eet\u00ee"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Far\u00fbk SAKIK<\/strong><\/em><\/p>\n<p>D\u00eeroka wan wisa b\u00fb. Dema ku ji Asyay\u00ea hatin Anatoliya heta niha ji bo cih\u00ean ku ketine dagirkeriyek may\u00eende p\u00eak b\u00eenin, siyasetek taybet me\u015fandin. Siyasetek ku midaxley\u00ee yekitiya gelan dikirin dime\u015fandin. Ne ten\u00ea li hember Kurdan li hember hem\u00fb gel\u00ean her\u00eam\u00ea ev siyaseta xwe didan me\u015fandin.<br \/>\nKurdan evyek d\u00eetin \u00fb dest bi serhildanan kirin. Bersiv dayina komar\u00ea j\u00ee komkuj\u00ee b\u00fbn. Komkujiy\u00ean ku di destp\u00eaka avakirina Komar\u00ea de bi serhildana \u015e\u00eax Se\u00eed re destp\u00ea kirin, di serhildan\u00ean Agir\u00ee, Z\u00eelan \u00fb D\u00earsim\u00ea de berdewam kirin. Ev siyaset wek \u2018fa\u015f\u00eezma Tirk\u00ean Sp\u00ee\u2019 dihat p\u00eanasekirin.<br \/>\nBer\u00eaya Peymana Lozan\u00ea dema ku Kurdistan bu 2 par\u00e7e, 2 dijmin\u00ea dagirker heb\u00fbn; dewleta osman\u00ee \u00fb dewleta \u00ceran\u00ee. Di v\u00ea dem\u00ea de dijmin\u00ea her\u00ee zalim, dewleta Osman\u00ee b\u00fbn.<br \/>\nPi\u015ft\u00ee peymana Lozan\u00ea, dema ku Kurdistan kirin 4 par\u00e7e, 4 dijmin\u00ean n\u00fb heb\u00fbn. L\u00ea d\u00eesa dijmin\u00ea her\u00ee zalim \u00fb qirker komara Tirkiy\u00ea b\u00fb.<br \/>\nDema li Tirkiy\u00ea huk\u00fbmet dihatin guhertin \u00fb her ti\u015ft dewr\u00ee hikumeta n\u00fb dikirin, dijminatiya kurdan j\u00ee di heman dem\u00eede dewr\u00ee wan di kirin.<br \/>\nHetan\u00ee sala 2002an, her c\u00fbr\u00ea zext \u00fb r\u00eabaz\u00ean qir\u00eaj \u00ean as\u00eem\u00eelasyon\u00ea y\u00ean li ser Kurdan, bi fa\u015f\u00eezma Tirk\u00ean Sp\u00ee hatib\u00fb bir\u00eavebirin.<br \/>\nDi sala 2002an de bi nav\u00ea AKP partiyek n\u00fb derbas\u00ee r\u00eaveberiya Tirkiy\u00ea b\u00fb. L\u00ea di dema AKP\u2019\u00ea de, ev fa\u015f\u00eezma Tirk\u00ean Sp\u00ee, veguher\u00ee fa\u015f\u00eezma Tirk\u00ean Kesk. Heman siyaset\u00ea ji h\u00eaza xwe ti\u015ftek winda nekir \u00fb dewam kir. Di w\u00ea dem\u00ea de siyaseta dijminatiya kurdan wek pak\u00eatek dan dest\u00ea Erdogan. Ji xwe \u015fertek hatina w\u00ee ya desthilatdariy\u00ea ev yek b\u00fb.<br \/>\nL\u00ea kurdan li Bak\u00fbr\u00ea Kurdistan dibin p\u00ea\u015fengiya R\u00eaber Ocalan de t\u00eako\u015f\u00eenek dime\u015fandin. T\u00eako\u015f\u00eena wan encam j\u00ee girtib\u00fb. Hilbijartin\u00ean 7 Hezirana sala 2015an ev yek hatib\u00fb \u00eespatkirin.<br \/>\nDema ku d\u00eetin ji her c\u00fbre qirkirin \u00fb r\u00eabaz\u00ean \u015fikandina civak\u00ee encam nagirin, di daw\u00ee de, \u00eetifaqa fa\u015f\u00eezma Tirk\u00ean Sp\u00ee \u00fb Kesk di \u015fexs\u00ea AKP \u00fb MHP\u2019\u00ea wek kevne\u015fopiya dewlet\u00ea xistin meriyet\u00ea. \u00db wan j\u00ee bi \u015fer\u00ea taybet \u00ea her\u00ee qir\u00eaj, hem\u00fb derfet\u00ean dewlet\u00ea kirin seferber \u00fb \u00eari\u015f\u00ee kurdan kirin.<br \/>\nBloka fa\u015f\u00eest a AKP-MHP\u2019\u00ea di her firset\u00ea de bi awayek vekir\u00ee \u00eelan dikirin ku, ew tehem\u00fbla heb\u00fbna Kurdan nakin \u00fb heb\u00fbna Kurdan wek sedema esas\u00ee ya t\u00fbneb\u00fby\u00eena xwe wane.<br \/>\n\u00ceroj, ji bo qirkirina Kurdan \u00fb as\u00eem\u00eelekirina wan, fa\u015f\u00eezma dewleta Tirk gihi\u015ftiye lutkeya her\u00ee jor.<br \/>\nQirkirina kurdan ne bi ten\u00ea siyaseta dewlet\u00ea b\u00fb, roj hat, ev siyaset bi civaka xwe j\u00ee dane pejirandin \u00fb civak j\u00ee b\u00fb par\u00e7eyek v\u00ea siyaset\u00ea. Civak li gor kod\u00ean ji r\u00eaveberiy\u00ea digirtin \u00eari\u015f\u00ee kurdan dikirin. Li gelek deveran li dij\u00ee kurdan b\u00fby\u00ear\u00ean l\u00eenckirin\u00ea qewim\u00een.<br \/>\nMixlaefet j\u00ee bi hi\u015fmendiya fa\u015f\u00eezm\u00ea li dij\u00ee kurdan tevdigeriya \u00fb li hember kiryar\u00ean qirkirin\u00ea b\u00eadeng dima.<br \/>\nBi salan li hember tevgera azadiya Kurdistan \u00fb ger\u00eella bi sernediket. Wek hercar d\u00eesa ber\u00ea eri\u015f\u00ean xwe da siv\u00eelan \u00fb siyaseta legal. D\u00eesa girtin, zindankirin \u00fb sirgun kirin destp\u00eakir..<br \/>\nEv dewlet wisa ne ten\u00ea dijmin\u00ea PKK\u2019\u00ea b\u00fb. Ev dewlet dijmin\u00ea Kurdan b\u00fb. Dixwest heb\u00fbna Kurdan ji hol\u00ea rake \u00fb tine bike. Ji ber \u00eeroj li p\u00ea\u015fiya pol\u00eet\u00eekay\u00ean qirkirin\u00ea HDP\u2019\u00ea asteng did\u00eet, dest bi eri\u015f\u00ean v\u00ea partiy\u00ea kir.<br \/>\nBi \u00eari\u015fa li dij\u00ee \u015faredariy\u00ean li Bakur ev rast\u00ee careke din hat d\u00eetin; bi nav\u00ea Kurdb\u00fbn\u00ea siyaset suc e. Yekane sebeba girtina parlementer \u00fb hev\u015faredaran ev b\u00fb. Hev\u015faredar\u00ean ku bi r\u00eaya kayyum\u00ean dagirker wez\u00eefeya wan hat desteserkirin bi ten\u00ea ji bo parastina n\u00eerx\u00ean kurdan xebat me\u015fandib\u00fbn \u00fb ev j\u00ee dijmin\u00ean kurdan aciz kirib\u00fb.<br \/>\nWan dixwest bi her away\u00ee siyaseta binav\u00ea Kurdan asteng bikin. Wateya v\u00ea ya siyas\u00ee, daxwaza dest j\u00ea berdana Kurdb\u00fbn\u00ea b\u00fb. L\u00ea bi salan b\u00fb bi ser nediketin. Tu kes li gor wan \u00eeflah nedib\u00fb dev ji v\u00ea t\u00eako\u015f\u00een\u00ea bernedida.<br \/>\nEv kiryar\u00ea wan bi bak\u00fbr s\u00eenorkir\u00ee nediman. Roj hat ber\u00ea xwe dan ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan. 20 sal beriya Erdogan ketib\u00fbn nav liv \u00fb tevger\u00ea.<br \/>\nDi sala 1983\u2019an de \u2018Peymana Ewlekariya s\u00eenor \u00fb hevkar\u00ee\u2019y\u00ea ya di navbera darbekar\u00ea w\u00ea dem\u00ea Kenan Evren \u00fb Bexday\u00ea de p\u00eakhatib\u00fb. Li gor\u00ee lihevkirin\u00ea herdu welat dikar\u00een bi k\u00fbrahiya 10 k\u00eelometran bikevin nava xaka hev. Pi\u015ft\u00ee v\u00ea lihevkirin\u00ea di 25\u2019\u00ea Gulana 1983\u2019an de bi be\u015fdariya 7 hezar le\u015fker \u00eari\u015fa destp\u00eak\u00ea li ser xaka Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea p\u00eakhat \u00fb 5 km ketin axa Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea.<br \/>\nPi\u015ft\u00ee \u00eemzekirina w\u00ea lihevkirin\u00ea sala 1983\u2019an ve heya niha ev \u00ear\u00ee\u015f\u00ean dewleta Tirk li ser xaka Her\u00eama Kurdistan didomin \u00fb her\u00eam\u00ean s\u00eenor t\u00ean bombebaran kirin.<br \/>\nDi van \u00ear\u00ee\u015fan de gelek dever\u00ean siv\u00eel j\u00ee hatin bombebaran kirin \u00fb gelek siv\u00eel j\u00ee hatin qetil kirin. Li aliyek qereqol \u00e7\u00eadikirin \u00fb li aliyek j\u00ee eri\u015f\u00ean wan domdikirin.<br \/>\nL\u00ea d\u00eesa j\u00ee bi sernediketin. Diviya siyasetek c\u00fbda bihata ceribandin. Dek \u00fb dolab\u00ean bap\u00eer\u00ean wan hatin b\u00eera wan. Diviya di destp\u00eak\u00ea de kurd bihatina par\u00e7ekirin. Diviya li p\u00ea\u015fiya yekitiya kurdan bib\u00fbna asteng \u00fb \u00e7i dib\u00fbya bila bibuya, diviya yek\u00eetiya kurdan neheta avakirin.<br \/>\nDijmin\u00ea kurdan nedixwestin kurd bi avakirina yekitiya xwe bibin h\u00eaz. Ji bo astengiyan derxin, ti\u015fta ku ji deste wan dihat p\u00eakdan\u00een. Dagirkeriya ku bi Kerk\u00fbk \u00fb Efr\u00een\u00ea destp\u00eakir \u00fb bi Ser\u00eakaniy\u00ea \u00fb Gir\u00ea Sp\u00ee dewam kirib\u00fb dixwestin di roja me de j\u00ee li heremek dinan bidin dewamkirin.<br \/>\nL\u00ea dema ku d\u00eet di siyaseta xwe ya; par\u00e7ekirin, b\u00ea h\u00eaz xistin \u00fb girtina bin kontrola xwe encam negire, ber\u00ea xwe da ley\u00eeztikek n\u00fb. Li hewl\u00ear \u00fb li Enqere civ\u00een\u00ean ve\u015fart\u00ee p\u00eakhatin. Encam bi dest\u00ea PDK\u2019\u00ea w\u00ea dagirkeriyek n\u00fb bida destp\u00eakirin. Ew j\u00ee Z\u00een\u00ee wert\u00ea b\u00fb. Ev kiryar \u00fb siyaseta dewleta tirk ya sedsalan b\u00fb. \u00db \u00eeroj li ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan li du v\u00ea yek\u00ea b\u00fbn.<br \/>\nErdogan dixwest hinek Kurdan biki\u015f\u00eene cem xwe \u00fb siyaseta Kurdan bi Kurdan bide \u015fikandin bime\u015f\u00eene. Ev siyaseta w\u00ee \u00eero j\u00ee li p\u00ea\u015fiya yekitiya Kurdan astengiyek her\u00ee mezin e. Di ser\u00eede PDK hin h\u00eaz b\u00fbb\u00fbn par\u00e7eyek v\u00ea siyaseta dewleta Tirk ya dagirker. Me ev yek di sala 2013an de dej\u00ee d\u00eeti b\u00fb.<br \/>\nXebat\u00ean yek\u00eetiy\u00ea y\u00ean di sala 2013\u2019an de hatib\u00fbn destp\u00eakirin, gihi\u015ftib\u00fb qonaxa her\u00ee daw\u00ee. L\u00ea dewleta Tirk a dagirker ji bo p\u00ea\u015f\u00ee li v\u00ea yek\u00ea bigire hin kurd xapand. \u00db ew kurd\u00ean hatib\u00fb xapandin j\u00ee xebat\u00ean yek\u00eetiy\u00ea vala derxistin. Konferans hat lidarxistin l\u00ea negihijt encanma xwe ya kongr\u00ea.<br \/>\nL\u00ea di roja \u00eero de derfet\u00ean n\u00fb heb\u00fbn. Rew\u015fa niha ji 2013\u2019\u00ea de z\u00eadetir derfet dida yek\u00eetiya Kurdan. Pi\u015ft\u00ee hewldan\u00ean dagirkirina Z\u00een\u00ee Wert\u00ea kurdan ley\u00eezk \u00fb siyaseta Tirkan hemen d\u00eetin \u00fb midaxle kirin. Li gelek deveran ji aliy\u00ea hunermend, rew\u015fenb\u00eer, siyasedmedar \u00fb r\u00eaxistinan ve peyam\u00ean yekitiy\u00ea hatin dayin. Hi\u015fyariyek j\u00ee wan heb\u00fb digotin dive PDK nebe par\u00e7eyek siyaseta dewleta tirk a dagirker. Dive demek kurt de h\u00eaz\u00ean xwe ji Z\u00een\u00ee Wert\u00ea biki\u015f\u00eene.<br \/>\nTam di v\u00ea dem\u00ea de, dewleta Tirk a fa\u015f\u00eest ku \u00e7awa di sala 2013\u2019an de xebat\u00ean yek\u00eetiya netew\u00ee ku li ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan hatib\u00fbn destp\u00eakirin asteng\u00ee \u00e7\u00eakir, niha j\u00ee disa hewl dide bikeve dewr\u00ea. Ji ber ku yek\u00eetiya Kurdan wek mirina xwe binav dike, hem\u00fb derfet\u00ean \u015fer\u00ea taybet seferber kiriye.<br \/>\nSedsala 21\u2019an \u00fb \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea s\u00eayem\u00een, derfetek siyas\u00ee ya d\u00eerok\u00ee dide Kurdan ku yek\u00eetiya xwe ava bikin \u00fb hesab ji fa\u015f\u00eezm\u00ea \u00fb dagirkeriy\u00ea bipirsin. Kurd ji bo hewldan\u00ean wan y\u00ean li p\u00ea\u015f\u00ee girtina, yekitiya kurdan berteraf bikin, t\u00eako\u015f\u00eenek b\u00ea hemba didin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Far\u00fbk SAKIK D\u00eeroka wan wisa b\u00fb. Dema ku ji Asyay\u00ea hatin Anatoliya heta niha ji bo cih\u00ean ku ketine dagirkeriyek may\u00eende p\u00eak b\u00eenin, siyasetek taybet me\u015fandin. Siyasetek ku midaxley\u00ee yekitiya gelan dikirin dime\u015fandin. Ne ten\u00ea li hember Kurdan li hember hem\u00fb gel\u00ean her\u00eam\u00ea ev siyaseta xwe didan me\u015fandin. Kurdan evyek d\u00eetin \u00fb dest bi serhildanan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22200,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-29645","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29645","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29645"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29645\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29646,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29645\/revisions\/29646"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22200"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29645"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29645"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}