{"id":28757,"date":"2020-04-24T12:55:45","date_gmt":"2020-04-24T10:55:45","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=28757"},"modified":"2020-04-24T12:55:45","modified_gmt":"2020-04-24T10:55:45","slug":"kevnesopiyek-ku-naye-bedengkirin-ragihandina-kurdi-di-123-saliya-xwe-de-ye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=28757","title":{"rendered":"Kevne\u015fopiyek ku nay\u00ea b\u00eadengkirin: Ragihandina Kurd\u00ee di 123 saliya xwe de ye"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ragihandina azad a ku di sal\u00ean 90\u2019\u00ee de bi awayek\u00ee berbi\u00e7av p\u00ea\u015f ket, bi t\u00eako\u015f\u00eena Tevgera\u00a0 Azadiy\u00ea re bi awayek\u00ee hemwext digel \u00ear\u00ee\u015f, bombekirin, ku\u015ftin \u00fb zordariy\u00ea b\u00ea b\u00eahnvedan t\u00eako\u015fiya. H\u00ea j\u00ee v\u00ea teko\u015f\u00een\u00ea didom\u00eene. Bi saya kevne\u015fopiya ragihandina azad \u00eero ji 50 z\u00eadetir rojnamey\u00ean heftane \u00fb rojane, bi dehan televizyon, kanal\u00ean radyoyan \u00fb ajans we\u015fan\u00ea dikin.<\/strong><\/p>\n<p><strong>LI ROJAVA \u015eORE\u015eA RAGIHANDINA AZAD<\/strong><\/p>\n<p>Li Rojava bi dehsalan gel rast\u00ee pol\u00eet\u00eekay\u00ean rej\u00eema S\u00fbriy\u00ea y\u00ean \u00eenkar \u00fb \u00eemhay\u00ea hatin. Her \u00e7end\u00ee gel\u00ea Rojava ve\u015fart\u00ee xwe bir\u00eaxistin dikir \u00fb xebat\u00ean ragihandin\u00ea didan me\u015fandin j\u00ee, ji ber zextan ti\u015ft\u00ean ku dihatin jiy\u00een nedihatin d\u00eetin. Li S\u00fbriy\u00ea hevne\u015fopiya ku bi kovara Hewar destp\u00eakirib\u00fb, li rexma hem\u00fb zextan di navber\u00ean diyar de hat domandin. Di sal\u00ean 1980\u2019\u00ee de, bi T\u00eako\u015f\u00eena Azadiy\u00ea ya Kurd re li Rojava xebat\u00ean \u015fore\u015f \u00fb r\u00eaxitinb\u00fby\u00een\u00ea lez qezen\u00e7 kir. Her \u00e7end\u00ee di xebat\u00ean \u00eedeoloj\u00eek \u00fb r\u00eaxistinb\u00fbn\u00ea de p\u00eangava yekem di \u00e7apemeniy\u00ea de hatibe av\u00eatin \u00fb gelek kovar \u00fb bro\u015fur hatibin we\u015fandin j\u00ee, di aliy\u00ea siyas\u00ee de bi s\u00eenor ma.<\/p>\n<p>Li Rojava cara yekem di sala 1986\u2019an de kovarek bi nav\u00ea \u2018Deng\u00ea Kurdistan\u2019 ku bi Ereb\u00ee we\u015fand dikir hat we\u015fandin. Pi\u015ftre rojmaneyek bi nav\u00ea \u2018Berxwedan\u2019 bi ziman\u00ean Kurd\u00ee-Ereb\u00ee hat \u00e7apkirin. Van wa\u015fanan z\u00eadetir n\u00fb\u00e7e liser \u015fer\u00ea li bakur\u00ea Kurdistan\u00ea di navbera le\u015fker\u00ean dewleta Tirk a dagirker \u00fb \u015fervan\u00ean Kurdan de \u00e7\u00eadikin. Bi v\u00ea re j\u00ee ji bo deng\u00ea gel\u00ea Kurd li erdn\u00eegariya Ereb ba\u015ftir were bih\u00eestin, li Beyr\u00fbt\u00ea kovara bi nav\u00ea \u2018Sorgul\u2019 dest bi we\u015fan\u00ea kir. Gelek ronakb\u00eer \u00fb niv\u00eeskar\u00ean Ereb di v\u00ea kovar\u00ea de niv\u00ees niv\u00eesin. Di dema ku li Rojava \u00fb S\u00fbriy\u00ea zext\u00ean li ser belavkirina\u00a0 kovar\u00ea gihi\u015ftin l\u00fbtkey\u00ea, xwendin an j\u00ee li cem yek\u00ee d\u00eetina kovar\u00ea j\u00ee s\u00fbc dihat hesibandin.<\/p>\n<p>Ev xebat\u00ean ku di dem\u00ean diyar de dihatin kirin, di sala 2011\u2019an de bi serhildana gel \u00fb \u015fore\u015fa li S\u00fbriy\u00ea re, hema b\u00eaje di qada \u00e7apemeniy\u00ea de vegeriya \u015fore\u015f\u00ea. Li Rojava \u015fore\u015fa gel a li dij\u00ee hegemoniya netew-dewlet, bi xwe re di qada ragihandin\u00ea de j\u00ee \u015fore\u015fek p\u00eak an\u00ee. Rojnemeger\u00ean li her\u00eam\u00ea, bi \u015fore\u015f\u00ea re saziy\u00ean we\u015fan\u00ea y\u00ean\u00a0 rojnameya Ronah\u00ee, Ajansa N\u00fb\u00e7eyan a Hewar\u00ea \u00fb Ronah\u00ee TV vekirin. Ev we\u015fan b\u00fbn deng\u00ea projeya Netewa Demokrat\u00eek a ku li her\u00eam\u00ea p\u00ea\u015f ket. Heman dem\u00ea de \u00eari\u015f\u00ean DAI\u015e\u2019\u00ea \u00fb li hember\u00ee wan \u00eari\u015fan berxwedana ku dihat me\u015fandin \u00fb pa\u015f\u00ea \u00eari\u015f\u00ean dagirkariya dewleta Tirk \u00fb \u00eefitaq\u00ean qir\u00eaj \u00ean ku Tirkiy\u00ea bi \u00e7etey\u00ean DAI\u015e\/El- Nusra re \u00e7\u00eakir\u00ee e\u015fkere kirin.<\/p>\n<p><strong>ANHA<\/strong><\/p>\n<p>Ajansa N\u00fb\u00e7eyan a Hwar\u00ea (ANHA) di 1\u2019\u00ea Adara 2013\u2019an de ji aliy\u00ea hinek rojnameger\u00ean Kurd ve hat avakirin. ANHA\u2019ya ku we\u015fana xwe di malek ji kerp\u00ee\u00e7an de destp\u00eakir\u00ee, bi hi\u015fmendiya xwe ya b\u00eaal\u00ee \u00fb n\u00fb\u00e7ey\u00ean rast, li Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea b\u00fb saziya \u00e7apemeniy\u00ea ya her\u00ee giring.<\/p>\n<p>ANHA\u2019y\u00ea ragihandina Netewa Demokrat\u00eek a ku li Rojhilata Nav\u00een derket \u00fb berxwedana gel ji c\u00eehan\u00ea re esas girt. N\u00fb\u00e7egihan\u00ean ANHA\u2019y\u00ea, bi berd\u00eal\u00ean giran wek \u015feh\u00eedb\u00fbn\u00ea j\u00ee, di her \u015fert \u00fb merc\u00ean zehmet de n\u00fb\u00e7egihaniya rast kirin \u00fb di israr\u00ea de yek gav pa\u015fde neav\u00eatin. ANHA\u2019ya ku niha di sala xwe ya 8\u2019an de ye, toreyek wisa da avakirin ku \u015fore\u015fa gel a li her\u00eam\u00ea, berxwedana ku li dij\u00ee \u00e7etey\u00ean DAI\u015e\u2019\u00ea hat me\u015fandin gihand tevah\u00ee c\u00eehan\u00ea. ANHA li her\u00eam\u00ea xeta we\u015fana ji rast\u00ee \u00fb heq\u00eeqet\u00ea tawiz nay\u00ea day\u00een dide me\u015fandin \u00fb rojnemeger\u00ean giring ava dike.<\/p>\n<p><strong>\u015eEH\u00ceD\u00caN ANHA\u2019Y\u00ca<\/strong><\/p>\n<p>N\u00fb\u00e7egihan\u00ean ANHA\u2019y\u00ea Dil\u00ee\u015fan \u00ceb\u00ee\u015f, Hogir Mihemed \u00fb Rizgar Den\u00eez, dema ku li D\u00earazor\u00ea rew\u015fa ko\u00e7beran di\u015fopandin di \u00eari\u015fa teqemeniy\u00ea de \u015feh\u00eed b\u00fbn. Dil\u00ee\u015fan di dema teq\u00een\u00ea de \u015feh\u00eed b\u00fb, Hogir Mihemed j\u00ee di 14\u2019\u00ea Cotmeh\u00ea de \u015feh\u00eed b\u00fb. Rizgar Deniz j\u00ee ji ber bir\u00een\u00ean xwe y\u00ean giran, di 18\u2019\u00ea \u00c7ileya 2018\u2019an de li nexwe\u015fxaneya ku dima \u015feh\u00eed b\u00fb.<\/p>\n<p>Her\u00ee daw\u00ee di \u00eari\u015fa dewleta Tirk a dagirker ya li ser Ser\u00eakaniy\u00ea de, di 19\u2019\u00ea Cotmeha 2019\u2019an de n\u00fb\u00e7egihan\u00ea ANHA\u2019y\u00ea Seed Ehmed \u015feh\u00eed b\u00fb.<\/p>\n<p><strong>RONAH\u00ce TV<\/strong><\/p>\n<p>Ragihandina Azad kevne\u015fopiya ku bi Med Tv dab\u00fb dab\u00fb destp\u00eakirin hat girtin j\u00ee, li rexma hem\u00fb zextan ev kevne\u015fop\u00ee domand. Ronah\u00ee TV di 20\u2019\u00ea Cotmeha 2011\u2019an we\u015fana xwe ya test\u00ea da destp\u00eakirin \u00fb destp\u00eak\u00ea di roj\u00ea de ten\u00ea s\u00ea saet we\u015fan dikir. Di demek kurt de ev dem gihi\u015ft 10 saetan \u00fb di sala 2014\u2019an de j\u00ee saet\u00ean we\u015fan\u00ea gihand 24 saetan.<\/p>\n<p>Ronah\u00ee TV di roj\u00ean avakirina xwe de li bajar\u00ea Bruksel\u00ea y\u00ea Bel\u00e7\u00eekay\u00ea dest bi we\u015fan\u00ea kirib\u00fb, di demek kurt de navenda xwe ya n\u00fb\u00e7eyan derbas\u00ee xaka \u015fore\u015f\u00ea kir. Niha Ronah\u00ee TV studyoy\u00ean xwe li hem\u00fb kanton\u00ean her\u00eam\u00ea vekiriye. Li k\u00ealeka \u015eore\u015fa Rojava, p\u00ea\u015fketin\u00ean li Rojhilata Nav\u00een digih\u00eene hem\u00fb c\u00eehan\u00ea.<\/p>\n<p><strong>ROJNAMEYA RONAH\u00ce<\/strong><\/p>\n<p>Di destp\u00eaka \u015eore\u015fa Rojava de 8 ronakb\u00eer \u00fb rojnameger\u00ean li hers\u00ea kanton\u00ean Rojava civ\u00eenek lidar xistin. Di encam de di 14\u2019\u00ea Cotmeha 2011\u2019an de Rojnameya Ronah\u00ee hat vekirin. Bi Netewa Demokrat\u00eek a ku b\u00fbye perspekf\u00eevek re denge heq\u00eeqet\u00ea bilind kir. H\u00eajmara w\u00ea ya yek\u00ea di 16\u2019\u00ea Cotmeha 2011\u2019an de hat \u00e7apkirin. Rojname di heftey\u00ea de rojek\u00ee bi ziman\u00ea Ereb\u00ee hat \u00e7apkirin. Di 12 r\u00fbpelan de, kategoriy\u00ean \u00eedeoloj\u00ee, pol\u00eet\u00eeka, Kurdistan, \u00c7and \u00fb Jiyan cih girtin 500 lib hat \u00e7apkirin.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee demek\u00ea di heftey\u00ea de du rojan dihat \u00e7apkirin. H\u00eajmara r\u00fbpel\u00ean w\u00ea ji 12\u2019\u00ea bilindi 20 hat kirin. \u00cad\u00ee 10 hezar car dihat kop\u00eekirin. Rojname li tevah\u00ee Bakur\u00ea S\u00fbriy\u00ea t\u00ea belavkirin, di hal\u00ea hazir de we\u015fana xwe bi Ronah\u00ee Kurd\u00ee \u00fb Ronah\u00ee Ereb\u00ee dike.<\/p>\n<p><strong>RADYO<\/strong><\/p>\n<p>Cara yekem li Rojava radyoya C\u00fbd\u00ee FM di 20\u2019\u00ea Cotemha 2012\u2019an de li Qami\u015flo dest bi we\u015fan\u00ea kir. Pi\u015ft\u00ee w\u00ea li Koban\u00ea di 19\u2019\u00ea Mijdara 2012\u2019an de Koban\u00ea FM \u00fb di 1\u2019\u00ea N\u00eesana 2013\u2019an de Rojava FM dest bi we\u015fan\u00ea kir. Li Efr\u00eena ku niha di bin dagirkeriya dewleta Tirk de j\u00ee, Efr\u00een FM di 10\u2019\u00ea Hazirana 2013\u2019an de dest bi we\u015fane xwe ya test\u00ea kir. Efr\u00een FM di 1\u2019\u00ea \u00celona 2013\u2019an de dest bi we\u015fanan xwe ya normal kir. Di navbera 2014-2015\u2019an de radyoy\u00ean Dirb\u00easiy\u00ea FM, Wa\u015f\u00fbkan\u00ee FM, Deng\u00ea Xab\u00fbr, Deng\u00ea Xweseriya Demokrat\u00eek \u00fb Rojava FM\u00a0 aras\u0131nda Dirbesiye FM, Wa\u015fokani FM, Deng\u00ea Xab\u00fbr, Deng\u00ea Xweseriya Demokrat\u00eek ve Rojava FM dest bi we\u015fan\u00ea kirin. Di sala 2017\u2019an de j\u00ee radyoya jin\u00ea Radyo Star dest bi we\u015fan\u00ea kir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ragihandina azad a ku di sal\u00ean 90\u2019\u00ee de bi awayek\u00ee berbi\u00e7av p\u00ea\u015f ket, bi t\u00eako\u015f\u00eena Tevgera\u00a0 Azadiy\u00ea re bi awayek\u00ee hemwext digel \u00ear\u00ee\u015f, bombekirin, ku\u015ftin \u00fb zordariy\u00ea b\u00ea b\u00eahnvedan t\u00eako\u015fiya. H\u00ea j\u00ee v\u00ea teko\u015f\u00een\u00ea didom\u00eene. Bi saya kevne\u015fopiya ragihandina azad \u00eero ji 50 z\u00eadetir rojnamey\u00ean heftane \u00fb rojane, bi dehan televizyon, kanal\u00ean radyoyan \u00fb ajans [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28758,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-28757","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nuce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28757"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28757\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28759,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28757\/revisions\/28759"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}