{"id":28485,"date":"2020-04-17T10:19:59","date_gmt":"2020-04-17T08:19:59","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=28485"},"modified":"2020-04-17T10:19:59","modified_gmt":"2020-04-17T08:19:59","slug":"diroka-nexwesiyen-vegir-pandemic-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=28485","title":{"rendered":"D\u00eeroka Nexwe\u015fiy\u00ean Vegir  (Pandemic) 2"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>S\u00eepan \u015e\u00ceNDA<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Dema mirov li d\u00eeroka van nexwe\u015fiy\u00ean vegir din\u00eare, mirov dib\u00eene ka \u00e7i telefet\u00ean mezin di ser\u00ea mirovahiy\u00ea de an\u00eene. Mirov jin\u00fbve \u00e7avtirsand\u00ee dibe jiber van nexwe\u015fiyan. Di gelek dem\u00ean cuda de mirovahiy\u00ea xwe li hember\u00ee van nexwe\u015fiyan b\u00ea\u00e7are d\u00eetiye \u00fb bi qedera xwe re ten\u00ea mane. Ka \u00eecar qedera wan \u00e7i an\u00eebe ser\u00ea wan! Di navbera sal\u00ean 1630-1936\u2019\u00ea de Nexwe\u015fiya Kul\u00eelk\u00ea li gelek dever\u00ean c\u00eehan\u00ea derketiye \u00fb gelek mirov ji ber v\u00ea nexwe\u015fiy\u00ea mirine. Di 1636\u2019\u00ea de Nexwe\u015fiya Webay\u00ea li Ingil\u00eestan\u00ea derketiye. Di 1641-1644\u2019\u00ea de li \u00c7\u00een\u00ea Weba derdikeve \u00fb dibe sedem\u00ea hilwe\u015fandina Xanedana Ming. Di 1647-1652\u2019\u00ea de li Spanya Weba Sew\u00eella derketiye \u00fb bi deh hezaran kes ku\u015ftine. Di 1655-1656\u2019\u00ea de Weba London\u00ea derketiye \u00fb sed hezar ango %15 \u015f\u00eaniPartiye\u0302n Kurd e\u0302n Rojavay\u00ean London\u00ea qirkiriye. Li V\u00eeyana y\u00ea di 1679\u2019\u00ea de webay\u00ea 76 hezar kes li v\u00ee bajar\u00ee ku\u015ftine. Di 1738\u2019\u00ea li Balkanan jiber weba y\u00ea 50 hezar kes mirine. Di 1770-1972\u2019\u00ea de li R\u00fbsya 50 hezar kes jiber webay\u00ea mirine. Di 1793\u2019\u00ea de li Emr\u00eeka li bajar\u00ea Phildalphia di nava 3 hey\u00eevan 5 hezar kes jiber nexe\u015fiya Zereg \u00ea mirine. Di sal\u00ean 1817-1824\u2019\u00ea de li Asya \u00fb Ewropa jiber Nexwe\u015fiya Kol\u00eara y\u00ea 100 hezar kes mirine. D\u00eesa jiber Kol\u00eara ya di 1829\u2019e de destp\u00ea kir\u00ee de di nava \u00e7end salan de li Ewropa, Asya \u00fb Emer\u00eeka Bak\u00fbr 100 hezar kes dimirin. Di 1847\u2019\u00ea de li Kanada y\u00ea nexwe\u015fiya T\u00eef\u00fbs\u00ea derdikeve \u00fb ji 20 hezaran z\u00eadetir mirov p\u00ea dimirin. Di sal\u00ean 1852-1860\u2019\u00ea de li R\u00fbsya d\u00eesa Nexwe\u015fiya Kol\u00eara derdikeve \u00fb felaketek\u00ee mezin di ser\u00ea R\u00fbsya de t\u00eene. Di v\u00ea p\u00eala Koleray\u00ea de ji milyonek\u00ea z\u00eadetir mirov dimirin. Di 1875\u2019\u00ea de li F\u00eej\u00ee jiber nexwe\u015fiya Sorik\u00ea 40 hezar kes dimirin. Di sal\u00ean 1889-1890\u2019\u00ea de jiber nexwe\u015fiya Gr\u00eep\u00ea milyonek mirov di dinyay\u00ea de dimirin. Di nava sal\u00ean 1899-1923\u2019\u00ea de z\u00eadetir ji 800 hezar kes\u00ee jiber Nexwe\u015fiya Kol\u00eara li Asya, Ewropa \u00fb Afr\u00eeka dimirin. Di nava sal\u00ean 1918-1920\u2019\u00ea de li dinyay\u00ea de jiber Gr\u00eepa Spanya 75 milyon mirov dimirin. Di sal\u00ean 1957-1958\u2019\u00ea de li dinyay\u00ea de jiber Gr\u00eeba Asyay\u00ea 2 milyon kes dimirin. Di sal\u00ean 1968-1969\u2019\u00ea de jiber nexwe\u015fiya Gr\u00eeba Hong Kong\u00ea di din\u00ea de milyonek insan dimirin. Ji 1960\u2019\u00ea hetan\u00ee roja me jiber nexwe\u015fiya AIDS\/HIV\u2019\u00ea 30 milyon kes mirine. Di sal\u00ean 2008-2009\u2019\u00ea de ji ber nexwe\u015fiya Kol\u00eara y\u00ea li Z\u00eembab\u00ea ji 4 hezaran z\u00eadetir mirov mirine. Di 2014\u2019\u00ea de li H\u00eespanyola ji 8500 kes\u00ee z\u00eadetir jiber Kol\u00eara y\u00ea mirine. Di nava sal\u00ean 2013-2016\u2019\u00ea de li Rojavay\u00ea Efr\u00eeka y\u00ea jiber nexwe\u015fiya Ebola y\u00ea 11.300 kes mirine. Hetan\u00ee \u00eero jiber Cov\u00eed 19, 150 hezar kes mirine \u00fb ji 2 milyonan z\u00eadetir kes bi v\u00ea nexwe\u015fiya giran ketine.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00eepan \u015e\u00ceNDA Dema mirov li d\u00eeroka van nexwe\u015fiy\u00ean vegir din\u00eare, mirov dib\u00eene ka \u00e7i telefet\u00ean mezin di ser\u00ea mirovahiy\u00ea de an\u00eene. Mirov jin\u00fbve \u00e7avtirsand\u00ee dibe jiber van nexwe\u015fiyan. Di gelek dem\u00ean cuda de mirovahiy\u00ea xwe li hember\u00ee van nexwe\u015fiyan b\u00ea\u00e7are d\u00eetiye \u00fb bi qedera xwe re ten\u00ea mane. Ka \u00eecar qedera wan \u00e7i an\u00eebe ser\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14755,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-28485","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28485","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28485"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28485\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28486,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28485\/revisions\/28486"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14755"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28485"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28485"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28485"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}