{"id":26738,"date":"2020-02-03T13:53:39","date_gmt":"2020-02-03T13:53:39","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=26738"},"modified":"2020-02-03T13:53:39","modified_gmt":"2020-02-03T13:53:39","slug":"li-ewrupa-dozen-pkk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=26738","title":{"rendered":"LI EWR\u00dbPA DOZ\u00caN PKK"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Faruk Sakik<\/p>\n<p>Di 12&#8217;\u00ea \u00celona 1980&#8217;yan de li Tirkiy\u00ea darbeya le\u015fker\u00ee \u00e7\u00eab\u00fb. Ji ber zilma 12\u00ea \u00celon\u00ea, gelek r\u00eaxistinan ber\u00ea xwe dan Ewrupa.<\/p>\n<p>Di demek waha de PKK\u00ea, biryar girt ku li \u00e7iyay\u00ea Kurdistan \u00fb rojhilata nav\u00een bim\u00eene.<\/p>\n<p>L\u00ea pi\u015ft\u00ee demek\u00ea li Kurdistan hovitiya dewleta Tirk, derket asta her\u00ee jor \u00fb Kurdan j\u00ee ber\u00ea xwe dan ko\u00e7 \u00fb ko\u00e7beriy\u00ea. Hatin li Ewrupa bicih b\u00fbn. Bi giran\u00ee kurdan welet\u00ea Almanya terc\u00eeh kirin.<\/p>\n<p>Dema kurd hatin Ewrupa PKK&#8217;\u00ea ji bo ev girseya hatiye, di nave jiyana Ewrupa de nehele; dest bi r\u00eaxistinkirin\u00ea kir. Ne ten\u00ea di war\u00ea siyas\u00ee de, ji bo parastina ziman \u00fb \u00e7anda kurd\u00ee j\u00ee t\u00eako\u015f\u00eenek taybet da me\u015fandin.<\/p>\n<p>Ev Kurd\u00ean ku di wan salan de hatib\u00fbn Ewrupa j\u00ee, \u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee li dora PKK\u00ea di civiyan.R\u00eaxistinb\u00fbna PKK\u00ea ya li Almanya bala dewleta Tirk j\u00ee ki\u015fandib\u00fb.<\/p>\n<p>Dewleta Tirk ji rayedar\u00ean Alman xwest ku mudaxele li PKK&#8217;\u00ea bike \u00fb Kurdan kir\u00eem\u00eenal\u00eeze bike.<\/p>\n<p>Di 1987&#8217;an de doz\u00ean l\u00eapirs\u00een\u00ea, di 1988&#8217;an de fermana girtina endam\u00ean PKK&#8217;\u00ea \u00fb di 1989&#8217;an de j\u00ee, li Duseldorf\u00ea bi s\u00fbcdariya &#8220;teror\u00ea&#8221; li hember\u00ee PKK&#8217;\u00ea doz hat vekirin.<\/p>\n<p>Di 24&#8217;\u00ea Cotmeha 1989an de, Doza Dusseldorf\u00ea destp\u00ea kir.<\/p>\n<p>Di hucrey\u00ean dadgeh\u00ea de, z\u00eadetir\u00ee 20 siyasedmedar \u00fb aktiv\u00eest\u00ean Kurd dihatin girtin. Di nav wan de hin kes\u00ean wek\u00ee D\u00fbran Kalkan, Al\u00ee Haydar Kaytan \u00fb H\u00fcseyin \u00c7eleb\u00ee j\u00ee heb\u00fbn.<\/p>\n<p>Kurd\u00ean li Ewrupa dijiyan, di 1993&#8217;an de li bajar\u00ea Bonn \u00ea Elmanyay\u00ea, me\u015feke bi tevl\u00eab\u00fbna sed hezar kes\u00ee p\u00eak an\u00een \u00fb xwestin \u015fer\u00ea qir\u00eaj bi daw\u00ee bibe.<\/p>\n<p>Di w\u00ea p\u00eavajoy\u00ea de li Tirkiy\u00ea Tans\u00fb \u00c7\u00eeler serokwez\u00eer b\u00fb \u00fb li Elmanya j\u00ee Helm\u00fbt Kohl. Du dost\u00ea hev \u00ean ba\u015f b\u00fbn. Dewleta Tirk \u00e7eka xwe ya endamtiya NATO bikardian\u00ee. Daxwaz\u00ean Tans\u00ea \u00c7\u00eeller y\u00ean qedexekirina PKK\u00ea, ji aliy\u00ea Helmut Kohl ve hatib\u00fb qeb\u00fbl kirin. Helm\u00fbt Kohl, wez\u00eer\u00ea kar\u00ea hundir Manfred Kanther derxist p\u00ea\u015fber\u00ee Kurdan. Kanther serdozgerek j\u00ee di v\u00ea mijar\u00ea de erkdar kirib\u00fb.<\/p>\n<p>Ev serdozger bi lez \u00fb bez di 26&#8217;\u00ea Mijdara 1993&#8217;yan de biryara qedexekirina PKK\u00ea da.<\/p>\n<p>Bi v\u00ea qedexey\u00ea re j\u00ee her ti\u015ft guher\u00ee. Her ti\u015ft hatib\u00fb qedexekirin. 29 komeley\u00ean Kurdan hatib\u00fbn girtin. Di nav komeleyan de saziy\u00ean ragihandin\u00ea j\u00ee heb\u00fbn. Rojek pi\u015ft\u00ee v\u00ea biryar\u00ea rojnameya tirk Hurriyet\u00ea ev man\u015fet bikar an\u00ee; &#8220;Danke Herr Kohl&#8221; ango spas bir\u00eaz Kohl.<\/p>\n<p>Di sala 1996an de bi nav\u00ea Med Tv t\u00ealevizyonek Kurdan hat avakirin. Studyoy\u00ean v\u00ea telev\u00eezyon\u00ea j\u00ee li Bruksel\u00ea b\u00fbn. Dewleta Tirk ji bo we\u015fan\u00ean telev\u00eezyon bigire, bi dewleta Bel\u00e7\u00eekay\u00ea re xebat\u00ean lob\u00ee dime\u015fand.<\/p>\n<p>Belgey\u00ean ku li Bel\u00e7\u00eeka bi destketibun, di Hez\u00eerana 1997&#8217;an de, di rojnameya De Morgen de hatib\u00fb we\u015fandin. Digot, plana v\u00ea operasyon\u00ea li enqer\u00ea hatib\u00fb dayin \u00fb peyman ji aliy\u00ea herd\u00fb dewletan ve hatib\u00fb \u00eemzekirin. \u00db ev peyman di 9\u00ea T\u00eermeha 1997&#8217;an de, di navbera mid\u00fbr\u00ea ewlekariya gi\u015ft\u00ee ya Bel\u00e7\u00eeka W\u00eelly Dar\u00eeder \u00fb y\u00ea ewlekariya gi\u015ft\u00ee ya Tirkiy\u00ea Alaett\u00een Yuksel de hat\u00ee \u00eemzekirin.<\/p>\n<p>Di peymana 18&#8217;\u00ea Adara 1996an de, nav\u00ea v\u00ea operasyon\u00ea wek &#8220;Operasyona Sp\u00fbtn\u00eek&#8221; hatib\u00fb binavkirin.Di v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea de hikumeta Tans\u00ea \u00c7\u00eeller, desthilat b\u00fb.Mehmed Agar j\u00ee Midur\u00ea Ewlehiya Tirk a gi\u015ft\u00ee b\u00fb.Ev peymana ku li Enqer\u00ea hatib\u00fb \u00eemzekirin, b\u00fbb\u00fb sedema eri\u015f\u00ean saziy\u00ean Kurdan y\u00ean li Ewrupa.Yek ji van hedefan j\u00ee t\u00ealevizyona Med b\u00fb.<\/p>\n<p>Demek \u015f\u00fbn de, di 16 \u00celona 1996&#8217;an de, v\u00eacar\u00ea hedef studyoy\u00ean MED TV y\u00ean li Bruksel \u00fb nav\u00e7eya Denderleuw b\u00fbn..Di operasyona li hember telev\u00eezyona Kurd de 200 cendirme \u00fb pol\u00eas\u00ean Bel\u00e7\u00eek\u00ee c\u00eeh girtin.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee van eri\u015fan komploya navnetew\u00ee li hember kurdan ket meryet\u00ea. Bi d\u00eel girtina R\u00eaber Apo, li Ewrupa heta demek\u00ea b\u00eadeng\u00ee heb\u00fb. L\u00ea bel\u00ea dem bi dem li dij\u00ee siyasetmedar\u00ean Kurd \u00eari\u015f p\u00eak dihatin.<\/p>\n<p>Tirkiye bi komploy\u00ea biserneketib\u00fb \u00fb karta xwe ya NATO careke din di siyaseta xwe ya lidij\u00ee Kurdan de xist prat\u00eek\u00ea.Dixwest ku PKK \u00fb tevgera azadiy\u00ea were tasfiyekirin.Li Bel\u00e7ikay\u00ea hevd\u00eetin heb\u00fbn. Amer\u00eeka j\u00ee tevl\u00ee van hevd\u00eetinan dib\u00fb.<\/p>\n<p>Li Bruksel\u00ea ji ber l\u00eapirs\u00eenek\u00ea, sala 2006&#8217;an dozek hatib\u00fb vekirin. 37 kes \u00fb saz\u00ee hatib\u00fbn darizandin. Ji bo van kesan li s\u00fbcek digeriyan l\u00ea nedid\u00eetin.L\u00ea di 2010&#8217;an de derbas\u00ee qonaxek n\u00fb b\u00fb.<\/p>\n<p>Dewleta tirk \u00fb hukumeta AKP&#8217;\u00ea operasyon\u00ean qirkirina siyas\u00ee, ku di sala 2009an de li bak\u00fbr\u00ea Kurdistan dab\u00fbn destp\u00eakirin, bi Tirkiy\u00ea re s\u00eenorkir\u00ee nehi\u015ftin.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee demek\u00ea, bi hevkariya qir\u00eaj \u00fb p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirina derfet\u00ean abor\u00ee y\u00ean Tirkiy\u00ea, belav\u00ee Ewr\u00fbpay\u00ea kirin. Ev operasyon\u00ean qirkirina siyas\u00ee j\u00ee, ji Bel\u00e7\u00eekay\u00ea dan destp\u00eakirin.<\/p>\n<p>Pol\u00ees\u00ean Bel\u00e7\u00eeka di 3\u00ea adara 2010&#8217;an de, \u00eare\u015f\u00ee studyoya Roj Tv, radyoya Deng\u00ea Kurdistan\u00ea y\u00ean li Denderleuw \u00fb Kongreya Netew\u00ee ya Kurdistan\u00ea KNK&#8217;\u00ea kirin.<\/p>\n<p>Pol\u00ees\u00ean Bel\u00e7\u00eekay\u00ea, hemwext, Hevserok\u00ea Kongra-Gel Remz\u00ee Kartal \u00fb Endam\u00ea Desteya R\u00eaveber a KNK&#8217;\u00ea Zubey\u00eer Aydar, tev\u00ee gelek siyasetmedar\u00ean Kurd j\u00ee bin\u00e7av kirin.<\/p>\n<p>Remz\u00ee Kartal, Zubey\u00eer Aydar, Adem Uzun \u00fb hin siyasetmedr\u00ean din, w\u00ea dem\u00ea hatin girtin \u00fb girt\u00ee man. Pi\u015ft\u00ee v\u00ea serdegirtin\u00ea, dozgeriya Bel\u00e7\u00eekay\u00ea li gor\u00ee hi\u015fmendiya Tirkiy\u00ea tevgeriya \u00fb derbar\u00ea 36 siyasetvan \u00fb rojnamevanan de doz vekir.<\/p>\n<p>Dema doza PKK\u00ea li Bel\u00e7\u00eeka dewam dikir, Yek\u00eetiya Ewropay\u00ea j\u00ee di 10&#8217;\u00ea Sibata 2014&#8217;an de, bi daxwaza Tirkiy\u00ea, PKK&#8217;\u00ea xistib\u00fb l\u00eesteya &#8220;teror\u00ea&#8221;.<\/p>\n<p>Ev l\u00eeste j\u00ee wek\u00ee berdewamiya l\u00eesteya pi\u015ft\u00ee \u00eari\u015fa 11&#8217;\u00ea \u00celona 2001&#8217;an a li Amer\u00eeka b\u00fb.<\/p>\n<p>Di 1&#8217;\u00ea Gulana 2014&#8217;an de, ji r\u00eavebir\u00ean PKK\u00ea Murat Karayilan \u00fb Duran Kalkan, bi navb\u00eankariya par\u00eazer\u00ean xwe ser\u00ee li D\u00eewana Edalet\u00ea a Ewrupa dan \u00fb \u00eetiraz kirin.<\/p>\n<p>L\u00eesteya &#8220;teror\u00ea&#8221; ku her \u015fe\u015f mehan carek\u00ee n\u00fbjen dibe, ji aliy\u00ea par\u00eazer\u00ean Kurdan ve dahate \u00eetirazkirin. Doz dewam kir \u00fb di merheley\u00ean c\u00fbda de derbas b\u00fb.<\/p>\n<p>Dozger\u00ea Bel\u00e7\u00eek\u00ee di \u00eed\u00eeanameya xwe de, wek\u00ee dozger\u00ea Tirk be tevgeriya \u00fb PKK wek\u00ee r\u00eaxistineke teror\u00eest bi nav kir. L\u00ea bel\u00ea heyeta dadgeh\u00ea di r\u00fbni\u015ftina 3&#8217;\u00ea Mijdara 2016&#8217;an de, biryar da \u00fb \u00eed\u00eeay\u00ean dozger red kir.<\/p>\n<p>Dadgeh\u00ea bal ki\u015fand ser t\u00eako\u015f\u00eena ku PKK dime\u015f\u00eene \u00fb biryar da; ku ev t\u00eako\u015f\u00eena PKK&#8217;\u00ea, ne mijara teror\u00eezm\u00ea, berovaj\u00ee t\u00eako\u015f\u00eena \u00e7ekdar\u00ee ye.PKK aliyek \u015fere.<\/p>\n<p>Dozgeriya Bel\u00e7\u00eekay\u00ea rapor\u00ean hin profesor\u00ean li gor\u00ee hi\u015fmendiya Tirk tevdigeriyan wek\u00ee sedem n\u00ee\u015fan da \u00fb \u00eet\u00eeraz kir. R\u00fbni\u015ftina doz\u00ea di 9&#8217;\u00ea Gulana 2017&#8217;an de p\u00eak hat. Dadger\u00ea doz\u00ea ji bo mutala xwe amade bikin, heta 2&#8217;y\u00ea Hez\u00eeran\u00ea wext da dozger \u00fb r\u00fbni\u015ftin j\u00ee heya 25-26&#8217;\u00ea Hez\u00eeran\u00ea da pa\u015f.<\/p>\n<p>Dema ku ev doz dewam dikir, D\u00eewana Edalet\u00ea ya Ewrupay\u00ea di 15&#8217;\u00ea Mijdara 2018&#8217;an de, t\u00eakildar\u00ee tevgera azadiya Kurdistan\u00ea; biryareke ku encam\u00ean gir\u00eeng \u00ean hiq\u00fbq\u00ee \u00fb siyas\u00ee t\u00ea de hene, girt.<\/p>\n<p>Di biryara dadgeh\u00ea de,\u00a0\u00a0 daxwaza Yek\u00eetiya Ewrupa ya &#8221; ji her \u015fe\u015f mehan carek\u00ee PKK di l\u00eesty\u00ea de bim\u00eene&#8221; di c\u00eeh de ne d\u00eetin \u00fb gotin; k\u00eam hate hesibandin. Del\u00eel\u00ean we q\u00eem nakin.<\/p>\n<p>Dadgeh\u00ea biryara ku di 2014&#8217;an de ji h\u00eala Yek\u00eetiya Ewrupa ve, di derheq\u00ea Partiya Karker\u00ean Kurdistan\u00ea PKK&#8217;\u00ea de hatib\u00fb girtin \u00fb PKK&#8217;\u00ea xistib\u00fbn l\u00eesteya &#8220;teror\u00ea&#8221;, di c\u00eeh de ned\u00eet.<\/p>\n<p>\u00db dadgeh\u00ea biryar da ku ev doza ji 3 sal ber\u00ea ve dewam dike, div\u00ea tevahiya mesref\u00ean par\u00eazer\u00ean aliy\u00ean Kurd, ji aliy\u00ea Yek\u00eetiya Ewrupay\u00ea ve were dayin.<\/p>\n<p>Dewlet\u00ean Yek\u00eetiya Ewrupa ku bixwazin PKK&#8217;\u00ea di l\u00eesteya &#8220;mijare&#8221; de bigrin, mecb\u00fbr b\u00fbn ku hincet\u00ean n\u00fb derxin p\u00ea\u015f, an j\u00ee ti\u015ft\u00ean xeyal\u00ee peyda bikin. Li gor v\u00ea biryar\u00ea zem\u00eeneke hiq\u00fbq\u00ee ya ku PKK p\u00ea di l\u00eest\u00ee de bim\u00eene nema b\u00fb.<\/p>\n<p>Ev biryara D\u00eewana Edalet\u00ea bandora xwe li gelek doz\u00ean ku li gelek dewletan p\u00eak dihatin j\u00ee dikir. Bi taybet\u00ee j\u00ee w\u00ea bandor li doza Bel\u00e7\u00eeka ya PKK&#8217;\u00ea, ku di sala 2006an de hatib\u00fb vekirin bikira. \u00db \u00e7av\u00ea herkes\u00ee li doza Bel\u00e7\u00eeka b\u00fb.<\/p>\n<p>Her\u00ee daw\u00ee Dadgeha \u00cest\u00eenaf\u00ea di 8&#8217;\u00ea Adara 2019&#8217;an de, derbar\u00ea du doz\u00ean cih\u00ea de biryar da ku PKK &#8220;h\u00eazeke \u00e7ekdar\u00ee ya ne dewlet\u00ee&#8221; ye.<\/p>\n<p>\u00cet\u00eeraz\u00ean dewleta Tirk \u00fb Dozgeriya Federal a Bel\u00e7\u00eekay\u00ea biryara Dadgeha \u00cest\u00eenaf\u00ea, di 20&#8217;\u00ea Adara 2019&#8217;an de bir temy\u00eez\u00ea.<\/p>\n<p>14&#8217;\u00ea \u00c7iley\u00ea li Bruksel\u00ea r\u00fbni\u015ftina doza PKK&#8217;\u00ea li Dadgeha Bilind a Bel\u00e7\u00eekay\u00ea p\u00eak hat.Par\u00eazer\u00ean dewleta Tirk a dagirker \u00fb dozgerek\u00ee w\u00ea, ji bo parastin\u00ea daxwaza dem\u00ea ji heyeta dadgeh\u00ea kirin.Li ser v\u00ea yek\u00ea taloq\u00ee 28&#8217;\u00ea \u00c7ile hat kirin.<\/p>\n<p>\u00db ew roj hat. 28 \u00c7ile 2020. Ew dozger\u00ea Dadgeh\u00ea ku di r\u00fbni\u015ftina p\u00ea\u015f\u00ee de gotib\u00fb, biryara dadgeha \u00cest\u00eenaf\u00ea a derheq\u00ea PKK&#8217;\u00ea de ku dib\u00eaje &#8220;ne r\u00eaxistineke teror\u00eest e&#8221;, ne di cih de ye \u00fb xwestib\u00fb were er\u00eakirin. ew roj maf\u00ea axaftin\u00ea negirt.<\/p>\n<p>Li ser v\u00ea yek\u00ea Dadgeha Bilind a Bel\u00e7\u00eekay\u00ea j\u00ee, biryara xwe ya daw\u00ee e\u015fkere kir.Dadgeh\u00ea biryara dadgeha \u00cest\u00eenaf\u00ea ya &#8220;PKK ne r\u00eaxistineke teror\u00eest e&#8221; &#8221; PKK h\u00eazeke \u00e7ekdar\u00ee ya ne dewlet\u00ee ye&#8221; er\u00ea kir.<\/p>\n<p>Ev biryar, biryara her\u00ee daw\u00ee b\u00fb ku tu al\u00ee \u00ead\u00ee nikarin \u00eetraz bikin. Pi\u015ft\u00ee biryar\u00ea \u00ead\u00ee herkes li bend\u00ea ye Yekitiya Ewrupa PKK\u00ea ji l\u00eesteya teror\u00ea derbixe. \u00db li hember PKK&#8217;\u00ea li gor statuya &#8220;aliyek \u015fer&#8221; tevbigerin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Faruk Sakik Di 12&#8217;\u00ea \u00celona 1980&#8217;yan de li Tirkiy\u00ea darbeya le\u015fker\u00ee \u00e7\u00eab\u00fb. Ji ber zilma 12\u00ea \u00celon\u00ea, gelek r\u00eaxistinan ber\u00ea xwe dan Ewrupa. Di demek waha de PKK\u00ea, biryar girt ku li \u00e7iyay\u00ea Kurdistan \u00fb rojhilata nav\u00een bim\u00eene. L\u00ea pi\u015ft\u00ee demek\u00ea li Kurdistan hovitiya dewleta Tirk, derket asta her\u00ee jor \u00fb Kurdan j\u00ee ber\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8144,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-26738","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rojev"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26738","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26738"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26738\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26739,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26738\/revisions\/26739"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26738"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26738"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26738"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}