{"id":26369,"date":"2020-01-20T07:17:44","date_gmt":"2020-01-20T07:17:44","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=26369"},"modified":"2020-01-20T07:17:44","modified_gmt":"2020-01-20T07:17:44","slug":"tenetiya-tirkiye-kurtir-dibe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=26369","title":{"rendered":"Ten\u00eatiya Tirkiy\u00ea k\u00fbrtir dibe"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Mihemed \u015eah\u00een<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Destn\u00ee\u015fankirina peymana bi L\u00eebyay\u00ea re \u00fb daxilb\u00fbna \u015fer\u00ea navxwey\u00ee ya L\u00eebyay\u00ea n\u00ee\u015fana t\u00eak\u00e7\u00fbna d\u00eeplomasiya Tirkiy\u00ea ye.<\/p>\n<p>Ji sal\u00ean 1950\u2019an ve li rojhilata Derya Sp\u00ee hevsengiyek ava b\u00fbb\u00fb. Di eniyek\u00ea de her du qereqol\u00ean Emer\u00eeka Tirkiye \u00fb \u00cesra\u00eel heb\u00fbn, di eniya din de Yewnanistan, Qibrisa R\u00fbm \u00fb dewlet\u00ean Ereb heb\u00fbn. Dema di navbera her du eniyan de qeyran \u00fb aloz\u00ee derdiketin Emer\u00eeka bi aweyek\u00ee b\u00eaal\u00ee navbeynkariya her du eniyan dikir.<\/p>\n<p>Tifaqa \u00cesra\u00eel \u00fb Tirkiy\u00ea heta sal\u00ean 90\u2019\u00ee bi awayek\u00ee sergirt\u00ee dewam dikir l\u00ea pi\u015ft\u00ee sal\u00ean 90\u2019\u00ee bi awayek\u00ee e\u015fkere heta b\u00fbyera \u201cOne Minute\u201d ya sala 2009\u2019an \u00fb b\u00fbyera \u201cMav\u00ee Marmara\u201d ya 2010\u2019an dewam kir.<\/p>\n<p>Erdogan bi van her du b\u00fbyeran peyam da tifaq\u00ean xwe y\u00ean xeta Islam\u00ee \u00fb di siyaset \u00fb d\u00eeplomasiya xwe de hindik be j\u00ee dijberiya Isra\u00eel\u00ea derxist p\u00ea\u015f. L\u00ea ev dijberiya qels \u00fb \u015fermoke di asta siyaset \u00fb d\u00eeplomasiy\u00ea de heb\u00fb. Tifaq\u00ean wan \u00ean le\u015fker\u00ee \u00fb bazirganiy\u00ean ku li ser kevne\u015fopiya 50-60 sal\u00ee hatib\u00fbn avakirin dewam dikirin \u00fb dikin. L\u00ea baweriya rayedar\u00ean Isra\u00eel\u00ea bi Erdogan nemab\u00fb.<\/p>\n<p>Di ser de, sala 2011\u2019an bi destp\u00eakirina \u201cBihara Ereban\u201d re Erdogan gir\u00eadana xwe ya bi xeta Ixwan\u00ee M\u00fbslim\u00een re diyar kir \u00fb xwest li Rojhilata Nav\u00ee p\u00ea\u015fengiya w\u00ea xet\u00ea bike. Di xeyala Erdogan de pi\u015ft\u00ee p\u00eavajoya Bihara Ereban ji Misr\u00ea, Tunis\u00ea, Libya heta S\u00fbriy\u00ea avakirina desthilatdariy\u00ean Ixwan\u00ee \u00fb wek xel\u00eefe p\u00ea\u015fengiya w\u00ea eniy\u00ea heb\u00fb. Ji ber v\u00ea xeyal\u00ea Erdogan gir\u00eeng\u00ee neda sererastkirina t\u00eakiliy\u00ean xwe y\u00ean bi Isara\u00eel \u00fb dewlet\u00ean din re. Ji siyaset \u00fb d\u00eeplomasiya aqilane d\u00fbr ket. D\u00eeplomasiya xwe \u00fb siyaseta xwe li ser h\u00eem \u00fb hest\u00ean xeta Ixwan\u00ee ya mezhebpar\u00eaz me\u015fand.<\/p>\n<p>Bi darbeya S\u00ees\u00ee ya Misr\u00ea re p\u00eavajoya rox\u00eena xeyal\u00ean Erdogan dest p\u00ea kir \u00fb h\u00ea j\u00ee dewam dike. Xeleka daw\u00ee S\u00fbriye di dest w\u00ee de mab\u00fb niha li wir j\u00ee bi t\u00eak\u00e7\u00fbneke mezin re r\u00fbbir\u00fb ye. Pi\u015ft\u00ee p\u00eavajoya 9 salan ne xeyal\u00ean Erdogan ten\u00ea, siyaset, d\u00eeplomas\u00ee \u00fb aboriya Tirkiy\u00ea j\u00ee roxiya. Di her war\u00ee de bi t\u00eak\u00e7\u00fbn\u00ean mezin re r\u00fbbir\u00fb ye. Ji bo nixumandina t\u00eak\u00e7\u00fbna xwe tevl\u00ee \u015fer\u00ea Libya y\u00ea navxwey\u00ee dibe.<\/p>\n<p>Helwest \u00fb sekna Erdogan a olperest \u00fb mezheppar\u00eaz hevsengiya 50-60 sal\u00ee h\u00eajand \u00fb baweriya tifaqger\u00ean xwe y\u00ean kevnare \u015fkand. L\u00ea di heman p\u00eavajoy\u00ea de li rojhiltat\u00ea Derya Sp\u00ee gaza xwezay\u00ee hatib\u00fb d\u00eetin \u00fb p\u00eadiv\u00ee bi hevkar\u00ee \u00fb tifaq\u00ean xurt heb\u00fb. Ji ber helwest \u00fb siyaseta Erdogan a b\u00eabawer dewlet\u00ean herem\u00ea ne\u00e7ar man ji n\u00fb ve ref\u00ean xwe diyar bikin \u00fb tifaq\u00ean xwe ji n\u00fb ve ava bikin.<\/p>\n<p>Di encama siyaset \u00fb d\u00eeplomasiya Erdogan a kambax de hevsengiy\u00ean Rojhilata Nav\u00ee \u00fb hevsengiya rohilat\u00ea Derya Sp\u00ee j\u00ee roxiyan. Isra\u00eel gav bi gav tevl\u00ee tifaqa Yewnanistan, Qibrisa R\u00fbm \u00fb Ereban b\u00fb. Di navbera wan de peyman\u00ean gelek gir\u00eeng hatin destn\u00ee\u015fankirin \u00fb li Serya Sp\u00ee tetb\u00eeqat\u00ean le\u015fker\u00ee y\u00ean hevpar p\u00eak an\u00een. Ya her\u00ee gir\u00eeng Emer\u00eeka ku heta niha di navbera her du eniyan de bi awayek\u00ee b\u00eaal\u00ee nevbeynkar\u00ee dikir pi\u015ftgir\u00ee da eniya Isra\u00eel, Yewnanistan, Qibrisa R\u00fbm \u00fb Misir\u00ea \u00fb tevl\u00ee tetb\u00eeqata wan a le\u015fker\u00ee ya li Derya Sp\u00ee b\u00fb. Pi\u015ft\u00ee ku Emer\u00eeka j\u00ee tevl\u00ee eniya dijber b\u00fb li rojhilat\u00ea Derya Sp\u00ee dewleta Tirk bi ser\u00ea xwe ma. Niha dewlet\u00ean din hem\u00fb di nava tifaq \u00fb hevkariy\u00ea de tevdigerin l\u00ea dewleta Tirk li dij\u00ee hem\u00fbyan bi ser\u00ea xwe maye.<\/p>\n<p>Serokomar\u00ea Tirk Erdogan ji bo daw\u00ee li ten\u00eatiya xwe b\u00eene bi destbirak\u00ea xwe y\u00ea n\u00fbner\u00ea xeta Ixwan\u00ee serok\u00ea hik\u00fbmeta Libya Feyaz El Serac re peymanek destn\u00ee\u015fan kir \u00fb Hefter teror\u00eest \u00eelan kir. L\u00ea peyman ji h\u00eala Meclisa Libya ya Netewey\u00ee ya ji h\u00eala Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ve rewa t\u00ea d\u00eetin nehat er\u00eakirin.<\/p>\n<p>Her \u00e7iqas hik\u00fbmeta El Serac ji h\u00eala Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ve rewa were qeb\u00fblkirin j\u00ee dema hik\u00fbmeta w\u00ee sala 2016\u2019an bi daw\u00ee b\u00fbye \u00fb rewatiya w\u00ee t\u00ea n\u00eeqa\u015fkirin. Ya her\u00ee gir\u00eeng j\u00ee, ji erdn\u00eegariya L\u00eeby ji sed\u00ee 8 ten\u00ea di dest\u00ea hik\u00fbmeta w\u00ee de ye. Ji sed\u00ee 70\u2019\u00ea z\u00eadetir di dest\u00ea General Hefter de ye. N\u00eazik\u00ee ji sed\u00ee 20 j\u00ee di dest\u00ea h\u00eaz\u00ean Islam\u00ee y\u00ean rad\u00eekal de ye.<\/p>\n<p>Erdogan xwestib\u00fb b\u00ee w\u00ea peyman\u00ea daw\u00ee li ten\u00eatiya xwe \u00fb dewleta xwe b\u00eene. Bi derxistina tezkerey\u00ea \u00fb \u015fandina le\u015fkeran j\u00ee xwestib\u00fb bi tevl\u00eeb\u00fbna \u015fer\u00ea L\u00eebya t\u00eak\u00e7\u00fbn \u00fb windayiy\u00ean d\u00eeplomasiya xwe binixum\u00eene \u00fb hinek\u00ee dest\u00ea xwe xurt bike. L\u00ea encam qet li gor\u00ee dil\u00ea w\u00ee \u00e7\u00eaneb\u00fb. Bi ser peyman\u00ea re tifaqa eniya dij\u00ee Tirk \u00fb dij\u00ee El Serac xurttir b\u00fb. Ten\u00eatiya Tirkiy\u00ea k\u00fbrtir b\u00fb \u00fb dijmin\u00ean w\u00ea z\u00eadetir b\u00fbn.<\/p>\n<p>Ewropa, Emer\u00eeka \u00fb gelek dewletan li dij\u00ee v\u00ea peyman\u00ea neraz\u00eeb\u00eena xwe an\u00een ziman \u00fb Erdogan \u015fiyar kirin. Yewnanistan, Misir, Fransa \u00fb Qibrisa R\u00fbm li Kah\u00eere kom b\u00fbn \u00fb gotin ev peyman dervey\u00ee hiq\u00fbqa navnetewey\u00ee ye, em nas nakin. Di ser de ji sed\u00ee 90\u2019\u00ea serok \u00fb r\u00eaber\u00ean e\u015f\u00eer\u00ean Libya xwe dan pi\u015fta Hefter \u00fb li dij\u00ee dag\u00eerkeriya Tirkiy\u00ea berxwerdana xwe \u00eelan kirin. Ango ji sed\u00ee 90\u2019\u00ea L\u00eebya j\u00ee b\u00fb dijimin\u00ea Tirkiy\u00ea. Ya her\u00ee gir\u00eeng j\u00ee, eger Hefter bi ser bikeve ti wateya v\u00ea peyman\u00ea nam\u00eene.<\/p>\n<p>Peyman ku di qada navnewtewey\u00ee de ti wate \u00fb gir\u00eengiya w\u00ea tinebe li hundir weke ku bi v\u00ea peyman\u00ea hevsengiya c\u00eehan\u00ea xerab kiribin, wek p\u00eangav \u00fb serkeftineke gelek mezin n\u00ee\u015fan\u00ee raya gi\u015ft\u00ee ya Tirkiy\u00ea didin.<\/p>\n<p>Diyar e ku huk\u00fbmeta AKP\u2019\u00ea ya t\u00eak\u00e7\u00fby\u00ee \u00fb roxiyay\u00ee dixwaze bi l\u00eaheng\u00ee \u00fb serkeftin\u00ean derew\u00een temen\u00ea xwe dir\u00eaj bike.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mihemed \u015eah\u00een Destn\u00ee\u015fankirina peymana bi L\u00eebyay\u00ea re \u00fb daxilb\u00fbna \u015fer\u00ea navxwey\u00ee ya L\u00eebyay\u00ea n\u00ee\u015fana t\u00eak\u00e7\u00fbna d\u00eeplomasiya Tirkiy\u00ea ye. Ji sal\u00ean 1950\u2019an ve li rojhilata Derya Sp\u00ee hevsengiyek ava b\u00fbb\u00fb. Di eniyek\u00ea de her du qereqol\u00ean Emer\u00eeka Tirkiye \u00fb \u00cesra\u00eel heb\u00fbn, di eniya din de Yewnanistan, Qibrisa R\u00fbm \u00fb dewlet\u00ean Ereb heb\u00fbn. Dema di navbera her [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26201,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-26369","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26369","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26369"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26369\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26370,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26369\/revisions\/26370"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26201"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}