{"id":25294,"date":"2019-11-25T15:15:05","date_gmt":"2019-11-25T15:15:05","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=25294"},"modified":"2019-11-25T15:15:05","modified_gmt":"2019-11-25T15:15:05","slug":"soresa-ziman","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=25294","title":{"rendered":"\u015eORE\u015eA ZIMAN"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Medeni FERHO<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Hevpyevina Weysel I\u015fik, bi Necat Ayaz re,<\/strong><strong> \u2018\u015eore\u015fa Ziman li Kolanan \u00c7\u00eadibe\u201d, di 19\u00ea Mijdara 2019an de, di rojnameya Yen\u00ee Ozgur Pol\u00eet\u00eeka de derket. <\/strong><\/p>\n<p><strong>Di salvegera 42m\u00een ya damezrandina Haraketa Azadiya Kurd PKK\u00ea de, giring e. H<\/strong>\u00eav\u00ee dikim ku, ev mijar\u00a0 were n\u00eeqa\u015f kirin. <strong>\u00a0<\/strong>Di serdema ku ziman\u00ea diyalekt\u00eeka \u015eore\u015fa Kurdistan\u00ea hatiye zemtkirin de, hate fehm kirin ziman, ne ten\u00ea axaftin e, hestek e! Ev hest j\u00ee t\u00eakildar\u00ee kultura civakan e. Kultur, berhevkirina nif\u015fan e, dibe nirx\u00ean medd\u00ee \u00fb manew\u00ee\u00a0 \u00fb bingeha t\u00eagihi\u015ftina civak\u00ea.<\/p>\n<p>Hem\u00fb nirx\u00ean kultur\u00ea, di ziman de \u201cvucud\u201d dib\u00eenin, ev j\u00ee nunert\u00ee ye,\u00a0 h\u00eaza\u00a0 bi cihkirina mekan \u00fb dem\u00ea ye.\u00a0 Hewngir\u00ee -hafizeya civak\u00ea, di ziman de xwe dide der, di t\u00eakiliya m\u00eaj\u00ee, dest \u00fb ked\u00ea de,\u00a0 berhem t\u00eane afirandin \u00fb teva dibine parastina kultur\u00ea.<\/p>\n<p>D\u00eetin\u00ean Necat Ayaz rast in, l\u00ea m\u00eenaka gel\u00ea Katalan\u00ee \u00fb diktatoriya\u00a0 Franco ji bo destn\u00ee\u015fankirina rew\u015fa ziman \u00fb civaka Kurd ne bes e. B\u00eaguman wekhevi hene, l\u00ea trawmay\u00ean civaka Kurd, c\u00fbda ne, t\u00eako\u015f\u00eena Kurdan j\u00ee, ji t\u00eako\u015f\u00eena gel\u00ean c\u00eehan\u00ea c\u00fbda ye.<br \/>\nBelk\u00ee, m\u00eenaka\u00a0 Ke\u015fey\u00ean F\u00een\u00ee, ji bo niv\u00eeskar\u00ean Kurd balk\u00ea\u015ftir be\u2026 Ji ber ku Ke\u015fay\u00ean Fin\u00ee, xwe ji xeliya xwe afirandin,\u00a0 zimanek, bi w\u00ee ziman\u00ee neteweyek derxistin hol\u00ea.\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0Di dema serdestiya Espanyolan de, saz\u00ee \u00fb r\u00eaxistiniy\u00ean Katalonan hatin qedexe kirin, l\u00ea\u00a0 ziman\u00ea wan ten\u00ea di belgey\u00ean ferm\u00ee de hate qedexe kirin. Serdema her\u00ee dijwar ya li dij\u00ee Katalonan\u00a0 j\u00ee,\u00a0\u00a0 serdema fa\u015f\u00eezma Franco ye, \u00a0ten\u00ea 35 salan domandiye.<\/p>\n<p>Gel\u00ea Kurd, bi qedexekirina medreseyan, \u00a0ziman\u00ea niv\u00eesk\u00ee hate qedexekirin, ava kimyew\u00ee ya m\u00eajiy\u00ea Kurdan j\u00ee hate zuwa kirin; bi qedexekirina cil \u00fb bergan, bi\u00a0 siyaseta inkar\u00ea, kultura madd\u00ee bir\u00eendar kirin,\u00a0 kesayeta Kurd\u00a0 \u015fikandin, darbeyek mezin li exlak\u00ea civak\u00ea dan.<\/p>\n<p>Ya her\u00ee xerab: Gel\u00ea Kurd, hem hate qirkirin, hem di qirkirina gelan de hate bikaran\u00een.\u00a0 Ev j\u00ee, b\u00fb bingeha trawmay\u00ean c\u00fbda, civaka Kurd j\u00ee di navbera sidan \u00fb \u00e7ak\u00fb\u00e7 de hate per\u00e7iqandin. Ne ten\u00ea gel\u00ean t\u00eane qirkirin, gel\u00ean di qrikirin\u00ea de t\u00eane bikaran\u00een j\u00ee,\u00a0 trawma dij\u00een.\u00a0 Kes\u00ean\u00a0 ku plan\u00ea qirkirina gelan amade kirin \u00fb ferman dan \u00a0j\u00ee ne Kurd b\u00fbn, l\u00ea Kurd weke bizina nojek hatin d\u00eetin. Ji ber ku pi\u015ft\u00ee bikaran\u00een\u00ea, Kurd sucdar dikin \u00fb p\u00ea\u015feng\u00ean Kurdan, teva ku\u015ftin.\u00a0 Ku\u015ftina p\u00ea\u015fenagn j\u00ee bu sedema trawmayek din. Pa\u015fay\u00ean Kurd y\u00ean di nava arte\u015fa Osamn\u00ee de j\u00ee, heta dawiy\u00ea b\u00fbne hevpar\u00ea kujeriya text\u00ea tac\u00eedariy\u00ea.<\/p>\n<p>V\u00ea j\u00ee, civak Kurd tar\u00fbmar dikir,\u00a0 b\u00ea h\u00eav\u00ee kir \u00fb ji h\u00eaza plangeriya pa\u015ferojan b\u00ea par hi\u015ft.<\/p>\n<p>Ya her\u00ee metirs\u00een\u00ee, inkar \u00fb qedexe b\u00fb.\u00a0 Qedexeya ziman\u00ea Kurd\u00ee,\u00a0 inkara nasname, cografya \u00fb d\u00eeroka Kurdan, t\u00eak\u00e7\u00fbnek di bedena civaka Kurd de \u00e7\u00eakir, bandorek mezin li exlak\u00ea civak\u00ea kir. Civakek ezber, di stran \u00fb folklor\u00ea derkete hol\u00ea.<\/p>\n<p>D\u00eetin\u00ean\u00a0 Necat\u00a0 Ayaz red nakim, l\u00ea\u00a0 dixwazim, bal\u00ea biki\u015f\u00eenim c\u00fbdatiya\u00a0 bextre\u015f\u00ee \u00fb b\u00eaqudo\u015fiya gel\u00ea Kurd, ya\u00a0 ji gel Katalon\u00ee \u00fb c\u00eehan\u00ea.\u00a0 Newzat Ayaz j\u00ee, du serdeman vedib\u00eaje. beriya Haraketa Azadiya Kurd, pi\u015ft\u00ee Haraketa Azadiya Kurd\u2026<\/p>\n<p>Ev rast e, babetek k\u00fbr e, div\u00ea di aliy\u00ea sosyoloj\u00eek \u00fb ps\u00eekoloj\u00eek de wer\u00ea l\u00eakol\u00een kirin. Di her du serdeman de \u00a0trawmay\u00ean gir\u00eaday\u00ee hev hene, div\u00eae\u00a0 ne ten\u00ea\u00a0 di aliy\u00ea siyas\u00ee \u00a0de,\u00a0 di her al\u00ee de wer\u00ea l\u00eakol\u00een kirin. Div\u00ea angajeb\u00fbna rew\u015fenb\u00eeriya Kurd ya par\u00e7eb\u00fby\u00ee j\u00ee wer\u00ea l\u00eakol\u00een kirin. Be\u015fek ji v\u00ea eniy\u00ea, bi gotina her\u00ee arzan \u201cpax monopol\u00eea\u201d dij\u00ee.<\/p>\n<p>Ev j\u00ee, Kurditiya dew\u015firmey\u00ean Tayib\u00eest e. \u00a0Tayib\u00eest dew\u015firme, ne n\u00fb ye,\u00a0 l\u00ea, be\u015fek ji rew\u015fenb\u00eer\u00ean \u00a0kurd kirin tov\u00ea waweyl\u00ea, kirin\u00a0 pep\u00fbk \u00fb reben!.. .\u00a0 TRT 6 m\u00eenak e!&#8230;<\/p>\n<p>Ew werin ser m\u00eenaka Ke\u015fay\u00ean Fin\u00ee\u2026.<\/p>\n<p>Ke\u015fay\u00ean Fin\u00ee, ENC\u00ceL,\u00a0 bi zimanek\u00ee ku wan \u00e7\u00eakir, alfabeya ku wan amade kir wergerandin. Encila ke\u015feyan,\u00a0 bu bingeha\u00a0 ziman\u00ea n\u00fb y\u00ea FIN\u00ce!&#8230;\u00a0 Ziman\u00ea \u00canc\u00eel\u00ea, Fin\u00ee, f\u00ear\u00ee zimanek\u00ee n\u00fb b\u00fb, wek gel j\u00ee derkete hol\u00ea. Di sedsala 19m\u00een de,\u00a0 \u00e7\u00eerok \u00fb darbimesel\u00ean xwe, serp\u00eahatiy\u00ean xwe\u00a0 berhev kirin \u00fb niv\u00eesin. Di encam\u00ea de, destan\u00ea ku di ezber\u00ea hin\u00a0 mirovan de mab\u00fb,\u00a0 par\u00e7e par\u00e7e berhev kirin \u00fb we\u015fandin.<\/p>\n<p>Destan\u00ea gel\u00ea Fin\u00ee, KALAVELA\u00a0 bi v\u00ee reng\u00ee derkete hol\u00ea \u00fb b\u00fb bingeha civakb\u00fbna F\u00eeniyan.<\/p>\n<p>Kawa Nemir j\u00ee, pi\u015ft\u00ee listika opera TOSCA, li ser pirseka rojnamevanan dib\u00eaje: &#8220;Tosca P\u00fbcc\u00een\u00ee, berhemek \u00cetal\u00ee ye, di\u015fibihe strana navdar ya Kurdistan\u00ea, Saliho \u00fb N\u00fbr\u00ea.\u201d , \u00a0Div\u00ea, rew\u015fenb\u00eeriya Kurd j\u00ee bibe akademiya siyaseta Kurd.<\/p>\n<p>Necat Ayaz j\u00ee dib\u00eaje: \u201cji dema ku em weke gel derketine\u00a0 arena siyas\u00ee, gelek par\u00e7eb\u00fbn\u00ean ol\u00ee \u00fb ziman derketin hol\u00ea\u201d.<\/p>\n<p>Siyaseta li d\u00eej\u00ee Kurdan, li \u201cdar-i c\u00eehana fan\u00ee\u201d \u00a0nine, em\u00a0 \u201cdar-i c\u00eehana aliy din j\u00ee\u201d nizanin. \u00cedeolojiya \u00ce\u00eet\u00eehat \u00fb Terak\u00ee, fa\u015f\u00eezma dew\u015firmetiy\u00ea ye \u00fb bi nijada turan\u00ee\u00a0 hatiye i\u015fkdan. Ev nif\u015f\u00ea sewtel\u00ee \u00fb sergerde, b\u00ea welat in, lewna \u00eedeolojiya xwe, bi inkar \u00fb tunekirin\u00ea, bi \u00a0\u201ctapu\u201d kirina\u00a0 mekanek\u00ee \u00a0ava kirin. Diyar\u00ee Rum \u00fb Hayestan \u00a0tapu kirin, dixwazin Kurdistan\u00ea j\u00ee tapu bikin. Ev t\u00ea wateya tunekirina Kurdan.<\/p>\n<p>Bi v\u00ee reng\u00ee gelek rapor, \u00a0plan\u00ean helandin, qirkirin \u00fb ko\u00e7berkirin\u00ea kirin prat\u00eek\u00ea.<\/p>\n<p>Metropol\u00ean Tirkiy\u00ea j\u00ee b\u00fbne a\u015f\u00ea h\u00eartin\u00ea. N. Ayaz dib\u00eaje:\u00a0 \u201cHaraketa ku, civaka \u00a0di gelek aliyan de par\u00e7eb\u00fby\u00ee,\u00a0 di nasmayek pol\u00eet\u00eek \u00fb netewey\u00ee de aniye cem hev, \u00e7ima r\u00ea li ber zind\u00eekirina ziman venake?\u201d Pirs giring e \u00fb li berisiva xwe digere.<\/p>\n<p>L\u00ea Chonsky dib\u00eaje; \u201cZiman, mekanizmeya ku mirov ji \u015f\u00eer\u00ea dayika xwe dimij\u00ea ye.\u201d Heyhaaat k\u00ee, \u00a0fa\u015f\u00eezma dew\u015f\u00eerme, ev mekan\u00eezme \u015fikandiye, \u015f\u00eer\u00ea di memika dayik\u00ean Kurd de, bi jehra keder \u00fb ah\u00ean\u00ea xerabe kirine. Ya giring d\u00eetina panjehr\u00ea ye, ev \u00a0j\u00ee bi dest\u00ea rew\u015fenb\u00eeran dikare \u00e7\u00eabibe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Medeni FERHO &nbsp; Hevpyevina Weysel I\u015fik, bi Necat Ayaz re, \u2018\u015eore\u015fa Ziman li Kolanan \u00c7\u00eadibe\u201d, di 19\u00ea Mijdara 2019an de, di rojnameya Yen\u00ee Ozgur Pol\u00eet\u00eeka de derket. Di salvegera 42m\u00een ya damezrandina Haraketa Azadiya Kurd PKK\u00ea de, giring e. H\u00eav\u00ee dikim ku, ev mijar\u00a0 were n\u00eeqa\u015f kirin. \u00a0Di serdema ku ziman\u00ea diyalekt\u00eeka \u015eore\u015fa Kurdistan\u00ea hatiye [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25295,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-25294","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25294","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25294"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25296,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25294\/revisions\/25296"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25295"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}