{"id":25269,"date":"2019-11-24T06:36:47","date_gmt":"2019-11-24T06:36:47","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=25269"},"modified":"2019-11-24T06:36:47","modified_gmt":"2019-11-24T06:36:47","slug":"hdp-berdewamiya-xeta-hepe-ya-berxweder-e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=25269","title":{"rendered":"HDP berdewamiya xeta HEP\u2019\u00ea ya berxwed\u00ear e"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Mihemed \u015eAH\u00ceN<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Komara tirk li ser hi\u015fmendiya \u00cet\u00eehat Terak\u00ee ya fa\u015f\u00eest a qirker ava b\u00fb. Yekane armanca wan tunekirina civaka kurd \u00fb tirkistankirina Kurdistan\u00ea b\u00fb. Pi\u015ft\u00ee r\u00eaze serhildanan b\u00eaencam mayina berxwedana D\u00earsim\u00ea civaka kurd bi jenos\u00eeda sp\u00ee re r\u00fb bi r\u00fb ma. Bi dehan salan kes\u00ee nekarib\u00fb qala heb\u00fbna civaka kurd bikira.<\/p>\n<p>Kurd\u00ean ku kurd\u00ee biaxiviyana \u00fb qala kurd\u00eeb\u00fbna xwe bikirina an bi cezay\u00ean her\u00ee giran an j\u00ee bi mirin\u00ean b\u00eadaraz re r\u00fb bi r\u00fb diman. Dema ku bi van r\u00eabazan nedikar\u00een kurdan bi \u00e7ewis\u00eenin derbey\u00ean le\u015fker\u00ee p\u00eak dian\u00een \u00fb kurd bi kom\u00ee qetil dikirin. Hed\u00ea tu kes\u00ee neb\u00fb ku ser nav\u00ea kurd\u00ee \u00fb bi nasnameya kurd\u00ee di qada legal de partiyeke siyas\u00ee ava bike \u00fb siyaset\u00ea bike.<\/p>\n<p>Ji dawiya sal\u00ean 1960\u2019an \u015f\u00fbn ve di zan\u00eengeh\u00ean tirkan de li dij\u00ee siyaseta qirker hewldan\u00ean ciwan\u00ean kurd dest p\u00ea dikin. Ew hewldan hetan\u00ee 1980\u2019yan dewam dikin. Ji wan hewldanan yek j\u00ee di bin p\u00ea\u015fengiya bir\u00eaz Ocalan de xwe bir\u00eaxistinkirina Tevgera Azadiy\u00ea ye. Lewre, armanca sereke ya darbeya le\u015fkeriya 12\u2019\u00ea \u00eelon\u00ea ya 1980\u2019an \u00e7ewisandin \u00fb teasfiyekirina Tevgera Azadiy\u00ea \u00fb civaka kurd b\u00fb. L\u00ea cara yekem\u00een darbe bi ser naket \u00fb nagih\u00ee\u015ft armanca xwe.<\/p>\n<p>\u015eore\u015fger\u00ean kurd, p\u00ea\u015feng \u00fb endam\u00ean Tevgera Azadiya kurd li dij\u00ee darbey\u00ea li her qad\u00ea li ber xwe dan. Li z\u00eendanan, li \u00e7iyayan, li bajaran, li diasporay\u00ea bi awayeke can feda li berxwe dan. Berxwedana xwe di sala 1984\u2019an de bi p\u00eangava 15\u2019\u00ea tebax\u00ea tac\u00eedar kirin. B\u00ea guman p\u00eangava 15\u2019\u00ea tebax\u00ea dihat wateya t\u00eak\u00e7\u00fbna darbeya fa\u015f\u00eest.<\/p>\n<p>T\u00eak\u00e7\u00fbna darbey\u00ea \u00fb serkeftina berxwedana kurd ji bo dewleta tirk encameke gelek giran \u00fb qeb\u00fblkirina w\u00ea nep\u00eakan b\u00fb. Dewleta tirk ji bo w\u00ea encam\u00ea biguher\u00eene dest bi \u015fereke b\u00eaeman, b\u00eap\u00eevan \u00fb b\u00ea exlaq kir. L\u00ea nekar\u00ee berxwedana kurd bi\u015fik\u00eene. Roj bi roj, meh bi meh, sal bi sal bi dayina berd\u00eal\u00ean gelek giranbuha berxwedana kurd mezin b\u00fb. Her ku mezin b\u00fb destkeftiy\u00ean civaka kurd j\u00ee z\u00eade b\u00fbn. Dewleta tirk ne\u00e7ar ma pa\u015fve gav bav\u00eaje \u00fb qad\u00ean jiyan\u00ea, qad\u00ean nefes girtin\u00ea ji civaka kurd re vebike. Bi kurtah\u00ee civaka kurd bi berxwedana xwe \u00fb bi berd\u00eal\u00ean giran ji xwe re qad\u00ean jiyan\u00ea vekirin.<\/p>\n<p>Kurd\u00ean ku bi berxwedana xwe darbeya le\u015fker\u00ee ya fa\u015f\u00eest t\u00eak birin di sala 1990 de bi avakirina HEP\u2019\u00ea xwe di qada siyaseta legal de j\u00ee bir\u00eaxistin kirin. B\u00ea guman di qada legal de bi nasnameya kurd part\u00ee avakirin \u00fb ser nav\u00ea civaka kurd siyasetkirin ji bo dewleta tirk qeb\u00fbl kirina w\u00ea neh\u00easan b\u00fb. Lewre ji bo astengkirin\u00ea \u00e7i ji dest\u00ea wan hat kirin. Bi kurtah\u00ee di \u00ear\u00ee\u015f\u00ean xwe de tu p\u00eevan nasnekirin.<\/p>\n<p>P\u00eavajoya di bin nav\u00ea fa\u00eel nediyar de ku\u015ftina bi hezaran kurd\u00ee di v\u00ea qad\u00ea de dest p\u00ea kir. Bi ku\u015ftina bi dehan siyasetmedar\u00ean kurd y\u00ean wek\u00ee Wedat Aydin, Mehmet S\u00eencar, M\u00fbhs\u00een Mel\u00eek, Hab\u00eeb Kili\u00e7, Met\u00een Can \u00fb hwd. xwestin di qada siyaseta legal de heb\u00fbna nasnameya kurd, heb\u00fbna v\u00eena kurd, heb\u00fbna deng\u00ea kurd asteng bikin \u00fb di destp\u00eak\u00ea de bifetis\u00eenin.<\/p>\n<p>Li gel hem\u00fb hov\u00eetiy\u00ean xwe y\u00ean b\u00eap\u00eevan \u00fb qirkirin\u00ean xwe y\u00ean siyasiy\u00ean b\u00ea exlaq nekar\u00een p\u00ea\u015f\u00ee li siyaseta kurd bigrin. Wek\u00ee qad\u00ean din di v\u00ea qad\u00ea de j\u00ee bi berxwedaneke b\u00eahempa hem\u00fb hewldan\u00ean tasfiyekirin\u00ea vala derxistin \u00fb roj bi roj r\u00eaxistinb\u00fbyina xwe mezintir kirin.<\/p>\n<p>Di encama wan berd\u00eal\u00ean giran \u00fb berxwedana b\u00eahempa de kurdan hem\u00fb bend r\u00fbxandin. \u015earedar\u00ee bidest xistin \u00fb wek\u00eel\u00ean xwe \u015fandin Mecl\u00eesa Tirkiyey\u00ea. Ev ji bo civaka kurd destkeftiy\u00ean gelek gir\u00eeng b\u00fbn. Di d\u00eeroka komar\u00ea de cara yekem\u00een bajar\u00ean xwe bir\u00eave dibirin \u00fb v\u00eena xwe \u015fandin mecl\u00eesa Tirkiyey\u00ea.<\/p>\n<p>HDP ya ku berdewama xeta HEP\u2019\u00ea ye \u00fb tems\u00eelkariya siyaseta kurd dike \u00eero di mecl\u00ees\u00ea de partiya her\u00ee mezin a s\u00eayem\u00eene \u00fb heviya hem\u00fb civakan e.<\/p>\n<p>Hik\u00fbmeta AKP-MHP ya fa\u015f\u00eest a ku dixwaze tola derbekar\u00ean 12 \u00eelon\u00ea hil\u00eene dixwaze siyaseta kurd j\u00ee tasfiye bike \u00fb w\u00ea mevziy\u00ea j\u00ee ji dest\u00ea kurdan derx\u00eene. Ti\u015ft\u00ea ku derbekar Kenan Evren \u00fb hevalbend\u00ean xwe nekar\u00een bikin, ti\u015ft\u00ea ku \u00e7etekariya Tans\u00fb \u00c7\u00eeler, Dogan Gure\u015f \u00fb Mehmet Agar bi qetilkirina 17.500 kurd\u00ean fa\u00eel diyar nekar\u00een bikin niha hik\u00fbmeta AKP-MHP ya fa\u015f\u00eest dixwaze bike.<\/p>\n<p>Bel\u00ea, \u00ear\u00ee\u015f\u00ean dijwar \u00fb giran li ser HDP\u2019\u00ea hene \u00fb bi qirkirina siyas\u00ee re r\u00fb bi r\u00fb ye. L\u00ea hewceye ney\u00ea jib\u00eerkirin ku di sal\u00e2 1990\u2019de dema ku HEP hat avakirin \u015fert \u00fb merc\u00ean girantir \u00fb xerabtir heb\u00fbn.<\/p>\n<p>Taybetmeniya berxwedana kurd ya her\u00ee gir\u00eeng di her \u015fert \u00fb merc\u00ee de \u00fb li dij\u00ee her curey\u00ean \u00ear\u00ee\u015fan bi hemley\u00ean n\u00fb bersiv dayine. Ev bersiv j\u00ee her tim bi r\u00ea \u00fb r\u00eabaz\u00ean n\u00fb berxwedane. Y\u00ea ku 40 sale berxwedana kurd li ser piya hi\u015ftiye \u00fb fa\u015f\u00eezm t\u00eak biriye ew taybetmendiya w\u00ea ye. \u00cad\u00ee kurd \u00fb dost\u00ean wan hem\u00fb dizanin ku fa\u015f\u00eezm encax bi t\u00eako\u015f\u00een \u00fb berxwedan\u00ea t\u00eak di\u00e7e.<\/p>\n<p>Mevziy\u00ean ku bi t\u00eako\u015f\u00een \u00fb berxwedan\u00ean gelek mezin \u00fb berd\u00eal\u00ean gelek giran hatibin bidest xistin hewceye bi h\u00easan\u00ee ney\u00ean terikandin. Hatina HDP\u2019\u00ea ne h\u00easan b\u00fb hewceye \u00e7\u00fbna w\u00ea j\u00ee ne h\u00easan be \u00fb heta nep\u00eakan be.<\/p>\n<p>Lewre, li gel hem\u00fb n\u00eeqa\u015fan biryara HDP\u2019\u00ea ya t\u00eako\u015f\u00een \u00fb berxwedan\u00ea gelek gir\u00eeng \u00fb di cih de ye. Pa\u015fve gav av\u00eatin r\u00ea li t\u00eak\u00e7\u00fbn\u00ea, berxwedan r\u00ea li serkeftin\u00ea vedike.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mihemed \u015eAH\u00ceN Komara tirk li ser hi\u015fmendiya \u00cet\u00eehat Terak\u00ee ya fa\u015f\u00eest a qirker ava b\u00fb. Yekane armanca wan tunekirina civaka kurd \u00fb tirkistankirina Kurdistan\u00ea b\u00fb. Pi\u015ft\u00ee r\u00eaze serhildanan b\u00eaencam mayina berxwedana D\u00earsim\u00ea civaka kurd bi jenos\u00eeda sp\u00ee re r\u00fb bi r\u00fb ma. Bi dehan salan kes\u00ee nekarib\u00fb qala heb\u00fbna civaka kurd bikira. Kurd\u00ean ku kurd\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24025,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-25269","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25269","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25269"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25269\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25271,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25269\/revisions\/25271"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24025"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25269"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25269"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}