{"id":25098,"date":"2019-11-15T13:02:33","date_gmt":"2019-11-15T13:02:33","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=25098"},"modified":"2019-11-15T13:02:33","modified_gmt":"2019-11-15T13:02:33","slug":"kurd-u-diroka-komara-tirk-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=25098","title":{"rendered":"Kurd \u00fb D\u00eeroka Komara Tirk 5"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>S\u00eepan \u015e\u00eenda<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u201cPeywira me, kes\u00ean di nava welat\u00ea Tirkan de ne, em \u00ea wan hemiyan bikin Tirk. Kes\u00ean li himber\u00ee Tirkan \u00fb Tirk\u00eetiye mixal\u00eef bin, em \u00ea wan hemiyan qet qet bikin \u00fb bav\u00eajin. Kes\u00ean ji bo welat xizmet\u00ea bikin, div\u00ea ew m\u00ear jiberiya her ti\u015ft\u00ee Tirk be \u00fb Tirkitiy\u00ea bipar\u00eaze.\u201d Ev gotin\u00ean han\u00ea di sala 1925\u2019e de ji dev\u00ea Serokwez\u00eer\u00ea Tirk y\u00ea dem\u00ea Ismet \u00cenonu derdikevin. Di v\u00ee war\u00ee de \u201cPlana Isleheta \u015eerq\u00ea\u201d ya ji aliy\u00ea dewleta tirk ve di sala 1925\u2019\u00ea de hatiye amadekirin, ji b\u00fb hinek fikir bide mirov pirr gir\u00eeng e. Ev plana ku hatiye amadekirin, dibe zagona bingeh\u00een a sirgum, ku\u015ftin, girtin \u00fb herweha qirkirina Kurdan. D\u00eesa mifetti\u015f\u00ea dewleta Tirk y\u00ea bi nav\u00ea Hemd\u00ee Beg, rapora ku di sala 1926\u2019\u00ea de ji hik\u00fbmet\u00ea re amade kiriye de wiha dib\u00eaje: \u201cD\u00earsim ji b\u00fb Komar\u00ea weke kun\u00earek\u00ea ye. Div\u00ea li ser v\u00ea kun\u00ear\u00ea kar\u00ea tal\u00ee b\u00ea kirin. Ev ji b\u00fbna silameta wel\u00eat \u00fb ihtimal\u00ean xemg\u00een\u00ee p\u00ea \u00e7\u00eabin, b\u00ea goman lazim e. Bi r\u00eaya dibistan vekirin\u00ea, r\u00ea \u00e7\u00eakirin\u00ea, fabr\u00eek\u00ean bextewariy\u00ea p\u00eakb\u00eenin vekirin\u00ea, ango bi kurtas\u00ee avakirin \u00fb modern\u00eezekirin\u00ea islehkirina her\u00eam\u00ea ji xeyalan p\u00eave ne ti\u015fteke.\u201d Bel\u00ea ji xwe komara Tirk a ciwan j\u00ee tam li gor van gotinan \u00fb \u015f\u00eeretan tevdigere. Pi\u015ft\u00ee di 15-18 Sermaweza 1937\u2019\u00ea de Sey\u00eed Riza \u00fb 6 heval\u00ean w\u00ee t\u00eane dardekirin, \u015fer li her\u00eama serhildan\u00ea gurtir dibe. Jiber w\u00ea ye ku dewlet tekb\u00eer\u00ean mezintir dist\u00eene \u00fb li gor \u015f\u00eeretan dilive. Pa\u015fa \u00fb waliy\u00ea her\u00eam\u00ea y\u00ea dem\u00ea Abdullah Alpdogan di belgeya xwe ya 27\/03\/1937 jimar:263\u2019\u00ea de wiha diniv\u00eese: Min ji Fermandar\u00ea Alaya Teyyaran bombey\u00ean gaz\u00ea y\u00ean \u015fewat \u00fb fetisandin\u00ea xwestin.\u201d Ev belgeya ku wal\u00ee\/pa\u015fa qetl\u00eeama D\u00earsim bi emr\u00ea hik\u00fbmet\u00ea dike her ti\u015ft\u00ee e\u015fkere dike. \u0130hsan Sabri \u00c7aglayangil dib\u00eaje: \u201cOrdiy\u00ea gaza bi jehr\u00ee \u015fixuland. Di deriy\u00ea \u015fikeftan re ew weke mi\u015fkan jehr\u00ee dan. \u00db ji heft sal\u00ee heta heft\u00ee sal\u00ee ew Kurd\u00ean D\u00earsim\u00ea serj\u00eakirin.\u201d Del\u00eeleke din ya ku mirov dikare b\u00eaje dewlet\u00ea li ser D\u00earsim\u00ea gaza jehr\u00ee \u015fixulandiye j\u00ee; pi\u015ftre derdikeve hol\u00ea ku Abdullah Alpdogan qursek a gaza bi jehr\u00ee li Elez\u00eez\u00ea vekiriye. Tev\u00ee van planan \u00ead\u00ee dewlet bi awayek\u00ee hov\u00eet\u00ee li ser D\u00earsim\u00ea de di\u00e7e. Ke\u00e7a Atatirk Sabiha Gok\u00e7en di v\u00ea qetl\u00eeam\u00ea de weke p\u00eelota teyyar\u00ea di\u00e7e D\u00earsim\u00ea bombebaran dike. Bi dehan caran her\u00eam bi balafir\u00ean \u015fer t\u00ea bombebarankirin. \u00db herweha d\u00eesa ji wan balafiran bi \u00e7ek\u00ean otomat\u00eek her da\u00eem li gel dire\u015f\u00eenin. P\u00eelota jin Sabiha Gok\u00e7en di roportajek ya xwe de dib\u00eaje: \u201cEz bomberana D\u00earsim\u00ea ti caran jib\u00eer nakim. Min gelek k\u00eaf j\u00ea distand. Pirr bi kelecan b\u00fb. Hing\u00ee min bombe li ser wan de dibarandin \u00fb bi tifing\u00ean otomat\u00eek li wan dire\u015fand min qet \u00e7i \u00ea\u015f h\u00ees nedikir.\u201d \u201c\u00c7eka Atatirk day\u00ee min j\u00ee bi min re b\u00fb&#8230; Li gor emr\u00ea min ji Atatirk stand\u00ee, heke teyyara min biketa, diviya b\u00fb ez bi sax nekevim dest\u00ea serhild\u00earan de.\u201d\u00a0 Di encama v\u00ea plan\u00ea de di sala 1938\u2019an de ji 13000 \u00ee z\u00eadetir Kurd\u00ean sif\u00eel hatin qetilkirin. Ji 12000 \u00ee z\u00eadetir ji Kurd hatin sirgumkirin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00eepan \u015e\u00eenda \u201cPeywira me, kes\u00ean di nava welat\u00ea Tirkan de ne, em \u00ea wan hemiyan bikin Tirk. Kes\u00ean li himber\u00ee Tirkan \u00fb Tirk\u00eetiye mixal\u00eef bin, em \u00ea wan hemiyan qet qet bikin \u00fb bav\u00eajin. Kes\u00ean ji bo welat xizmet\u00ea bikin, div\u00ea ew m\u00ear jiberiya her ti\u015ft\u00ee Tirk be \u00fb Tirkitiy\u00ea bipar\u00eaze.\u201d Ev gotin\u00ean han\u00ea di [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16443,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-25098","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25098","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25098"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25098\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25099,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25098\/revisions\/25099"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25098"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25098"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25098"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}