{"id":25020,"date":"2019-11-13T07:45:32","date_gmt":"2019-11-13T07:45:32","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=25020"},"modified":"2019-11-13T08:26:07","modified_gmt":"2019-11-13T08:26:07","slug":"tenetiya-sedsali-marquez-u-kurd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=25020","title":{"rendered":"Tenetiya Sedsal\u00ee-Marquez \u00fb Kurd Be\u015fa 1"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Medeni FERHO<\/strong><\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-19758\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/Medeni-FERHO-1.jpg\" alt=\"\" width=\"90\" height=\"87\" \/><\/p>\n<p>Ten\u00eatiya Sedsal\u00ee, nav\u00ea romana niv\u00eeskar\u00ea Kolombiyay\u00ee\u00a0 Gabriel Garc\u00eda M\u00e1rquez e.<\/p>\n<p>Destanek e \u00fb bi cografya, gel \u00fb mirov ve gir\u00eaday\u00ee ye, utopya j\u00ee be, mirov di v\u00ea roman\u00ea de masumiyeta gel\u00ea Kurd, lehengiya destan\u00ee ya Kurdistaniyan dib\u00eene.<br \/>\nLehengiya li cografya Kurdistan\u00ea j\u00ee, hem di w\u00eajeya devk\u00ee de, hem di w\u00eajeya niv\u00eesk\u00ee de cih girtiy\u00ea. \u00cero j\u00ee destan\u00ean niv\u00eesk\u00ee derdikevin hol\u00ea \u00fb h\u00ea j\u00ee w\u00ea derkevin.<br \/>\nLeheng\u00ean destanan tije enerj\u00ee ne, lewma nav\u00ea leheng\u00ean serdema me \u201czarok\u00ean roj\u00ea\u201d ne.<\/p>\n<p>Niv\u00eeskar\u00ea Kolmbiyay\u00ee <strong>Gabriel Garcia Marquez<\/strong>, leheng\u00ean romana `Ten\u00eatiya Sedsal\u00ea` bi enerjiyeke mezin \u00fb bi rastiya efsaney\u00ee xemilandine. Marquez\u00a0 wek romanniv\u00eesek\u00ee gerd\u00fbn\u00ee bi nav dikin, l\u00ea ji gerd\u00fbn\u00ea z\u00eadetir, Kurdistan\u00ee ye, rojhilat\u00ee ye \u00fb p\u00ean\u00fbsa xwe ji bo hem\u00fb gel\u00ean ber xezeba \u201cagir\u00ee suzan\u201d, agir\u00ee desthilatdar\u00ean wek mogol \u00fb sergerde \u00fb sewteliy\u00ean dew\u015firme hatine bikar aniye.<\/p>\n<p>Ten\u00eatiya Sedsal\u00ea dara jiyana Kurdistaniyan e!. Ji sala 1921`an \u00fb p\u00ea de, li Kurdistan\u00ea gel hatin qirkirin, \u015e\u00fbr\u00ea xezeb\u00ea y\u00ea \u00cett\u00eehat \u00fb Terak\u00ee b\u00fb, pi\u015ft\u00ee Komara Tirk hate avakirin, nav guhert \u00fb \u015f\u00fbr\u00ea xezeb\u00ea di qirkirina gelan de ha ha kar kir.<\/p>\n<p>Mijara romana \u201cTen\u00eetiya Sedsal\u00ee\u201d, dest\u00eeniya Kurdistan\u00ea ya traj\u00eek \u00fb \u00eeron\u00ee ye, leheng\u00ean roman\u00ea j\u00ee bi qas\u00ee leheng\u00ean Kurdistan\u00ea bi enerjiy\u00ea dagirt\u00ee ne.<\/p>\n<p>Dest\u00eeniya Kurdistan\u00ea bi destan hatiye niv\u00eesandin, 2 dest\u00ean ku bi m\u00eajiyek\u00ee xerabe \u00eemze av\u00eatine bin peymana Sykos-P\u00eecot \u00fb trajediya \u00eeron\u00ee ya sed sal\u00ea derxistin hol\u00ea. Ji ber v\u00ea j\u00ee, nav\u00ea romana Marquez li bejna Kurdistan\u00ea t\u00ea. Pi\u015ft\u00ee v\u00ea peyman\u00ea dijmin\u00ean ku li ser xaka Kurdistan\u00ea r\u00fbni\u015ftin, xwestin welatek\u00ee xeyal\u00ee derxin hol\u00ea; heb\u00fb neb\u00fb, gelo heb\u00fb, gelo neb\u00fb.<\/p>\n<p>Wek darb-i mesalan, heb\u00fb neb\u00fb, digotin welatek heb\u00fb, nav\u00ea w\u00ee welat\u00ee Kurdistan b\u00fb. Na na, dixwestin nav\u00ea w\u00ee welat\u00ee j\u00ee bidin jib\u00eerkirin, qedexekirin, dixwestin w\u00ee welat\u00ee bixin welat\u00ea \u00e7\u00eerok\u00ea, welat\u00ea heb\u00fb neb\u00fb!. Wek \u00e7\u00eeroka ke\u00e7ika p\u00ealava w\u00ea pola. Ke\u00e7ika li pey ev\u00eendar\u00ea xwe di\u00e7e, p\u00ealavek polay\u00ee dike ling\u00ean xwe \u00fb di l\u00eagera xwe ya z\u00eade de, p\u00ealava w\u00ea par\u00e7e dibe \u00fb ji n\u00fb de di\u00e7e welat\u00ea dildar\u00ea xwe. Qirkirina Ermeniyan a Suryan\u00ee-Keldaniyan SEYFO j\u00ee di v\u00ea temt\u00eal\u00ea de ye!. (Ahmed Um\u00eet niv\u00ees\u00ee ye)<\/p>\n<p>P\u00ealav\u00ean leheng\u00ean Kurdistan\u00ea p\u00ea\u015f\u00ee \u00e7arox b\u00fbn, \u00eero mekab in!.<\/p>\n<p>Di Tertela D\u00earsim\u00ea de, di komkujiya Newala K\u00fbr, li pi\u015fta Axre\u015fka derketina M\u00eard\u00een\u00ea de, hing\u00ea qurban p\u00eaxwas b\u00fbb\u00fb, dest\u00fbr nedan pelav \u00fb \u00e7arox\u00ean xwe bikin ling\u00ean xwe. Balk\u00ea\u015f e, dewsa \u00e7aroxan, dewsa ling\u00ean xwes n\u00eene, xuya nakin. Bi taybet\u00ee dewsa \u00e7arox\u00ea xuya nake, bin\u00ea w\u00ea rast e!. Niqrik \u00fb xet di bin\u00ea \u00e7erm\u00ea \u00e7arox\u00ea de n\u00eenin, wek nif\u015f\u00ea winda t\u00eane binavkirin; mekap ne wilo ye, li bin\u00ea mekap\u2019an niqrik \u00fb xet hene, yan\u00ee \u015fopa leheng\u00ean serdema me xuya dikin. Leheng\u00ean serdema me xwed\u00ee p\u00ean\u00fbs \u00fb l\u00ean\u00fbs in d\u00eerok\u00ea diniv\u00eesin. H\u00eaza leheng\u00ean bi mekab\u00ea hewas\u00ee bi h\u00eaz e ku, \u015fopa dewsa leheng\u00ean serdem\u00ean winda j\u00ee derdixe hol\u00ea.<\/p>\n<p>D\u00eerok p\u00ear \u00fb doh e. Eger xwediy\u00ea gel hebin, xwediy\u00ea cografya hebin \u00fb werin parastin, d\u00eerok heye. Cografya, qem\u00fb\u015fka gelan e, dar j\u00ee ji qem\u00fb\u015fk\u00ea \u00a0kat didin, gel j\u00ee bi cografya xwe gel e, xwed\u00ee d\u00eerok e, xwed\u00ee kultur e.<\/p>\n<p>Cografya mekan e \u00fb bi kil\u00eemat\u00ean xwe dibe hi\u015f\u00ea mirovan, dibe dem. Mekan hi\u015f \u00fb dem; ev bingeha d\u00eerok\u00ea ne. Mirov li cografya xwe bi \u00e7av \u00fb gav \u00fb ziman e!. Marquez j\u00ee, di romana \u201cTen\u00eatiya Sedsal\u00ea\u201d de, mekan, ziman \u00fb dem zemt kiriye. Ziman\u00ea xwe kiriye xizmeta m\u00eajiy\u00ea xwe, li mekan \u00fb dema xwe xwed\u00ee derketiye. Ev m\u00eenak e, ji bo niv\u00eeskar\u00ean Kurd j\u00ee m\u00eenak e, niv\u00eeskar\u00ean Kurd, bi v\u00ee reng\u00ee hereket nekin, nikarin bibin \u00e7avd\u00ear\u00ean serdema xwe, nikarin bibin berdevk\u00ea gel\u00ea xwe.<\/p>\n<p>Div\u00ea niv\u00eeskar bi qas\u00ee leheng\u00ean serdem\u00ea degel bin, bi zirav \u00fb w\u00earek bin.<\/p>\n<p>Ev w\u00earek\u00ee w\u00ea bibe bingeha serketina vegotina wan!.<\/p>\n<p>Pirseke din, gelo Marquez\u2019\u00ea Kurd, dikare hebe? Dikare!, l\u00ea nikare romana \u201cTen\u00eatiya Sedsal\u00ea\u201d biniv\u00eese. Nikare, ji ber ku roman yek car\u00ea t\u00eane niv\u00eesandin, du caran eyn\u00ee roman nay\u00ea niv\u00eesandin. Ziman\u00ea niv\u00eeskar j\u00ee, di her roman\u00ea de weke hev nabe!. M\u00eaj\u00ee \u00fb hest j\u00ee, dem \u00fb b\u00fbyer j\u00ee derfet\u00ean xwe bi xwe di afir\u00eenin \u00fb c\u00eehanek n\u00fb ava dikin.<\/p>\n<p>Marquez j\u00ee yek car\u00ea \u201cTen\u00eatiya Sedsal\u00ee\u201d niv\u00ees\u00ee ye \u00fb xelata Nobel\u00ea standiye, du caran nikar\u00eeb\u00fb\u00a0 bin\u00eev\u00eese, nay\u00ea \u00eeddiakirin j\u00ee, li dij\u00ee diyalekt\u00eeka jiyan\u00ea ye. M\u00eaj\u00ee ne mak\u00eene ye ku kop\u00ee bike, bi qas\u00ee tevgera ava k\u00eemyew\u00ee ya nava xwe dikare veb\u00eaje; dubare \u00fb weke hev bifikire j\u00ee, ziman bi heman reng \u00fb temt\u00eal\u00ea nab\u00eaje. Niv\u00eeskar\u00ean Kurd j\u00ee, nikarin li der\u00ee diyalekt\u00eeka jiyan\u00ea hereket bikin; belk\u00ee kanuna ezman\u00ee \u00fb d\u00eektakirin-empozeya ol\u00ee, yan j\u00ee ya dagirkeran, belk\u00ee kanuna xwezah\u00ee dest\u00fbr\u00ea nade. Ten\u00ea riyek dim\u00eene, di rastiya efs\u00fbn\u00ee de \u00fb di \u00e7ar\u00e7oveya h\u00fbnandina xwezay\u00ee de niv\u00eesandin. Leheng\u00ean Kurd j\u00ee, di niv\u00eesandina destan\u00ean dawiya sedsala b\u00eestan \u00fb destp\u00eaka sedsala b\u00eest\u00fbyek\u00ea de, bi qas\u00ee serdema Paromethaus \u00fb Iananna xwezay\u00ee ne!.<\/p>\n<p>Ev j\u00ee xwed\u00ee derketina li h\u00eav\u00ee \u00fb daxwaz\u00ean xwe bi xwe ye, xwed\u00ee derketina li h\u00eav\u00ee \u00fb xeyal\u00ean gel bi xwe ye!. Marquez j\u00ee ji rastya gel\u00ea xwe, ji h\u00eav\u00ee \u00fb daxwaza xwe derketiye r\u00ea! Dara jiyan\u00ea neqi\u015f kiriye!.<\/p>\n<p>Her mirov xwed\u00ee darek\u00ea ye, dara mirovan j\u00ee firazeya mirovan e. Dara malbatan j\u00ee heye \u00fb ew dar j\u00ee li ser firaja malbat\u00ea bilind dibe.<\/p>\n<p>Her gel j\u00ee, xwed\u00ee dareke jiyan\u00ea ye. L\u00ea dara gelan abad e \u00fb bi enerjiyek berdewam\u00ee ya nif\u015fan t\u00ea xwed\u00eekirin..<\/p>\n<p>Mixabin\u00ee \u00fb b\u00ea\u015fans\u00ee \u00fb b\u00eaqudo\u015fiya gel\u00ea Kurd, \u201cdestik\u00ea tavir ji dar\u00ea\u201d \u00fb li dara jiyan\u00ea ya Kurd dikeve. Her kurd\u00ea xay\u00een, her malbata xay\u00een, tavir\u00ea li dara jiyan\u00ea dide, p\u00ea\u015f\u00ee li \u00e7iqliy\u00ea bin xwe dide \u00fb dibire. Di encam\u00ea de ji 99 xay\u00een\u00ean Kurd bi dest\u00ea dijmin\u00ea Kurd hatine ku\u015ftin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Medeni FERHO Ten\u00eatiya Sedsal\u00ee, nav\u00ea romana niv\u00eeskar\u00ea Kolombiyay\u00ee\u00a0 Gabriel Garc\u00eda M\u00e1rquez e. Destanek e \u00fb bi cografya, gel \u00fb mirov ve gir\u00eaday\u00ee ye, utopya j\u00ee be, mirov di v\u00ea roman\u00ea de masumiyeta gel\u00ea Kurd, lehengiya destan\u00ee ya Kurdistaniyan dib\u00eene. Lehengiya li cografya Kurdistan\u00ea j\u00ee, hem di w\u00eajeya devk\u00ee de, hem di w\u00eajeya niv\u00eesk\u00ee de cih [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25028,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-25020","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nuce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25020","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25020"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25020\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25029,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25020\/revisions\/25029"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25028"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}