{"id":24527,"date":"2019-10-19T09:38:02","date_gmt":"2019-10-19T09:38:02","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=24527"},"modified":"2019-10-20T07:53:33","modified_gmt":"2019-10-20T07:53:33","slug":"kurd-u-diroka-komara-tirk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=24527","title":{"rendered":"Kurd \u00fb d\u00eeroka Komara Tirk"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: left;\" align=\"right\"><em><b><span lang=\"EN-GB\" style=\"margin: 0px; line-height: 115%; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16pt;\"><span style=\"color: #000000;\">S\u00eepan \u015e\u00ceNDA<\/span><\/span><\/b><\/em><b><\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span lang=\"TR\" style=\"margin: 0px; line-height: 115%; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16pt;\">Pi\u015ft\u00ee \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea yekem Dewleta Osmaniyan t\u00eak di\u00e7e, di 24 T\u00eermeha 1923\u2019an de li gor Peymana Lozan\u00ea, Komara Tirkiye t\u00ea avakirin \u00fb ji aliy\u00ea gelek dewlet\u00ean dinyay\u00ea ve t\u00ea naskirin. <\/span><span lang=\"EN-GB\" style=\"margin: 0px; line-height: 115%; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16pt;\">Dewlet\u00ean tevl\u00ee v\u00ea peymana r\u00fbre\u015f b\u00fbne, Kurd ji ned\u00eet\u00eeve hatin \u00fb welat\u00ea wan kirin \u00e7ar qet. Her \u00e7end li gor Peymana Sykes-Picot a di sala 1916\u2019an de di navbera Bir\u00eetanya \u00fb Franse de hatib\u00fb \u00e7\u00eakirin de Kurdistan kirib\u00fbn du qet, l\u00ea bel\u00ea di Peymana Lozan\u00ea de bi awayek\u00ee ferm\u00ee ji aliy\u00ea dewlet\u00ean serdest \u00ean dem\u00ea ve Kurdistan b\u00fb \u00e7ar par\u00e7e \u00fb qedera Kurdan ji w\u00ea roj\u00ea \u00fb p\u00ea ve bi awayek\u00ee trajed\u00eek hate guhertin. Qeta mezin ma di bin m\u00eat\u00eengeriya Tirkan de. Y\u00ean din di nava tix\u00fbb\u00ean \u00caraq, S\u00fbriy\u00ea \u00fb \u00ceran de man. Ji w\u00ea roj\u00ea \u00fb p\u00eave di nava Kurdan \u00fb dewlet\u00ean m\u00eat\u00eenger de \u015ferek\u00ee sedsalan dom bike dest p\u00ea kir. Ji w\u00ea roj\u00ea heta \u00eero \u00e7end sedhezar Kurd ji aliy\u00ea \u00e7ar dewlet\u00ean m\u00eat\u00eenger ve hatine qetilkirin tu kes nizane. L\u00ea Kurdan ji destp\u00eak\u00ea ve neraz\u00eeb\u00fbna xwe li dij\u00ee Peymana Lozan\u00ea n\u00ee\u015fan dan \u00fb li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea dest bi xwer\u00eaxistin\u00ea kirin. Ji beriya Peymana Lozan\u00ea El\u00eek\u00ea Bet\u00ea di 1919\u2019an de li hember\u00ee Mistefa Kemal \u00fb pergala w\u00ee ser\u00ee hil dide. Di 6 Adara 1921\u2019an de Serhildana Ko\u00e7g\u00eer\u00ee \u00e7\u00eadibe. L\u00ea bel\u00ea ev serhildan t\u00eane tevizandin. Di 1924\u2019an de Serhildana B\u00ea\u015febab\u00ea \u00fb d\u00eesa di 1924\u2019an de serhildana Nast\u00fbriyan \u00e7\u00eadibe. Serhildana Kurdan a yekem a mezin di sala 1925\u2019an de, bi serokatiya nemir \u015e\u00eax Se\u00eed\u00ea Kal li hember\u00ee Dewleta Tirk dest p\u00ea dike. Serhildan di 13 Sibata 1925\u2019an de li P\u00eeran\u00ea dest p\u00ea dike. Di nava demeke kurt de serhildan belav dibe \u00fb gelek e\u015f\u00eer\u00ean Kurdan tevl\u00ee serhildan\u00ea dibin. Serhildan\u00ea ji dewlet\u00ean biyan\u00ee \u00e7i pi\u015ftgir\u00ee nestand. Her \u00e7end pergala dewleta tirk a ferm\u00ee dib\u00eaje bi pi\u015ftgiriya Ingil\u00eezan \u00fb dewlet\u00ean biyan\u00ee ev serhildan \u00e7\u00eab\u00fbye, l\u00ea bel\u00ea \u00e7i del\u00eel \u00fb belge di dest\u00ea wan de heya \u00eero n\u00eenin. Ten\u00ea ji b\u00fbna gel\u00ea Kurd \u00fb serhild\u00earan b\u00ea r\u00fbmet bikin van derewan li hev t\u00eenin. Ji xwe di sala 1925\u2019an de dewlet\u00ean biyan\u00ee hem\u00fb h\u00eaz\u00ean xwe ji Tirkiy\u00ea \u00fb Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea ki\u015fandib\u00fbn. Mixabin serhildana \u015eex Se\u00eed Efend\u00ee bi ser nakeve \u00fb di 29 Hez\u00eerana 1925\u2019an de \u015e\u00eax Se\u00eed\u00ea P\u00eeran\u00ee tev\u00ee 47 heval\u00ean xwe li Amed\u00ea darve dikin. Li gor\u00ee belgeyan ji dehhezaran z\u00eadetir Kurd j\u00ee t\u00eane qetilkirin. Pi\u015ft\u00ee tepisandina serhildana \u015e\u00eax Se\u00eed\u00ea Kal, Kurd d\u00eesa xwe li hember\u00ee pergala Komara Tirk bi r\u00eaxistin dikin. Di 1925\u2019an de \u00e7end serhildan\u00ean bi\u00e7\u00fbk \u00e7\u00eadibin. Di 10 Hez\u00eerana 1925\u2019an de Sey\u00eed Ebdilqadir\u00ea Nehr\u00ee li \u015eemz\u00eenan\u00ea ser\u00ee hildide. Di 7 Tebaxa 1925\u2019an li \u00calih\u00ea e\u015f\u00eer\u00ean Re\u015fkota \u00fb Raman ser\u00ee hildidin. Di mijdara 1925\u2019an serhildana Sason\u00ea a yekem \u00e7\u00eadibe. Di van serhildanan de \u00e7end hezar Kurd ji aliy\u00ea dewleta m\u00eat\u00eenger ve hatine qetil kirin nay\u00ea zan\u00een. L\u00ea bel\u00ea Kurd b\u00ea navber dikevin nava keft \u00fb lefta serxweb\u00fbna xwe \u00fb komara tirk rehet nah\u00ealin.<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00eepan \u015e\u00ceNDA Pi\u015ft\u00ee \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea yekem Dewleta Osmaniyan t\u00eak di\u00e7e, di 24 T\u00eermeha 1923\u2019an de li gor Peymana Lozan\u00ea, Komara Tirkiye t\u00ea avakirin \u00fb ji aliy\u00ea gelek dewlet\u00ean dinyay\u00ea ve t\u00ea naskirin. Dewlet\u00ean tevl\u00ee v\u00ea peymana r\u00fbre\u015f b\u00fbne, Kurd ji ned\u00eet\u00eeve hatin \u00fb welat\u00ea wan kirin \u00e7ar qet. Her \u00e7end li gor Peymana Sykes-Picot [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16443,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-24527","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24527","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24527"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24527\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24534,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24527\/revisions\/24534"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24527"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24527"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24527"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}