{"id":238647,"date":"2026-07-19T07:37:58","date_gmt":"2026-07-19T05:37:58","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=238647"},"modified":"2026-07-19T07:37:58","modified_gmt":"2026-07-19T05:37:58","slug":"soresa-19e-tirmehe-14-salen-tekosin-u-berxwedane-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=238647","title":{"rendered":"\u015eore\u015fa 19\u2019\u00ea T\u00eermeh\u00ea: 14 sal\u00ean teko\u015f\u00een \u00fb berxwedan\u00ea (2)"},"content":{"rendered":"<p><strong>Amara Baran <\/strong><\/p>\n<p><strong>Di 19\u2019\u00ea T\u00eermeha 2012\u2019an de ku \u00e7ir\u00fbska yekem\u00een a \u015fore\u015f\u00ea li Koban\u00ea v\u00eaket \u00fb li tevahiya Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea b\u00fb bingeha qonaxeke n\u00fb. Di 14 salan de \u015fore\u015f bi xweparastin, R\u00eaveberiya Xweser, kom\u00een \u00fb mecl\u00eesan, ziman, \u00e7apemen\u00ee \u00fb berxwedana li dij\u00ee DAI\u015e \u00fb dagirkeriy\u00ea p\u00ea\u015f ket. \u00cero j\u00ee, di nav p\u00eavajoya peyman \u00fb entegrasyon\u00ea de, parastina destkeftiy\u00ean \u015fore\u015f\u00ea mijar\u00ean her\u00ea giringin. <\/strong><\/p>\n<p><strong>Kom\u00een \u00fb mecl\u00ees<\/strong><\/p>\n<p>Pergala R\u00eaveberiya Xweser ya Demokrat\u00eek ku bi mal\u00ean gel, kom\u00een \u00fb meclisan dest p\u00ea kir \u00fb hat bi p\u00ea\u015fxistin,\u00a0 gava yekem\u00een bi avakirina Mal\u00ean Gel (2012) li her\u00eam, bajar, bajarok \u00fb gund\u00ean rizgarkir\u00ee\u00a0 hat av\u00eatin. Li wan her\u00eaman, gel bi r\u00eaya civ\u00een \u00fb dewrey\u00ean perwerdey\u00ea gir\u00eengiya bir\u00eavebirina xwe bi xwe di hem\u00fb aliyan de perwerde kir. \u015eore\u015fa Rojava ya ku xwe disp\u00eare s\u00eestema Netewa Demokrat\u00eek guhertin\u00ean mezin di aliy\u00ea civak\u00ee de hatin \u00e7\u00eakirin. Ji bo xurtkirina tek\u00eel\u00eay\u00ean gelen herem\u00ea mecl\u00ees \u00fb kom\u00een hatin avakirin. Mecl\u00ees\u00ean gel b\u00fbn xwedan rol di aliy\u00ea r\u00eaxistinkirina civak\u00ea de.<\/p>\n<p>Di 13\u2019\u00ea adara 2015\u2019an de j\u00ee p\u00eangaveke n\u00fb, li Rojava \u00fb S\u00fbriyey\u00ea de hate destp\u00eakirin. Di v\u00ea p\u00eangav\u00ea de mecl\u00ees\u00ean \u015faredariy\u00ean gel \u00ean bajar\u00ean Kantona Ciz\u00eer\u00ea hatin hilbijartin. Ji bo \u00e7avd\u00eariya kar \u00fb xebat\u00ean xizmetguzariy\u00ea \u00fb peydakirina p\u00eadiviy\u00ean welatiyan, welatiy\u00ean kantona Ciz\u00eer\u00ea bi hem\u00fb p\u00eakhatey\u00ean xwe ber\u00ea xwe dane sandoq\u00ean hilbijartinan \u00fb n\u00fbner\u00ean xwe bi awayek\u00ee azad hilbijartin. \u00a0P\u00eangava sereke di destp\u00eaka 2015\u2019an de b\u00fb \u00fb li seranser\u00ee Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea welatiy\u00ean Rojava dest bi avakirina kom\u00een\u00ean xwe ku hucreya bingeh\u00een a bir\u00eaxistinkirina civak\u00ea ye, kirin. di avakirina kom\u00eenan de hem\u00fb p\u00eakhatey\u00ean Rojava be\u015fdar b\u00fbn. Her wiha ji van kom\u00eenan j\u00ee mecl\u00ees\u00ean gel \u00ean gund \u00fb bajar\u00ean kantonan hatin avakirin. Van mecl\u00ees\u00ean gel j\u00ee dest bi xebat\u00ean xwe di bir\u00eaxistinkirina welatiyan de li gor\u00ee s\u00eestema netewa demokrat\u00eek ku be\u015fdarb\u00fbna hem\u00fb be\u015f\u00ean civak\u00ea ji bo avakirina civakeke demokrat\u00eek \u00fb azadiya rasteq\u00eene, kirin. R\u00eaxistinkirina kom\u00eena b\u00fb modelek li tevahiya cihan\u00ea. Ku \u00eero li her der\u00ea dixwazin p\u00eak b\u00eenin.<\/p>\n<p><strong>Ji \u015faredariy\u00ean navend\u00ee heta r\u00eaveberiya gel<\/strong><\/p>\n<p>\u015eore\u015fa 19\u2019\u00ea T\u00eermeha 2012\u2019an ne ten\u00ea di war\u00ea siyas\u00ee de guhertinek mezin afirand, di war\u00ea xizmet\u00ean \u015faredariyan de j\u00ee qonaxeke n\u00fb dest p\u00ea kir. Beriya \u015fore\u015f\u00ea, \u015faredar\u00ee bi tevah\u00ee di bin kontrola Rej\u00eema Baas de b\u00fbn. Piraniya biryaran ji \u015eam\u00ea dihatin girtin, ji ber w\u00ee j\u00ee tu \u00eeradeya \u015faredariyan di aliy\u00ea p\u00ea\u015fke\u015fkirina projeyan, \u00fb di saziy\u00ean de maf\u00ea biryarday\u00een\u00ea tine b\u00fbn.<\/p>\n<p>Di Heman dem\u00ea de, di aliy\u00ea xizmetkirina gel de j\u00ee wek paqijkirina bajaran, \u00e7\u00eakirina r\u00ea \u00fb kolanan, avakirina cih\u00ean p\u00eaw\u00eestiy\u00ean gi\u015ft\u00ee bi awayek s\u00eenordar hatib\u00fbn h\u00ee\u015ftin. Bi taybet her\u00ea z\u00eade herem\u00ean kurdan ji aliy\u00ea xizmetguzar\u00ee ve hatib\u00fbn mehr\u00fbm kirin.<\/p>\n<p>Bi \u015eore\u015fa 19\u2019\u00ea T\u00eermeh\u00ea re \u00fb bi avakirina R\u00eaveberiya Xweser, \u015eareder\u00ee ji aliy\u00ea r\u00eaveberiya xweser ve carekedin \u00a0n\u00fbve hat r\u00eaxistinkirin. Bi damezrandina mecl\u00ees\u00ean her\u00eam\u00ee \u00fb kom\u00eenan, xizmet\u00ean \u015faredariyan li gor\u00ee hewcedariy\u00ean civak\u00ea hatin plansazkirin. Paqijkirina bajaran, tam\u00eerkirina r\u00ea \u00fb kolanan, n\u00fbkirina tor\u00ean av\u00ea \u00fb kanal\u00eezasyon\u00ea, avakirina hed\u00eeqe (park) \u00fb bax\u00e7eyan \u00fb r\u00eaxistina s\u00fbkan b\u00fbn xebat\u00ean sereke.<\/p>\n<p>Ji aliy\u00ea r\u00eaxistin\u00ee de,jin bi pergala hevserokat\u00ee di r\u00eaveberiya \u015faredariyan de cih girtin \u00fb di biryargirtin \u00fb bir\u00eavebirina projeyan de roleke \u00e7alak l\u00eestin. Her wiha, kom\u00een \u00fb mecl\u00ees\u00ean gel bi be\u015fdariya xwe di diyarkirina p\u00eadiviy\u00ean her\u00eam\u00ee \u00fb \u00e7avd\u00eariya xizmetan de b\u00fbn be\u015fek ji pergala r\u00eaveberiy\u00ea.<\/p>\n<p>Her \u00e7iqas \u00a0her\u00eama Bak\u00fbr \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea ev 14 salin ku bi \u015fer re r\u00fb bi r\u00fbye, r\u00fbxm\u00ea hem\u00fb rew\u015f\u00ean zehmet \u00fb dijwar j\u00ee b\u00ea rawestan, xebat\u00ean \u015farederiyan domkir. Daxwaz \u00fb p\u00eaw\u00eestiy\u00ean gel \u00ean rojane p\u00eak an\u00een.<\/p>\n<p><strong>Edalet: ji pergala navend\u00ee ber bi pergala demokrat\u00eek ve<\/strong><\/p>\n<p>Beriya\u00a0 \u015fore\u015f\u00ea, pergala dadweriy\u00ea li her\u00eam\u00ean Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea bi tevah\u00ee di dest\u00ea hik\u00fbmeta navend\u00ee ya \u015eam\u00ea de b\u00fb. Dadgeh \u00fb saziy\u00ean edalet\u00ea li gor\u00ee qan\u00fbn\u00ean dewlet\u00ea dixebit\u00een \u00fb gelek caran di bin bandora desthilatdariy\u00ea de diman. Welat\u00ee, bi taybet\u00ee di doz\u00ean siyas\u00ee de, rast\u00ee girtin\u00ean b\u00eadad, darizandin\u00ean ne dadmendiya b\u00ea maf dihatin. Her wiha ziman\u00ea Kurd\u00ee j\u00ee di dadgeh de qedexeb\u00fbn kes\u00ea nedikar\u00ee bi ziman\u00ea xwe, xwe bide \u00eefadekirin.<\/p>\n<p>\u015eore\u015fa 19\u2019\u00ea T\u00eermeh\u00ea ya 2012\u2019an, yek ji gav\u00ean bingeh\u00een \u00ean avakirina pergala n\u00fb li Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea, damezrandina saziy\u00ean edalet\u00ea b\u00fb. Di 21\u2019\u00ea \u00c7ileya 2014\u2019an de, pergala edalet\u00ea j\u00ee bi awayek\u00ee ferm\u00ee hate saz kirin. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de Mecl\u00ees\u00ean Edalet\u00ea, Kom\u00eetey\u00ean Lihevhatin\u00ea \u00fb Dadgeh hatin r\u00eaxistinkirin \u00fb dest bi kar kirin. Pergala edalet\u00ea li ser prens\u00eeb\u00ean dadperwer\u00ee, parastina mafan, wekhev\u00ee \u00fb tevl\u00eebuna civak\u00ea ava b\u00fbye.<\/p>\n<p><strong>2023\u2019an de hevpeymana civak\u00ee hat n\u00fbkirin<\/strong><\/p>\n<p>Bi mezinb\u00fbna pergal\u00ea re di aliy\u00ea civak\u00ee, siyas\u00ee, abor\u00ee \u00fb perwerdey\u00ea de j\u00ee n\u00fbb\u00fbn hatin \u00e7\u00eakirin. Di 12\u2019\u00ea Kan\u00fbna 2023\u2019an de Hevpeyaman Civak\u00ee ji n\u00fb ve hat niv\u00eesandin \u00fb er\u00eakirin. Li gor\u00ee hevpeymana n\u00fb ku ji 4 be\u015fan \u00fb 134 xalan p\u00eak t\u00ea, di pergala R\u00eaveberiya Xweser de guhertin hat \u00e7\u00eakirin \u00fb nav\u00ea her\u00eam\u00ea weke Her\u00eama Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea ya R\u00eaveberiya Xweseriya Demokrat\u00eek hat hilbijartin. D\u00eesa pergala her\u00eaman (Ciz\u00eer, Firat, Efr\u00een) hat rakirin, kanton esas hatine girtin. Li gor\u00ee v\u00ea yek\u00ea her\u00eam ji 7 kantonan (Efr\u00een-\u015eehba, Ciz\u00eer, Koban\u00ea, Minbic, Reqa, D\u00earazor, Tebqa) p\u00eak t\u00ea. Li gor\u00ee Hevpeymana Civak\u00ee, qan\u00fbna yek\u00eetiya \u015far\u00eadariyan, qan\u00fbna kom\u00eeseriya bilind a hilbijartinan \u00fb qan\u00fbna dabe\u015fkirina \u00eedar\u00ee hat derxistin.<\/p>\n<p><strong>Ziman\u00ea kurd\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Berya \u015eore\u015fa 19\u2019\u00ea T\u00eermeh\u00ea ziman\u00ea kurd\u00ee li S\u00fbriy\u00ea di bin siyaseta \u00eenkar \u00fb as\u00eemlasyon\u00ea de hatib\u00fb h\u00ee\u015ftin. R\u00eaj\u00eema Baas bi salan siyaseta \u201cyek netew, yek ziman\u201d p\u00eak an\u00ee. ziman\u00ea kurd\u00ee li her der\u00ea s\u00fbriy\u00ea hat qedexekirin. Gelek Zarokan ji ber qedexekirina ziman\u00ea Kurd\u00ee, nedikar\u00een bi ziman\u00ea xwe \u00ea dayik\u00ea xwendina xwe bidom\u00eenin. Di heman wext\u00ea de mamosteyan j\u00ee, ji ber ku nedikar\u00ee bi ziman\u00ea kurd\u00ee perwerde bidin, gelek pirt\u00fbk \u00fb kovar hatin qedexekirin. Di encam\u00ea de, gelek malbat ne\u00e7ar b\u00fbn ku zarok\u00ean xwe bi\u015feynin perwerdey\u00ean ziman\u00ea Ereb\u00ee.<\/p>\n<p>bi destp\u00eakirana \u015eore\u015fa 19\u2019\u00ea T\u00eermeh\u00ea re ziman\u00ea kurd\u00ee b\u00fb bingeh \u00fb li s\u00fbriy\u00ea guhertin\u00ean mezin da \u00e7\u00eakirin. R\u00eaveberiya xweser ziman\u00ea kurd\u00ee kir zimaneke ferm\u00ee li k\u00ealaka ziman\u00ea\u00a0 Ereb\u00ee \u00fb Suryan\u00ee hate qeb\u00fblkirin. di hem\u00fb astan de pirt\u00fbk\u00ean kurd\u00ee hatin amadekirin, dibistan\u00ean bi ziman\u00ea Kurd\u00ee hatin vekirin \u00fb mamoste ji n\u00fb ve hatin perwerdekirin. Her weha zan\u00eengeh \u00fb enst\u00eet\u00fby\u00ean ziman\u00ea Kurd\u00ee hatin damezrandin.<\/p>\n<p><strong>Qada \u00e7apemeniy\u00ea <\/strong><\/p>\n<p>Wek tevhiyan be\u015fa \u00c7apemen\u00ee j\u00ee Berya \u015fore\u015fa 19\u2019\u00ea T\u00eermeh\u00ea, li S\u00fbriy\u00ea di bin qontrola rej\u00eema Baas de b\u00fb. Radyo,TV \u00fb rojnamey\u00ean hey\u00ee ji aliy\u00ea rejime ve dihatin r\u00eavebirin. hem\u00fb di bin xizmeta rej\u00eem\u00ea de b\u00fbn. \u00c7awa ku Ziman\u00ea kurd\u00ee xwendin \u00fb axaftin qedexeb\u00fb di qada \u00e7apemeniy\u00ea de j\u00ee ev qedexey\u00ean hey\u00ee bi awayek dijwar didomiyan.<\/p>\n<p>Bi p\u00eal\u00ean \u015fore\u015f\u00ea re di 2011\u2019an de yekem dezgeha rag\u00eehandin\u00ea Rojnameya Ronah\u00ee dest we\u015fan\u00ea kir. Pi\u015ft\u00ea wi TV, Ajans \u00fb radyo, kovar \u00ean ku bi kurd\u00ee \u00fb ereb\u00ee we\u015fan dikirin hatin damezrandin. \u015eore\u015fa 19\u2019\u00ea T\u00eermeh\u00ea ne ten\u00ea guhertinek siyas\u00ee \u00fb civak\u00ee \u00e7\u00eakir, di qada \u00e7apemeniy\u00ea de j\u00ee serdemeke n\u00fb dest p\u00ea kir. \u00c7apemen\u00ee di aliy\u00ea \u00e7and \u00fb ziman de j\u00ee b\u00fb, qadeke ku gel bi awayek azad xwe t\u00ea de \u00eefade bike. Ragihandina azad hertim destkeftiy\u00ean \u015fore\u015f\u00ea parast di ragihandina rastiy\u00ea de roleke bingeh\u00een ley\u00eest. Ragihandin li ser bingeha pirziman\u00ee, pirnasnamey\u00ee ku tevahiya gele herem\u00ea di nav xwe de digre hate avakirin.<\/p>\n<p>Dema ku di 2014\u2019an de DA\u0130\u015e \u00ear\u00ee\u015f\u00ea Koban\u00ea \u00fb her\u00eam\u00ean din kir, \u00e7apemen\u00ee b\u00fb yek ji am\u00fbr\u00ean bingeh\u00een y\u00ean ragihandina rastiyan. W\u00eane \u00fb d\u00eemen\u00ea berxwedana \u015fervanan \u00fb n\u00fby\u00ean giring ji eniya \u015fer ragihand \u00fb raya gi\u015ft\u00ee ya c\u00eehan\u00ea agahdarkir. bi saya \u00e7apemeniy\u00ea C\u00eehan \u015fah\u00eed\u00ee ji berxwedaniya koban\u00ea \u00fb tevahiya herem\u00ea re kir. gelek Rojnamevan ji bo ku rastiy\u00ea ragh\u00eenin can\u00ea xwe kirin mertal \u00fb \u015feh\u00eed ketin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Amara Baran Di 19\u2019\u00ea T\u00eermeha 2012\u2019an de ku \u00e7ir\u00fbska yekem\u00een a \u015fore\u015f\u00ea li Koban\u00ea v\u00eaket \u00fb li tevahiya Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea b\u00fb bingeha qonaxeke n\u00fb. Di 14 salan de \u015fore\u015f bi xweparastin, R\u00eaveberiya Xweser, kom\u00een \u00fb mecl\u00eesan, ziman, \u00e7apemen\u00ee \u00fb berxwedana li dij\u00ee DAI\u015e \u00fb dagirkeriy\u00ea p\u00ea\u015f ket. \u00cero j\u00ee, di nav p\u00eavajoya peyman [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":238648,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-238647","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rojev"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238647","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=238647"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238647\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":238649,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238647\/revisions\/238649"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/238648"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=238647"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=238647"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=238647"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}