{"id":238563,"date":"2026-07-15T08:11:26","date_gmt":"2026-07-15T06:11:26","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=238563"},"modified":"2026-07-15T08:11:26","modified_gmt":"2026-07-15T06:11:26","slug":"lutkeya-natoye-bo-sera-davikeke-siyasi-yan-serkeftineke-diplomatik-e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=238563","title":{"rendered":"L\u00fbtkeya NATO\u2019y\u00ea bo \u015eera davikeke siyas\u00ee yan serkeftineke d\u00eeplomat\u00eek e?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Her ku hikumeta demk\u00ee gav\u00ean mezin di \u00e7ar\u00e7oveya navdewlet\u00ee de diav\u00eaje, erk\u00ea w\u00ea \u00fb iht\u00eemla ketina nav davik\u00ean her\u00eam\u00ee mezintir dibe. L\u00fbtkeya NATO\u2019y\u00ea \u00fb plan\u00ean w\u00ea di dema hey\u00ee de ji bo Rojhilata Nav\u00een xeternak in \u00fb dibe ku di nav van planan de ling\u00ea hikumeta demk\u00ee bi\u015femite nav kir\u00eezeke b\u00easer\u00fbber. <\/strong><\/p>\n<p>Wek\u00ee yekem car hikumeta demk\u00ee ya S\u00fbriy\u00ea be\u015fdar\u00ee civ\u00een\u00ean gir\u00eaday\u00ee l\u00fbtkeya NATO\u2019y\u00ea li Enqer\u00ea b\u00fb. Li gor\u00ee medyaya S\u00fbriy\u00ea ev be\u015fdarb\u00fbn di \u00e7ar\u00e7oveya bichkirina siyaseta stratej\u00eek a n\u00fb ya ku \u015eam ji bo xwe di nav avahiya pergala navnetewey\u00ee de \u00e7\u00eakiriye herwiha ji ber dema ku l\u00fbtkeya NATO t\u00ea lidarxistin, guhertin\u00ean mezin \u00ean jeopol\u00eet\u00eek li her\u00eam\u00ea \u00fb c\u00eehan\u00ea p\u00eakt\u00ean.<\/p>\n<p>Ehmed El-\u015earaa roja duyem\u00een a l\u00fbtkeya 36\u2019em\u00een a NATO\u2019y\u00ea, giha\u015ft Enqeray\u00ea, be\u015fdarb\u00fbna di civ\u00eenan de ji bo p\u00eakan\u00eena hin armanc\u00ean siyas\u00ee y\u00ean k\u00fbr \u00e7\u00eab\u00fb, hem j\u00ee ji bo berfirehkirina t\u00eakiliya navnetewey\u00ee bi \u015eam\u00ea re.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee daxuyaniyek ji serokatiya S\u00fbriy\u00ea, pi\u015ft\u00ee gih\u00ee\u015ftina serok\u00ea S\u00fbriy\u00ea bi \u015fandeyek ji endam\u00ean Kongreya Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee \u00fb n\u00fbner\u00ea taybet \u00ea serokatiy\u00ea y\u00ea Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea li S\u00fbriye \u00fb Iraq\u00ea, Thomas Barrack, bi amadeb\u00fbna wez\u00eer\u00ea Derve y\u00ea S\u00fbriy\u00ea Esed \u015eeyban\u00ee re civ\u00een hat lidarxistin. Wez\u00eer\u00ea Bazirganiy\u00ea y\u00ea Tirkiy\u00ea Omer Polat pi\u015ft\u00ee gih\u00ee\u015ftina \u015earaa di roja duyem\u00een a civ\u00eena bilind a NATO\u2019y\u00ea de li Enqer\u00ea, p\u00ea\u015fwaziya w\u00ee kir.<\/p>\n<p>\u015earaa di hevd\u00eetin\u00ean xwe y\u00ean li k\u00ealeka civ\u00eena bilind de li ser gelek mijaran n\u00eeqa\u015f dike. Rojnameya ferm\u00ee ya S\u00fbriy\u00ea El-Sewre ragihand ku ev mijar t\u00eako\u015f\u00eena li dij\u00ee teror\u00eezm\u00ea, p\u00ea\u015feroja Hizbullah\u00ea, \u00e7ek\u00ean kom\u00ean \u00e7ekdar, kontrola s\u00eenoran \u00fb da ku Lubnan\u00ea nebe qadek ji bo \u00e7areserkirina hesab\u00ean her\u00eam\u00ee.<\/p>\n<p>Herwiha li ser kontrolkirina s\u00eenoran \u00fb s\u00eenordarkirina operasyon\u00ean qa\u00e7ax\u00e7\u00eetiy\u00ea, hevkariya di t\u00eako\u015f\u00eena li dij\u00ee madey\u00ean hi\u015fber de, rakirina qeydan li ser aboriya S\u00fbriy\u00ea, pi\u015ftgiriya aramiy\u00ea \u00fb akt\u00eevkirina saziy\u00ean S\u00fbriy\u00ea. Her kes\u00ea ku dixwaze nex\u015feya Rojhilata Nav\u00een bixw\u00eene nikare S\u00fbriy\u00ea pa\u015fguh bike. Her kes\u00ea ku dixwaze ewlehiya Lubnan, Iraq, \u015fer\u00ea li dij\u00ee kom\u00ean \u00e7ekdar vegerandina hevsengiya her\u00eam\u00ee n\u00eeqa\u015f bike, nikare S\u00fbriy\u00ea derbas bike. S\u00fbriye ne ten\u00ea welateke \u00fb li ser nex\u015fey\u00ea ye, ew di cihek\u00ee stratej\u00eek de ye.<\/p>\n<p><strong>Xet\u00ean sor<\/strong><\/p>\n<p>Tev\u00ee ku hikumeta demk\u00ee xwe bi van t\u00eakil\u00ee, civ\u00een\u00ean k\u00ealeka NATO\u2019y\u00ea \u00fb hwd\u2026 dib\u00eene \u00fb ji bo xwe van ti\u015ftan bi kar t\u00eene, hem j\u00ee h\u00ees dike ku dikare her ti\u015ft\u00ee li S\u00fbriy\u00ea bike, l\u00ea xet\u00ean sor li p\u00ea\u015fiya w\u00ea hene nikare wan derbas bike. Xet \u00fb mijara her\u00ee zehmet di dema hey\u00ee de p\u00eakan\u00eena \u00eari\u015fan li dij\u00ee Hizbullah\u00ea ye, eger Colan\u00ee v\u00ea gav\u00ea neav\u00eaje ser\u00ea w\u00ee di belaya \u00cesra\u00eel \u00fb Amer\u00eeka y\u00ea de ye \u00fb eger bike j\u00ee ser\u00ea w\u00ee dikeve ber xencer\u00ean Tirk \u00fb Osamaniyan, di heman dem\u00ea de w\u00ea \u015ferek\u00ee mezin di navebera Lubnan \u00fb S\u00fbriy\u00ea de derkeve, kom\u00ean gir\u00eaday\u00ee \u00ceran\u00ea y\u00ean li \u00ceraq\u00ea j\u00ee w\u00ea li dij\u00ee hikumeta demk\u00ee \u00eari\u015fan bikin. Xeta din entegrasyon e \u00fb lihevkirina hikumeta demk\u00ee \u00fb QSD\u2019\u00ea ya 29\u2019\u00ea \u00c7iley\u00ea ye. Weke t\u00ea zan\u00een ku z\u00eadey\u00ee 6 meh in ev peyman hatiye \u00eemzekirin, h\u00eena j\u00ee ji ber destwerdana dewleta Tirk \u00fb siyaseta hikumeta demk\u00ee ya S\u00fbriy\u00ea xal\u00ean peyman\u00ea bi cih nehatine. Eger ev lihevkirin negih\u00eaje ser\u00ee \u00fb t\u00eakbi\u00e7e ew \u00ea tevl\u00eeheviyeke mezin were afrandin, ji xwe di roja \u00eero de S\u00fbriy\u00ea di kir\u00eezeke ewleh\u00ee \u00fb abor\u00ee re derbas dibe, l\u00ea w\u00ea ev kir\u00eez x\u00fbrtir bibe. L\u00fbtkeya NATO\u2019y\u00ea hat lidarxistin, tekez e ku armanc\u00ean dewleta Tirk \u00ean qir\u00eaj li hember\u00ee gel\u00ea Kurd li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea h\u00eena weke xwe ne, lewma dixwaze hikumeta demk\u00ee ji bo xwe bi kar b\u00eene da ku Kurd, partiy\u00ean Kurd\u00ee \u00fb QSD ji siberoja S\u00fbriy\u00ea b\u00eapar bim\u00eenin, ev yek j\u00ee xeta sor e ji bo gel\u00ea Kurd.<\/p>\n<p><strong>S\u00fbriy\u00ea w\u00ea bibe Hurmiza duyem?<\/strong><\/p>\n<p>Ji serdema kevin ve S\u00fbriy\u00ea bi cih\u00ea xwe y\u00ea strat\u00eej\u00eek \u00ea abor\u00ee t\u00ea naskirin, r\u00eaya Her\u00eer a bazirganiy\u00ea di S\u00fbriy\u00ea re derbas dib\u00fb, S\u00fbriy\u00ea, c\u00eehan \u00fb her\u00eam ji v\u00ea r\u00eay\u00ea s\u00fbd werdigirt, di heman dem\u00ea de h\u00eaz\u00ean serwer \u00ean c\u00eehan\u00ee bi r\u00eaya v\u00ea xeta abor\u00ee berjewendiyt\u00ean xwe p\u00eaktan\u00een. \u00ceroj hin h\u00eaz di ser\u00ee de dewleta Tirk bi r\u00eaya NATO\u2019y\u00ea v\u00ea r\u00eay\u00ea ji bo xwe bide vejandin, l\u00ea bi nav, r\u00ea \u00fb plan\u00ean n\u00fbjen dixwaze S\u00fbriy\u00ea bibe be\u015fek ji plan\u00ea. NATO hewl dide ku S\u00fbriy\u00ea tevl\u00ee r\u00eakeftin\u00ean abor\u00ee \u00fb ewlehiy\u00ea y\u00ean berfirehtir bike, armanc j\u00ea ew ew ku S\u00fbriy\u00ea bibe be\u015fek ji tevl\u00eeheviya her\u00eam\u00ee, nemaze di rage\u015fiy\u00ean le\u015fker\u00ee y\u00ean n\u00fb di navbera Washington \u00fb Tehran\u00ea de li Tengava Hurmuz\u00ea, hem j\u00ee mijara destwerdana h\u00eaz\u00ean hikumeta S\u00fbriy\u00ea ji bo Hizbullah\u00ea.\u00a0 El-\u015earaa di hevd\u00eetina xwe ya roja S\u00ea\u015fem\u00ea de bi Serok\u00ea Fransay\u00ea re li \u015eam\u00ea diyar kir ku pi\u015ft\u00ee kr\u00eeza Tengava Hurmuz\u00ea, c\u00eehan\u00ea nirx\u00ea r\u00eay\u00ean av\u00ea y\u00ean ewle \u00fb aram f\u00eam kir. W\u00ee S\u00fbriy\u00ea weke cihek\u00ee her\u00ee aram da p\u00eanasekirin, armanc j\u00ee ew e ku peyman\u00ean abor\u00ee ji bo berjewendiy\u00ean xwe \u00eemze bike hem j\u00ee desntn\u00ee\u015fan kir ku cih\u00ea stratej\u00eek \u00ea S\u00fbriy\u00ea weke Deryaya Sp\u00ee bi Kendava Ereb\u00ee \u00fb Iraq\u00ea ve gir\u00eadide \u00fb ev r\u00ea dikare xizmeta Fransay\u00ea bike. L\u00fbtkeya NATO\u2019y\u00ea di nava dan\u00fbstandin \u00fb t\u00eakiliy\u00ean S\u00fbr\u00ee-Amer\u00eek\u00ee y\u00ean p\u00ea\u015fket\u00ee de hat lidarxistin. Ji serdema cezay\u00ean Qeyser ber bi qonaxeke n\u00fb b\u00fb ku bi diyaloga avaker \u00fb hevkariya stratej\u00eek ve di navbera \u015eam \u00fb hin h\u00eaz\u00ean navdewlet\u00ee de bi taybet Amer\u00eeka dihate diyarkirin. R\u00eaya Ge\u015fedan\u00ea ya ku ji Berava Faw a \u00ceraq\u00ea t\u00ea hundir\u00ea \u00ceraq\u00ea \u00fb derbas\u00ee S\u00fbriy\u00ea da ku here Tirkiy\u00ea xeteke abor\u00ee ya n\u00fb ye ku dewleta Tirk dixwaze di siberoj\u00ea de p\u00eakb\u00eene, l\u00ea gelo w\u00ea \u00cesra\u00eel\u00ea qeb\u00fbl bike? Gelo S\u00fbriy\u00ea w\u00ea bikaribe bikeve \u015f\u00fbna Tengava Hurmiz\u00ea da ku hikumat demk\u00ee bala c\u00eehan\u00ea biki\u015f\u00eene ji bo \u00eemzekirina peyman\u00ean abor\u00ee?<\/p>\n<p><strong>S\u00fbriy\u00ea di navbera plan\u00ean \u00cerar\u00eel \u00fb Tirkiy\u00ea de <\/strong><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee r\u00fbxandina r\u00eaj\u00eema Baas Kor\u00eedora Daw\u00fbd d\u00eese kete rojeva \u00cesra\u00eel\u00ea, plan\u00ean \u00cesra\u00eel\u00ea ji n\u00fb ve derketin hol\u00ea ya sereke j\u00ee par\u00e7ekirina S\u00fbriy\u00ea b\u00fb. Projey\u00ea armanc dike ku bandora \u00cesra\u00eel\u00ea li her\u00eam\u00ea xurt bike nexasim di qada ewleh\u00ee \u00fb aramiya Rojavay\u00ea Asyay\u00ea de, hem j\u00ee qada abor\u00ee \u00fb lihevkirina bi dewlet\u00ean her\u00eam\u00ea re di bin siya Peymana Ibraham de. Ev kor\u00eedor ji Bilindahiy\u00ean Colan\u00ea y\u00ean, di nav par\u00eazgeh\u00ean ba\u015f\u00fbr\u00ea S\u00fbriy\u00ea y\u00ean wek\u00ee Quneytra, Deraa \u00fb Siweyday\u00ea re derbas dibe, di nav dever\u00ean stratej\u00eek \u00ean wek\u00ee Tenf \u00fb D\u00earazor\u00ea de di\u00e7e herwiha dever\u00ean bakur\u00ea \u00fb rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea \u00fb Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb Iraq\u00ea dir\u00eaj dibe. L\u00ea bel\u00ea, ew ne ten\u00ea r\u00eayek erdn\u00eegar\u00ee ye, l\u00ea am\u00fbrek jeopol\u00eet\u00eek, abor\u00ee \u00fb demograf\u00eek e, armanc j\u00ea xurtkirina serweriya her\u00eam\u00ee ya \u00cesra\u00eel\u00ea ye. Kor\u00eedora Daw\u00fbd ji r\u00eaze kor\u00eedor\u00ean ku \u00cesra\u00eel\u00ea dixwaze plan\u00ean xwe bigh\u00eene ser\u00ee ye, ew temamkera Kor\u00eedora Netzarim li Xezay\u00ea \u00fb Kor\u00eedora Filadelf\u00ee li ser s\u00eenor\u00ea Xeze-Misr\u00ea ye. Armanc\u00ean stratej\u00eek \u00ean projeya Kor\u00eedora Dawid li dora \u00e7ar aliy\u00ean bi hev ve gir\u00eaday\u00ee dizivirin. Li ser eniya ewlehiy\u00ea, ev proje hewl dide ku xet\u00ean dab\u00eenkirina bejah\u00ee y\u00ean \u00ceran\u00ea ji bo Hizbullah\u00ea li Lubnan\u00ea qut bike. Hikumeta demk\u00ee bi biryara \u00cesra\u00eel \u00fb Tirkiy\u00ea hat ser desthilatdariy\u00ea, her aliyek ji wan armanceke cuda heye, her aliyek erkeke cuda \u00fb dij\u00ee hev dav\u00eajin ser mil\u00ea Colan\u00ee \u00fb hikumeta w\u00ee. \u00cesra\u00eel h\u00eena bi \u00e7av\u00ea teror\u00eezm\u00ea li hikumeta S\u00fbriy\u00ea dinere \u00fb dewleta Tirk hewl dide v\u00ee nav\u00ee j\u00ea d\u00fbr bixe, ev yek di civ\u00een\u00ean l\u00fbtkeya NATO\u2019y\u00ea de hatin n\u00eeqa\u015fkirin \u00fb Trum biryar da ku nav\u00ea teror\u00ea an j\u00ee dewleta ku pi\u015ftgiriy\u00ea dide h\u00eaz\u00ean teror ji l\u00eestey\u00ean re\u015f rake. Em dib\u00eenin du r\u00eay\u00ean abor\u00ee yek j\u00ea Kor\u00eedora Daw\u00fbd, ya din r\u00eaya Ge\u015fedan\u00ea li hember\u00ee hev disekinin, \u00cesra\u00eel\u00ea ji xeta Tirkiy\u00ea ne raz\u00ee ye \u00fb Tirkiy\u00ea ji r\u00eaya \u00cesra\u00eel\u00ea ne raz\u00ee ye, di \u00e7ar\u00e7oveya siyas\u00ee de j\u00ee lihevkirin tune, ber\u00ee \u00e7end heftiyan me d\u00eet ku \u00e7awa qirkirina Ermeniyan d\u00eese pi\u015ft\u00ee 111 salan b\u00fb rojev ji h\u00eala \u00cesra\u00eel\u00ea ve. Em dib\u00eenin her ku nakok\u00ee di navbera \u00cesra\u00eel \u00fb Tirkiy\u00ea de \u00e7\u00eadibin, hikumeta demk\u00ee xwe winda dike, l\u00ea ya her\u00ee gir\u00eeng ji bo \u015earaa \u00fb hikumeta w\u00ee, domandina desthilatderiy\u00ea ye.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo Her ku hikumeta demk\u00ee gav\u00ean mezin di \u00e7ar\u00e7oveya navdewlet\u00ee de diav\u00eaje, erk\u00ea w\u00ea \u00fb iht\u00eemla ketina nav davik\u00ean her\u00eam\u00ee mezintir dibe. L\u00fbtkeya NATO\u2019y\u00ea \u00fb plan\u00ean w\u00ea di dema hey\u00ee de ji bo Rojhilata Nav\u00een xeternak in \u00fb dibe ku di nav van planan de ling\u00ea hikumeta demk\u00ee bi\u015femite nav kir\u00eezeke b\u00easer\u00fbber. Wek\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":238564,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[231],"tags":[],"class_list":["post-238563","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polotika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238563","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=238563"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238563\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":238565,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238563\/revisions\/238565"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/238564"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=238563"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=238563"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=238563"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}