{"id":238512,"date":"2026-07-12T08:01:03","date_gmt":"2026-07-12T06:01:03","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=238512"},"modified":"2026-07-12T08:01:03","modified_gmt":"2026-07-12T06:01:03","slug":"kocberi-u-penaberi-dibe-sedema-durxistina-milyonan-zarokan-ji-xwendine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=238512","title":{"rendered":"Ko\u00e7ber\u00ee \u00fb \u00a0penaber\u00ee dibe sedema d\u00fbrxistina m\u00eelyonan zarokan ji xwendin\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>Navenda N\u00fb\u00e7eyan<\/strong><\/p>\n<p><strong>Li \u00e7ar aliy\u00ean c\u00eehan\u00ea ji ber <\/strong><strong>\u015fer, belengaz\u00ee, karesat\u00ean xwezay\u00ee, ko\u00e7ber\u00ee \u00fb penaberiy\u00ea bi m\u00eelyonan zarok ji xwendin\u00ea hatine d\u00fbrxistin, ev yek ne ten\u00ea zarokan ji maf\u00ea wan \u00ea xwendin \u00fb f\u00earkirin\u00ea d\u00fbr dixe, l\u00ea dibe gefeke domdar li ser p\u00ea\u015feroja wan \u00fb tevah\u00ee civak\u00ea.<\/strong><\/p>\n<p>Li gor\u00ee zagon\u00ean maf\u00ea mirovan \u00fb p\u00eevan\u00ean civak\u00ee \u00fb exlaq\u00ee, xwendin \u00fb perwerdeh\u00ee yek ji maf\u00ea bingeh\u00een y\u00ean zarokan e. L\u00ea bel\u00ea gelek zarok\u00ean ko\u00e7ber \u00fb penaber ji v\u00ee maf\u00ea xwe y\u00ean bingeh\u00een b\u00eapar dim\u00eenin, \u00a0ji ber neb\u00fbna dibistanan, k\u00eamb\u00fbna am\u00fbr\u00ean perwerdey\u00ea, pirsgir\u00eak\u00ean ziman\u00ee yan j\u00ee \u015fert \u00fb merc\u00ean dijwar \u00ean jiyan\u00ea. Ev rew\u015f siberoja wan dixe xeteriy\u00ea \u00fb derfet\u00ean wan \u00ean jiyana ba\u015f, k\u00eam dike.<\/p>\n<p><strong>Ji ber \u015fert \u00fb merc\u00ean dijwar bi m\u00eelyonan zarok ji maf\u00ean xwe b\u00eaparin<\/strong><\/p>\n<p>Di c\u00eehan\u00ea de ko\u00e7ber\u00ee \u00fb penaber\u00ee yek ji pirsgir\u00eak\u00ean mezin \u00ean mirovahiy\u00ea ne. Ji ber v\u00ea sedem\u00ea j\u00ee bi m\u00eelyonan mirov ne\u00e7ar dibin welat \u00fb mal\u00ean xwe bih\u00ealin. Di sal\u00ean daw\u00ee de j\u00ee, ji ber \u015fer, nakok\u00ee, belengaz\u00ee \u00fb karesat\u00ean xwezay\u00ee, ko\u00e7ber\u00ee \u00fb penaber\u00ee li c\u00eehan\u00ea pir z\u00eade b\u00fbye. Ev rew\u015f bandoreke mezin li jiyana zarokan kiriye. Li gor\u00ee daney\u00ean UNESCO, di sala 2025\u2019an de n\u00eaz\u00eek\u00ee 272 m\u00eelyon zarok \u00fb ciwan di c\u00eehan\u00ea de, ne di dibistan\u00ea de b\u00fbn. Di nav wan de m\u00eelyonan zarok\u00ean ko\u00e7ber \u00fb penaber heb\u00fbn ku ji ber \u015fert \u00fb merc\u00ean dijwar nikar\u00eeb\u00fbn xwendina xwe bidom\u00eenin.<\/p>\n<p><strong>Li \u00e7ar aliy\u00ean c\u00eehan\u00ea gelek zarok jiyana xwe ya yasay\u00ee ji dest dane<\/strong><\/p>\n<p>Zarok\u00ean ku ji welat\u00ea xwe ko\u00e7 dikin an penaber dibin, gelek caran dibistan, heval \u00fb jiyana xwe ya asay\u00ee ji dest didin. Gelek ji wan li kamp\u00ean penaberan an li dever\u00ean ku \u015fert\u00ean jiyan\u00ea dijwar in dij\u00een. Li wir dibistan k\u00eam in, mamoste t\u00ear n\u00eenin, pirt\u00fbk \u00fb am\u00fbr\u00ean xwendin\u00ea k\u00eam in \u00fb gelek zarok j\u00ee ziman\u00ea welat\u00ea n\u00fb nizanin. Ji ber van sedeman, ew ji xwendin\u00ea d\u00fbr dim\u00eenin. D\u00fbrxistina zarokan ji xwendin\u00ea ten\u00ea pirsgir\u00eakeke \u00eeroy\u00een n\u00eene, l\u00ea bandoreke demdir\u00eaj li siberoja wan heye. Zarok\u00ea ku nikare bixw\u00eene, dibe ku di siberoj\u00ea de kar\u00ea ba\u015f peyda neke, belengaz\u00ee z\u00eadetir bibe \u00fb nikare be\u015fdar\u00ee p\u00ea\u015fketina civak\u00ea bibe. Herwiha zarok\u00ean ku ji dibistan\u00ea d\u00fbr dim\u00eenin, z\u00eadetir di metirsiy\u00ean wek\u00ee kar\u00ea zarokan, zewaca z\u00fb an \u00eest\u00eesmar\u00ea de r\u00fb bi r\u00fb dim\u00eenin.<\/p>\n<p><strong>Daney\u00ean her\u00ee n\u00fb y\u00ean UNESCO \u00fb r\u00eaxistin\u00ean Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Di 2025\u2019an de li c\u00eehan\u00ea 272 m\u00eelyon zarok \u00fb ciwan\u00ean temen\u00ea dibistan\u00ea, ne di dibistan\u00ea de b\u00fbn. Ev hejmar ji ber \u015fer, ko\u00e7ber\u00ee, penaber\u00ee, belengaz\u00ee \u00fb faktor\u00ean din bilind b\u00fb.<\/p>\n<p>Di 2026\u2019an de, li gor\u00ee rapor\u00ean her\u00ee n\u00fb, 93 m\u00eelyon ji zarok\u00ean ku di rew\u015f\u00ean qeyran\u00ea de dij\u00een<\/p>\n<p>bi tevah\u00ee ji maf\u00ea xwendin\u00ea b\u00eapar b\u00fbn \u00fb 258 heta 273 m\u00eelyon zarok \u00fb ciwan ji ber \u015fer, ko\u00e7ber\u00ee \u00fb karesat\u00ean xwezay\u00ee, perwerdeya wan hatiye t\u00eakbirin.<\/p>\n<p><strong>Al\u00eekariya r\u00eaxistin\u00ean navnetew\u00ee ji bo vegera zarokan li ser r\u00eaya perwerdey\u00ea erke bingeh\u00eene<\/strong><\/p>\n<p>Ji ber v\u00ea yek\u00ea div\u00ea hikumet, UNESCO, UNICEF \u00fb r\u00eaxistin\u00ean din bi hev re bixebitin, da ku ji bo hem\u00fb zarokan li tevahiya c\u00eehan\u00ea derfeta xwendin\u00ea peyda bikin. Avakirina dibistanan, amadekirina mamosteyan, dab\u00eenkirina pirt\u00fbk \u00fb alav\u00ean xwendin\u00ea \u00fb pi\u015ftgir\u00eekirina malbat\u00ean ko\u00e7ber. Ev yek dikare bibe sedema vegera zarokan ji bo dibistan\u00ea. Ji ber ku parastina maf\u00ea zarokan bo xwendin\u00ea erkek e bingeh\u00eene. Heke \u00eero al\u00eekariya zarokan ney\u00ea kirin, w\u00ea siberoja wan winda bibe. Herwiha w\u00ea zanist \u00fb j\u00eahatiy\u00ean wan j\u00ee winda bibin. Di encam\u00ea de xwendin mafek bingeh\u00een e ku div\u00ea ji hem\u00fb zarokan re were parastin. Ger \u00eero al\u00eekariya zarok\u00ean ko\u00e7ber \u00fb penaber were kirin, w\u00ea siberojeke ba\u015ftir ne ten\u00ea ji bo wan, l\u00ea herwiha ji bo hem\u00fb civak\u00ea b\u00ea avakirin. Parastina maf\u00ea xwendin\u00ea erkeke mirovah\u00ee \u00fb berpirsiyariya her kes\u00ee ye. Div\u00ea zarok ji metirsiy\u00ean c\u00eehan\u00ea werin parastin \u00fb d\u00fbrxistin. Ten\u00ea siberojeke ron\u00ee ji bo wan were avakirin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Navenda N\u00fb\u00e7eyan Li \u00e7ar aliy\u00ean c\u00eehan\u00ea ji ber \u015fer, belengaz\u00ee, karesat\u00ean xwezay\u00ee, ko\u00e7ber\u00ee \u00fb penaberiy\u00ea bi m\u00eelyonan zarok ji xwendin\u00ea hatine d\u00fbrxistin, ev yek ne ten\u00ea zarokan ji maf\u00ea wan \u00ea xwendin \u00fb f\u00earkirin\u00ea d\u00fbr dixe, l\u00ea dibe gefeke domdar li ser p\u00ea\u015feroja wan \u00fb tevah\u00ee civak\u00ea. Li gor\u00ee zagon\u00ean maf\u00ea mirovan \u00fb p\u00eevan\u00ean civak\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":238513,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[233],"tags":[],"class_list":["post-238512","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cihan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238512","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=238512"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238512\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":238514,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238512\/revisions\/238514"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/238513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=238512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=238512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=238512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}