{"id":238439,"date":"2026-07-10T11:28:43","date_gmt":"2026-07-10T09:28:43","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=238439"},"modified":"2026-07-10T11:28:43","modified_gmt":"2026-07-10T09:28:43","slug":"roja-nifusa-cihani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=238439","title":{"rendered":"Roja Nif\u00fbsa C\u00eehan\u00ee"},"content":{"rendered":"<p><strong>Sol\u00een Mihemed\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Bi armanca balik\u015fandina li ser z\u00eadeb\u00fbna nif\u00fbsa c\u00eehan\u00ea \u00fb gir\u00eeniya r\u00eaveberiya w\u00ea, p\u00ea\u015fxistina tenduristiya zay\u00een\u00ea, maf\u00ean mirovan \u00fb wekheviya zayend\u00ee, di sala 1989\u2019an de roja 11 T\u00eermeh\u00ea ji aliy\u00ea UN\u2019\u00ea ve wek\u00ee roja Nif\u00fbsa c\u00eehan\u00ee hat destn\u00ee\u015fankirin.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Roja Nif\u00fbsa C\u00eehan\u00ee rojeke navnetewey\u00ee ye ku ji aliy\u00ea Civata Gi\u015ft\u00ee ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ve di sala 1989\u2019an de hatiye damezrandin da ku bala c\u00eehan\u00ee biki\u015f\u00eene ser gir\u00eengiya pirsgir\u00eak\u00ean c\u00fbrbec\u00fbr \u00ean Nif\u00fbs\u00ea \u00fb aliy\u00ean wan \u00ean p\u00ea\u015fketin\u00ea. Koka v\u00ea b\u00fbyer\u00ea di baldariya gir\u00eeng de ye ku ji h\u00eala nif\u00fbsa c\u00eehan\u00ea ve di 11\u2019\u00ea T\u00eermeha 1987\u2019an de gih\u00ee\u015ft p\u00eanc milyaran, rojek ku wek\u00ee \u201cRoja P\u00eanc Milyar\u201d t\u00ea zan\u00een.<\/p>\n<p>Civata Gi\u015ft\u00ee ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee, di r\u00fbni\u015ftina xwe ya sala 1990\u2019an de, biryar da ku her sal v\u00ea b\u00fbyer\u00ea bidom\u00eene da ku hi\u015fyariy\u00ea li ser pirsgir\u00eak\u00ean nif\u00fbs\u00ea \u00fb t\u00eakiliya wan a n\u00eaz\u00eek bi j\u00eengeh \u00fb p\u00ea\u015fkeftina domdar re z\u00eade bike. Ev Roja Navnetewey\u00ee cara yekem di 11\u2019\u00ea T\u00eermeha 1990\u2019an de li z\u00eadetir\u00ee 90 welatan hate p\u00eerozkirin. Ji w\u00ea dem\u00ea ve, of\u00ees\u00ean welat \u00ean Fona Nif\u00fbs\u00ea ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee \u201cUNFPA\u201d bi r\u00eaxistin \u00fb saziy\u00ean din re, bi hevkariya hik\u00fbmet \u00fb r\u00eaxistin\u00ean civaka siv\u00eel re, dixebitin da ku pirsgir\u00eak\u00ean gir\u00eeng \u00ean ku di bingeha heb\u00fbna mirovan de bandor dikin ron\u00ee bikin.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Mezinb\u00fbna Nif\u00fbs\u00ea di 2026\u2019an de<\/strong><\/p>\n<p>C\u00eehan \u015fahidiya guhertin\u00ean demograf\u00eek \u00ean rad\u00eekal \u00ean ku di d\u00eeroka mirovahiy\u00ea de b\u00eahempa ne dike. Bi sed hezaran sal dom kir ku nif\u00fbsa c\u00eehan\u00ea bigih\u00eaje milyarek, l\u00ea di nav n\u00eaz\u00eek\u00ee du sedsalan de heft qat z\u00eade b\u00fbye.<\/p>\n<p>Di sala 1987\u2019an de, nif\u00fbsa c\u00eehan\u00ea gihi\u015ft p\u00eanc milyar mirov.<\/p>\n<p>Di sala 2011\u2019an de, hejmar gih\u00ee\u015ft 7 milyar \u00fb di sala 2021\u2019an de gihi\u015ft n\u00eaz\u00eek\u00ee 7.9 milyaran.<\/p>\n<p>Niha di sala 2026\u2019an de ne, hejmara Nif\u00fbs\u00ea n\u00eaz\u00eek\u00ee\u00a0 8.5 milyaran dibe. Li gor\u00ee p\u00ea\u015fb\u00eeniy\u00ean guh\u00earbar \u00fb nav\u00een \u00a0t\u00ea texm\u00eenkirin ku ev hejmar di sala 2050\u2019\u00ee de bigih\u00eaje 9.7 milyar\u00ee \u00fb di sala 2100\u2019an de j\u00ee bigih\u00eaje 10.9 milyar\u00ee. Her sal ku \u00ead\u00ee nif\u00fbsa c\u00eehan\u00ea bi qas\u00ee 83 milyon kes\u00ee di c\u00eehan\u00ea de z\u00eade dibe<\/p>\n<p><strong>Sal\u00ean ku hejmara Nif\u00fbs\u00ea z\u00eade dib\u00fb<\/strong><\/p>\n<p>Her \u00e7end eleqeya \u00e7apemeniy\u00ea \u00fb hi\u015fmendiya gi\u015ft\u00ee li ser nif\u00fbsa c\u00eehan\u00ea bi z\u00eadeb\u00fbna milyaran mirovan z\u00eade dibe j\u00ee, nif\u00fbsa c\u00eehan\u00ea her 14 mehan bi qas\u00ee 100 milyon\u00ee z\u00eade dibe.<\/p>\n<p>Nif\u00fbsa c\u00eehan\u00ea di 6\u2019\u00ea Sibata 2016\u2019an de weke 7 milyar \u00fb 400 milyon\u00ee hate texm\u00eenkirin \u00fb di 24\u2019\u00ea N\u00eesana 2017\u2019an de gihi\u015ft 7 milyar 500 milyon\u00ee. Nif\u00fbsa c\u00eehan\u00ea di sala 2019\u2019an de gih\u00ee\u015ft 7 milyar \u00fb 700 milyon\u00ee.\u00a0\u00cad\u00ee pi\u015ft\u00ee w\u00ea bi du salan, nif\u00fbsa c\u00eehan\u00ea di 15\u2019\u00ea Mijdara 2022, an de ji 8 milyar\u00ee derbas b\u00fb.<\/p>\n<p><strong>Bajar\u00ean her\u00ee mezin li gor\u00ee nif\u00fbs\u00ea gi\u015ft\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Tokyo: Hejmara Nif\u00fbs\u00ean w\u00ea digih\u00eaje 37.4 milyon kes \u00fb z\u00eadetir.<\/p>\n<p>Delh\u00ee : Hejmara nif\u00fbsa w\u00ea 29.3 milyon kes.<\/p>\n<p>\u015eanghay: Hejmara nif\u00fbsa w\u00ea digh\u00eaje 26.3 milyon kes.<\/p>\n<p>Qah\u00eere: Hejmara nif\u00fbsa w\u00ea digh\u00eaje 23.5 milyon kes.<\/p>\n<p><strong>Mirov ne ten\u00ea hejmar in<\/strong><\/p>\n<p>\u00cero mirov ne ten\u00ea hejmar in ku werin jimartin, ne j\u00ee barek\u00ee li ser j\u00eengeh\u00ea ne, l\u00ea bel\u00ea ew hi\u015f\u00ea ku n\u00fbjeniy\u00ea dike, dest\u00ean ku ava dike \u00fb ruh\u00ea ku erd\u00ea dipar\u00eaze ne.<\/p>\n<p>li seranser\u00ee c\u00eehan\u00ea ji aliy\u00ea saziy\u00ean wek\u00ee Fona Nif\u00fbs\u00ea ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee UNFPA, hik\u00fbmet \u00fb r\u00eaxistin\u00ean civaka siv\u00eel ve gelek \u00e7alakiy\u00ean curbecur y\u00ean weke sim\u00eener, panel \u00fb hwd t\u00eane lidar xistin. Bi gi\u015ft\u00ee ji bo hi\u015fyarkirina civak\u00ea \u00fb n\u00eeqa\u015fkirina pirsgir\u00eak\u00ean gir\u00eaday\u00ee nif\u00fbs\u00ea t\u00eane got\u00fbb\u00eaj kirin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sol\u00een Mihemed\/ Qami\u015flo \u00a0Bi armanca balik\u015fandina li ser z\u00eadeb\u00fbna nif\u00fbsa c\u00eehan\u00ea \u00fb gir\u00eeniya r\u00eaveberiya w\u00ea, p\u00ea\u015fxistina tenduristiya zay\u00een\u00ea, maf\u00ean mirovan \u00fb wekheviya zayend\u00ee, di sala 1989\u2019an de roja 11 T\u00eermeh\u00ea ji aliy\u00ea UN\u2019\u00ea ve wek\u00ee roja Nif\u00fbsa c\u00eehan\u00ee hat destn\u00ee\u015fankirin. \u00a0Roja Nif\u00fbsa C\u00eehan\u00ee rojeke navnetewey\u00ee ye ku ji aliy\u00ea Civata Gi\u015ft\u00ee ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":238440,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-238439","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238439","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=238439"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238439\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":238441,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238439\/revisions\/238441"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/238440"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=238439"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=238439"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=238439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}