{"id":238416,"date":"2026-07-08T08:04:41","date_gmt":"2026-07-08T06:04:41","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=238416"},"modified":"2026-07-08T08:04:41","modified_gmt":"2026-07-08T06:04:41","slug":"macron-li-same-ye-fransa-ji-deriye-fireh-vedigere","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=238416","title":{"rendered":"Macron li \u015eam\u00ea ye: Fransa ji deriy\u00ea fireh vedigere"},"content":{"rendered":"<p>\u200b<strong>Cem\u00eel Xoce<\/strong><\/p>\n<p>Par\u00ees naxwaze ku ji S\u00fbriyeya n\u00fb dereng bim\u00eene. Ev peyama rast\u00een a li pi\u015ft serdana Macron bo \u015eam\u00ea ye. Serok\u00ea Fransay\u00ea ne ten\u00ea ji bo p\u00eerozbahiy\u00ea di\u00e7e. Ew di\u00e7e da ku cihek\u00ee xwe di S\u00fbriyeya b\u00ea de bigire, beriya ku hem\u00fb cih tije bibin. Ev serdan ne asay\u00ee ye. Ev yekem car e ku serok\u00ea dewleteke mezin a ewrop\u00ee pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena rej\u00eema Esed di peyzaja hey\u00ee ya li S\u00fbriyey\u00ea de cih digire. Macron d\u00ea bibe yekem serok\u00ea Fransay\u00ea ku ji sala 2009&#8217;an ve ling\u00ea xwe diav\u00eaje axa \u015eam\u00ea. Sembol\u00eezma li vir ji protokol\u00ea mezintir e. Ew ragihandinek e ku Ewropay\u00ea bi awayek\u00ee ferm\u00ee der\u00ee li ber desthilata n\u00fb ya li \u015eam\u00ea vekiriye.<\/p>\n<ul>\n<li>\u200b<strong>\u00c7ima niha<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Dem bi awayek\u00ee h\u00fbr \u00fb k\u00fbr hatiye amadekirin. Macron ten\u00ea \u00e7end saetan beriya ku bi\u00e7e Tirkiyey\u00ea bo be\u015fdarb\u00fbna l\u00fbtkeya NATO&#8217;y\u00ea, serdana \u015eam\u00ea dike. Ev t\u00ea w\u00ea watey\u00ea ku S\u00fbriye \u00ead\u00ee b\u00fbye be\u015fek ji hesab\u00ean ku ewlekariya her\u00eam\u00ee \u00fb t\u00eakiliy\u00ean bi Tirkiy\u00ea re dihew\u00eene. Fransa ne bi ten\u00ea \u00fb b\u00eay\u00ee hevalbend\u00ean xwe tevdigere. Ew gav\u00ean xwe hem bi NATO&#8217;y\u00ea \u00fb hem j\u00ee bi Tirkiyey\u00ea re di heman dem\u00ea de hevaheng dike. Her wiha, her\u00eam \u015fahid\u00ea p\u00ea\u015fbaziyeke germ a li ser nif\u00fbz\u00ea ye. Qeter li wir b\u00fb. \u00dbkrayna li wir b\u00fb. Seroka Kom\u00eesyona Ewropay\u00ea \u00e7end meh ber\u00ea serdana \u015eam\u00ea kirib\u00fb. Her h\u00eazek dixwaze cihek\u00ee xwe \u00e7\u00eake. Fransa naxwaze ku ji v\u00ea p\u00ea\u015fbaziy\u00ea d\u00fbr bikeve, nemaze ku d\u00eerokeke w\u00ea ya dir\u00eaj bi S\u00fbriyey\u00ea re heye ku vedigere \u00e7end dehsalan, ji dema Mandata Frans\u00ee ya li ser S\u00fbriyey\u00ea di sedsala bor\u00ee de. Ev d\u00eerok dide bar\u00ea Par\u00ees\u00ea ku hest bi &#8220;mafeke xwezay\u00ee&#8221; bike ku vegere qada S\u00fbriyey\u00ea, heta eger ji ber \u015fer gelek salan j\u00ea d\u00fbr mab\u00fb be j\u00ee.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Pere ji siyaset\u00ea giringtir e<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Li kes\u00ean ku bi Macron re hatine bin\u00earin. Ne ten\u00ea d\u00eeplomat in, l\u00ea \u015fandeyeke karsaz \u00fb kompaniy\u00ean mezin \u00ean frans\u00ee j\u00ee p\u00ea re hatine. Ev h\u00fbrgil\u00ee her ti\u015ft\u00ee dib\u00eaje. Fransa dixwaze bibe ya yekem\u00een ku gir\u00eabest\u00ean ji n\u00fb ve avakirina S\u00fbriyey\u00ea \u00eemze dike. Sektor\u00ean enerjiy\u00ea, veguhastin\u00ea \u00fb binesaziy\u00ea li S\u00fbriy\u00ea d\u00ea di sal\u00ean p\u00ea\u015f de p\u00eaw\u00eestiya wan bi bi milyaran dolaran hebe. Y\u00ea ku z\u00fbtir bigih\u00eaje, para her\u00ee mezin digire.<\/p>\n<p>Ev her tim mantiqa dewlet\u00ean mezin e. Gotara siyas\u00ee derbar\u00ea &#8220;hevbe\u015f\u00ee&#8221; \u00fb &#8220;\u00eest\u00eeqrar\u00ea&#8221; de xwe\u015fik di ziman\u00ea wan de dixuye, l\u00ea li pi\u015ft perdey\u00ea, gir\u00eabest, peyman \u00fb veberh\u00eanan hene. Fransa v\u00ea l\u00eestik\u00ea ji dema Mandat\u00ea ve ba\u015f nas dike. Kompaniy\u00ean mezin \u00ean frans\u00ee di war\u00ean enerj\u00ee, ragihandin \u00fb benderan de ev \u00e7end sal in li benda derfeteke wiha ne \u00fb her rojeke derengmay\u00een\u00ea t\u00ea wateya ku dewlet\u00ean din, m\u00eena Tirkiye yan j\u00ee dewlet\u00ean Kendav\u00ea, d\u00ea di v\u00ea p\u00ea\u015fbirka abor\u00ee de gaveke din z\u00fbtir biav\u00eajin.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Dosyaya penaber \u00fb ewlehiy\u00ea<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Aliyek\u00ee din \u00ea gir\u00eeng \u00ea v\u00ea serdan heye. Ewropa ji dosyaya penaber\u00ean S\u00fbriy\u00ea bifikar e. Par\u00ees, weke paytext\u00ean din \u00ean ewrop\u00ee, dixwaze merc\u00ean ku dest\u00fbr\u00ea bidin vegerandina dilxwazane \u00fb biewle ya van penaberan bib\u00eene. B\u00ea guman, ev ne helwesteke mirov\u00ee ye. Di heman dem\u00ea de hesab\u00ean navxwey\u00ee y\u00ean t\u00eakildar\u00ee zexta siyas\u00ee \u00fb civak\u00ee li nav Ewropay\u00ea bi xwe hene, ku dosyaya penaberiy\u00ea li hema hema her dewleteke ewrop\u00ee weke kaxezeke hestiyar di n\u00eeqa\u015f\u00ean siyas\u00ee y\u00ean navxwey\u00ee de cih digire.<\/p>\n<p>Dosyaya ewlehiy\u00ea j\u00ee bi awayek\u00ee xurt amade ye. Teq\u00eena daw\u00ee ya ku qehwexaneyeke li \u015eam\u00ea kir armanc \u00fb b\u00fb sedema ku gelek kes jiyana xwe ji dest bidin, t\u00eene b\u00eera her kes\u00ee ku aramiya li S\u00fbriy\u00ea h\u00een j\u00ee lawaz e. Ewropa dizane ku tevl\u00eehev\u00ee li S\u00fbriy\u00ea t\u00ea wateya metirsiy\u00ean teror\u00ea \u00fb ko\u00e7beriya ner\u00eak\u00fbp\u00eak ku digih\u00eaje s\u00eenor\u00ean w\u00ea bi xwe. Lewma, aramiya S\u00fbriy\u00ea ji bo Par\u00ees\u00ea ne luksek e, l\u00ea bel\u00ea berjewendiyeke rasterast e. Her tevl\u00eeheviyeke ewlehiy\u00ea ya n\u00fb li \u015eam\u00ea yan Heleb\u00ea d\u00ea rasterast bandor\u00ea li navxweya Fransa \u00fb Ewropay\u00ea bike, \u00e7i bi r\u00eaya p\u00eal\u00ean n\u00fb y\u00ean penaberiy\u00ea be, yan j\u00ee bi r\u00eaya \u00e7alakb\u00fbna \u015faney\u00ean tundrew be.<\/p>\n<p><strong>Naskirina b\u00ea\u015fert \u00fb merc\u00ean temamb\u00fby\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Ev serdan h\u00eazeke d\u00eeplomat\u00eek a mezin dide desthilata n\u00fb ya li \u015eam\u00ea. L\u00ea ev nay\u00ea w\u00ea watey\u00ea ku hem\u00fb der\u00ee b\u00ea berd\u00eal hatine vekirin. Dosyay\u00ean ne\u00e7areserkir\u00ee pir in: reform\u00ean siyas\u00ee, mekan\u00eezmay\u00ean avakirina n\u00fb, xwezaya r\u00eaveberiy\u00ea \u00fb t\u00eakiliya bi p\u00eakhatey\u00ean cuda y\u00ean li S\u00fbriy\u00ea re. Ewropa bi hi\u015fyariyeke hesabkir\u00ee tevdigere. Dest\u00ea xwe vedike, l\u00ea di heman dem\u00ea de \u00e7avd\u00eariy\u00ea dike.<\/p>\n<p>Yek ji wan dosyay\u00ean ku d\u00ea di her diyalogeke cid\u00ee de amade bin, rew\u015fa k\u00eamaran \u00fb p\u00eakhatey\u00ean cuda y\u00ean li S\u00fbriy\u00ea ye, ji Kurdan bigire heya Druz\u00ee, Xiristiyan \u00fb y\u00ean din. Lewra her n\u00eaz\u00eekatiyeke ewrop\u00ee ku van dosyayan bi cidd\u00ee negire, d\u00ea di dawiy\u00ea de kurtb\u00een xuya bike, ya ku z\u00eadetir li ser hesab\u00ean abor\u00ee y\u00ean demkurt hatiye avakirin ne li ser bingeh\u00ea d\u00eetineke demdir\u00eaj ji bo S\u00fbriyeke bi rast\u00ee aram.<\/p>\n<p>Li vir pirseke ku div\u00ea bi zelal\u00ee were pirs\u00een heye: Gelo ev hevkariya abor\u00ee \u00fb siyas\u00ee d\u00ea ji bo hem\u00fb p\u00eakhatey\u00ean S\u00fbriy\u00ea be? Yan d\u00ea ten\u00ea bi \u015eama navend\u00ee re werin avakirin \u00fb her\u00eam\u00ean wek\u00ee Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea li dervey\u00ee hesab\u00ean wan bim\u00eenin? Tecrubeya S\u00fbriy\u00ea f\u00ear\u00ee me kiriye ku her hevkariyeke ku cudahiyan li ber \u00e7avan negire, d\u00ea hevkariyeke lawaz \u00fb demkurt be, \u00e7i qas\u00ee li ser kaxez\u00ea yan di daxuyaniy\u00ean l\u00fbtkey\u00ean ferm\u00ee de bi h\u00eaz xuya bike j\u00ee.<\/p>\n<p>Serdana Macron destp\u00eaka qonaxeke n\u00fb tems\u00eel dike. Par\u00ees ji helwesta tema\u015fevan derbas\u00ee helwesta l\u00eestikvaneke rast\u00een di diyarkirina pa\u015feroja S\u00fbriy\u00ea de dibe. L\u00ea pa\u015feroja rast\u00een a S\u00fbriy\u00ea ne ten\u00ea li ko\u015fk\u00ean Par\u00ees\u00ea yan \u015eam\u00ea w\u00ea b\u00ea \u00e7\u00eakirin. W\u00ea ten\u00ea dema ku hem\u00fb p\u00eakhatey\u00ean v\u00ee welat\u00ee, bi hem\u00fb reng\u00een\u00ee \u00fb cudahiy\u00ean xwe ve, be\u015fdar\u00ee biryardana \u00e7aren\u00fbsa xwe bibin, b\u00ea avakirin. Ev ezm\u00fbna rast\u00een e ku w\u00ea diyar bike ka ev veb\u00fbna ewrop\u00ee w\u00ea S\u00fbriyeke bi rast\u00ee aram ava bike, yan ten\u00ea r\u00fbyeke n\u00fb ya ji bo peyman\u00ean kevin be, ku di navbera her kr\u00eezeke n\u00fb de lez diqelibe \u00fb lawaziya xwe e\u015fkere dike.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u200bCem\u00eel Xoce Par\u00ees naxwaze ku ji S\u00fbriyeya n\u00fb dereng bim\u00eene. Ev peyama rast\u00een a li pi\u015ft serdana Macron bo \u015eam\u00ea ye. Serok\u00ea Fransay\u00ea ne ten\u00ea ji bo p\u00eerozbahiy\u00ea di\u00e7e. Ew di\u00e7e da ku cihek\u00ee xwe di S\u00fbriyeya b\u00ea de bigire, beriya ku hem\u00fb cih tije bibin. Ev serdan ne asay\u00ee ye. Ev yekem car e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":226486,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[241],"tags":[],"class_list":["post-238416","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-serbest"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238416","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=238416"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238416\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":238417,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238416\/revisions\/238417"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/226486"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=238416"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=238416"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=238416"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}