{"id":238383,"date":"2026-07-08T07:45:52","date_gmt":"2026-07-08T05:45:52","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=238383"},"modified":"2026-07-08T07:45:52","modified_gmt":"2026-07-08T05:45:52","slug":"jinen-kurd-karibun-zimane-xwe-mayinde-bihelin-u-biparezin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=238383","title":{"rendered":"\u2018Jin\u00ean Kurd kar\u00eeb\u00fbn ziman\u00ea xwe may\u00eende bih\u00ealin \u00fb bipar\u00eazin\u2019"},"content":{"rendered":"<p><strong>St\u00eark Mihemed\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Endama Saziya Ziman\u00ea Kurd\u00ee (SZK) Delal El-Ha\u015fim\u00ee da xuyakirin ku jin\u00ean Kurd roleke mezin di may\u00eendekirin \u00fb parastina ziman\u00ea Kurd\u00ee de l\u00eestin \u00fb wiha got: \u201cJin bi hest \u00fb fikir Kurdayetiya xwe dipar\u00eazin.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Bi hezar\u00ea salan e siyaseta as\u00eemlasyon \u00fb qirkirin\u00ea li ser gel\u00ea Kurd t\u00ea me\u015fandin, bi her away\u00ee dixwazin ku heb\u00fbna Kurdan tune bikin \u00fb bi taybet li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea di serdema r\u00eaj\u00eema baas de, di sal\u00ean 1960\u2019\u00ee de bi sazkirina Kembera Ereb\u00ee re hewildan ku d\u00eeroka Kurdan ve\u015f\u00earin. L\u00ea jin \u00fb day\u00eek\u00ean Kurdan kar\u00eeb\u00fbn ku ziman\u00ea Kurd\u00ee bipar\u00eazin \u00fb derbas\u00ee nif\u015fan d\u00eetir bikin, di heman dem\u00ea de bi israr \u00fb \u00eeradeya xwe ya xort careke din ziman\u00ea Kurd\u00ee mayinde hi\u015ft.<\/p>\n<p>Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea Endama Saziya Ziman\u00ea Kurd\u00ee (SZK)<strong> Delal El Ha\u015fim\u00ee <\/strong>ji Rojnameya me re axiv\u00ee.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-238385 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Delal-El-Hasimi-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Delal-El-Hasimi-300x200.jpg 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Delal-El-Hasimi-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Delal-El-Hasimi-768x512.jpg 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Delal-El-Hasimi-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Delal-El-Hasimi-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Delal-El-Hasimi-750x500.jpg 750w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Delal-El-Hasimi-1140x760.jpg 1140w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><strong>\u2018Gel\u00ea Kurd li S\u00fbriy\u00ea nikar\u00eeb\u00fbn bi ziman\u00ea xwe biaxivin\u2019 <\/strong><\/p>\n<p><strong>Delal El Ha\u015fim\u00ee <\/strong>diyar kir ku di dema R\u00eaj\u00eema Baas de xwendin bi ziman\u00ea Kurd\u00ee xewnek b\u00fb \u00fb wiha got: \u201cDi serdema r\u00eaj\u00eema baas de rew\u015fa me weke gel\u00ea Kurd gelek xerab b\u00fb, bi taybet di mil\u00ea ziman de. Gel\u00ea Kurd di S\u00fbriy\u00ea de weke netewek\u00ea d\u00eetir nikar\u00eeb\u00fb li dibistan \u00fb cih\u00ean ferm\u00ee bi ziman\u00ea Kurd\u00ee biaxivin. Di w\u00ea dem\u00ea de xwendekar \u00fb zarok bi tirsek\u00ee \u00fb der\u00fbniyeke xerab derbas\u00ee dibistan\u00ea dib\u00fbn, me w\u00ea dem\u00ea digot gelo em \u00ea \u00e7awa bi\u00e7in dibistan\u00ea ango \u00e7awa em \u00ea bi memosteyeke Ereb re biaxivin \u00fb em bi ziman\u00ea Ereb\u00ee nizanin. Ev j\u00ee ji bo me weke zarok \u00fb gel\u00ea Kurd gelek bi \u00ea\u015f b\u00fb, bi awayek\u00ee mecb\u00fbr\u00ee me bi ziman\u00ea Ereb\u00ee dixwand ji ber ku ji bil\u00ee ziman\u00ea ereb\u00ee ziman\u00eadin di hundir S\u00fbriy\u00ea de qedexe b\u00fb.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018Bi sazkirina Kembera Ereb\u00ee re hewildan ku d\u00eeroka Kurdan ve\u015f\u00earin\u2019<\/strong><\/p>\n<p><strong>Delal El Ha\u015fim\u00ee <\/strong>destn\u00ee\u015fan kir ku erebkirina gund \u00fb bajar\u00ean Kurdan bi zaneb\u00fbn b\u00fb \u00fb wiha p\u00ea de \u00e7\u00fb: \u201cEm di bin alek, zimanek, netewek \u00fb d\u00eerokek\u00ea de mezin b\u00fbn, her tim hewaldidan ku d\u00eeroka me ve\u015f\u00earin, em bi v\u00ea e\u015f\u00ea re mezin b\u00fbn, heya niha dema ku ez qala van b\u00fbyeran dikim ez di\u00ea\u015fim \u00fb hest\u00ean w\u00ea dem\u00ea t\u00ean b\u00eera min. Di serdema r\u00eaj\u00eema baas de dema ku me qonaxa xwendin\u00ea ya nav\u00een dixwand, bi taybet xwendekar\u00ean Kurd\u00ean li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea binav dikirin nabe ku h\u00fbn ji bil\u00ee ziman\u00ea Ereb\u00ee bi tu ziman\u00ean din biaxivin \u00fb bi taybet li bajar\u00ea Qami\u015flo ev yek dihat d\u00eetin.<\/p>\n<p>Pirb\u00fbna p\u00eakhatey\u00ea Ereb li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea pi\u015ft\u00ee sazkirina Kembera Ereb\u00ee ji D\u00earik heya Heleb\u00ea b\u00fb, projeyeke siyas\u00ee \u00fb demograf\u00ee b\u00fb ku ji aliy\u00ea r\u00eaj\u00eema baas ve biryara w\u00ea di 1962\u2019an de hate standin \u00fb di sal\u00ean 1974\u2019\u00ea de li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea hate c\u00eebic\u00eekirin. Bi sazkirina Kembera Ereb\u00ee re hewildan ku d\u00eeroka Kurdan ve\u015f\u00earin. Ereb\u00ea mexm\u00fbr\u00ee ji ber piraniya erd \u00fb gund\u00ean wan li ber ava Firat\u00ea \u00e7\u00fbne, ji bo v\u00ea j\u00ee bi v\u00ea nav\u00ea t\u00ean naskirin, bi hezar\u00ean gundan ji wan re avakirin \u00fb \u00fb li her\u00eam\u00ean Kurdan bicihkirin. Ew s\u00eesteme Erebkirina bajar\u00ean Kurdan bi zaneb\u00fbn hate kirin. Armanca v\u00ea projey\u00ea guhertina p\u00eakhateya her\u00eam\u00ea \u00fb erebkirina s\u00eenor\u00ea navbera S\u00fbriye \u00fb Tirkiyey\u00ea de b\u00fb.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018Day\u00eek\u00ean Kurd kar\u00eeb\u00fbn ku ziman\u00ea Kurd\u00ee may\u00eende bih\u00ealin \u00fb bipar\u00eazin\u2019<\/strong><\/p>\n<p><strong>Delal El Ha\u015fim\u00ee <\/strong>daxuyakirin ku day\u00eek\u00ean Kurd ziman \u00fb heb\u00fbna xwe parastin \u00fb wiha an\u00ee ziman: \u201cBi her away\u00ee xwastin ku ziman\u00ea Kurd\u00ee tunebikin, l\u00ea bel\u00ea day\u00eek\u00ean Kurd roleke mezin di may\u00eendekirin \u00fb parastina ziman\u00ea Kurd\u00ee de l\u00eestin, ji ber ku day\u00eek\u00ean me di destp\u00eak\u00ea de ji bil\u00ee ziman\u00ea Kurd\u00ee bi tu ziman\u00ean din nizan\u00een, di heman dem\u00ea ew s\u00eesteme ku di dibistanan de li ser Kurdan dihat me\u015fandin di mal\u00ea de nedihat bikaran\u00een, ev j\u00ee sedema her\u00ee sereke ya parastina ziman\u00ea Kurd\u00ee b\u00fb, ji ber v\u00ea yek\u00ea j\u00ee em weke Kurd dib\u00eajin ziman\u00ea day\u00eek\u00ea ku dap\u00eer \u00fb day\u00eek\u00ean me bi ziman\u00ea me y\u00ea resen diaxiv\u00een \u00fb heta roja me ya \u00eero bi v\u00ee reng\u00ee ye. Herwiha ziman\u00ea Kurd\u00ee bi r\u00eaya stran, \u00e7\u00eerok, destan, \u00e7and \u00fb huner\u00ea kar\u00eeb\u00fb xwe may\u00eende bike.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018Bi \u015eore\u015fa Rojava re ziman\u00ea Kurd\u00ee h\u00een dewlemendtir b\u00fb\u2019 <\/strong><\/p>\n<p><strong>Delal El Ha\u015fim\u00ee <\/strong>tekez kir ku bi \u015eore\u015fa Rojava re ziman\u00ea Kurd\u00ee xwe di nava her\u00eam\u00ea de ferm\u00ee kir \u00fb wiha domand: \u201cKevir\u00ea bingeh\u00een ji ziman\u00ea Kurd\u00ee re bi destp\u00eaka \u015eore\u015fa Rojava re h\u00eem\u00ea xwe ya bingeh\u00een dan\u00ee ser. Bi \u015eore\u015fa Rojava re ziman\u00ea Kurd\u00ee h\u00een dewlemendtir b\u00fb. Di v\u00ea der\u00ea de jin roleke her\u00ee gir\u00eeng l\u00eest ku \u00eero roj bi v\u00ea ked\u00ea ziman\u00ea day\u00eek\u00ea giha\u015ftiye v\u00ea qonaxa ku em t\u00ea de ne. Bi \u015eore\u015fa 19\u2019\u00ea T\u00eermeh\u00ea re bi awayek\u00ee ferm\u00ee dibistan\u00ean bi ziman\u00ea Kurd\u00ee ku di nava xwe de hem\u00fb p\u00eakhate \u00fb zimana digire li tevah\u00ee her\u00eam\u00ean Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea veb\u00fbm, bi hezaran xwendekar\u00ean Kurd har\u00eeb\u00fbn ku bi ziman\u00ea xwe ya resen bix\u00eenin \u00fb bibin xwed\u00ee bawernamey\u00ean Kurd\u00ee. Di heman dem\u00ea de li k\u00ealek\u00ee w\u00ea j\u00ee bi hezaram memoste hatin perwerdekirin, akadem\u00ee, bira\u015f \u00fb ast\u00ean bi ziman\u00ea Kurd\u00ee ji wan re hatin vekirin, derfeta xwe p\u00ea\u015fxistin\u00ea \u00fb f\u00earkirina bi ziman\u00ea Kurd\u00ee bi me re \u00e7\u00eab\u00fb.<\/p>\n<p>Herwiha em ji b\u00eernekin ku \u015eore\u015fa Rojava bi \u015fore\u015fa jin\u00ea hate naskirin jin\u00ea di hundir v\u00ea \u015fore\u015f de \u015fore\u015fe din avakir. Bi ked \u00fb israra jin\u00ea ziman\u00ea Kurd\u00ee belav b\u00fb \u00fb hate parastin. Di qonax\u00ea sal\u00ean 2012-2013-2014\u2019an de hejmar\u00ean her\u00ee mezin di f\u00earkirina ziman\u00ea Kurd\u00ee de b\u00ea berd\u00eal jin b\u00fbn. Di v\u00ea dem\u00ea de me bi kafxa\u015fiye mezin xebat dikir, bi \u015fev \u00fb roj xebat\u00ea me berdewm b\u00fb \u00fb qet em nediwestiyan. Derfeteke ku em karibin bi ziman\u00ea Kurd\u00ee bixw\u00eenin \u00fb bidin ji bo me serfiraz\u00ee \u00fb m\u00fbc\u00eeze b\u00fb, ji bo v\u00ea j\u00ee me bi her away\u00ee hewaldida ku ziman\u00ea Kurd\u00ee bi p\u00ea\u015f bix\u00eenin.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018Jin bi hest \u00fb fikir\u00ea \u00a0Kurdiya xwe dipar\u00eaze\u2019<\/strong><\/p>\n<p><strong>Delal El Ha\u015fim\u00ee <\/strong>da zan\u00een ku jin\u00ea di nava xebata perwerd\u00ea de ciheke mezin girt \u00fb wiha got: \u201cJin\u00ea di war\u00ea perwerdeh\u00ea de bi hem\u00fb temen\u00ea xwe f\u00ear\u00ee ziman\u00ea Kurd\u00ee dib\u00fbn di heman dem\u00ea de me aste dibirin \u00fb li k\u00ealek\u00ee w\u00ea j\u00ee li dibistana waney\u00ean Kurd\u00ee didan xwendekaran. Ev destkeft\u00ee bi ked \u00fb berxwedaniyeke mezin hate domandin, di ham\u00fb kar \u00fb xebatan de jin\u00ea cih\u00ea digirt. Jin\u00ea ne ten\u00ea xwendekar f\u00earkirin ango nif\u015f avakirin, l\u00ea bel\u00ea tevah\u00ee civak f\u00earkir. T\u00ea gotin ku jin\u00ea niv\u00ea civak ye, l\u00ea bel\u00ea jin civak bi gi\u015ft\u00ee ye, eger bi r\u00eaje be jin nav\u00ea civak\u00ea ye, l\u00ea bel\u00ea niv\u00ea din j\u00ee bi dest jin\u00ea t\u00ea perwerde kirin.<\/p>\n<p>Jin bi hest \u00fb fikir ziman \u00fb netewa xwe ya Kurd\u00ee dipar\u00eaze, di mal, dibistan, kolan \u00fb li her der\u00ea jin zarokan h\u00een\u00ee hezkirina netew \u00fb ziman\u00ea day\u00eek\u00ea dikin. Bi axaftin \u00fb gotin\u00ean xwe y\u00ea bi zarokan ziman\u00ea Kurd\u00ee parast \u00fb derbas\u00ee nif\u015f\u00ean d\u00eetir kir. Jin\u00ea di qada civak, perwerde, le\u015fker\u00ee, siyas\u00ee \u00fb hwd de xwe isbat kir ku eger jin li ku der\u00ea be dikare w\u00ea heb\u00fbna \u00fb nasnamey\u00ea bipar\u00eaze.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018Div\u00ea ziman\u00ea Kurd\u00ee bi awayek\u00ee ferm\u00ee di dest\u00fbra S\u00fbriy\u00ea de were bicihkirin\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Endama Saziya Ziman\u00ea Kurd\u00ee (SZK)<strong> Delal El Ha\u015fim\u00ee <\/strong>axaftina xwe wiha bi daw\u00ee kir: \u201cDi 8\u2019\u00ea Kan\u00fbna 2024\u2019an de r\u00eaj\u00eema baas hate ruxadin, pi\u015ft\u00ee w\u00ea hikumeten n\u00fb a bi nav\u00ea hikumeta demk\u00ee a S\u00fbriy\u00ea hate ser serweriya S\u00fbriy\u00ea, bi hatina v\u00ea hikumet\u00ea re dest\u00fbreke n\u00fb ji bo S\u00fbriy\u00ea hate niv\u00eesandin ku hate diyarkirin xwandina bi ziman\u00ea Kurd\u00ee ten\u00ea 2 seatin bin, l\u00ea em weke memoste \u00fb gel\u00ea Kurd li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea qet v\u00ea biryar\u00ea qeb\u00fblnakin. Di destp\u00eaka \u015eore\u015fa Rojava de zarok\u00ean Kurd bi ziman\u00ea Kurd\u00ea dixw\u00eenin \u00fb giha\u015ftine aste zan\u00eengeh\u00ea di heman dem\u00ea de bi bawernameya xwe ya Kurd\u00ee der\u00e7\u00fbne, \u00e7\u00eanebe maf\u00ea van xwendekaran di S\u00fbriy\u00ea de were xwarin ango p\u00ea\u015feroja wan hilwe\u015fe, ji ber v\u00ea yek\u00ea div\u00ea ziman\u00ea Kurd\u00ee bi awayek\u00ee ferm\u00ee di dest\u00fbra S\u00fbriy\u00ea de were parastin \u00fb misogerkirin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>St\u00eark Mihemed\/Qami\u015flo Endama Saziya Ziman\u00ea Kurd\u00ee (SZK) Delal El-Ha\u015fim\u00ee da xuyakirin ku jin\u00ean Kurd roleke mezin di may\u00eendekirin \u00fb parastina ziman\u00ea Kurd\u00ee de l\u00eestin \u00fb wiha got: \u201cJin bi hest \u00fb fikir Kurdayetiya xwe dipar\u00eazin.\u201d Bi hezar\u00ea salan e siyaseta as\u00eemlasyon \u00fb qirkirin\u00ea li ser gel\u00ea Kurd t\u00ea me\u015fandin, bi her away\u00ee dixwazin ku heb\u00fbna [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":238384,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[229],"tags":[],"class_list":["post-238383","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238383","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=238383"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238383\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":238386,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238383\/revisions\/238386"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/238384"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=238383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=238383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=238383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}