{"id":238304,"date":"2026-07-05T07:39:04","date_gmt":"2026-07-05T05:39:04","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=238304"},"modified":"2026-07-05T07:39:04","modified_gmt":"2026-07-05T05:39:04","slug":"gunde-kelhe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=238304","title":{"rendered":"Gund\u00ea Kelh\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ay\u015fa Sil\u00eaman\/ D\u00earik<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kelh\u00ea yek ji gund\u00ean kevnar y\u00ean bajar\u00ea D\u00earik\u00ea ye \u00fb bi gund\u00ea ko\u00e7eran t\u00ea naskirin, li gor\u00ee zanyariyan ew di navbera sal\u00ean 1920 \u00fb 1930\u2019\u00ee de hatiye avakirin \u00fb niha n\u00eaz\u00ee 80 mal\u00ee li gund hene. <\/strong><\/p>\n<p><strong>Jiyana Gundan<\/strong><\/p>\n<p>Jiyana gundan \u015f\u00eawazek\u00ee jiyan\u00ea y\u00ea yekgirt\u00ee ye ku bi temam\u00ee li ser bingeha gir\u00eadanb\u00fbna bi xweza, ax \u00fb ajalan re ava dibe \u00fb pergala w\u00ea ya abor\u00ee \u00fb civak\u00ee ji ya bajaran gelek\u00ee c\u00fbda ye. Ev jiyan bi giran\u00ee li ser bingeha \u00e7andin\u00ee \u00fb ajaldariy\u00ea dime\u015fe, ku cotkar di demsal\u00ean c\u00fbda de genim, ceh, zeyt\u00fbn an fistiqan di\u00e7\u00eenin \u00fb ji bo dab\u00eena xwarin \u00fb dahat malbat\u00ea j\u00ee heywanan xwed\u00ee dikin. Di v\u00ea navber\u00ea de, rola jin\u00ea di zind\u00eemay\u00eena jiyana gund de pir bingeh\u00een e, ji ber ku jin ne ten\u00ea di kar\u00ean mal\u00ea \u00fb \u00e7\u00eakirina nan\u00ea ten\u00fbr\u00ea de, l\u00ea di heman dem\u00ea de li nava zeviyan, di dema do\u015fandina sewalan \u00fb berhevkirina berheman de j\u00ee mil bi mil\u00ea m\u00earan kedeke b\u00eahempa didin. Her wiha gund\u00ean ko\u00e7eran hertim xwed\u00ee taybetmendiyeke c\u00fbdaye ji ber ku jin xwed\u00ee roleke serekeye.<\/p>\n<p><strong>D\u00eeroka avab\u00fbna gund\u00ea Kelh\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Ji ber ku gund\u00ea Kelh\u00ea ji aliy\u00ea civak\u00ee ve gundek\u00ee ko\u00e7er\u00ee ye, d\u00eeroka avab\u00fbna w\u00ee ne wek\u00ee bajar an qesray\u00ean d\u00eerok\u00ee bi rojek an saleke ferm\u00ee ya diyarkir\u00ee dest p\u00ea dike. L\u00ea li gor\u00ee zanyariy\u00ean devk\u00ee, d\u00eerok\u00ee \u00fb \u00e7avkaniy\u00ean her\u00eam\u00ee y\u00ean devera ko\u00e7erata gund\u00ea Kelh\u00ea di navbera sal\u00ean 1920\u2019an heta 1930&#8217;\u00ee h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee ber bi gundb\u00fbn\u00ea ve \u00e7\u00fbye, sala 1941\u2019an bi awayek\u00ee ferm\u00ee b\u00fbye gund. Pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena \u00cemperatoriya Osman\u00ee \u00fb x\u00eazkirina tix\u00fbb\u00ea ferm\u00ee di navbera S\u00fbriye \u00fb Tirkiyey\u00ea de ko\u00e7er\u00ean her\u00eam\u00ea \u00ead\u00ee nekar\u00eeb\u00fbn bi rehet\u00ee her sal herin zozan\u00ean Serhed\u00ea. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, wan dest p\u00ea kir ku li dever\u00ean xwe y\u00ean germiyan\u00ea xaniy\u00ean ji her\u00ee \u00fb keviran ava bikin \u00fb bi cih bibin.<\/p>\n<p><strong>Parastina m\u00eersa ko\u00e7er\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Gund\u00ea Kelh\u00ea dikeve Ba\u015f\u00fbr\u00ea \u00c7iyay\u00ea Qere\u00e7ox, n\u00eaz\u00ee tix\u00fbb\u00ea Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb her\u00eama \u015eingal\u00ea dikeve. Kelh\u00ea gundek\u00ee xur\u00fb kurd e, \u015f\u00eaniy\u00ean gund ji \u00eala ko\u00e7er\u00ean M\u00eeran, Ki\u00e7a, \u015eerab\u00ee, Cib\u00eer\u00ee, Teya, Abas\u00ee, Xerza \u00fb Alika ne. Jin \u00fb m\u00ear\u00ean gund heta \u00eero parastina cil \u00fb berg\u00ean folklor \u00ean ko\u00e7eriy\u00ea dikin. Hunera Dengb\u00eajiy\u00ea \u00fb gotina stran\u00ean gel\u00ear\u00ee y\u00ean ko\u00e7er\u00ee di nav jiyana wan a rojane de cihek\u00ee pir mezin digire. Gund\u00ea Kelh\u00ea yek ji wan deveran e ku kaniy\u00ean petrol \u00fb gaz\u00ea l\u00ea hene \u00fb di aboriya her\u00eam\u00ea de xwed\u00ee cihek\u00ee stratej\u00eek e. Ji ber ku bingeha gund ji ni\u015ftec\u00eeb\u00fbna malbat\u00ean ko\u00e7er p\u00eak t\u00ea ku ber\u00ea di konan de dijiyan \u00fb pa\u015f\u00ea bi cih b\u00fbn, hejmara malan di asta gundek\u00ee nav\u00een de ye derdora 50 heta 80 mal\u00ee t\u00ea texm\u00eenkirin, l\u00ea di dema ber\u00ea de hijmaran wan gihi\u015ft 200 mal\u00ee, l\u00ea piraniya wan ber\u00ea xwe dan paytexta \u015eam\u00ea da ku debara jiyan\u00ea bikin. Piraniya malbatan ji eyn\u00ee \u00eal\u00ea ne \u00fb pewendiy\u00ean wan \u00ean xizmtiy\u00ea pir xurt in.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Jiyana Abor\u00ee <\/strong><\/p>\n<p>Di dema ber\u00ea de piraniya gundiyan bi sewalan re mij\u00fbl dib\u00fbn \u00fb kes\u00ea di gund de dema pez\u00ea wan neban, malbat\u00ean xwed\u00ea pez bi wan re dib\u00fbn al\u00eekar di biharan de \u00e7end pez\u00ea xwe didan wan da ku debara jiyana xwe bikin. Jiyana abor\u00ee ya gund li ser du st\u00fbn\u00ean sereke ava b\u00fbye; Xwed\u00eekirina Sewalan ji ber ku koka wan ko\u00e7er e, \u015fivant\u00ee \u00fb xwed\u00eekirina pez kar\u00ea wan \u00ea sereke ye ku p\u00ea debara xwe dikin firotina \u015f\u00eer, mast, pen\u00ear \u00fb hwd. \u00c7andiniya Bej\u00ee: Di de\u015fta berdar a devera D\u00earik\u00ea de \u00e7andiniya genim, ceh \u00fb n\u00eeskan dikirin. Jiyaneke sade, xwezay\u00ee \u00fb bi hevkar\u00ee bir\u00eave di\u00e7e. Jin di kar\u00ean mal\u00ea, \u00e7\u00eakirina berhem\u00ean \u015f\u00eer \u00fb \u00e7andiniy\u00ea de mil bi mil\u00ea m\u00earan re dixebitin.<\/p>\n<p>Di dema ber\u00ea de dema \u015fahiyek di gund de \u00e7\u00eadib\u00fb bav\u00ea zava li mal\u00ean gund digeriya \u00fb ji gundiyan re digot ku ez \u00ea kur\u00ea xwe bizewic\u00eenim \u00fb gund\u00ee j\u00ee p\u00ea re dib\u00fbn al\u00eekar her yek li gor derfet\u00ean hey\u00ee pez didan\u00ea de, y\u00ea ku pez\u00ea w\u00ee neban yan \u00e7iwal\u00ean genim yan pere didan\u00ea piraniya dawet\u00ea li ser gundiyan b\u00fbn ji ber ku rih\u00ea kom\u00eenal z\u00eade b\u00fb, l\u00ea niha bi dem\u00ea re ev yek winda b\u00fbye, l\u00ea tev\u00ee hem\u00fb \u015fert \u00fb merc\u00ean hey\u00ee gund\u00ean ko\u00e7eran hewil didin xwed\u00ee li \u00e7anda xwe derdikevin \u00fb w\u00ea ji tuneb\u00fbn\u00ea dipar\u00eazin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ay\u015fa Sil\u00eaman\/ D\u00earik Kelh\u00ea yek ji gund\u00ean kevnar y\u00ean bajar\u00ea D\u00earik\u00ea ye \u00fb bi gund\u00ea ko\u00e7eran t\u00ea naskirin, li gor\u00ee zanyariyan ew di navbera sal\u00ean 1920 \u00fb 1930\u2019\u00ee de hatiye avakirin \u00fb niha n\u00eaz\u00ee 80 mal\u00ee li gund hene. Jiyana Gundan Jiyana gundan \u015f\u00eawazek\u00ee jiyan\u00ea y\u00ea yekgirt\u00ee ye ku bi temam\u00ee li ser bingeha gir\u00eadanb\u00fbna [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":238305,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-238304","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238304","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=238304"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238304\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":238306,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238304\/revisions\/238306"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/238305"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=238304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=238304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=238304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}