{"id":238239,"date":"2026-07-01T08:15:58","date_gmt":"2026-07-01T06:15:58","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=238239"},"modified":"2026-07-01T08:15:58","modified_gmt":"2026-07-01T06:15:58","slug":"yek-ji-kevintirin-canden-cihane-canda-ermeni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=238239","title":{"rendered":"Yek ji kevintir\u00een \u00e7and\u00ean c\u00eehan\u00ea: \u00e7anda Ermen\u00ee"},"content":{"rendered":"<p><strong>H\u00eav\u00ee Kele\u015f\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7anda Ermen\u00ee xwed\u00ee d\u00eerokeke dewlemend \u00fb k\u00fbr e ku reh\u00ean w\u00ea vedigerin hezar\u00ea salan. Gel\u00ea Ermen\u00ee j\u00ee tev\u00ee hem\u00fb \u00eari\u015f\u00ean qirkirin\u00ea ziman, huner, adet \u00fb kevne\u015fopiy\u00ean xwe di nav sedsalan de parastiye. <\/strong><\/p>\n<p>\u00c7anda Ermen\u00ee bi d\u00eerokeke dewlemend \u00fb k\u00fbr t\u00ea nas\u00een, ku reh\u00ean w\u00ea vedigerin hezar\u00ea salan. Ew bi r\u00eaya t\u00eakiliya \u015faristaniya Ermen\u00ee bi gel \u00fb \u00e7and\u00ean c\u00eeran \u00ean c\u00fbrbec\u00fbr re, hatiye \u015fekildan.<\/p>\n<p>Li S\u00fbriy\u00ea j\u00ee Ermen\u00ee be\u015fek gir\u00eeng ji civaka S\u00fbriyey\u00ea ne. Piraniya wan pi\u015ft\u00ee qirkirina 1915\u201dan gih\u00ee\u015ftin wel\u00eat. Niha li bajar\u00ean Heleb, \u015eam, Qami\u015flo \u00fb Lazkiy\u00ea kom b\u00fbne. Ber\u00ee sala 2011\u201dan hejmara wan ji 100 hezar\u00ee z\u00eadetir b\u00fb, l\u00ea ji ber \u015fer \u00fb ko\u00e7beriy\u00ea hejmara wan daketiye n\u00eaz\u00eek\u00ee 30 hezar\u00ee, herwiha ew h\u00een j\u00ee dibistan \u00fb d\u00ear\u00ean xwe dipar\u00eazin.<\/p>\n<p><strong>Ziman \u00fb alfabeya Ermen\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Ziman\u00ea Ermen\u00ee yek ji st\u00fbn\u00ean her\u00ee gir\u00eeng \u00ean nasnameya \u00e7and\u00ee ya Ermen\u00ee ye. Ew zimanek\u00ee serbixwe ye ku a\u00eed\u00ee malbata Hind-Ewrop\u00ee ye. Ermen\u00ee q\u00eemet\u00ea didin alfabeya xwe, ku ji h\u00eala Mesrop Mashtots ve di sala 405 B.Z de hatiye afirandin \u00fb ji 39 t\u00eepan p\u00eak t\u00ea. V\u00ea alfabey\u00ea be\u015fdar\u00ee parastina m\u00eerata w\u00eajey\u00ee \u00fb ol\u00ee ya gel\u00ea Ermen\u00ee b\u00fbye \u00fb b\u00fbye sembolek netewey\u00ee ku berdewamiya \u00e7anda Ermen\u00ee di seranser\u00ea serdeman de tems\u00eel dike.<\/p>\n<p><strong>Bawer\u00ee \u00fb ol di \u00e7anda Ermen\u00ee de<\/strong><\/p>\n<p>Ol be\u015fek gir\u00eeng ji jiyan \u00fb \u00e7anda Ermen\u00ee ye. Ermenistan welat\u00ea yekem \u00ea c\u00eehan\u00ea b\u00fb ku di sala 301 PZ de Xiristiyan\u00ee wek\u00ee ola xwe ya ferm\u00ee qeb\u00fbl kir. Piraniya Ermeniyan a\u00eed\u00ee D\u00eara Apostol\u00eek a Ermen\u00ee ne, ku yek ji d\u00ear\u00ean her\u00ee kevin \u00ean Xiristiyan\u00ee y\u00ean c\u00eehan\u00ea ye. Rola D\u00ear\u00ea ji qada ol\u00ee w\u00eadetir di\u00e7e, di seranser\u00ea d\u00eerok\u00ea de, ew be\u015fdar\u00ee parastina ziman \u00fb m\u00eerata \u00e7and\u00ee b\u00fbye \u00fb wek\u00ee navendek ji bo perwerdehiy\u00ea \u00fb parastina destniv\u00ees \u00fb pirt\u00fbk\u00ean kevnar xizmet kiriye. Gelek b\u00fbyer\u00ean civak\u00ee \u00fb malbat\u00ee j\u00ee bi baweriy\u00ean ol\u00ee \u00fb r\u00ea\u00fbresm\u00ean d\u00ear\u00ea ve gir\u00eaday\u00ee ne.<\/p>\n<p><strong>Cil\u00ean Ermen\u00ee y\u00ean kevne\u015fop\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Cil\u00ean Ermen\u00ee m\u00eerateya gel\u00ear\u00ee \u00fb nasnameya netewey\u00ee ya gel\u00ea Ermen\u00ee n\u00ee\u015fan didin. Cil\u00ean kevne\u015fop\u00ee bi reng\u00ean xwe y\u00ean ge\u015f \u00fb nex\u015f\u00ean tevlihev t\u00eane xuya kirin, ku ji her\u00eamek\u00ea bo her\u00eamek\u00ea diguherin.<\/p>\n<p>M\u00earan bi kevne\u015fop\u00ee caket\u00ean dir\u00eaj \u00fb \u015falwar\u00ean fireh bi kemer\u00ean xemiland\u00ee li xwe dikirin, l\u00ea jinan cil\u00ean dir\u00eaj \u00ean bi naki\u015f\u00ean destan \u00fb t\u00eal\u00ean z\u00ear \u00fb z\u00eev xemiland\u00ee, digel serpo\u015f \u00fb z\u00ear\u00ean kevne\u015fop\u00ee li xwe dikirin. Ev cil \u00fb berg h\u00een j\u00ee di fest\u00eevalan, p\u00eerozbahiy\u00ean netewey\u00ee \u00fb performans\u00ean gel\u00ear\u00ee de t\u00eane lixwekirin.<\/p>\n<p><strong>Muz\u00eek \u00fb d\u00eelana gel\u00ear\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Muz\u00eek di \u00e7anda Ermen\u00ee de cihek\u00ee gir\u00eeng digire, wek\u00ee am\u00fbrek ji bo \u00eefadekirina \u015fah\u00ee, xemg\u00een\u00ee \u00fb nasnameya netewey\u00ee kar dike. Di nav am\u00fbr\u00ean muz\u00eek\u00ea y\u00ean Ermen\u00ee y\u00ean her\u00ee navdar de duduk heye, am\u00fbrek bay\u00ee ya dar\u00een bi dengek germ, ku wek\u00ee sembola muz\u00eeka kevne\u015fop\u00ee ya Ermen\u00ee t\u00ea hesibandin. Muz\u00eeka Ermen\u00ee di heman dem\u00ea de stran\u00ean gel\u00ear\u00ee j\u00ee dihew\u00eene ku mijar\u00ean ev\u00een, xweza, welat \u00fb d\u00eerok\u00ea vedib\u00eajin. Ev stran bi d\u00eelan\u00ean kom\u00ea y\u00ean kevne\u015fop\u00ee y\u00ean ku ji h\u00eala m\u00ear \u00fb jinan ve di b\u00fbyer\u00ean civak\u00ee \u00fb netewey\u00ee de t\u00eane p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f kirin, t\u00eane p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f kirin, ku tevger\u00ean hevr\u00eaz giyan\u00ea hevgirtin \u00fb yek\u00eetiy\u00ea di nav civak\u00ea de diyar dikin.<\/p>\n<p><strong>Huner \u00fb kar\u00ean destan \u00ean kevne\u015fop\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Di seranser\u00ea d\u00eerok\u00ea de, Ermen\u00ee bi afir\u00eeneriya xwe ya huner\u00ee, bi taybet\u00ee di peykersaziy\u00ea, w\u00eanesaziy\u00ea, \u00e7\u00eakirina xal\u00ee\u00e7eyan, fexar \u00fb \u00e7\u00eakirina z\u00earfiro\u015fan de navdar b\u00fbne. Kar\u00ean destan \u00ean Ermen\u00ee bi rastb\u00fbn, bedew\u00ee \u00fb karan\u00eena mot\u00eef\u00ean ku ji xwezay\u00ea \u00fb sembol\u00ean ol\u00ee \u00eelham girtine t\u00eane xuya kirin. Ermenistan bi hunera xwe ya neqi\u015fandina keviran, ku wek\u00ee xa\u00e7kar t\u00ea zan\u00een, j\u00ee navdar in ku ji kevir\u00ean neqi\u015fkir\u00ee y\u00ean ku xa\u00e7 li ser wan hene p\u00eak t\u00ea \u00fb yek ji sembol\u00ean her\u00ee berbi\u00e7av \u00ean hunera Ermen\u00ee t\u00ea hesibandin.<\/p>\n<p><strong>W\u00eaje \u00fb \u00e7anda rew\u015fenb\u00eer\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Ermen\u00ee xwed\u00ee m\u00eerateyeke dewlemend a w\u00eajey\u00ee ne ku bi sedsalan e, ku helbest, roman, \u015fano \u00fb niv\u00ees\u00ean d\u00eerok\u00ee \u00fb ol\u00ee dihew\u00eene. W\u00eajeya Ermen\u00ee be\u015fdar\u00ee belgekirina jiyan \u00fb b\u00fbyer\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean gel\u00ea Ermen\u00ee b\u00fbye \u00fb roleke gir\u00eeng di parastina ziman \u00fb nasnameya netewey\u00ee de l\u00eestiye. Pirt\u00fbkxane, m\u00fbze \u00fb navend\u00ean \u00e7and\u00ee li seranser\u00ea Ermenistan\u00ea ji bo parastina v\u00ea m\u00eerateya w\u00eajey\u00ee \u00fb danas\u00eena w\u00ea bi nif\u015f\u00ean n\u00fb ve hatine veqetandin.<\/p>\n<p>Ermen\u00ee gelek cejn\u00ean ol\u00ee \u00fb netewey\u00ee p\u00eeroz dikin ku bawer\u00ee \u00fb m\u00eerata wan a \u00e7and\u00ee n\u00ee\u015fan didin. Di nav y\u00ean her\u00ee berbi\u00e7av de ev in:<\/p>\n<p>&#8211; Noel\u00ea Ermen\u00ee, ku di 6\u2019\u00ea \u00c7ile de t\u00ea p\u00eerozkirin.<\/p>\n<p>&#8211; Cejna Paskalyay\u00ea, yek ji gir\u00eengtir\u00een cejn\u00ean ol\u00ee.<\/p>\n<p>&#8211; Vardavar, cejneke kevne\u015fop\u00ee ya kevnar ku t\u00ea de mirov wek sembola \u015fah\u00ee \u00fb n\u00fbjeniy\u00ea av\u00ea dirij\u00eenin hev.<\/p>\n<p>&#8211; Roja Serxweb\u00fbna Netewey\u00ee, ku destkeftiy\u00ean dewleta Ermen\u00ee ya n\u00fbjen p\u00eeroz dike.<\/p>\n<p>Ev b\u00fbyer bi komb\u00fbn\u00ean malbat\u00ee, p\u00eerozbahiy\u00ean gel\u00ear\u00ee, \u00fb muz\u00eek \u00fb reqs\u00ean kevne\u015fop\u00ee t\u00eane diyar kirin.<\/p>\n<p><strong>Xwarin\u00ean Ermen\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Xwarin\u00ean Ermen\u00ee be\u015fek gir\u00eeng a \u00e7anda netewey\u00ee ne, ku xwe disp\u00earin c\u00fbrbec\u00fbr matreyal\u00ean xwezay\u00ee y\u00ean wek\u00ee go\u015ft, dexl, sebze \u00fb giya. Hin ji xwarin\u00ean her\u00ee gel\u00ear\u00ee ev in:Dolma pel\u00ean tir\u00ee y\u00ean tij\u00eekir\u00ee birinc- Kebab\u00ean Ermen\u00ee- Go\u015ft\u00ea bira\u015ft\u00ee- Nan\u00ea lava\u015f \u00ea kevne\u015fop\u00ee- \u015e\u00ear\u00eenayiy\u00ean ku bi gw\u00eez, hingiv \u00fb f\u00eakiy\u00ean hi\u015fkkir\u00ee t\u00eane \u00e7\u00eakirin. Di \u00e7anda Ermen\u00ee de, maseya xwarin\u00ea sembola comerd\u00ee \u00fb gir\u00eadan\u00ean malbat\u00ee ye, ku malbat di dem\u00ean c\u00fbda de li dora xwarin\u00ean kevne\u015fop\u00ee \u00fb kevnar dicivin.<\/p>\n<p><strong>Kevne\u015fop\u00ee \u00fb r\u00ea\u00fbresm\u00ean civak\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7anda Ermen\u00ee li ser r\u00eazgirtina ji bo malbat, mezinan \u00fb hevkariya di navbera endam\u00ean civak\u00ea de ye. B\u00fbyer\u00ean malbat\u00ee y\u00ean wek\u00ee dawet \u00fb jidayikb\u00fbn\u00ea gir\u00eengiyek mezin didin \u00fb bi r\u00ea\u00fbresm \u00fb kevne\u015fopiy\u00ean taybet\u00ee y\u00ean ku ruh\u00ea hevgirtina civak\u00ee n\u00ee\u015fan didin t\u00eane p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f kirin. Ermen\u00ee her wiha bi m\u00eavanperweriya xwe t\u00eane nas\u00een, bi germ\u00ee m\u00eavanan p\u00ea\u015fwaz\u00ee dikin \u00fb w\u00ea wek\u00ee nirxek gir\u00eeng a civak\u00ee dib\u00eenin. \u00c7anda Ermen\u00ee m\u00eenakek zind\u00ee ya gelek\u00ee tems\u00eel dike ku tev\u00ee dijwariy\u00ean d\u00eerok\u00ee j\u00ee kariye nasnameya xwe ya \u00e7and\u00ee bipar\u00eaze. Ji ziman \u00fb cil\u00ean kevne\u015fop\u00ee bigire heya muz\u00eek, fest\u00eeval, baweriy\u00ean ol\u00ee \u00fb huner\u00ean gel\u00ear\u00ee, \u00e7anda Ermen\u00ee pergalek yekgirt\u00ee p\u00eak t\u00eene ku d\u00eerokek dewlemend \u00fb m\u00eerateyek mirov\u00ee ya zind\u00ee n\u00ee\u015fan dide ku di jiyana Ermeniyan \u00fb di d\u00eemena \u00e7and\u00ee ya c\u00eehan\u00ee de bi xurt\u00ee heye.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00eav\u00ee Kele\u015f\/ Qami\u015flo \u00c7anda Ermen\u00ee xwed\u00ee d\u00eerokeke dewlemend \u00fb k\u00fbr e ku reh\u00ean w\u00ea vedigerin hezar\u00ea salan. Gel\u00ea Ermen\u00ee j\u00ee tev\u00ee hem\u00fb \u00eari\u015f\u00ean qirkirin\u00ea ziman, huner, adet \u00fb kevne\u015fopiy\u00ean xwe di nav sedsalan de parastiye. \u00c7anda Ermen\u00ee bi d\u00eerokeke dewlemend \u00fb k\u00fbr t\u00ea nas\u00een, ku reh\u00ean w\u00ea vedigerin hezar\u00ea salan. Ew bi r\u00eaya t\u00eakiliya \u015faristaniya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":238240,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[230],"tags":[],"class_list":["post-238239","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cand-u-huner"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=238239"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":238241,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238239\/revisions\/238241"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/238240"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=238239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=238239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=238239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}