{"id":237788,"date":"2026-06-16T12:59:27","date_gmt":"2026-06-16T10:59:27","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237788"},"modified":"2026-06-16T12:59:27","modified_gmt":"2026-06-16T10:59:27","slug":"111-sal-li-ser-komkujiya-seyfo-re-derbas-dibe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237788","title":{"rendered":"\u00a0111 sal li ser Komkujiya Seyfo re derbas dibe \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0"},"content":{"rendered":"<p><strong>Sol\u00een Mihemed\/ Qami\u015flo <\/strong><\/p>\n<p><strong>Komkujiya Seyfo qirkirinek hovane b\u00fb ku di sala 1915\u2019an de ji aliy\u00ea \u00cemparatoriya Osman\u00ee ve li dij\u00ee gel\u00ea A\u015f\u00fbr\u00ee, Suryan\u00ee \u00fb Keldan\u00ee hate kirin. Di v\u00ea komkujiy\u00ea de n\u00eaz\u00eek\u00ee 500 hezar kes bi away\u00ean hovane hatin qetilkirin \u00fb ko\u00e7berkirin. <\/strong><\/p>\n<p>Komkujiy\u00ean Seyfo, ku bi nav\u00ea Komkujiy\u00ean A\u015f\u00fbriyan \u00fb Suryaniyan t\u00ea binavkirin, t\u00ea wateya r\u00eaze operasyon\u00ean le\u015fker\u00ee ku ji aliy\u00ea h\u00eaz\u00ean n\u00eezam\u00ee y\u00ean \u00cemparatoriya Osman\u00ee ve hatine destp\u00eakirin. Bi al\u00eekariya kom\u00ean \u00e7ekdar \u00ean bir\u00eak\u00fbp\u00eak, wan siv\u00eel\u00ean A\u015f\u00fbr\u00ee, Suryan\u00ee \u00fb Kildan\u00ee di dema \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem \u00fb pi\u015ft\u00ee \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem de wan kirin armanc. Ev operasyon b\u00fb sedema mirina bi sed hezaran ji wan \u00fb y\u00ean din j\u00ee ji dever\u00ean xwe y\u00ean resen \u00ean ni\u015ftecihb\u00fbn\u00ea li Ba\u015f\u00fbr\u00ea Rojhilat\u00ea Tirkiy\u00ea \u00fb Bakur\u00ea Rojavay\u00ea \u00ceran\u00ea hatin ko\u00e7berkirin.<\/p>\n<p><strong>Qurbaniy\u00ean \u015fer di dema komujiy\u00ea de <\/strong><\/p>\n<p>Li ser hejmara gi\u015ft\u00ee ya qurbaniyan amar\u00ean rast tune ne, l\u00ea zanyar texm\u00een dikin ku hejmara qurbaniy\u00ean Suryan\u00ee \u00fb A\u015f\u00fbriyan di navbera 250,000 \u00fb 500,000 de ye.<\/p>\n<p>komkujiy\u00ean Seyfo, bala navnetewey\u00ee hindik ki\u015fandin, bi giran\u00ee ji ber neb\u00fbna saziyek siyas\u00ee ku A\u015f\u00fbriyan di forum\u00ean navnetewey\u00ee de tems\u00eel bike. Wek\u00ee din, Tirkiye van bi ferm\u00ee wek\u00ee qirkirin\u00ean plansazkir\u00ee nas nake.<\/p>\n<p>Ev komkuj\u00ee li De\u015fta Urmiy\u00ea ya \u00ceran\u00ea dest p\u00ea kir, dema ku e\u015f\u00eer\u00ean Kurd, bi te\u015fw\u00eeqkirina Osmaniyan, \u00ear\u00ee\u015f\u00ee gund\u00ean A\u015f\u00fbriyan kirin. Komkuj\u00ee dijwartir b\u00fbn, dema ku Osmaniyan di \u00c7iley\u00ea 1915\u2019an de dest bi kontrolkirina Urmiy\u00ea kir. L\u00ea bel\u00ea, operasyon\u00ean tunekirin\u00ea heta hav\u00eena 1915\u2019an dest p\u00ea nekir, \u00ead\u00ee hem\u00fb A\u015f\u00fbriy\u00ean \u00c7iyay\u00ean Hekar\u00ee ne\u00e7ar man ku ko\u00e7\u00ee Urmiy\u00ea bibin. Her wiha Hem\u00fb A\u015f\u00fbr\u00ee, Suryan\u00ee \u00fb Kildan\u00ee hatin tunekirin \u00fb ji w\u00eelayet\u00ean Wan, D\u00eeyarbekir \u00fb Mam\u00fbret ul Ez\u00eez hatin derxistin.<\/p>\n<p>Ev r\u00eaze komkuj\u00ee, ji bil\u00ee komkuj\u00eey\u00ean Ermeniyan \u00fb guhertina nif\u00fbs\u00ea bi Yewnanistan\u00ea re, b\u00fb sedema k\u00eamb\u00fbna r\u00eajeya Xiristiyanan li Tirkiyey\u00ea.<\/p>\n<p><strong>R\u00eabaz\u00ean tunekirin\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Ji bo ku\u015ftina siv\u00eelan gelek r\u00eabaz hatin bikaran\u00een, bikaran\u00eena \u00e7ek\u00ean t\u00fbj \u00fb giran ji ber bihay\u00ea wan \u00ea k\u00eam, ku peyva Suryan\u00ee ya ji bo komkujiyan j\u00ea hatiye wergirtin, ya her\u00ee gelemper\u00ee b\u00fb. T\u00ea gotin ku di destp\u00eaka komkujiy\u00ean li Diyarbekir de, n\u00eaz\u00eek\u00ee hezar ji navdar\u00ean baj\u00ear, Ermen\u00ee, Suryan\u00ee \u00fb Kildan\u00ee bi tohmeta heb\u00fbna \u00e7ekan hatin girtin. Pi\u015ft\u00ee ku ji bo serbestberdana wan f\u00eedye hate berhevkirin, Muft\u00ee ef\u00fbkirina wan ragihand. Pa\u015f\u00ea j\u00ee bi r\u00eaya kolan\u00ean baj\u00ear hatin gerandin, ew li ser ref\u00ean dar\u00een y\u00ean bi nav\u00ea Kelek\u00ean Mirin\u00ea y\u00ean li ser \u00c7em\u00ea D\u00eecley\u00ea hatin dan\u00een.<\/p>\n<p>Li ba\u015f\u00fbr\u00ea baj\u00ear, li cih\u00ea ku \u00c7em\u00ea Batman \u00fb Dicle l\u00ea dicivin, li wir ew taz\u00ee kirin, qir kirin \u00fb la\u015f\u00ean wan av\u00eatin \u00e7em. Pi\u015ftre rayedaran malbat\u00ean wan agahdar kirin ku ew bi ewleh\u00ee gih\u00ee\u015ftine M\u00fbsil\u00ea. Osmaniyan ev operasyon gelek caran p\u00eak an\u00een \u00fb t\u00ea gotin ku xelk\u00ea M\u00fbsil\u00ea \u015fahidiya hatina ref\u00ean vala ne, ku \u00ead\u00ee la\u015f\u00ean ku\u015ftiyan di \u00e7em de di\u00e7\u00fbn \u00fb dihatin. Konsul\u00ea Alman li wir li cem waliy\u00ea M\u00fbsil\u00ea neraz\u00eeb\u00fbn n\u00ee\u015fan da, l\u00ea y\u00ea daw\u00ee waliy\u00ea D\u00eeyarbekir\u00ea Cevdet Pa\u015fa s\u00fbcdar kir. Pi\u015ftre rayedaran hewl dan ku serok\u00ea Ermen\u00ee y\u00ea baj\u00ear ne\u00e7ar bikin ku belgeyek\u00ea \u00eemze bike \u00fb t\u00ea de mirina navdaran ragih\u00eene, l\u00ea w\u00ee red kir. Ji ber v\u00ea yek\u00ea wan diran\u00ean w\u00ee derxistin, riha w\u00ee derxistin, tecawiz li jina w\u00ee kirin \u00fb ew ku\u015ftin, pa\u015f\u00ea \u00e7av\u00ean w\u00ee derxistin \u00fb mixek li eniya w\u00ee xistin.<\/p>\n<p>Di qirkirin\u00ean duyem\u00een \u00ean Nis\u00eab\u00een \u00fb C\u00eezr\u00ea de di Tebaxa 1915\u2019an de, m\u00ear birin geliyek\u00ee d\u00fbr \u00fb pi\u015ft\u00ee ku ji wan re hilbijartinek di navbera mirin \u00fb misilmantiy\u00ea de hat day\u00een, hatin qirkirin. Di du rojan de he\u015ftsed m\u00ear hatin ku\u015ftin. Du roj \u00fb \u015f\u00fbnde, malbat\u00ean may\u00ee bi kelep\u00e7ey\u00ean dar\u00een hatin \u015fandin \u00fb li gundek\u00ee Kurdan hatin girtin. Jin hatin tecawizkirin \u00fb ku\u015ftin \u00fb cenazey\u00ean wan av\u00eatin \u00e7em.<\/p>\n<p>Gund\u00ea Qereba\u015f\u00ea, li Bakur\u00ea Rojhilat\u00ea Am\u00eeday\u00ea, di nav gund\u00ean Suryaniyan \u00ean p\u00ea\u015f\u00een de b\u00fb ku hema hema bi tevah\u00ee hate tunekirin. Pi\u015ft\u00ee ku hem\u00fb \u00e7ek hatin berhevkirin, komek ji p\u00eanc\u00ee zilaman ketin gund, zilam kom kirin \u00fb ku\u015ftin. Pi\u015ftre, du berpirs\u00ean tevgera Ciwan\u00ean Tirk \u015f\u00eaniy\u00ean gundek\u00ee Kurd \u00ea c\u00eeran te\u015fw\u00eeq kirin ku \u00ear\u00ee\u015f\u00ee Qereba\u015f\u00ea bikin \u00fb soz dan wan ku di berd\u00eala tunekirina nif\u00fbsa w\u00ea de talan\u00ea bidin wan. Bi rast\u00ee j\u00ee di Gulana 1915\u2019an de gund rast\u00ee \u00ear\u00ee\u015f\u00ea hat, xan\u00ee hatin talankirin \u00fb \u015fewitandin, \u00fb \u00ear\u00ee\u015fkaran tecawiz li jinan kirin \u00fb ku\u015ftin.<\/p>\n<p><strong>Naskirina navnetewey\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Berovaj\u00ee qirkirina Ermeniyan, komkujiy\u00ean Seyfo eleqeyeke ferm\u00ee ya gir\u00eeng negirtin. D\u00eeroknas\u00ean A\u015f\u00fbr\u00ee p\u00ea\u015fniyar kirine ku ev k\u00eamb\u00fbna eleqey\u00ea ji neb\u00fbna yek\u00eetiyeke siyas\u00ee ya ku di sedsala 20\u2019 an de di forum\u00ean navnetewey\u00ee de A\u015f\u00fbr\u00ee, Suryan\u00ee \u00fb Kildaniyan tems\u00eel bike derketiye hol\u00ea. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, komkujiy\u00ean ku li Anatoliy\u00ea ji wan re hatine kirin pir caran bi qirkirina Ermeniyan re hatine yek kirin. L\u00ea bel\u00ea, di sal\u00ean daw\u00ee de gelek welat \u00fb r\u00eaxistin\u00ean cuda komkujiy\u00ean li dij\u00ee A\u015f\u00fbr\u00ee \u00fb Suryan\u00eeyan p\u00eak an\u00eene bi raya gi\u015ft\u00ee re nas kirine.<\/p>\n<p>Di Kan\u00fbna 2007\u2019an de, Konferansa Navnetewey\u00ee ya Zanay\u00ean Jenos\u00eed\u00ea, r\u00eaxistina akadem\u00eek a navnetewey\u00ee ya p\u00ea\u015feng li ser jenos\u00eed\u00ea, belgeyek bi yekdeng\u00ee pejirand\u00ee we\u015fand \u00fb banga naskirina komkujiyan kir \u00fb ev ti\u015ft ragihand.<\/p>\n<p>&#8220;Konferans bang li hik\u00fbmeta Tirkiyey\u00ea kir ku jenos\u00eed\u00ean li dij\u00ee van k\u00eamneteweyan hatine kirin nas bike \u00fb daxwaza we\u015fandina l\u00eabor\u00eenek ferm\u00ee \u00fb p\u00eakan\u00eena gav\u00ean cid\u00ee ji bo tezm\u00eenkirina qurbaniyan dike. Di sala 2008\u2019an de, Parlamentoya Sw\u00ead\u00ea biryar da ku komkujiy\u00ean li dij\u00ee As\u00fbr\u00ee, Suryan\u00ee \u00fb Keldaniyan wek\u00ee jenos\u00eed nas bike.&#8221;<\/p>\n<p><strong>\u00cenkarkirina komkujiyan <\/strong><\/p>\n<p>Tirkiye \u00fb Azerbaycan ten\u00ea du welat in \u00eenkar dikin ku di serdema Osmaniyan de komkuj\u00ee \u00e7\u00eab\u00fbne. Li gor\u00ee hik\u00fbmeta Tirkiyey\u00ea, di nav s\u00eenor\u00ean w\u00ea de tu planeke r\u00eaxistinkir\u00ee ji bo tunekirina Ermen\u00ee \u00fb A\u015f\u00fbriyan tune b\u00fb. Her wiha ew \u00eed\u00eea dike ku hejmar\u00ean hatine ragihandin z\u00eade ne \u00fb art\u00ea\u015fa Osman\u00ee di ku\u015ftina siv\u00eelan de be\u015fdar neb\u00fbye.<\/p>\n<p>Di sala 1985\u2019an de, 69 akademsyon\u00ean Amer\u00eek\u00ee, bi taybet\u00ee Bernard Lewis, daxuyaniyek \u00eemze kir \u00fb ji Kongreya Amer\u00eekay\u00ea re \u015fandib\u00fbn \u00fb daxwaz kir in ku komkujiy\u00ean Osmaniyan \u00ean li ser welatiy\u00ean xwe y\u00ean Xiristiyan nas neke. L\u00ea bel\u00ea 68 ji wan pi\u015ft\u00ee ku l\u00eapirs\u00eenek e\u015fkere kir ku piraniya wan ji hik\u00fbmeta Tirkiyey\u00ea al\u00eekariy\u00ean daray\u00ee wergirtine, \u00eemzey\u00ean xwe veki\u015fandin.<\/p>\n<p>24\u00ea N\u00eesan\u00ea her sal wek\u00ee komkujiya Seyfo t\u00ea b\u00eeran\u00een, heman roj ku qirkirina Ermeniyan j\u00ee t\u00ea b\u00eeran\u00een, Her wiha 7\u2019\u00ea Tebax\u00ea j\u00ee wek\u00ee roja b\u00eeran\u00eena komkujiy\u00ean A\u015f\u00fbriyan di dema \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem de t\u00ea p\u00eerozkirin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sol\u00een Mihemed\/ Qami\u015flo Komkujiya Seyfo qirkirinek hovane b\u00fb ku di sala 1915\u2019an de ji aliy\u00ea \u00cemparatoriya Osman\u00ee ve li dij\u00ee gel\u00ea A\u015f\u00fbr\u00ee, Suryan\u00ee \u00fb Keldan\u00ee hate kirin. Di v\u00ea komkujiy\u00ea de n\u00eaz\u00eek\u00ee 500 hezar kes bi away\u00ean hovane hatin qetilkirin \u00fb ko\u00e7berkirin. Komkujiy\u00ean Seyfo, ku bi nav\u00ea Komkujiy\u00ean A\u015f\u00fbriyan \u00fb Suryaniyan t\u00ea binavkirin, t\u00ea wateya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":237789,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-237788","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237788","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=237788"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237788\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":237790,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237788\/revisions\/237790"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/237789"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=237788"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=237788"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=237788"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}