{"id":237488,"date":"2026-06-07T08:13:38","date_gmt":"2026-06-07T06:13:38","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237488"},"modified":"2026-06-07T09:01:56","modified_gmt":"2026-06-07T07:01:56","slug":"sere-stratejiyan-li-ser-rojhilata-navin-u-kurdistane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237488","title":{"rendered":"\u015eer\u00ea stratejiyan li Ser Rojhilata Nav\u00een \u00fb Kurdistan\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>Zinar Yildiz<\/strong><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee erkdarkirina Tom Barrack weke n\u00fbner\u00ea Serokatiya Amer\u00eeka ya Sur\u00ee \u00fb Iraq\u00ea li Rojhilata Nav\u00een n\u00eeqa\u015f\u00ean berfireh li ser stratejiya Amer\u00eeka ya li Rojhilata Nav\u00een t\u00ea me\u015fandin.<\/p>\n<p>Gelo Amer\u00eeka bi erkdarkirina Tom Barrack ve \u00e7i peyam\u00ea dide gel\u00ean Rojhilata Nav\u00een?<\/p>\n<p>Ji v\u00ea j\u00ee gir\u00eengtir, stratej\u00eeya Amer\u00eekay\u00ea li Rojhilata Nav\u00een \u00e7i ye?<\/p>\n<p>Ji sal\u00ean 2004 \u00fb \u015f\u00fbnde di hin saziy\u00ean hizrandin\u00ea weke \u0130nst\u00eet\u00fbya Pol\u00eet\u00eekay\u00ean Rojhilata N\u00eaz a Amer\u00eekay\u00ea de li ser stratej\u00eeya Amer\u00eekay\u00ea ya li Rojhilata Nav\u00een hin rapor hatin amadekirin. Di wan raporan de stratejiya bi nav\u00ea \u2018Three Pillars\u2019 yan\u00ee \u2018S\u00ea St\u00fbn\u2019 weke stratejiya sereke ya Amer\u00eekay\u00ea li her\u00eam\u00ea dihat nas\u00een.<\/p>\n<p>Ev stratej\u00ee \u00e7i ye?<\/p>\n<p>Ev stratej\u00ee li ser s\u00ea lingan an j\u00ee st\u00fbnan t\u00ea avakirin. St\u00fbna yekem\u00een Security-Ewlekar\u00ee, st\u00fbna duyem\u00een Reform-Ji n\u00fb ve T\u00ea\u015feday\u00een, st\u00fbna s\u00eayem\u00een j\u00ee Peace-A\u015fit\u00ee ye.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee wan st\u00fbnan Amer\u00eeka li Rojhilata Nav\u00een di ser\u00ea de mijara ewlekariy\u00ea dike mijara sereke ya p\u00eawendiy\u00ean xwe. Heb\u00fbna xwe li her\u00eam\u00ea li ser ewlekariy\u00ea ava dike. Heb\u00fbna hin h\u00eaz\u00ean bi nav\u00ea \u2018\u2018teror\u00ea\u2019\u2019 dibe hinceta sereke ya ewlekariy\u00ea. Li gor\u00ee Amer\u00eeka di nava wan h\u00eaz\u00ean teror\u00eest de \u00ceran, El-Ka\u00eede \u00fb h\u00eaz\u00ean berdewam \u00fb \u015fopdar\u00ea wan hene. D\u00eesa xeteriy\u00ean li ser r\u00ea \u00fb her\u00eam\u00ean t\u00eecaret \u00fb enerjiy\u00ea dibe p\u00eadiviyeke ewlekariy\u00ea. Ji ber ku gelek h\u00eaz\u00ean cihan\u00ee li ser \u00e7avkaniy\u00ean enerjiya her\u00eam\u00ea \u00fb r\u00eay\u00ean t\u00eecaret\u00ea hesab\u00ean cuda dikin \u00fb ew yek li gor\u00ee berjewendiya Amer\u00eeka xeteriyeke mezin ava dike. Di mijara ewlekariy\u00ea de mijareke din a sereke j\u00ee ewlekariya \u00cesra\u00eel\u00ea ye. Er\u00ee\u015f \u00fb xeteriy\u00ean er\u00ee\u015fan li ser \u00cesra\u00eel\u00ea ji bo Amer\u00eeka dibe mijara ewlekariy\u00ea ya li Rojhilata Nav\u00een.<\/p>\n<p>Li hember wan xeteriy\u00ean ewlekariy\u00ea, DYA li h\u00ear\u00eam\u00ea di ser\u00ea de gav\u00ean ewlekariy\u00ea Li Rojhilata Nav\u00een diav\u00eaje.:<\/p>\n<p>&#8211; Baregeh\u00ean le\u015fker\u00ee ava dike.<\/p>\n<p>&#8211; Hevpeymaniy\u00ean le\u015fker\u00ee \u00eemze dike.<\/p>\n<p>&#8211; \u00c7ekan li her\u00eam\u00ea belav dike \u00fb difro\u015fe.<\/p>\n<p>&#8211; Tor\u00ean \u00eestixbarat\u00ee \u00e7\u00eadike.<\/p>\n<p>St\u00fbna duyem\u00een a v\u00ea stratejiy\u00ea Reform yan\u00ee ji n\u00fb ve t\u00ea\u015feday\u00een e. Li gor\u00ee xeteriyan, DYA li her\u00eam\u00ea p\u00eawendiy\u00ean stratej\u00eek \u00fb takt\u00eek\u00ee ava dike. Di nava wan p\u00eawendiyan de dixwaze hemu h\u00eaz\u00ean bi Amer\u00eekay\u00ea ve di dan\u00fbstandin\u00ea de ye biguher\u00eene \u00fb li gor\u00ee berjewendiy\u00ean xwe t\u00ea\u015fe bide. Ew h\u00eaz dibe dewletek be yan j\u00ee r\u00eaxistinek be. Amer\u00eeka dixwaze di nava wan h\u00eazan de kes an j\u00ee rej\u00eem\u00ean li gor\u00ee xwe ava bike \u00fb bi cih bike. Ger ew h\u00eaz li gor Amer\u00eekay\u00ea neme\u015fe di dawiy\u00ea de pi\u015fta xwe dide wan h\u00eazan. An bi xwe derbek\u00ea l\u00eadixe an j\u00ee dih\u00eale ku ji aliy\u00ea al\u00eegir\u00ean din a Amer\u00eekay\u00ea ve were t\u00eakbirin. Gav\u00ean ji bo reform\u00ea ji aliy\u00ea Amer\u00eekay\u00ea ve t\u00ea av\u00eatin ev in:<\/p>\n<p>&#8211; Projey\u00ean destwerdana rej\u00eeman<\/p>\n<p>&#8211; Z\u00eadekirina tevger\u00ean Saziy\u00ean S\u00eev\u00eel a Al\u00eekariyan (Munazama)<\/p>\n<p>&#8211; P\u00ea\u015fxistina Projey\u00ean Medya-Ragihandin\u00ea<\/p>\n<p>&#8211; P\u00ea\u015fxistina projey\u00ean perwerdekirin\u00ea di nava p\u00ee\u015fey\u00ean cuda de<\/p>\n<p>St\u00fbna s\u00eayem\u00een a stratejiy\u00ea Peace-A\u015fit\u00ee ye. Ev st\u00fbn di hin cihan de weke entegrasyona her\u00eam\u00ee j\u00ee t\u00ea binavkirin. Di v\u00ea st\u00fbn\u00ea de armanc ewe ku aliy\u00ean ku bi st\u00fbna asker\u00ee hatiye kontrol kirin \u00fb bi reforman hatiye guhertin bigih\u00eenin hev \u00fb li gor berjewendiy\u00ean xwe pergaleke ava bikin. Di v\u00ea mijar\u00ea de armanca sereke ya Amer\u00eekay\u00ea lihevan\u00eena \u00cesra\u00eel \u00fb welat\u00ean Ereban b\u00fb. \u00db di roja me ya \u00eero de bi hevpemana \u00cebrah\u00eem\u00ee ve heta astek\u00ee ev yek hatiye p\u00eakan\u00een. Di mijara pirsgir\u00eaka F\u00eel\u00eest\u00een\u00ea de j\u00ee heta niha st\u00fbna yekem\u00een weke kontrolkirina le\u015fker\u00ee berdewam e. Ger h\u00eaz\u00ean weke Hizb\u00fbllah \u00fb Hamas di encama \u015ferek\u00ee dijwar de li gor\u00ee berjewendiy\u00ean Amer\u00eeka t\u00ea\u015fe bigire dikarin bi \u00cesra\u00eel\u00ea ve dest bi p\u00eavajoya a\u015fit\u00ee yan\u00ee entegrasyon\u00ea bibin. Ger nekevin nava reform\u00ea w\u00ea dem\u00ea di konaxa yekem de bi awayek\u00ee le\u015fker\u00ee ji hol\u00ea werin rakirin. Heman ti\u015ft ji bo \u00ceran\u00ea j\u00ee derbasdar e. L\u00ea ji ber ku \u00ceran xaleke sereke ya\u00a0 Rojhilata Nav\u00een e \u00fb di asta le\u015fker\u00ee de n\u00ea lewaz e Amer\u00eeka dixwaze li \u00ceran\u00ea bi p\u00eavajoya reform\u00ea ve bigih\u00eene p\u00eavajoya a\u015fit\u00ee yan j\u00ee entegrasyon\u00ea.<\/p>\n<p>L\u00ea li gor\u00ee t\u00ea f\u00eamkirin di \u00e7end sal\u00ean daw\u00ee de di stratejiya Three Pillars-S\u00ea St\u00fbn de hin guhertin p\u00eak hatiye.<\/p>\n<p>Ber\u00ea sala 2020\u2019an, Amer\u00eeka di gotin de ji bo p\u00eavajoya reform\u00ea gotina Demokrasiy\u00ea gelek bikardian\u00ee. Yan\u00ee di gotin de j\u00ee be her tim di bin nav\u00ea maf\u00ea mirovan, adalet \u00fb wekheviy\u00ea de digot \u2018\u2018em\u00ea demokrasiy\u00ea b\u00eenin Rojhilata Nav\u00een\u2019\u2019. L\u00ea ji 2020\u2019an \u015f\u00fbnde ed\u00ee ji gotina Demokrasiy\u00ea j\u00ee d\u00fbrket. Ji bo guhertina rej\u00eeman \u00fb avakirina rej\u00eem\u00ean n\u00fb pergal\u00ean otokrat\u00eek esas girt. Ji h\u00eaz\u00ean demokrat\u00eek z\u00eadetir h\u00eaz\u00ean tundrew, yek kes\u00ee \u00fb c\u00eehad\u00eest ji bo xwe kir bingeh. Efxan\u00eestan\u00ea ji Tal\u00eeban re hi\u015ft. Li Sur\u00ee HT\u015e ji bo \u015eam\u00ea amade kir, niha li \u00ceran\u00ea dixwaze bi hin guhertin\u00ean \u015fikl\u00ee ve bi rej\u00eema molla ya \u00ceran \u00ea ve li hev bike. P\u00eawendiy\u00ean xwe bi Qatar \u00fb S\u00fbd\u00ee Erebistan\u00ea re p\u00ea\u015fxist. \u00db di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de xwest bi p\u00ea\u015fxistina rej\u00eem\u00een otokrat\u00eek ve hemu erdn\u00eegariya Rojhilata Nav\u00een derbas\u00ea p\u00eavajoya entegrasyon\u00ea bike.<\/p>\n<p>Niha Tom Barrack n\u00fbnertiya v\u00ea stratejiy\u00ea dike. Ji xwe Barrack ev yek di p\u00eavajoya derbasb\u00fby\u00ee de gelek a\u015fkere an\u00eeb\u00fb ziman. Li gor\u00ee t\u00eagih\u00ee\u015ftina Amer\u00eeka \u00fb n\u00fbner\u00ea w\u00ee ya bi nav\u00ea Barrack li Rojhilata Nav\u00een demokras\u00ee ne guncav e \u00fb nay\u00ea p\u00eakan\u00een. Li gor\u00ee wan, civaka Rojhilata Nav\u00een encax bi rej\u00eem\u00ean otokrat\u00eek dikarin werin bi r\u00eavebirin. Lewma ber\u00ea xwe dan rej\u00eem\u00ean navend\u00ee \u00fb desthilatdariy\u00ean hi\u015fk.<\/p>\n<p>Ji n\u00fb ve erkdarkirina Barrack weke n\u00fbner\u00ea Irak \u00fb Sur\u00ee t\u00ea v\u00ea watey\u00ea ku hem li Irak\u00ea hem j\u00ee li Sur\u00ee p\u00eavajoya Reform\u00ea ji aliy\u00ea avakirina rej\u00eem\u00ean navend\u00ee \u00fb otokrat\u00eek hin xurt \u00fb leztir bime\u015fe. Ev yek yekser li ser Kurdan bandor\u00ea bike.<\/p>\n<p>Kurdan heta niha li Iraq\u00ea weke ferm\u00ee di pergaleke federasyon\u00ea de heb\u00fbna xwe berdewam dikin. Ev yek destkeftiyeke stat\u00fbya Kurdan e. L\u00ea ger guhertina rej\u00eema Iraq\u00ea were rojev\u00ea w\u00ea dem\u00ea li ser stat\u00fbya Her\u00eama Federal a Kurdistan\u00ea bikeve xeteriy\u00ea de.<\/p>\n<p>D\u00eesa li Sur\u00ee \u00fb Rojava pi\u015ft\u00ee \u015ferek\u00ee dijwar bi lihevkirina 29\u00ea \u00c7iley\u00ea ve di navbera R\u00eaveberiya Xweser \u00fb hikumeta \u015eam\u00ea ve p\u00eavajoyeke entegrasyon\u00ea hatib\u00fb destp\u00eakirin. L\u00ea ev p\u00eavajo weke t\u00ea xwestin name\u015fe \u00fb entegrasyon p\u00eak nay\u00ea. Niha ger Barrack di rej\u00eem\u00ean navend\u00ee de israr bike, dibe ku hik\u00fbmeta \u015eam\u00ea p\u00eavajoya entegrasyon\u00ea bi R\u00eaveberiya Xweser ve bide sekinandin \u00fb ev yek j\u00ee p\u00ea\u015f\u00ee li \u015ferek\u00ee n\u00fb veke.<\/p>\n<p>Li Tirkiy\u00ea \u00fb Bak\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea j\u00ee p\u00eavajoyeke A\u015fit\u00ee \u00fb Civaka Demokrat\u00eek ji aliy\u00ea R\u00eaber Apo ve hatiye destp\u00eakirin. Ji ber ku mejiy\u00ea bingeh\u00ean ya dewlet\u00ea, xeteriy\u00ean li ser xwe dib\u00eenin \u00fb dixwazin ev p\u00eavajo b\u00ea qeza \u00fb bela bime\u015fe. L\u00ea di dem\u00ean daw\u00ee de daxuyaniy\u00ean Hakan F\u00eedan \u00fb Tom Barrack di heman \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de gumanan di ser\u00ea herkes\u00ee de \u00e7\u00eadike. Gelo dewleta Tirk \u00e7iqas dikare li hember projeya Amer\u00eekay\u00ea di projeya a\u015fit\u00ee \u00fb civaka demokrat\u00eek de bi israr be. Ger ev israr bi\u015fk\u00ea xeteriy\u00ea \u015ferek\u00ee mezin li ser Tirk\u00eeye li ber der\u00ee ye.<\/p>\n<p>Di encam de di destp\u00eaka sedsala b\u00eest\u00fbyekem\u00een de li p\u00ea\u015fiya Kurdan gelek derfet\u00ean mezin derket. Li gor\u00ee wan derfetan j\u00ee gel\u00ea Kurd hin destkeftiyan bi dest xistin. Niha Amer\u00eeka \u00fb \u00cesra\u00eel dixwazin li her\u00eam\u00ea di \u00e7ar\u00e7oveya projey\u00ean xwe de destkeftiy\u00ean kurdan bixe bin xeteriyeke mezin. Ji ber ku Kurd li her \u00e7ar par\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea j\u00ee doza adalet, wekhev\u00ee \u00fb demokrasiy\u00ea dike. Ji bo parastina destkeftiy\u00ean Kurdan j\u00ee p\u00eaw\u00eestiya stratejiyeke s\u00ea st\u00fbn heye. St\u00fbna yekem\u00een Parastina Heb\u00fbna Xwe, st\u00fbna duyem\u00een Avakirina Pergaleke Demokrat\u00eek, st\u00fbna s\u00eayem\u00een j\u00ee Yek\u00eetiya Kurdan e.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zinar Yildiz Pi\u015ft\u00ee erkdarkirina Tom Barrack weke n\u00fbner\u00ea Serokatiya Amer\u00eeka ya Sur\u00ee \u00fb Iraq\u00ea li Rojhilata Nav\u00een n\u00eeqa\u015f\u00ean berfireh li ser stratejiya Amer\u00eeka ya li Rojhilata Nav\u00een t\u00ea me\u015fandin. Gelo Amer\u00eeka bi erkdarkirina Tom Barrack ve \u00e7i peyam\u00ea dide gel\u00ean Rojhilata Nav\u00een? Ji v\u00ea j\u00ee gir\u00eengtir, stratej\u00eeya Amer\u00eekay\u00ea li Rojhilata Nav\u00een \u00e7i ye? Ji sal\u00ean [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":237534,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[231],"tags":[],"class_list":["post-237488","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polotika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237488","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=237488"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237488\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":237490,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237488\/revisions\/237490"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/237534"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=237488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=237488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=237488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}