{"id":237474,"date":"2026-06-07T08:06:09","date_gmt":"2026-06-07T06:06:09","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237474"},"modified":"2026-06-07T08:06:09","modified_gmt":"2026-06-07T06:06:09","slug":"qeydkirina-jine-di-bin-nave-kevnesopiye-de","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237474","title":{"rendered":"Qeydkirina jin\u00ea di bin nav\u00ea kevne\u015fopiy\u00ea de"},"content":{"rendered":"<p><strong>St\u00eark Mihemed<\/strong><\/p>\n<p><strong>Her \u00e7end\u00ee serdema hey\u00ee p\u00ea\u015fketiye j\u00ee, l\u00ea kevne\u015fopiy\u00ean civak\u00ee weke kiryarek\u00ea li ser jin\u00ea didomin. Kevne\u015fopiyeke ku maf\u00ea jin\u00ea ya rewa tune dike, w\u00ea dem\u00ea ew dibe kiryarek \u00fb li ser beden, fikir \u00fb heb\u00fbna jin, t\u00ea me\u015fandin. <\/strong><\/p>\n<p>Di nava her welat, civak, gel \u00fb netewek\u00ea de kevne\u015fopiy\u00ean wan y\u00ean taybet heye ku b\u00fbne m\u00eeras ji wan re. L\u00ea bel\u00ea gelek kevne\u015fop\u00ee hi\u015fk \u00fb di astek\u00ea de s\u00eenordar mene. Di bin nav\u00ea kevne\u015fopiy\u00ea de jin\u00ea b\u00ea maf \u00fb b\u00ea wate dikin. Hin kevne\u015fop\u00ee dibin sedema ku\u015ftin \u00fb tundiya li ser jin\u00ea. Kevne\u015fopiy\u00ean hi\u015fk \u00fb zayedperest ku rasterast dibe sedema tunekirina jin\u00ea, ji ber tirsa ji civak \u00fb axaftina derdor gelek malbat wan kevne\u015fopiy\u00ean xwe berdewam dikin. Li tevah\u00ee c\u00eehan\u00ea \u00fb ji ber kevne\u015fopiy\u00ean c\u00fbda y\u00ean ku h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee jin\u00ea dihel\u00eene bi hezaran jin dibin qurban\u00ee.<\/p>\n<p><strong>Li her welatek\u00ee kevne\u015fopiy\u00ean c\u00fbr be c\u00fbr li ser jin\u00ea t\u00ea me\u015fandin<\/strong><\/p>\n<p>Li Kamer\u00fbn, N\u00eejerya \u00fb Afr\u00eeqaya Ba\u015f\u00fbr ji bo ku ke\u00e7 &#8220;bi z\u00fby\u00ee nebin jin&#8221; \u00fb bala m\u00earan nek\u015f\u00eenin, s\u00eeng\u00ean wan bi kevir\u00ean germ t\u00eane pelixandin.<\/p>\n<p>Sinetkirina jinan li 28 welat\u00ean Afr\u00eeqay\u00ea \u00fb hinek dever\u00ean Asyay\u00ea t\u00ea kirin. Bi bir\u00eena be\u015f\u00ean organ\u00ean zayend\u00ee re, daxwaza jin\u00ea t\u00ea ku\u015ftin. Ev kiryar dibe sedema mirin\u00ea, nexwe\u015fiy\u00ean giran \u00ean wek\u00ee enfeksiyonan \u00fb pirsgir\u00eak\u00ean der\u00fbn\u00ee.<\/p>\n<p>Li \u00c7\u00een\u00ea Ji bo ku ling\u00ean jinan pi\u00e7\u00fbk bim\u00eenin, ji zarokatiy\u00ea ve dihatin \u015fikandin \u00fb gir\u00eadan ev yek dib\u00fb sedema seqetmay\u00een\u00ea \u00fb nedih\u00ee\u015ft jin ji mal\u00ea derkeve.<\/p>\n<p>Li hinek civak\u00ean li Kenya \u00fb Uganday\u00ea, dema m\u00earek dimire, jina w\u00ee wek\u00ee m\u00eeras ji biray\u00ea m\u00ear re dim\u00eene.<\/p>\n<p>Li Nepal\u00ea, jin di dema menstruasyon\u00ea(nexwa\u015fiya mehane ango regl) de wek\u00ee &#8220;p\u00ees&#8221; t\u00eane d\u00eetin \u00fb li dervey\u00ee mal\u00ea di kulik\u00ean teng \u00fb sar de t\u00eane girtin.<\/p>\n<p>li Pakistan, Hindistan, Efxanistan \u00fb Urdun\u00ea jin\u00ean ku naxwazin bi dar\u00ea zor\u00ea bizewicin an j\u00ee li daxwaza malbat\u00ea guhdar nakin, t\u00eane ku\u015ftin.<\/p>\n<p>Li welat\u00ean wek\u00ee Efxanistan, \u00ceran \u00fb hinek dever\u00ean Iraq\u00ea, ke\u00e7\u00ean ku dixwazin bizewicin bi dar\u00ea zor\u00ea di bin kontrol\u00ean f\u00eez\u00eek\u00ee de t\u00eane derbas kirin<\/p>\n<p>Li Efxanistan\u00ea ev yek ji kevne\u015fopiy\u00ean her\u00ee hovane ye. Dema di navbera du malbatan an e\u015f\u00eeran de dijminat\u00ee, ku\u015ftin an deyn hebe, ke\u00e7eke ciwan wek\u00ee berd\u00eal an qurban\u00ee didin malbata din da ku \u015fer bisekine. Ew ke\u00e7 di malbata n\u00fb de wek\u00ee kole t\u00ea d\u00eetin \u00fb bi salan rast\u00ee \u00ee\u015fkencey\u00ea t\u00ea.<\/p>\n<p>Efxanistan niha di c\u00eehan\u00ea de yekane welat e ku t\u00ea de ke\u00e7\u00ean ji pola 6\u2019an mezintir maf\u00ea xwendin\u00ea n\u00een e \u00fb jin ji piraniya kar\u00ean gi\u015ft\u00ee hatine d\u00fbrxistin. Ev perwerde \u00fb aboriya jin\u00ea ya ku bingeha heb\u00fbna w\u00ea ye, tune dike.<\/p>\n<p>Li welat\u00ean wek\u00ee Hindistan \u00fb Pakistan\u00ea, heke malbata jin\u00ea perey\u00ea t\u00ear nede malbata m\u00ear, jin bi tundiyeke giran re r\u00fb bi r\u00fb dim\u00eene \u00fb carinan t\u00ea ku\u015ftin.<\/p>\n<p>Li Hindistan\u00ea jinek ku m\u00ear\u00ea w\u00ea miribe, bi sax\u00ee li ser darbesta m\u00ear\u00ea xwe t\u00ea \u015fewitandin. Bi v\u00ea yek\u00ea t\u00ea n\u00ee\u015fandan ku jin ten\u00ea bi m\u00ear\u00ea xwe heye eger ew tune be, p\u00eaw\u00eestiya jin\u00ea j\u00ee bi jiyan\u00ea n\u00eene.<\/p>\n<p>Zewaca bi temen\u00ea bi\u00e7\u00fbk li Banglad\u00ea\u015f, Hindistan \u00fb N\u00eejer\u00ea weke kevne\u015fop\u00ee t\u00ea d\u00eetin \u00fb r\u00eajeya w\u00ea gelek bilinde.<\/p>\n<p>Li \u00c7\u00een \u00fb Hindistan\u00ea, ji ber ku kur ba\u015ftir t\u00eane d\u00eetin, fetus\u00ean ke\u00e7 t\u00eane kurtajkirin an j\u00ee ke\u00e7\u00ean n\u00fbb\u00fby\u00ee t\u00eane \u00eehmalkirin.<\/p>\n<p>Li Kirg\u00eezistan\u00ea, jin li kolanan t\u00eane revandin \u00fb bi dar\u00ea zor\u00ea t\u00eane zewicandin.<\/p>\n<p>Li welat\u00ean wek\u00ee Kamer\u00fbn\u00ea, siing\u00ean ke\u00e7\u00ean ciwan bi kevir\u00ean germ an dar\u00ean germ t\u00ean \u015fidandin ku mezin nebin. Armanc ji v\u00ea yek\u00ea ku parastina ke\u00e7ik\u00ea bikin da ku m\u00ear bala xwe nedin\u00ea, l\u00ea ev yek \u015faney\u00ean la\u015f tune dike.<\/p>\n<p>Li gelek deveran ke\u00e7\u00ean bi\u00e7\u00fbk di bin nav\u00ea nam\u00fbs\u00ea an aboriy\u00ea de t\u00ean zewicandin. Li hinek her\u00eaman weke Etiyopyay\u00ea revandina ke\u00e7an ji bo zewac\u00ea kevne\u015fopiyeke rewa t\u00ea d\u00eetin ku jin\u00ea b\u00ea daxwaza w\u00ea dike koleya malek\u00ea.<\/p>\n<p>Li \u00ceran\u00ea, m\u00ear dikarin ji bo demeke diyarkir\u00ee (ji \u00e7end saetan heta \u00e7end salan) bi jinan re bizewicin ku ev yek wek\u00ee bikaran\u00eena fih\u00fb\u015f\u00ea \u00fb binp\u00eakirina maf\u00ean jin\u00ea t\u00ea kirin.<\/p>\n<p>Li hinek welat\u00ean wek\u00ee Papua G\u00eeneya N\u00fb \u00fb N\u00eejeryay\u00ea, jin\u00ean p\u00eer wek\u00ee s\u00eawir t\u00eane gunehbarkirin \u00fb dibin hedefa \u00ear\u00ee\u015f\u00ean kom\u00ee.<\/p>\n<p>Li welat\u00ean wek\u00ee Erebistana Si\u00fbd\u00ee (li hinek deveran h\u00een heye) \u00fb Yemen\u00ea, jin wek\u00ee &#8220;bi\u00e7\u00fbk&#8221; (qasir) t\u00ea d\u00eetin. Heya ku bav, m\u00ear an biray\u00ea w\u00ea dest\u00fbr nede, maf\u00ea w\u00ea y\u00ea ge\u015ft\u00ea, kar \u00fb carinan j\u00ee y\u00ea dermanb\u00fbn\u00ea tune ye. Ev kevne\u015fop\u00ee \u00eeradeya jin\u00ea ya serbixwe ji hol\u00ea radike.<\/p>\n<p>Li welat\u00ean wek\u00ee Yemen, Mor\u00eetanya \u00fb di kamp\u00ean penaberan \u00ean S\u00fbriy\u00ea de h\u00een j\u00ee gelek e. Ke\u00e7\u00ean di bin 15-18 saliy\u00ea de wek\u00ee am\u00fbrek\u00ea ji bo k\u00eamkirina bar\u00ea abor\u00ee y\u00ea malbat\u00ea t\u00eane d\u00eetin \u00fb bi dar\u00ea zor\u00ea t\u00eane zewicandin.<\/p>\n<p>Li hinek gundewar\u00ean Ereb\u00ee, du malbat ke\u00e7\u00ean xwe bi hev re diguher\u00eenin yek ke\u00e7\u00ea dide w\u00ea malbat\u00ea, ew malbat j\u00ee ke\u00e7\u00ea dide malbat\u00ea miqabil b\u00eay\u00ee ku n\u00ear\u00eena ke\u00e7an bipirsin. Li vir jin ten\u00ea wek\u00ee &#8220;malek\u00ee&#8221; ji bo pevguhertin\u00ea t\u00ea d\u00eetin.<\/p>\n<p>Li S\u00fbriy\u00ea gelek kevne\u015fop\u00ee hene ku jin\u00ea bi awayek\u00ee ve\u015fart\u00ee tune dikin. Pirjin\u00ee di nava civaka S\u00fbriy\u00ea de gelek li p\u00ea\u015fe, zewaca bi temen\u00ea bi\u00e7\u00fbk, zewaca bi dar\u00ea zor\u00ea, bihevguhertina jinan \u00fb zewcandina ke\u00e7an bi kur\u00ea ap\u00ea w\u00ea re bi dar\u00ea zor\u00ea ku ji dema jiday\u00eekb\u00fbna ke\u00e7\u00ea, bav \u00fb ap diyar dikin ku ew ke\u00e7 mezin b\u00fb dibe ya kur\u00ea min be ev weke kevne\u015fopiyek\u00ea gelek di nava S\u00fbriy\u00ea de t\u00ea d\u00eetin.<\/p>\n<p><strong>Ku\u015ftina giyan \u00fb saxmay\u00eena la\u015f\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Di bin nav\u00ea kevne\u015fopiy\u00ean de jin t\u00ean qeydkirin \u00fb tunekirin. Diyardeya kevne\u015fopiy\u00ea ku di nava civak, netew, gel \u00fb p\u00eakhateyan de weke sembol \u00fb r\u00eabaza wan e, gelek caran jinan tune dikin \u00fb dibin sedema ku\u015ftina giyana jin\u00ea ten\u00ea may\u00eena la\u015f. Ji ber ku di bin nav\u00ea kevne\u015fopiy\u00ea de gelek jin rast\u00ee b\u00ea mafiy\u00ea t\u00ean di bin nav\u00ea ku eger ke\u015f biryar\u00ea malbet\u00ea neme\u015f\u00eene w\u00ea ser\u00ee bav\u00ea xwe daxwe rast\u00ee b\u00ea maf\u00ee, tund\u00ee \u00fb ku\u015ftin\u00ea t\u00ea. Li gelek civak\u00ean kevneperest, jin dema ku li dij\u00ee zagon\u00ean malbat\u00ea derdikeve an daxwaza maf\u00ean xwe dike, bi hinceta &#8220;nam\u00fbs\u00ea&#8221; t\u00ea ku\u015ftin. Bi dar\u00ea zor\u00ea zewicandina ke\u00e7\u00ean bi\u00e7\u00fbk ku hem zaroktiya wan hem j\u00ee p\u00ea\u015feroja wan a perwerdeh\u00ee \u00fb tenduristiy\u00ea tune dibe. Gelek diyardey\u00ean wiha di nava civakan de p\u00ea\u015fdikevin weke; Qedexekirina perwerdehiy\u00ea, xebat\u00ea \u00fb derketina derve ku jin\u00ea dike koleyeke nav mal\u00ea \u00fb deng\u00ea w\u00ea di civak\u00ea de tune dike. Jin wek\u00ee &#8220;mal&#8221; t\u00ea firotin an pevguhertin. Heke malbata jin\u00ea per\u00ea ku jin dide m\u00ear k\u00eam bide, jin di mal\u00ea de rast\u00ee tundiy\u00ea t\u00ea \u00fb carinan bi daxistina as\u00eed\u00ea an \u015fewitandin\u00ea t\u00ea ku\u015ftin.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee edet \u00fb biryar\u00ean n\u00fb, jinek nikare b\u00eay\u00ee zilamek\u00ee ji malbata xwe ji mal\u00ea derkeve, bi\u00e7e bajarek\u00ee din an j\u00ee serdana bij\u00ee\u015fk bike. Ev yek jin\u00ea bi temam\u00ee li hundur\u00ea mal\u00ea dixwe nava zindan\u00ea. Pi\u015ft\u00ee mirina m\u00ear, jin mecb\u00fbr dim\u00eene ku bi biray\u00ea m\u00ear\u00ea xwe re bizewice. Li vir daxwaz \u00fb r\u00fbmeta jin\u00ea tune ye, ew ten\u00ea wek &#8220;m\u00eerateyek&#8221; ku ji malbat\u00ea dernekeve t\u00ea d\u00eetin. Li hinek civakan xwarin\u00ean her\u00ee bi feyde (wek h\u00eak an go\u015ft) ji jinan re qedexe ne. Jin \u00fb ke\u00e7\u00ean ku her\u00ee daw\u00ee li ser sifr\u00ea r\u00fbdinin, rast\u00ee k\u00eamxwarin\u00ea \u00fb nexwe\u015fiyan t\u00ean. Qedexekirina perwerdey\u00ea \u00fb xebat\u00ea jin\u00ea ji qada civak\u00ee derdixe. Jina ku perwerde neb\u00fbye \u00fb aboriya w\u00ea n\u00eene, wek\u00ee \u00eerade tune dibe \u00fb dibe gir\u00eaday\u00ee zilam. Ev test r\u00fbmeta jin\u00ea \u00fb maf\u00ea w\u00ea y\u00ea li ser bedena w\u00ea tune dikin. Jina ku v\u00ea test\u00ea derbas nake carinan di civak\u00ea de t\u00ea re\u015fkirin an j\u00ee bi ku\u015ftina nam\u00fbs\u00ea t\u00ea cezakirin.<\/p>\n<p><strong>Li gor\u00ee hem\u00fb p\u00ea\u015fketinan pa\u015fver\u00fbtiya zihniyet\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>C\u00eehan di gelek waran de p\u00ea\u015fketiye weke; teknoloj\u00ee, zanist\u00ee, w\u00eajey\u00ee \u00fb hwd\u2026 l\u00ea bel\u00ea li beramber\u00ee w\u00ea zihniyeta zayendperest, kevneperest \u00fb pa\u015fver\u00fb li gor\u00ee hem\u00fb p\u00ea\u015fketinan xwe didom\u00eene. Kevne\u015fopiy\u00ean \u00e7awt li bermaber\u00ee maf\u00ea jin\u00ea bi sed\u00ea salane xwe didom\u00eene \u00fb xwe derbas\u00ee nif\u015f\u00ean p\u00ea\u015feroj\u00ea j\u00ee dike. Zihniyeta baviksalar ku bi sed\u00ea salane di nava civak\u00ea de p\u00ea\u015fketiye \u00fb dema me ya \u00eero de xwe berfireh \u00fb k\u00fbrtir dike. Bi r\u00eaya kevne\u015fopiy\u00ean hewaldidin ku jin\u00ea di nava s\u00eenor \u00fb qaliban de bih\u00ealim. Da ku jin nebe xwed\u00ee deng \u00fb zanist. \u00c7iqas civak di war\u00ea zanist, fikir \u00fb tekonolijiy\u00ea de xwe p\u00ea\u015f bixwe ewqas kap\u00eetal\u00eezm li k\u00ealek\u00ee w\u00ea xwe bi p\u00ea\u015f dixwe. Ev j\u00ee bandoreke w\u00ea ya mezin li ser zihmiyeta mirovan dike ku dih\u00eal\u00ea di war\u00ea zihniyeta k\u00fbjer, pa\u015fver\u00fb \u00fb zayendperest de xwe k\u00fbr bike \u00fb jin dibe qurbaniya v\u00ea zihniyet\u00ea .<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>St\u00eark Mihemed Her \u00e7end\u00ee serdema hey\u00ee p\u00ea\u015fketiye j\u00ee, l\u00ea kevne\u015fopiy\u00ean civak\u00ee weke kiryarek\u00ea li ser jin\u00ea didomin. Kevne\u015fopiyeke ku maf\u00ea jin\u00ea ya rewa tune dike, w\u00ea dem\u00ea ew dibe kiryarek \u00fb li ser beden, fikir \u00fb heb\u00fbna jin, t\u00ea me\u015fandin. Di nava her welat, civak, gel \u00fb netewek\u00ea de kevne\u015fopiy\u00ean wan y\u00ean taybet heye ku [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":237475,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[229],"tags":[],"class_list":["post-237474","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237474","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=237474"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237474\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":237476,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237474\/revisions\/237476"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/237475"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=237474"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=237474"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=237474"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}