{"id":237441,"date":"2026-06-04T12:20:22","date_gmt":"2026-06-04T10:20:22","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237441"},"modified":"2026-06-04T12:20:22","modified_gmt":"2026-06-04T10:20:22","slug":"ji-bo-mafe-heviye-danezanek-peskesi-komiteya-weziran-ya-ewropaye-hat-kirin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237441","title":{"rendered":"Ji bo \u2018Maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea\u2019 danezanek p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f\u00ee Kom\u00eeteya Wez\u00eeran ya Ewropay\u00ea hat kirin"},"content":{"rendered":"<p><strong>Navenda N\u00fb\u00e7eyan <\/strong><\/p>\n<p><strong>Di danezana \u201cmaf\u00ea h\u00eaviy\u00ea\u201d ya ku ji Kom\u00eeteya Wez\u00eeran a Konseya Ewropay\u00ea re hat p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirin de, hat xwestin ku ji bo sepandina biryar\u00ean derbar\u00ea Abdullah Ocalan \u00fb girtiy\u00ean din de, p\u00eavajoya \u00e7avd\u00eariy\u00ea bi awayek\u00ee \u00e7alak b\u00ea bir\u00eavebirin.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Gelek r\u00eaxistin\u00ean maf \u00fb hiq\u00fbq\u00ea \u00fb 10 baroyan, beriya civ\u00eena 9, 10 \u00fb 11\u2019\u00ea Hez\u00eeran\u00ea ya Kom\u00eeteya Wez\u00eeran a Konseya Ewropay\u00ea (KW KE), danezanek p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f\u00ee kom\u00eetey\u00ea kirin. Ev danezan ji bo p\u00eakan\u00eena biryar\u00ean \u201cbinp\u00eakirin\u00ea\u201d y\u00ean ku Dadgeha Maf\u00ean Mirovan a Ewropay\u00ea (DMME) li dij\u00ee Tirkiyey\u00ea di dosyay\u00ean \u201cOcalan 2\u201d, \u201cKaytan\u201d, \u201cGurban\u201d \u00fb \u201cBoltan\u201d de dab\u00fbn, hat kirin.<\/p>\n<p>Di danezan\u00ea de cih dan biryar\u00ean bor\u00ee y\u00ean kom\u00eetey\u00ea \u00fb hat gotin ku di \u00celona 2025\u2019an de kom\u00eetey\u00ea \u201cji Tirkiyey\u00ea daxwaz kiriye ku di \u00e7ar\u00e7oveya \u00eect\u00eehada dadgeh\u00ea de, ji bo reform\u00ean qan\u00fbn\u00ee y\u00ean \u015f\u00eanber salnameyeke zelal \u00fb mekan\u00eezmayeke p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f bike, fikar\u00ean xwe y\u00ean ji ber berdewamiya rew\u015fa hey\u00ee tomar kiriye.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018Tirkiye s\u00eestema hey\u00ee dipar\u00eaze\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Di danezan\u00ea de hat destn\u00ee\u015fankirin ku Tirkiye pabend\u00ee biryar\u00ean \u201cbinp\u00eakirin\u00ea\u201d y\u00ean DMME\u2019y\u00ea nabe \u00fb wiha hate diyarkirin: \u201cHik\u00fbmet bi a\u015fkeray\u00ee qeb\u00fbl dike ku hinek kategoriy\u00ean girtiy\u00ean ku cezay\u00ea girtina muebeda giran xwarine, ji \u00e7ar\u00e7oveya berdana bi \u015fert t\u00ean derxistin, tev\u00ee v\u00ea yek\u00ea j\u00ee dipar\u00eaze ku s\u00eestema hey\u00ee t\u00earker e. Tirkiye qedexey\u00ean kategor\u00eek \u00ean berdana bi \u015fert bi a\u015fkerey\u00ee qeb\u00fbl dike \u00fb wek\u00ee sepandineke \u2018\u00eest\u00eesnay\u00ee\u2019 \u00fb \u2018teng\u2019 p\u00eanase dike, ev bi tesp\u00eet\u00ean di biryara \u2018Ocalan (2)\u2019 a DMME\u2019y\u00ea de bi zelal\u00ee nakok e. Tirkiye behsa s\u00eestema gi\u015ft\u00ee ya berdana bi \u015fert dike, l\u00ea neb\u00fbna mekan\u00eezmayeke \u00e7avd\u00eariy\u00ea ji bo kom\u00ean girtiyan \u00ean di \u00e7ar\u00e7oveya \u2018\u00eest\u00eesnay\u00ea\u2019 de nanirx\u00eene. Tirkiye di bersiva xwe ya \u015fopandin\u00ea de tu amadekariya p\u00ea\u015fn\u00fbmeya qan\u00fbn\u00ea, salnameya reform\u00ea, xebateke li ser mekan\u00eezmay\u00ean \u00e7avd\u00eariy\u00ea \u00fb sozeke reform\u00ea ya m\u00eena p\u00eakan\u00eena biryar\u00ean DMME\u2019y\u00ea nade, berovaj\u00ee v\u00ea yek\u00ea s\u00eestema hey\u00ee dipar\u00eaze. Ev n\u00eaz\u00eekat\u00ee nabe bersiva pirsgir\u00eaka binyad\u00ee ya ku ji aliY\u00ea DMME \u00fb KW KE ve hat\u00ee tesp\u00eetkirin.\u201d<\/p>\n<p><strong>Di rapora kom\u00eesyona mecl\u00ees\u00ea de \u2018maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Di danezan\u00ea de hat diyarkirin ku di \u00e7ar\u00e7oveya P\u00eavajoya A\u015ft\u00ee \u00fb Civaka Demokrat\u00eek de, Kom\u00eesyona Meclis\u00ea raporeke hevpar amade kiriye l\u00ea gav\u00ean \u015f\u00eanber nehatine av\u00eatin. Hat destn\u00ee\u015fankirin ku di rapora hevpar de di \u00e7ar\u00e7oveya pabendb\u00fbna biryar\u00ean DMME \u00fb Dadgeha Dest\u00fbra Bingeh\u00een (AYM), dewleta hiq\u00fbq\u00ea, maf\u00ean mirov \u00fb demokrat\u00eekb\u00fbn\u00ea de gelek p\u00ea\u015fniyar hatine r\u00eazkirin, l\u00ea \u201cgava ku be\u015f\u00ean peywend\u00eedar \u00ean rapor\u00ea t\u00ean l\u00eakol\u00eenkirin, t\u00ea d\u00eetin ku tu mekan\u00eezmayeke \u015f\u00eanber a ku veguherandina rej\u00eema \u00eenfaz\u00ea ya gir\u00eaday\u00ee cezay\u00ea muebada giran li gora \u00eect\u00eehada dadgeh\u00ea dab\u00een bike, nehatiye p\u00ea\u015fb\u00een\u00eekirin.\u201d<\/p>\n<p><strong>P\u00ea\u015fniyar<\/strong><\/p>\n<p>Di dawiya danezan\u00ea de ev p\u00ea\u015fniyar hatin r\u00eazkirin:<\/p>\n<p>* Em p\u00ea\u015fniyar dikim ku Kom\u00eete, p\u00eavajoya \u00e7avd\u00eariy\u00ea ya sepandina biryar\u00ean doza Ocalan(2), Gurban, Kaytan \u00fb Boltan \/ Tirkiye bi awayek\u00ee \u00e7alak bir\u00eave bibe.<\/p>\n<p>* Ji ber ku biryara yekem a di v\u00ea kom\u00ea de di Adara 2014\u2019an de hatiye day\u00een, serl\u00eader bi b\u00eaparhi\u015ftina ji maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea bi dehan salan e di girt\u00eegeh\u00ea de t\u00ean ragirtin \u00fb bi sedan girtiy\u00ean din j\u00ee di bin bandora v\u00ea rej\u00eema \u00eenfaz\u00ea ya li dij\u00ee Peyman\u00ea de ne, p\u00ea\u015fniyar e ku ev kom di rojeva civ\u00een\u00ean asay\u00ee y\u00ean maf\u00ean mirovan \u00ean Kom\u00eetey\u00ea de de cih bigire.<\/p>\n<p>* Serok\u00ea Kom\u00eeteya Wez\u00eeran an j\u00ee Sekreter\u00ea Gi\u015ft\u00ee di \u00e7ar\u00e7oveya \u2018Reykjavik Principles for Democracy\u2019 (Pr\u00eens\u00eeb\u00ean Reykjav\u00eek\u00ea y\u00ean ji bo Demokrasiy\u00ea) de, di mijara sepandina biryaran de diyalog\u00ean xwe y\u00ean siyas\u00ee y\u00ean bi muxatab\u00ean netewey\u00ee y\u00ean peywend\u00eedar re xurt bikin \u00fb ji rayedar\u00ean Tirkiyey\u00ea re nameyek\u00ea biniv\u00eesin.<\/p>\n<p>* Kom\u00eete, ji Hik\u00fbmeta Tirkiyey\u00ea ji bo hem\u00fb koma doz\u00ea agahiy\u00ean \u00eestat\u00eest\u00eek\u00ee daxwaz bike, daxwaza agahiy\u00ean m\u00eena \u2018li welat \u00e7end kes hikumxwar\u00ean muebeda giran in, li gor\u00ee salan li \u00e7end kes muebada giran hatite bir\u00een, hejmara girtiy\u00ean ku rapora wan a nikarin bi ten\u00ea bim\u00eenin heye\u2019 b\u00ea daxwazkirin.<\/p>\n<p>* Li gora prens\u00eeb\u00ean di biryar\u00ean DMME\u2019y\u00ea de hatine diyarkirin, di hiq\u00fbqa Tirkiyey\u00ea de b\u00eay\u00ee ku tu cudah\u00ee b\u00eate kirin, daxwaza betalkirina bend\u00ean derbar\u00ea qedexey\u00ean kategor\u00eek \u00ean berdana bi \u015fert ji bo hinek s\u00fbcan b\u00eate kirin; Tirkiye b\u00eate vexwendin ku tedb\u00eer\u00ean gi\u015ft\u00ee y\u00ean guhartina qan\u00fbn\u00ean ku kaniya binp\u00eakirin\u00ea ne bigire \u00fb doza \u201cGurban group of cases v. Turkey\u201d di bin p\u00eavajoya bih\u00eazkir\u00ee de bim\u00eene.<\/p>\n<p>* Ji bo ku biryar\u00ean DMME\u2019y\u00ea y\u00ean derbar\u00ea rej\u00eema \u00eenfaz\u00ea ya hey\u00ee bi tam\u00ee werin sepandin, hem xal\u00ean di Qan\u00fbna \u00cenfaz\u00ea ya bi hejmara 5275\u2019an de hem j\u00ee y\u00ean di Qan\u00fbna Cezay\u00ea ya Tirk a bi hejmara 5237\u2019an de cih digirin, rasterast bi standard\u00ean maf\u00ean mirovan re eleqedar in. Ev guhartin, gir\u00eaday\u00ee p\u00eavajoya muzakereya demokrat\u00eek in ku di nav raya gi\u015ft\u00ee ya Tirkiyey\u00ea de t\u00ea n\u00eeqa\u015fkirin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, bi armanca misogerkirina rewayetiya demokrat\u00eek a guhartin\u00ean qan\u00fbn\u00ee y\u00ean p\u00ea\u015fniyarkir\u00ee \u00fb lihevhatina wan a bi PMME\u2019y\u00ea re, bi r\u00eazdar\u00ee daxwaz \u00fb p\u00ea\u015fniyar dike ku mijar, bi taybet\u00ee di \u00e7ar\u00e7oveya maf\u00ea h\u00eaviy\u00ea de, p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f\u00ee l\u00eakol\u00eena Kom\u00eesyona Vened\u00eek\u00ea b\u00ea kirin.<\/p>\n<p><strong>Y\u00ean ku danezan p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f kirine<\/strong><\/p>\n<p>R\u00eaxistin\u00ean maf \u00fb hiq\u00fbq\u00ea \u00fb baroy\u00ean ku danezan p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f kirine ev in:<\/p>\n<p>\u201cKomeleya Hiq\u00fbqnas\u00ean ji bo Azadiy\u00ea (OHD), Komeleya Hiq\u00fbqnas\u00ean Hemdem (\u00c7HD), Weqfa L\u00eakol\u00een\u00ean Civak \u00fb Hiq\u00fbq\u00ea (TOHAV), Komeleya Maf\u00ean Mirovan (\u00ceHD), Komeleya S\u00eestema \u00cenfaza Cezayan a Civaka S\u00eev\u00eel de (C\u00ceSST), Baroya \u00calih\u00ea, Baroya Amed\u00ea, Baroya Colem\u00earg\u00ea, Baroya M\u00eard\u00een\u00ea, Baroya M\u00fb\u015f\u00ea, Baroya \u00cedir\u00ea, Baroya S\u00eart\u00ea, Baroya Rihay\u00ea, Baroya \u015eirnex\u00ea, Baroya Wan\u00ea.\u201d<\/p>\n<p><strong><em>\u00c7avkan\u00ee: MA \/ Omer \u00cebrah\u00eemogl\u00fb<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Navenda N\u00fb\u00e7eyan Di danezana \u201cmaf\u00ea h\u00eaviy\u00ea\u201d ya ku ji Kom\u00eeteya Wez\u00eeran a Konseya Ewropay\u00ea re hat p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirin de, hat xwestin ku ji bo sepandina biryar\u00ean derbar\u00ea Abdullah Ocalan \u00fb girtiy\u00ean din de, p\u00eavajoya \u00e7avd\u00eariy\u00ea bi awayek\u00ee \u00e7alak b\u00ea bir\u00eavebirin.\u00a0 Gelek r\u00eaxistin\u00ean maf \u00fb hiq\u00fbq\u00ea \u00fb 10 baroyan, beriya civ\u00eena 9, 10 \u00fb 11\u2019\u00ea Hez\u00eeran\u00ea ya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":237442,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-237441","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nuce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237441","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=237441"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237441\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":237443,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237441\/revisions\/237443"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/237442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=237441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=237441"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=237441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}