{"id":237384,"date":"2026-06-03T07:57:26","date_gmt":"2026-06-03T05:57:26","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237384"},"modified":"2026-06-03T07:57:26","modified_gmt":"2026-06-03T05:57:26","slug":"karkeren-navmali-di-navbera-pewistiya-abori-u-binpekirinen-mafen-mirovan-de","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237384","title":{"rendered":"Karker\u00ean navmal\u00ee; Di navbera p\u00eaw\u00eestiya abor\u00ee \u00fb binp\u00eakirin\u00ean maf\u00ean mirovan de"},"content":{"rendered":"<p><strong>Esma Mistefa<\/strong><\/p>\n<p>Diyardeya karker\u00ean navmal\u00ee pirsgir\u00eakek civak\u00ee \u00fb abor\u00ee ye ku li gelek welat\u00ean c\u00eehan\u00ea, bi taybet\u00ee li Rojhilata Nav\u00een, Asya \u00fb Afr\u00eekay\u00ea, belav b\u00fbye. Gelek malbat ji bo bir\u00eavebirina kar\u00fbbar\u00ean mal\u00ea, l\u00ean\u00ear\u00eena zarok \u00fb kal \u00fb p\u00eeran, \u00fb p\u00eakan\u00eena kar\u00ean rojane, xwe disp\u00earin xebatkar\u00ean navmal\u00ee. L\u00eabel\u00ea, ev cure kar, tev\u00ee gir\u00eengiya xwe, h\u00een j\u00ee bi gelek dijwar\u00ee \u00fb binp\u00eakirinan re r\u00fb bi r\u00fb ye ku karker\u00ean jin di \u015fert \u00fb merc\u00ean mirov\u00ee y\u00ean dijwar de dih\u00ealin.<\/p>\n<p>Rapor\u00ean R\u00eaxistina Navnetewey\u00ee ya Ked\u00ea n\u00ee\u015fan didin ku bi milyonan jin li \u00e7araliy\u00ea c\u00eehan\u00ea di sektora xizmetguzariya navmal\u00ee de dixebitin, \u00fb jin r\u00eajeya her\u00ee mezin a v\u00ea sektor\u00ea p\u00eak t\u00eenin, \u00fb ew pir caran ji \u00e7\u00een\u00ean xizan an j\u00ee ko\u00e7ber in ku li derfet\u00ean kar digerin da ku rew\u015fa abor\u00ee ya malbat\u00ean xwe ba\u015ftir bikin.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee <strong>International Labour Organization<\/strong> li seranser\u00ea c\u00eehan\u00ea, 75.6 milyon kes, ku piraniya wan jin in \u00fb gelek ji wan ko\u00e7ber in, di v\u00ea sektor\u00ea de dixebitin, ku ev j\u00ee ji sed\u00ee 4.5\u2019\u00ea gi\u015ft\u00ee ya h\u00eaza kar tems\u00eel dike. Tev\u00ee rola wan a gir\u00eeng di pi\u015ftgiriya malbat, civak \u00fb aboriyan de, karker\u00ean navmal\u00ee h\u00een j\u00ee ji neb\u00fbna q\u00eemetday\u00een \u00fb parastin, diki\u015f\u00eenin.<\/p>\n<p><strong>Sedem\u00ean xebat\u00ea di xizmeta navmal\u00ee de<\/strong><\/p>\n<p>Gelek jin ji ber hejariy\u00ea, r\u00eajeya b\u00eakariy\u00ea ya bilind \u00fb derfet\u00ean k\u00eam \u00ean perwerde \u00fb kar li welat\u00ean xwe, xwe disp\u00earin kar\u00ea mal\u00ea. Her wiha \u015fer \u00fb pev\u00e7\u00fbn hin jinan ne\u00e7ar dikin ku ji bo debara malbat\u00ean xwe ko\u00e7ber bibin \u00fb li dervey\u00ee wel\u00eat bixebitin. Pir caran, ev yekane vebijarka jin\u00ean ku di rew\u015f\u00ean abor\u00ee y\u00ean dijwar de dij\u00een, dibe.<\/p>\n<p>P\u00eadiviya bi karker\u00ean mal\u00ea di civak\u00ean ku d\u00ea \u00fb bav bi kar mij\u00fbl in, an j\u00ee di malbat\u00ean ku hewcey\u00ea l\u00ean\u00ear\u00eena domdar a kal \u00fb p\u00eer an zarokan in, her wiha malbat\u00ean gelek zeng\u00een \u00fb luks in de her\u00ee z\u00eade diyar e, ev j\u00ee v\u00ea sektor\u00ea dike be\u015fek gir\u00eeng ji jiyana rojane ya gelek malbatan.<\/p>\n<p>Hin jin kar\u00ean navmal\u00ee y\u00ean li dervey\u00ee wel\u00eat wek\u00ee derfetek dib\u00eenin da ku asta jiyana xwe ba\u015ftir bikin \u00fb dahatiyek ji welat\u00ea xwe bilindtir qezenc bikin.<\/p>\n<p><strong>Pirsgir\u00eak \u00fb binp\u00eakirin her\u00ee berbi\u00e7av \u00ean ku karker\u00ean navmal\u00ee p\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb dim\u00eenin<\/strong><\/p>\n<p>Tev\u00ee rola gir\u00eeng a karker\u00ean navmal\u00ee j\u00ee, gelek ji wan rast\u00ee gelek binp\u00eakirinan t\u00ean, di nav wan de demjim\u00ear\u00ean xebat\u00ea y\u00ean dir\u00eaj, b\u00eaparhi\u015ftina ji b\u00eahnvedan\u00ea, derengketina an neday\u00eena m\u00fb\u00e7eyan, \u00fb di hin rew\u015fan de \u00eest\u00eesmara ps\u00eekoloj\u00eek \u00fb la\u015f\u00ee j\u00ee hene.<\/p>\n<p>Karker\u00ean ko\u00e7ber \u00ean navmal\u00ee her wiha bi pirsgir\u00eak\u00ean wek\u00ee desteserkirina pasaport\u00ea, s\u00eenordarkirina azadiya tevgera wan, \u00fb xebata di haw\u00eerdor\u00ean b\u00ea parastina qan\u00fbn\u00ee de re r\u00fb bi r\u00fb dim\u00eenin. Li hin welatan, qan\u00fbn\u00ean ked\u00ea bi tevah\u00ee karker\u00ean navmal\u00ee nagirin nav xwe, ev yek wan b\u00eatir li hember \u00eest\u00eesmar\u00ea, b\u00eaparastin dike.<\/p>\n<p>Xala her\u00ee gir\u00eeng j\u00ee ten\u00eatiya civak\u00ee ye ku yek ji pirsgir\u00eak\u00ean her\u00ee berbi\u00e7av e ku jin\u00ean karker p\u00ea re dim\u00eenin \u00fb bandor\u00ea li ser wan dike, ji ber gelek ji wan bi salan ji malbat\u00ean xwe d\u00fbr dij\u00een, ev yek j\u00ee dibe sedema streseke ps\u00eekoloj\u00eek \u00fb hesteke ten\u00eatiy\u00ea. Pir\u00ee caran ji muameleya ne mirov\u00ee ji aliy\u00ea xwediy\u00ean kar gelek xebatkar\u00ean jin y\u00ean ku ji dervey\u00ee w\u00ee welat\u00ee ne, nah\u00ealin ku bi telefon \u00fb medyaya civak\u00ee bi xwediy\u00ean xwe re t\u00eakildar bibin.<\/p>\n<p>Di mijara demjim\u00ear\u00ean dir\u00eaj y\u00ean xebitandin\u00ea de, carinan ji 12 an 16 demjim\u00earan z\u00eadetir di roj\u00ea de, b\u00eay\u00ee b\u00eahnvedanek t\u00ear an betlaney\u00ean bir\u00eak\u00fbp\u00eak, dim\u00eenin<\/p>\n<p>Her wiha ne ten\u00ea ev, hin ji binp\u00eakirin\u00ean her\u00ee mezin ku t\u00eane kirin ew j\u00ee; Heqaret\u00ean devk\u00ee, l\u00eadan \u00fb gef, \u00fb her wiha muameleya nijadperest\u00ee an cudakariya li ser bingeha netewe, reng, an ziman in.<\/p>\n<p>Rapor\u00ean R\u00eaxistina Navnetewey\u00ee ya Ked\u00ea \u00fb \u00c7avd\u00eariya Maf\u00ean Mirovan (Human rights watch) pi\u015ftrast dikin ku karker\u00ean navmal\u00ee di nav wan kes\u00ean her\u00ee z\u00eade di bin xetereya \u00eest\u00eesmar \u00fb kiryaran de ne ku di bazara kar de rast\u00ee \u00eest\u00eesmar\u00ea t\u00ean.<\/p>\n<p><strong>Div\u00ea em pira gelo jin\u00ean ku di paqijkirina malan de kar dikin rast\u00ee destdir\u00eajiya cins\u00ee t\u00ean an na?<\/strong><\/p>\n<p>Bel\u00ea, gelek jin\u00ean ku di paqijkirin an j\u00ee di l\u00ean\u00ear\u00eena zarok \u00fb kes\u00ean temen mezin de kar dikin li \u00e7araliy\u00ea c\u00eehan\u00ea rast\u00ee c\u00fbrbec\u00fbr tac\u00eez \u00fb destdir\u00eajiy\u00ea t\u00ean, \u00fb ev pirsgir\u00eak yek ji binp\u00eakirin\u00ean her\u00ee giran e ku ew p\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb dim\u00eenin, bi taybet karker\u00ean ko\u00e7ber an j\u00ee ew kes\u00ean ku di hundur\u00ea mal\u00ean girt\u00ee de, d\u00fbr\u00ee \u00e7avd\u00eariya yasay\u00ee \u00fb civak\u00ee dixebitin.<\/p>\n<p>Her wiha gelek jin ji ber tirsa ji windakirina kar \u00fb feq\u00eertiy\u00ea bi taybet \u00ean ko\u00e7ber, li ser hem\u00fb binp\u00eakirin \u00fb destdir\u00eajiy\u00ean li wan t\u00eane kirin, b\u00eadeng dim\u00eenin.<\/p>\n<p>H\u00eajay\u00ee gotin\u00ea ye ku Rojhilata Nav\u00een \u00fb Asya di nav wan her\u00eaman de ne ku giliy\u00ean t\u00eakildar\u00ee \u00eestismara karker\u00ean navmal\u00ee her\u00ee z\u00eade l\u00ea hatine tomar kirine.<\/p>\n<p><strong>Hin ji welat\u00ean her\u00ee navdar \u00ean ku hejmareke mezin ji jinan di paqijkirina malan an j\u00ee xizmet\u00ean navmal\u00ee de dixebitin ev in:<\/strong><\/p>\n<p><strong>F\u00eel\u00eep\u00een-<\/strong> Yek ji mezintir\u00een \u00eexra\u00e7kar\u00ean karker\u00ean navmal\u00ee ye, bi taybet\u00ee bo Dewlet\u00ean Kendav\u00ea, Asya \u00fb Ewropay\u00ea. Ev ji ber r\u00eajey\u00ean bilind \u00ean xizaniy\u00ea \u00fb gir\u00eaday\u00eeb\u00fbna qism\u00ee ya aboriy\u00ea bi \u015fandina pereyan ji karker\u00ean dervey\u00ee welat e.<\/p>\n<p><strong>Endonezya- <\/strong>ji ber b\u00eakar\u00ee \u00fb dahata k\u00eam li dever\u00ean gundan, \u00fb her wiha neb\u00fbna derfet\u00ean kar ji bo jinan, bi hezaran jin ber\u00ea xwe didin kar\u00ean navmal\u00ee.<\/p>\n<p><strong>Etiyopya- <\/strong>Gelek jin\u00ean Etiyopyay\u00ee ji ber \u015fert \u00fb merc\u00ean dijwar \u00ean abor\u00ee, r\u00eajey\u00ean bilind \u00ean xizaniy\u00ea \u00fb bandora pev\u00e7\u00fbn\u00ean navxwey\u00ee ji bo xebat\u00ea di\u00e7in dervey\u00ee welat\u00ea xwe.<\/p>\n<p><strong>Sr\u00ee Lanka-<\/strong> Gelek malbat xwe disp\u00earin perey\u00ean ku ji h\u00eala jin\u00ean ku li dervey\u00ee wel\u00eat dixebitin, bi taybet di xizmeta navmal\u00ee de, t\u00eane \u015fandin.<\/p>\n<p><strong>Nepal-<\/strong> Aboriyeke qels \u00fb derfet\u00ean kar \u00ean s\u00eenorkir\u00ee di nav sedem\u00ean sereke de ne ku jinan ber bi paqijker\u00ean malan ve dibin, hem li wel\u00eat \u00fb hem j\u00ee li dervey\u00ee wel\u00eat.<\/p>\n<p><strong>Banglade\u015f-<\/strong> Hejmara nif\u00fbs\u00ea ya bilind \u00fb xizan\u00ee dibin sedem ku hejmareke mezin ji jinan ber bi v\u00ee reng\u00ee kar\u00ee ve hem li her\u00eam\u00ea \u00fb hem j\u00ee li dervey\u00ee wel\u00eat, herin.<\/p>\n<p><strong>Welat\u00ean ku her\u00ee z\u00eade p\u00ea\u015fwaz\u00ee dikin <\/strong><\/p>\n<p>Ji welat\u00ean ku hejmareke mezin ji karker\u00ean navmal\u00ee werdigirin, welat\u00ean Kendava Ereb\u00ee y\u00ean wek\u00ee Erebistana Si\u00fbd\u00ee, \u00cemarat\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Ereb\u00ee \u00fb Kuweyt ji ber hewcedariya mezin a bi karker\u00ean navmal\u00ee \u00fb asta dahata bilind a gelek malbatan derdikevin p\u00ea\u015f.<\/p>\n<p><strong>Hewldan\u00ean Navnetewey\u00ee ji bo Parastina Jin\u00ean Karker<\/strong><\/p>\n<p>Gelek r\u00eaxistin\u00ean maf\u00ean mirovan \u00fb y\u00ean mirov\u00ee hewl dane ku \u015fert \u00fb merc\u00ean karker\u00ean navmal\u00ee ba\u015ftir bikin, R\u00eaxistina Navnetewey\u00ee ya Ked\u00ea daxwaz kiriye ku parastina qan\u00fbn\u00ee ji wan re were peyda kirin \u00fb maf\u00ean wan \u00ean bingeh\u00een \u00ean wek\u00ee destn\u00ee\u015fankirina demjim\u00ear\u00ean xebat\u00ea, wergirtina m\u00fb\u00e7ey\u00ean adil, maf\u00ea betlaney\u00ea \u00fb l\u00ean\u00ear\u00eena tenduristiy\u00ea werin garant\u00ee kirin.<\/p>\n<p>Hin welatan dest bi p\u00eakan\u00eena reform\u00ean yasay\u00ee kirine ku armanc dikin karker\u00ean jin ji \u00eestismar\u00ea bipar\u00eazin \u00fb t\u00eakiliya di navbera xwediy\u00ea kar \u00fb karker\u00ean jin de bi peyman\u00ean zelal \u00ean ku maf \u00fb erk\u00ean her du aliyan garant\u00ee dikin, bir\u00eak\u00fbp\u00eak bikin.<\/p>\n<p><strong>Gotina daw\u00ee <\/strong><\/p>\n<p>Karker\u00ean navmal\u00ee h\u00een j\u00ee be\u015fek gir\u00eeng \u00ea civak\u00ea \u00fb heb\u00fbneke bi bandor di jiyana rojane ya gelek malbatan in, l\u00ea ev gir\u00eeng\u00ee div\u00ea bi muameleyek dadperwer \u00fb mirov\u00ee were p\u00ea\u015fwaz\u00eekirin ku rumet \u00fb maf\u00ean wan bipar\u00eaze. R\u00eazgirtina li karker\u00ean navmal\u00ee \u00fb dab\u00eenkirina j\u00eengehek xebat\u00ea ya ewle ji bo wan ne ten\u00ea erkek yasay\u00ee ye, l\u00ea di heman dem\u00ea de berpirsiyariyek exlaq\u00ee \u00fb mirov\u00ee ye j\u00ee ku n\u00ee\u015fan dide ka civak \u00e7iqas\u00ee r\u00eaz\u00ea li maf\u00ean mirovan \u00fb edaleta civak\u00ee digirin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Esma Mistefa Diyardeya karker\u00ean navmal\u00ee pirsgir\u00eakek civak\u00ee \u00fb abor\u00ee ye ku li gelek welat\u00ean c\u00eehan\u00ea, bi taybet\u00ee li Rojhilata Nav\u00een, Asya \u00fb Afr\u00eekay\u00ea, belav b\u00fbye. Gelek malbat ji bo bir\u00eavebirina kar\u00fbbar\u00ean mal\u00ea, l\u00ean\u00ear\u00eena zarok \u00fb kal \u00fb p\u00eeran, \u00fb p\u00eakan\u00eena kar\u00ean rojane, xwe disp\u00earin xebatkar\u00ean navmal\u00ee. L\u00eabel\u00ea, ev cure kar, tev\u00ee gir\u00eengiya xwe, h\u00een j\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":237385,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[229],"tags":[],"class_list":["post-237384","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=237384"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237384\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":237386,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237384\/revisions\/237386"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/237385"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=237384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=237384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=237384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}