{"id":237297,"date":"2026-05-30T10:07:19","date_gmt":"2026-05-30T08:07:19","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237297"},"modified":"2026-05-30T10:07:19","modified_gmt":"2026-05-30T08:07:19","slug":"di-wejeya-devki-de-rola-hespan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237297","title":{"rendered":"Di w\u00eajeya devk\u00ee de rola hespan"},"content":{"rendered":"<p><strong>Navenda N\u00fb\u00e7eyan<\/strong><\/p>\n<p>Di w\u00eajeya devk\u00ee \u00fb di \u00e7\u00eerokan de f\u00eeg\u00fbr\u00ean hespa cih\u00ean zehf bi h\u00eaz digrin. Hesp sembol\u00ean sereke y\u00ean \u00e7anda Kurd\u00ee ne. Hesp him wek par\u00e7eyek ji jiyana rojane him j\u00ee wek mot\u00eef\u00ean ku xwed\u00eey\u00ean watey\u00ean zexmin dert\u00ean p\u00ea\u015f.<\/p>\n<p>Di gelek kilaman de nav\u00ea qehremanan bi hesp\u00ean wan t\u00ea ziman. Di kilaman de hesp weke rasthatiyek na l\u00ea bizanist\u00ee t\u00ea binavkirin. Hesp h\u00eamana \u00e7and\u00ee, hestiyar\u00ee \u00fb der\u00fbniya vegotina r\u00fbdaniy\u00ea ye.<\/p>\n<p>Wek m\u00eenak, hesp\u00ea Elmec\u00eed Beg\u00ea, di kilama \u201c\u015eer\u00ea Hor\u00ee\u015fan \u2013 \u00cemdat Werin\u201d de \u201cGoger\u00e7\u00een\u201d ne.<\/p>\n<p><em>\u201cheyla reben\u00ea, sibe ye \u015ferek li me \u00e7\u00eab\u00fb,<\/em><\/p>\n<p><em>qalek\u00ee li me qewim\u00ee li Hor\u00ee\u015fana \u015fewit\u00ee wa bi t\u00eel e,<\/em><\/p>\n<p><em>rab\u00ee rab\u00ee d\u00eahna xwe bid\u00ee,<\/em><\/p>\n<p><em>b\u00eaxwed\u00eey\u00ea Goger\u00e7\u00een,<\/em><\/p>\n<p><em>di bin\u00ea Bav\u00ea Xalis Kek\u00ea Mexs\u00ea de hel\u00eeyab\u00fb wek qend\u00eel e\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<p>Her wiha hesp di \u00e7anda devk\u00ee de mijara vegotin\u00ea di aqilan de dih\u00eale. Mijar \u00fb r\u00fbdaniy\u00ea ji gel\u00ear\u00eetiy\u00ea derdixe diguhur\u00eene kesayetiy\u00ea.<\/p>\n<p>Di kilama \u201cFerzende Beg\u201d de j\u00ee heman rew\u015f heye. Di dubariya kilam de Asya gaz\u00ee Ferzende Beg dike \u00fb dib\u00ea:<\/p>\n<p><em>\u201cFerzende mala te xirab be,<\/em><\/p>\n<p><em>te digot ez Ferzende me, ez Ferzende me,<\/em><\/p>\n<p><em>ez Bav\u00ea Elfes\u00eeya, siwar\u00ea Eznawir im,<\/em><\/p>\n<p><em>xwedan\u00ea ku\u00e7uk \u00e7apil\u00eey\u00ea me,<\/em><\/p>\n<p><em>li welat\u00ea dordinc\u00ee ord\u00eey\u00ea de m\u00ear ser min re qet tunene\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>Di van mijaran de behsa hesp\u00ea \u00e7\u00ea dibin. Goger\u00e7\u00een \u00fb Eznawir hesp\u00ean rewan \u00fb \u015fahbaz in. L\u00ea her \u00e7iqas xwediy\u00ea van taybetmendiya bin j\u00ee, giriniya wan ji siwar\u00ean wan t\u00ean. Di kilaman de, ji ber ku hesp\u00ean Elmec\u00eed Beg \u00fb Ferzende Began b\u00fbna, nav\u00ea wan derbas dibe, t\u00ea gotin. Hesp bi siwar\u00ean xwe ve bi wate ne, siwar j\u00ee bi hesp\u00ean xwe ve x\u00fbya ne.<\/p>\n<p>Em li j\u00ear\u00ea di \u00e7end xalan de li ser anal\u00eeza hespa disekinin:<\/p>\n<p><strong>N\u00ee\u015fana H\u00eaz \u00fb Azad\u00eey\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Di \u00e7\u00eerok\u00ean Kurd\u00ee de hesp gelek caran n\u00ee\u015fana azad\u00ee \u00fb h\u00eaz\u00ea ye. Bi taybet\u00ee ji bo Kurd\u00ean ku \u00e7iyay\u00ee ne hesp, beramber\u00ee qab\u00eel\u00eeyeta tevgeriy\u00ea, ya serbixweb\u00fbn\u00ea \u00fb \u015fervaniy\u00ea ve dihesibe. Hesp\u00ea qehreman \u00e7iqas bih\u00eaz \u00fb bilez be, suwar ewqas m\u00earxas e.<\/p>\n<p>Kilama \u201cN\u00ea\u00e7\u00eervano\u201d yek ji m\u00eenaka v\u00ea mijar\u00ea ye. Di kilam\u00ea de, beriya ku pesn\u00ea siwar were day\u00een, ber\u00ea pesn\u00ea hespa w\u00ee t\u00ea day\u00een.<\/p>\n<p>Be\u015fek ji kilam wiha ye:<\/p>\n<p><em>\u201cBozek \u00e7a\u00e7an\u00ee, kapre\u015f\u00ee, \u00e7avre\u015f siware,<\/em><\/p>\n<p><em>b\u00ea\u015fliga Rom\u00ea dav\u00eaj\u00ee mil\u00ea \u00e7ep\u00ea,<\/em><\/p>\n<p><em>cot\u00ea tej\u00eey\u00ea kem\u00ea re\u015f\u00ea xezal\u00ee dav\u00eaj\u00ee merez\u00ea\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>Wek ku di kilam de j\u00ee x\u00fbya dibe, ziwar\u00ea me serbixwe, azad \u00fb bih\u00eaz e. Xwediy\u00ea hesp\u00ea rewan \u00fb \u015fahbaz e, bi lez \u00fb bez e. Gava di p\u00ea\u015fa gundek de rast\u00ee ke\u00e7ek e\u015f\u00eer\u00ea t\u00ea \u00fb bala xwe did\u00ea, ke\u00e7ik gaz\u00ee dike \u00fb dib\u00ea:<\/p>\n<p><em>\u201cLo segvano,<\/em><\/p>\n<p><em>Tu nizan\u00ee ez xezal im, xezala eg\u00eet im,<\/em><\/p>\n<p><em>Gerdana min zer e, \u00e7epil\u00ea min dir\u00eaj e,<\/em><\/p>\n<p><em>Por\u00ea min kej e, nava min bi qend\u00eel e,<\/em><\/p>\n<p><em>Zenda min bi bazin e, til\u00eeya min bi gust\u00eel e,<\/em><\/p>\n<p><em>L\u00eava min tenik e, poz\u00ea min bi qerenf\u00eel e,<\/em><\/p>\n<p><em>Tu nizan\u00ee seba xatir\u00ea \u00e7av \u00fb bir\u00eey\u00ean min\u00ea re\u015f \u00fb belek ketine dew\u00ea,<\/em><\/p>\n<p><em>Ocaxkoro b\u00eest \u00fb \u00e7ar ser\u00ee segvano\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>Li ser v\u00ea gaziya ke\u00e7ik\u00ea, n\u00ea\u00e7\u00eervan ku w\u00ea bers\u00eeva xwe bid\u00ea, hela em binh\u00earin ka gelo w\u00ea \u00e7awa bid\u00ea:<\/p>\n<p><em>\u201cl\u00ea l\u00ea xezal\u00ea,<\/em><\/p>\n<p><em>Tu nizan\u00ee gelo, ne ez \u015eemo me,<\/em><\/p>\n<p><em>Ez \u015eemo me, xwedan\u00ee hefsed m\u00eeh\u00ea ser\u00ea \u00e7\u00eey\u00ea me<\/em><\/p>\n<p><em>Donzdeh keh\u00eal\u00ea ser\u00ea tewl\u00ea me,<\/em><\/p>\n<p><em>Ji mal\u00ea siwar dibim li boz\u00ee \u00e7a\u00e7an\u00ee kapre\u015f\u00ee \u00e7avre\u015f im.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>Wek t\u00ea d\u00eetin di kilam de ke\u00e7ika e\u015f\u00eer\u00ea xwe xwe\u015fikt\u00ee \u00fb bedew\u00eeya xwe ve dide der, n\u00ea\u00e7\u00eervan j\u00ee bi mal \u00fb milk\u00ea xwe \u00fb helbet bi hespa bin\u00ea xwe \u00eefade dike, pesn\u00ea xwe dide, her wiha wateyan li xwe dike.<\/p>\n<p><strong>\u015eer \u00fb Qehreman\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Di vegotin\u00ean destaniyan de hesp par\u00e7eyek sereke ya \u015fervan e. Bi taybet\u00ee di kilam\u00ean dengb\u00eajan de hesp, r\u00eahevalek dilrast ya xwediy\u00ea xwe ye. Di \u015feran de hama b\u00eaje wek \u00eensana tevdigere. Carna wek\u00ee ku xwediy\u00ea xwe rizgar kiriye t\u00ea gotin.<\/p>\n<p>Bi van taybetmendiy\u00ea xwe ve hesp, ne ten\u00ea wek alavak l\u00ea wek karekterek nek\u00eam t\u00ea qeb\u00fblkirin.<\/p>\n<p>Mesela di \u201cDewr\u00ea\u015f\u00ea Evd\u00ee\u201d de hesp wek h\u00eaza \u015fer xwe dide der. Di gelek vegotin\u00ean c\u00fbda de hesp\u00ea Dewr\u00ea\u015f wek\u00ee ku \u015fervanek pi\u015fta xwediy\u00ea xwe ye t\u00ea n\u00ee\u015fankirin. Jana hesp\u00ea bir\u00eendar beramber\u00ee jana m\u00earxas e.<\/p>\n<p>Heman ti\u015ft di \u201cKela Dimdim\u00ea\u201d de j\u00ee heye. Di demajoya dorp\u00ea\u00e7\u00ee \u00fb berxwedan\u00ea de hesp ji bo \u00eenformasyon \u00fb domandina \u015fer rolek kr\u00eet\u00eek dileyze. Jixwe me li jor j\u00ee got, hesp di heman dem\u00ea de n\u00ee\u015fana azadiy\u00ea ye. Tuneb\u00fbn \u00fb k\u00eamb\u00fbna hespa i\u015fareta t\u00eak\u00e7\u00fby\u00eeniy\u00ea n\u00ee\u015fan dide.<\/p>\n<p>Di kilama \u201cSil\u00eaman\u00ea Ehmed\u201d de hesp d\u00eesa di dubareyan de p\u00ea\u015fda ye.<\/p>\n<p><em>\u201cAsyay\u00ea bi s\u00ea denga bang kir go Besray\u00ea l\u00ea day\u00ea reben\u00ea, \u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>dil\u00ea min dib\u00ea ji \u00eavar\u00ea hetan\u00ee m\u00eela ber \u015fefeq\u00ea,<\/em><\/p>\n<p><em>Bav\u00ea Kazim Siwar\u00ea Alece,<\/em><\/p>\n<p><em>tev\u00ee s\u00eased siwar\u00ee mala Emer ve<\/em><\/p>\n<p><em>ji Rasta Tuc\u00eey\u00ea siwar b\u00fb bi zereka tav\u00ea re<\/em><\/p>\n<p><em>xwe dab\u00fb kir\u00ea Tend\u00fbrek\u00ea\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<p><strong>Dilrast\u00ee \u00fb Dilsoz\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Di hin \u00e7\u00eerokan de, di navbera hesp \u00fb xwed\u00ee de bend\u00ean saxlem x\u00fbya dikin. Mesela hesp bi jana xwed\u00eey\u00ea xwe dihise, ji ber mirina xwed\u00eey\u00ea xwe diqehire, serbar\u00ee ser di hin vegotinan de t\u00ea gotin ku pi\u015ft\u00ee xwed\u00eey\u00ea xwe ew j\u00ee dimire. Ev, di navbefa \u00eensan \u00fb heywan de mot\u00eevek dilsoz\u00ee ya der\u00fbn\u00ee ye.<\/p>\n<p>Di \u201cZemb\u00eelfiro\u015f\u201d de hesp c\u00fbdah\u00eeya \u00e7\u00eena \u00fb stat\u00fbya civak\u00ee tems\u00eel dike. Feq\u00eer\u00eeya qehreman bi tuneb\u00fbna hespan ve x\u00fbya dib\u00fb..<\/p>\n<p>Di \u201cMem\u00ea Alan\u201d, \u201cS\u00eeyabend \u00fb Xec\u00ea\u201d \u00fb\u00a0 di gelek destan\u00ean heman de, di r\u00eaw\u00eet\u00eeya dir\u00eaj de hesp alava peyketina ev\u00een\u00ea ye. Di heman dem\u00ea de p\u00eak\u00ea\u015fa qeder\u00ea ye. Yan suwar\u00ea xwe digih\u00eene hezkir\u00eeya xwe yan j\u00ee j\u00ea diqet\u00eene.<\/p>\n<p>Kilama \u201cBav\u00ea Dil\u015fay\u00ea \u2013 Curnal\u00ee \u00c7et\u00een e\u201d dibe wek mlnakek c\u00fbda\u00a0 were qeb\u00fbl kirin di v\u00ea mijar\u00ea de. Gava Bav\u00ea Dil\u015fay\u00ea t\u00ea girt\u00ean, ber\u00ea w\u00ee didin \u201cta\u015fxana Erzirum\u00ea\u201d, hesp\u00ea w\u00ee G\u00eajo, kef dev\u00ea w\u00ea dikeve, nikare bime\u015fe, yan j\u00ee naxwaze bime\u015fe.<\/p>\n<p>Ev be\u015f di kilam de wiha ye:<\/p>\n<p><em>\u201cgid\u00ee bira li me nehata sura sib\u00ea gelo v\u00ea sibeng\u00ea b\u00eena bak\u00ee Bulanix\u00ea<\/em><\/p>\n<p><em>reben ez im, v\u00ea sibeng\u00ea G\u00eajo di bin Bav\u00ea Dil\u015fay\u00ea de ne dikare ne dime\u015fe<\/em><\/p>\n<p><em>tu s\u00ear bike gelo kef\u00ea dav\u00ea ser sulix\u00ea,<\/em><\/p>\n<p><em>gava Bav\u00ea Dil\u015fay\u00ea dane ta\u015fxana Erziruma \u015fewit\u00ee\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<p><strong>Xweza \u00fb Aheng<\/strong><\/p>\n<p>Di vegotin\u00ean Kurd\u00ee de xweza c\u00eehek gir\u00eeng digre \u00fb hesp j\u00ee par\u00e7eyek v\u00ea gir\u00eeng\u00eay\u00ea ye. \u00c7\u00eeya, de\u015ft \u00fb zozan \u00fb r\u00eaw\u00eet\u00eey\u00ean d\u00fbr dir\u00eaj, di demsal\u00ean germ \u00fb sar de li ser pi\u015fta hespa t\u00ea ziman. Hesp, di navbera \u00eensan \u00fb xwezay\u00ea de wez\u00eefeya wek pirek\u00ee t\u00eene c\u00eeh.<\/p>\n<p>Di kilama \u201cAxao Ferman e\u201d de Bav\u00ea Mihemed Siwar\u00ea Zeban\u00ee ye. Gava ku cendirme dor l\u00ea digrin, li ser ser\u00ea w\u00ee hewar \u00fb gaz\u00eey\u00ean qereqol \u00fb qaymeqaman diqewimin, gaz\u00ee dike dib\u00ea:<\/p>\n<p>\u201c<em>berx\u00ea li p\u00ea\u015f\u00eeya bav\u00ea te,<\/em><\/p>\n<p><em>ne hav\u00een e ne bihar e,<\/em><\/p>\n<p><em>li p\u00ea\u015f\u00eeya me her \u00e7ar roj\u00ea sar e,<\/em><\/p>\n<p><em>ez nizanim v\u00ea sibeng\u00ea,<\/em><\/p>\n<p><em>qoce pay\u00eez \u00fb d\u00eesa zivistan e\u2026\u00a0 \u201d<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>Her wiha dengb\u00eaj bi guher\u00eena demsalan hest\u00ean xwe sembol\u00eeze dike, dixwaze wan bi xurt\u00ee n\u00ee\u015fan bide. Bi v\u00ea away\u00ee guhdar him bi bor\u00eena dem\u00ea dihise him j\u00ee yekgirtiya xweza \u00fb mirova lihevt\u00eene. Di encam\u00ea de ev mecaz dibe al\u00eegir\u00ea vegotin\u00ea ku r\u00fbdan bi h\u00easan\u00ee ji b\u00eer were, tes\u00eer li guhdar bike \u00fb \u00e7\u00eerok\u00ea zind\u00ee bigre.<\/p>\n<p><strong>Qada N\u00ee\u015fan\u00eey\u00ea \u00fb M\u00eetoloj\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Di hin \u00e7\u00eerok \u00fb efsaneyan de hesp dibe xwed\u00eey\u00ea taybetiy\u00ean awarte. Wek\u00ee mexl\u00fbqateyek p\u00eeroz ku xwed\u00eey\u00ea xwe spartiye t\u00ea qeb\u00fblkirin. Ev taybetmendiy\u00ean hevpar di m\u00eetoloj\u00eey\u00ean Tirk\u00ee \u00fb \u00ceran\u00eeyan de j\u00ee dix\u00fby\u00ea. L\u00ea di kilam\u00ean Kurmanc\u00eey\u00ea de r\u00fbdan \u00fb rol\u00ean serxwezay\u00ee y\u00ean\u00a0hespan \u00fb siwaran z\u00eadey\u00ee nay\u00ean x\u00fbyan.<\/p>\n<p><strong>Encam<\/strong><\/p>\n<p>T\u00eakil\u00eeya di navbera hesp \u00fb kilaman de ne ten\u00ea awayek vegotina kevne\u015fopiya dengb\u00eajan e, l\u00ea di heman dem\u00ea de bi xwe re wateyek der\u00fbn\u00ee y\u00ea \u00e7andiy\u00ea diger\u00eene. Di kilaman de hesp, heval\u00ea siwar\u00ea xwe, tems\u00eela azad\u00ee \u00fb tevger\u00eey\u00ea ye. Siwar j\u00ee li ser pi\u015fta hesp\u00ea xwe, n\u00ee\u015fana h\u00eaz, w\u00earekt\u00ee \u00fb hest\u00eeyariy\u00ea ye.<\/p>\n<p>Ev herd al\u00ee bi hev re vegotin\u00ea bi h\u00eaz, zind\u00ee \u00fb bites\u00eer dike. Bi taybet\u00ee di kilam\u00ean ekola Evdal\u00ea Zeynik\u00ea de, dengb\u00eaj\u00ean wek \u015eeroy\u00ea Biro, \u015eakiro, Reso, N\u00fbroy\u00ea Meter, Evselam\u00ea Ko\u015fk\u00ea, Hec\u00ee Elker\u00eem\u00ea Panos\u00ea \u00fb Nesoy\u00ea Zado de hesp, ten\u00ea wek s\u00eewareyek n\u00eene, l\u00ea hevalek ku b\u00fbye hevpar\u00ea qedera qehreman e. Her wiha xwed\u00eey\u00ea wateyek gelek gir\u00eeng e.<\/p>\n<p>Bi kurtas\u00ee dubend\u00eeya hesp \u00fb kilam, h\u00eaz dide w\u00eajeya devk\u00ee. Her wiha vegotin\u00ea him estet\u00eeze dike him j\u00ee watedar\u00eey\u00ea xurt dike, dibe ahengek serket\u00ee. Jixwe ev ahenga qed\u00eem j\u00ee vegotin\u00ean k\u00fbr \u00fb b\u00eab\u00eer digih\u00eene guhdar\u00ean xwe.<\/p>\n<p><strong>Ji malpera Seregola Intab\u00ea<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Navenda N\u00fb\u00e7eyan Di w\u00eajeya devk\u00ee \u00fb di \u00e7\u00eerokan de f\u00eeg\u00fbr\u00ean hespa cih\u00ean zehf bi h\u00eaz digrin. Hesp sembol\u00ean sereke y\u00ean \u00e7anda Kurd\u00ee ne. Hesp him wek par\u00e7eyek ji jiyana rojane him j\u00ee wek mot\u00eef\u00ean ku xwed\u00eey\u00ean watey\u00ean zexmin dert\u00ean p\u00ea\u015f. Di gelek kilaman de nav\u00ea qehremanan bi hesp\u00ean wan t\u00ea ziman. Di kilaman de hesp [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":237298,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[241],"tags":[],"class_list":["post-237297","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-serbest"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=237297"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237297\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":237299,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237297\/revisions\/237299"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/237298"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=237297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=237297"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=237297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}