{"id":237291,"date":"2026-05-30T10:03:21","date_gmt":"2026-05-30T08:03:21","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237291"},"modified":"2026-05-30T10:03:21","modified_gmt":"2026-05-30T08:03:21","slug":"1-hizerane-roja-navneteweyi-ya-parastina-zarokan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237291","title":{"rendered":"1 Hiz\u00earan\u00ea: Roja Navnetewey\u00ee ya Parastina Zarokan"},"content":{"rendered":"<p><strong>H\u00eav\u00ee Kele\u015f\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Di 1\u2019\u00ea Hiz\u00earan\u00ea de, c\u00eehan Roja Navnetewey\u00ee ya Parastina Zarokan p\u00eeroz dike, di v\u00ea dem\u00ea de bi milyonan zarok bi \u015fer, ko\u00e7ber\u00ee, tund\u00fbt\u00fbj\u00ee, bir\u00e7\u00eeb\u00fbn, madey\u00ean hi\u015fber \u00fb revandin\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb ne. Amar\u00ean sal\u00ean 2025 \u00fb 2026\u201dan n\u00ee\u015fan didin ku zarok li \u00e7araliy\u00ea c\u00eehan\u00ea dibin qurbaniy\u00ean \u015fer \u00fb kir\u00eezan.<\/strong><\/p>\n<p>Federasyona Demokrat\u00eek a Navnetewey\u00ee ya Jinan di konferansa xwe ya li Mosko a ku di 4\u2019\u00ea Mijdara 1949\u201dan de hate lidarxistin, roja 1 Hiz\u00earan\u00ea wek\u00ee roja navnetew\u00ee a parastina zarokan ragihand.<\/p>\n<p>Roja Navnetewey\u00ee ya Parastina Zarokan, ku her sal di 1\u2019\u00ea Hiz\u00eeran\u00ea de t\u00ea p\u00eerozkirin, ji bo c\u00eehan\u00ea wek\u00ee b\u00eeran\u00eenek ji berpirsiyariya w\u00ea ya exlaq\u00ee \u00fb mirov\u00ee ya li hember zarok\u00ean ku ji ber \u015fer, pev\u00e7\u00fbn, xizan\u00ee \u00fb karesat\u00ean civak\u00ee di rew\u015f\u00ean dijwar de dij\u00een re xizmet dike. Her \u00e7end div\u00ea zarok ji ewleh\u00ee, perwerde \u00fb l\u00ean\u00ear\u00eena tenduristiy\u00ea s\u00fbd werbigirin j\u00ee, rapor\u00ean Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee \u00fb r\u00eaxistin\u00ean navnetewey\u00ee n\u00ee\u015fan didin ku di sal\u00ean 2025 \u00fb 2026\u201dan de hejmara zarok\u00ean ku ji ber pev\u00e7\u00fbn\u00ean \u00e7ekdar\u00ee rast\u00ee tund\u00fbt\u00fbj\u00ee, ko\u00e7ber\u00ee, \u00eestismarkirin an mirin\u00ea hatine z\u00eadeb\u00fbnek xemg\u00een n\u00ee\u015fan didin.<\/p>\n<p>Zarokat\u00ee \u00eero bi gelek gefan re r\u00fb bi r\u00fb ye, ji \u015fer, bombebaran \u00fb ko\u00e7berkirina bi dar\u00ea zor\u00ea bigire heya keda zarokan, tiryakirin, revandin \u00fb tevl\u00eekirina wan bo \u015fer\u00ean \u00e7ekdar\u00ee. Amar\u00ean daw\u00ee e\u015fkere dikin ku bi milyonan zarok li \u00e7araliy\u00ea c\u00eehan\u00ea di \u015fert \u00fb merc\u00ean awarte de dij\u00een ku niha \u00fb p\u00ea\u015feroja wan dixin xeter\u00ea, di demek\u00ea de ku parastina navnetewey\u00ee k\u00eam dibe \u00fb kr\u00eez\u00ean mirov\u00ee z\u00eade dibin.<\/p>\n<p><strong>Serjimariya zarok\u00ean ku bi \u015fert merc\u00ean dijwar r\u00fb bi r\u00fb ne<\/strong><\/p>\n<p>Agahiy\u00ean ji Kom\u00eeseriya Bilind a Penaberan a Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee n\u00ee\u015fan didin ku hejmara mirov\u00ean bi dar\u00ea zor\u00ea ko\u00e7ber b\u00fbne li \u00e7araliy\u00ea c\u00eehan\u00ea heta n\u00eev\u00ea sala 2025\u201dan gih\u00ee\u015ftiye z\u00eadetir\u00ee 117 milyon\u00ee, di nav wan de n\u00eaz\u00eek\u00ee 49 milyon zarok\u00ean di bin temen\u00ea hejdeh sal\u00ee de ne, ev hejmar asta rast\u00een a \u00ea\u015fa zarokan li dever\u00ean \u015fer \u00fb karesat\u00ean mirov\u00ee n\u00ee\u015fan dide. R\u00eaxistina Zarokan a Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee (UNICEF) pi\u015ftrast dike ku her\u00eama Rojhilata Nav\u00een \u00fb Bakur\u00ea Afr\u00eekay\u00ea yek ji her\u00eam\u00ean her\u00ee xeternak ji bo zarokan e, ji ber ku yek ji du zarokan li welat\u00ean ku ji ber pev\u00e7\u00fbn\u00ean \u00e7ekdar\u00ee bandor b\u00fbne dij\u00een. Rapor her wiha destn\u00ee\u015fan dikin ku di nav k\u00eamtir\u00ee du salan de, z\u00eadetir\u00ee 12.2 milyon zarok li her\u00eam\u00ea hatine ku\u015ftin, bir\u00eendar b\u00fbne, an j\u00ee ji cih \u00fb war\u00ean xwe b\u00fbne, di nav de n\u00eaz\u00eek\u00ee 20,000 zarok ji ber \u015feran hatine ku\u015ftin \u00fb z\u00eadetir\u00ee 40,000 zarok j\u00ee bir\u00eendar \u00fb seqet b\u00fbne.<\/p>\n<p>Li Xezey\u00ea, \u015fer bi awayek\u00ee traj\u00eek jiyana zarokan dikuje, UNICEF ragihand ku di Adara 2025\u201dan de, di deh roj\u00ean aloziya le\u015fker\u00ee de z\u00eadetir\u00ee 322 zarok hatine ku\u015ftin \u00fb z\u00eadetir\u00ee 600 zarok\u00ean din j\u00ee bir\u00eendar b\u00fbne. R\u00eaxistin\u00ea her wiha diyar kir ku ji destp\u00eaka \u015fer ve, z\u00eadetir\u00ee 15,000 zarok hatine ku\u015ftin, ji bil\u00ee v\u00ea, bi deh hezaran zarok bir\u00eendar b\u00fbne \u00fb n\u00eaz\u00eek\u00ee milyonek zarok di nav \u015eer de ji cih \u00fb war\u00ean xwe b\u00fbne. UNICEF\u2019\u00ea di Gulana 2026\u201dan de ragihand ku li \u015eer\u00eeaya Rojava \u00fb Qudsa Rojhilat ji destp\u00eaka sala 2025\u201dan vir ve her\u00ee k\u00eam 70 zarok\u00ean Filist\u00een\u00ee hatine ku\u015ftin, ji bil\u00ee v\u00ea, z\u00eadetir\u00ee 800 zarok\u00ean din j\u00ee ji ber tund\u00fbt\u00fbj\u00ee \u00fb pev\u00e7\u00fbn\u00ean berdewam bir\u00eendar b\u00fbne.<\/p>\n<p>\u00ca\u015fa zarokan bi mirin an bir\u00eendarb\u00fbn\u00ea bi daw\u00ee nabe, ew digih\u00eeje penaber\u00ee \u00fb ko\u00e7beriya bi dar\u00ea zor\u00ea. \u015eer\u00ean dir\u00eaj li S\u00fbdan, S\u00fbriye, Ukrayna \u00fb Afganistan\u00ea bi milyonan zarok ne\u00e7ar kirine ku mal\u00ean xwe biterik\u00eenin \u00fb li kamp\u00ean ko\u00e7ber\u00ee an penaberan bij\u00een. Rapor\u00ean Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee destn\u00ee\u015fan dikin ku bi milyonan zarok niha b\u00eay\u00ee perwerdehiya bir\u00eak\u00fbp\u00eak an l\u00ean\u00ear\u00eena tenduristiy\u00ea ya t\u00earker dij\u00een, di heman dem\u00ea de gelek ji wan bi xetera \u00eestismarkirin, bazirganiya mirovan \u00fb zewaca z\u00fb re r\u00fb bi r\u00fb ne.<\/p>\n<p>Li S\u00fbriyey\u00ea, di sala 2025\u201dan de hin kes\u00ean b\u00eawar \u00fb penaber vegeriyan mal\u00ean xwe, l\u00ea bi m\u00eelyonan zarok h\u00een j\u00ee ji bandor\u00ean \u015fer\u00ea bi salan \u00ea\u015f diki\u015f\u00eenin. Agahiy\u00ean Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee pi\u015ftrast dikin ku n\u00eaz\u00eek\u00ee 16.5 m\u00eelyon mirov li hundir\u00ea S\u00fbriyey\u00ea h\u00een j\u00ee hewcey\u00ea al\u00eekariya mirov\u00ee ya lezg\u00een in, di nav de hejmareke gir\u00eeng ji zarok\u00ean ku aramiya xwe, perwerdeh\u00ee \u00fb gih\u00ee\u015ftina xwe ya pi\u015ftgiriya ps\u00eekoloj\u00eek winda kirine.<\/p>\n<p>Hin welat\u00ean xizan \u00fb di kr\u00eeza abor\u00ee de j\u00ee \u015fahid\u00ea z\u00eadeb\u00fbneke xeternak a hejmara zarok\u00ean ku ji ber madey\u00ean hi\u015fber \u00fb s\u00fbc\u00ean r\u00eaxistinkir\u00ee bandor dibin in. R\u00eaxistin\u00ean maf\u00ean mirovan dib\u00eajin ku tor\u00ean bazirganiya bi madey\u00ean hi\u015fber zarokan ji bo veguhastin \u00fb belavkirina madey\u00ean hi\u015fber bikar t\u00eenin, nemaze li dever\u00ean ko\u00e7ber\u00ee \u00fb xizaniy\u00ea, ku zarok l\u00ea b\u00ea parastin \u00fb perwerde ne. Rapor\u00ean Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee hi\u015fyar dikin ku zarok\u00ean ku li dever\u00ean \u015fer dij\u00een, ji ber hilwe\u015f\u00eena malbat\u00ea \u00fb neb\u00fbna xizmet\u00ean ps\u00eekoloj\u00eek \u00fb civak\u00ee, her\u00ee z\u00eade di bin xetereya tiryakb\u00fbn \u00fb \u00eestismarkirin\u00ea de ne. Ji aliyek\u00ee din ve, revandin \u00fb tevl\u00eekirina zarokan di \u015fer\u00ean \u00e7ekdar\u00ee de li gelek welatan h\u00een j\u00ee gefek cid\u00ee ye. Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee destn\u00ee\u015fan dike ku salane bi hezaran zarok ji aliy\u00ea kom\u00ean \u00e7ekdar ve t\u00eane revandin an j\u00ee bi zor\u00ea t\u00eane tevl\u00eekirin, li wir ew di \u015fer, kar\u00ean loj\u00eest\u00eek\u00ee, an j\u00ee \u00eestismara cins\u00ee de t\u00eane bikar an\u00een, ku ev yek binp\u00eakirineke e\u015fkere ya qan\u00fbn \u00fb peyman\u00ean navnetewey\u00ee y\u00ean li ser maf\u00ean zarokan e.<\/p>\n<p>Li Afganistan\u00ea, rapor\u00ean UNICEF pi\u015ftrast kirin ku di sala 2025\u201dan de z\u00eadetir\u00ee 12 milyon zarok d\u00ea hewcey\u00ea al\u00eekariya mirov\u00ee bin, di nav kr\u00eezeke abor\u00ee \u00fb jiyan\u00ea ya cid\u00ee de ku p\u00ea\u015feroja zarokan tehd\u00eet dike \u00fb r\u00eajey\u00ean devj\u00eaberdana dibistan\u00ea, keda zarokan \u00fb zewaca z\u00fb z\u00eade dike.<\/p>\n<p>Rapor\u00ean tenduristiy\u00ea y\u00ean navnetewey\u00ee hi\u015fyar\u00ee dane li ser z\u00eadeb\u00fbna metirsiy\u00ean tenduristiy\u00ea y\u00ean li ser zarokan ji ber pergal\u00ean tenduristiy\u00ea y\u00ean qels, pev\u00e7\u00fbn \u00fb karesatan. Agahiy\u00ean UNICEF\u2019\u00ea p\u00ea\u015fb\u00een\u00ee kirin ku heke xizmet\u00ean tenduristiy\u00ea y\u00ean bingeh\u00een li welat\u00ean xizan \u00fb ji ber pev\u00e7\u00fbnan bandordar nebin, di navbera sal\u00ean 2025 \u00fb 2030\u201dan de li \u00e7araliy\u00ea c\u00eehan\u00ea n\u00eaz\u00eek\u00ee 27.3 milyon zarok\u00ean di bin p\u00eanc sal\u00ee de d\u00ea bimirin.<\/p>\n<p><strong>Div\u00ea zarok werin parastin<\/strong><\/p>\n<p>P\u00eerozkirina Roja Zarokan a Navnetewey\u00ee div\u00ea bi b\u00fbyer\u00ean sembol\u00eek ve s\u00eenordar nebe, l\u00ea bel\u00ea div\u00ea \u00e7alakiyek a navnetewey\u00ee ji bo parastina zarokan ji \u015fer, tund\u00fbt\u00fbj\u00ee, xizan\u00ee \u00fb b\u00eapariy\u00ea hewce bike. Ji hik\u00fbmet \u00fb r\u00eaxistin\u00ean mirov\u00ee t\u00ea xwestin ku bernamey\u00ean pi\u015ftgiriya perwerdeh\u00ee, tendurist\u00ee \u00fb p\u00eeskoloj\u00eek xurt bikin \u00fb kes\u00ean ku maf\u00ean zarokan li dever\u00ean pev\u00e7\u00fbn\u00ea binp\u00ea dikin berpirsiyar bigirin. Bi van hejmar\u00ean \u015fokdar, pirsa her\u00ee gir\u00eeng ev e: Gelo c\u00eehan dikare zarokan ji \u00e7erxa \u015fer \u00fb kr\u00eezan rizgar bike? An j\u00ee d\u00ea bi milyonan zarok berdewam bikin ku bedela pev\u00e7\u00fbn\u00ean ku ew berpirsiyariya wan nagirin bidin?<\/p>\n<p>Roja Zarokan a Navnetewey\u00ee fersendek mirov\u00ee ya c\u00eehan\u00ee tems\u00eel dike da ku pabendb\u00fbna me ya bi maf\u00ean zarokan \u00ean jiyan, ewleh\u00ee, perwerde \u00fb tenduristiy\u00ea re n\u00fb bikin \u00fb ji bo avakirina c\u00eehanek dadperwertir \u00fb dilovantir bixebitin ku zarok ji tirs, tund\u00fbt\u00fbj\u00ee \u00fb \u00eestismar\u00ea werin parastin \u00fb dikarin xeyala p\u00ea\u015ferojek \u00e7\u00eatir bikin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00eav\u00ee Kele\u015f\/ Qami\u015flo Di 1\u2019\u00ea Hiz\u00earan\u00ea de, c\u00eehan Roja Navnetewey\u00ee ya Parastina Zarokan p\u00eeroz dike, di v\u00ea dem\u00ea de bi milyonan zarok bi \u015fer, ko\u00e7ber\u00ee, tund\u00fbt\u00fbj\u00ee, bir\u00e7\u00eeb\u00fbn, madey\u00ean hi\u015fber \u00fb revandin\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb ne. Amar\u00ean sal\u00ean 2025 \u00fb 2026\u201dan n\u00ee\u015fan didin ku zarok li \u00e7araliy\u00ea c\u00eehan\u00ea dibin qurbaniy\u00ean \u015fer \u00fb kir\u00eezan. Federasyona Demokrat\u00eek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":237292,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-237291","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=237291"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237291\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":237293,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237291\/revisions\/237293"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/237292"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=237291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=237291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=237291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}