{"id":237119,"date":"2026-05-24T08:06:58","date_gmt":"2026-05-24T06:06:58","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237119"},"modified":"2026-05-24T08:06:58","modified_gmt":"2026-05-24T06:06:58","slug":"avakirina-jiyaneke-azad-bi-reya-etik-u-estetike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237119","title":{"rendered":"Avakirina jiyaneke azad bi r\u00eaya et\u00eek \u00fb estet\u00eek\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00cesyan Karadeniz<\/strong><\/p>\n<p>Yek ji kr\u00eez\u00ean ku \u00eero her\u00ee z\u00eade t\u00ea n\u00eeqa\u015fkirin windakirina wate \u00fb heq\u00eeqet\u00ea ye. Ev windakirin ne ten\u00ea pirsgir\u00eakek takekes\u00ee ye; ew \u015fikestinek k\u00fbr a ku aliy\u00ean xwe y\u00ean civak\u00ee, ekoloj\u00eek \u00fb \u00e7and\u00ee hene. Di serdema n\u00fbjen de, ferzkirina pergala serdestiya m\u00earan \u00fb pergala kap\u00eetal\u00eest wek\u00ee yekane rastiya derbasdar b\u00fbye sedema zirar\u00ean cid\u00ee di hem\u00ee war\u00ean jiyan\u00ea de. Ev zirar gih\u00ee\u015ftiye w\u00ea ast\u00ea ku \u00eestismara xwezay\u00ea, civak\u00ea \u00fb bi taybet\u00ee jinan ji bo berdewamiya pergal\u00ea hema hema p\u00eaw\u00eest b\u00fbye. L\u00eabel\u00ea, di jiyanek ku civak\u00eeb\u00fbn xurt e, n\u00eaz\u00eekatiyek ekoloj\u00eek serdest e, \u00fb rizgariya jinan t\u00ea misoger kirin, bingeha heb\u00fbna van pergal\u00ean \u00eestismarkar winda dibe. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, n\u00eeqa\u015f\u00ean li ser etik \u00fb estet\u00eek\u00ea ne ten\u00ea naveroka felsef\u00ee l\u00ea di heman dem\u00ea de naveroka siyas\u00ee \u00fb civak\u00ee j\u00ee hildigirin.<\/p>\n<p>Mirov ne ten\u00ea heb\u00fbn\u00ean biyoloj\u00eek in. Ew di heman dem\u00ea de xwed\u00ee l\u00eager\u00eene ku\u00a0 jiyana xwe watedar, ba\u015f \u00fb xwe\u015fik bikin. L\u00eabel\u00ea, \u00eero, neba\u015f\u00ee \u00fb xerabiya jiyan\u00ea ne ten\u00ea mirovan, l\u00ea hem\u00ee zindiyan \u00fb gerst\u00eark\u00ea tehd\u00eet dike. Xerabiy\u00ea pir caran bi hilbijartin\u00ean hi\u015fmend\u00ee t\u00ea kirin. Ev j\u00ee ew rew\u015f e ku ol wek\u00ee &#8220;dur\u00fbt\u00ee&#8221; p\u00eanase dikin\u00ee Ev n\u00ee\u015fan\u00ee me dide ku: Xerabiy\u00ea ne ten\u00ea ji nezaniy\u00ea l\u00ea di heman dem\u00ea de ji terc\u00eeh\u00ean nirx\u00ee j\u00ee derdikeve.<\/p>\n<p>Xerab\u00ee di civak\u00ean ber\u00ee dewlet \u00fb desthilatdariy\u00ea de j\u00ee heb\u00fb; l\u00eabel\u00ea, van civakan xwed\u00ee prens\u00eeb\u00ean exlaq\u00ee y\u00ean bih\u00eaz b\u00fbn ku r\u00ea li ber belavb\u00fbna xerabiy\u00ea digirtin. Ji van civakan re &#8220;civak\u00ean exlaq\u00ee \u00fb politik&#8221; t\u00ea gotin. Ti\u015ft\u00ea gir\u00eeng di van civakan de ne jihol\u00earakirina tevah\u00ee ya xerabiy\u00ea b\u00fb, l\u00ea heb\u00fbna prens\u00eeb\u00ean exlaq\u00ee b\u00fb ku dikarin p\u00ea re mij\u00fbl bibin. Reftar\u00ean xirab ji h\u00eala civak\u00ee ve nehatin pejirandin, \u00fb heta hatin d\u00fbrxistin. L\u00eabel\u00ea, \u00eero pirsgir\u00eaka bingeh\u00een ev e: Xerab\u00ee her ku di\u00e7e normal\u00eeze \u00fb rewa dibe. Reftar\u00ean wek\u00ee derew, oportun\u00eezm \u00fb diz\u00ee pir caran bi hincetan t\u00eane pejirandin. Ev dibe sedema ti\u015ft\u00ea ku em j\u00ea re dib\u00eajin &#8220;normal\u00eezekirina xerabiy\u00ea&#8221;.<\/p>\n<p>\u00cero, yek ji \u00e7avkaniy\u00ean her\u00ee bingeh\u00een \u00ean xerabiy\u00ea t\u00eakiliy\u00ean h\u00eaz\u00ea ne. Mot\u00eevasyon\u00ean wek\u00ee bidestxistina h\u00eaz\u00ea, serdest\u00ee, dewlemendb\u00fbn, heyran\u00eekirin(hewldana xwedayina ecibandin\u00ea) \u00fb bidestxistina avantaj\u00ea dikarin kesan ber bi tevger\u00ean neexlaq\u00ee ve bibin. Ev nirx bi giran\u00ee karakter\u00ea pergala ku ji h\u00eala m\u00earan ve t\u00ea serdest kirin n\u00ee\u015fan didin. Her \u00e7end r\u00eajeyek pir hindik ji jinan ji v\u00ea pergal\u00ea s\u00fbd werdigirin j\u00ee, piraniya wan dibin qurban\u00ean w\u00ea. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, n\u00eeqa\u015f\u00ean et\u00eek \u00fb estet\u00eek\u00ea rexneyek li ser h\u00eaz\u00ea j\u00ee vedihew\u00eene.<\/p>\n<p>\u00cero, di civaka Kurd de, et\u00eek \u00fb estet\u00eek b\u00eay\u00ee ku bi rabird\u00fby\u00ea re qut bibin, l\u00ea bi \u015fert \u00fb merc\u00ean n\u00fb ve t\u00eane ji n\u00fb ve avakirin. Tevgera jinan, hilber\u00eena \u00e7and\u00ee \u00fb t\u00eako\u015f\u00een\u00ean ekoloj\u00eek d\u00eenam\u00eek\u00ean bingeh\u00een \u00ean v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea ne. Ev p\u00eavajoya ji n\u00fb ve avakirin\u00ea ne ten\u00ea vej\u00eeneke \u00e7and\u00ee ye, l\u00ea di heman dem\u00ea de p\u00ea\u015fxistina modelek alternat\u00eef a jiyan\u00ea ye j\u00ee. Di civaka Kurd\u00ee de, et\u00eek \u00fb estet\u00eek bi d\u00eerok\u00ee wek\u00ee du war\u00ean bingeh\u00een \u00ean bi hev ve gir\u00eaday\u00ee \u00fb hevdu xurt dikin heb\u00fbne. Tev\u00ee \u015fikestin\u00ean ku ji h\u00eala modern\u00eetey\u00ea ve hatine afirandin, ev her du war \u00eero bi xurt\u00ee ji n\u00fb ve derdikevin hol\u00ea, nemaze bi ezm\u00fbna Rojava. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de, et\u00eek \u00fb estet\u00eek ne ten\u00ea t\u00eageh\u00ean teor\u00eek in, l\u00ea di heman dem\u00ea de d\u00eenam\u00eek\u00ean bingeh\u00een in ku r\u00eaxistina jiyan\u00ea diyar dikin, wate didin berxwedan\u00ea \u00fb heb\u00fbna civak\u00ee ji n\u00fb ve ava dikin.<\/p>\n<p>Heb\u00fbna civakek\u00ea rasterast bi nirx\u00ean w\u00ea y\u00ean et\u00eek \u00fb estet\u00eek ve gir\u00eaday\u00ee ye. \u00c7awa ku civakek b\u00ea et\u00eek nikare hebe, jiyanek b\u00ea estet\u00eek wateya xwe winda dike. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, p\u00eadiv\u00ee ye ku et\u00eek \u00fb estet\u00eek b\u00eay\u00ee ku ji \u00e7ar\u00e7oveya wan a civak\u00ee werin veqetandin werin \u00e7areser kirin. Ji perspekt\u00eefek j\u00eeneoloj\u00eek ve, et\u00eek wek\u00ee hi\u015fmend\u00ee \u00fb exlaq\u00ea azadiy\u00ea t\u00ea ji n\u00fb ve p\u00eanase kirin; ji h\u00eala din ve, estet\u00eek wek\u00ee forma ku ev azad\u00ee di jiyan\u00ea de digire t\u00ea ji n\u00fb ve p\u00eanase kirin. Ev n\u00eaz\u00eekat\u00ee ne ten\u00ea \u00e7ar\u00e7oveyek teor\u00eek e, l\u00ea di heman dem\u00ea de p\u00ea\u015fniyarek prat\u00eek\u00ee ji bo jiyan\u00ea ye. Di encam\u00ea de, pirsa bingeh\u00een a ku mirovah\u00ee \u00fb civak p\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb dim\u00eenin eyn\u00ee dim\u00eene: Div\u00ea em \u00e7awa bij\u00een? Bersiva v\u00ea pirs\u00ea ne ten\u00ea di raman\u00ea de, l\u00ea di her aliy\u00ea jiyan\u00ea de div\u00ea were \u015fember kirin. Ji ber ku mirovek azadb\u00fby\u00ee xwe\u015fiktir dibe, \u00fb jiyanek xwe\u015fik wateyek digire.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cesyan Karadeniz Yek ji kr\u00eez\u00ean ku \u00eero her\u00ee z\u00eade t\u00ea n\u00eeqa\u015fkirin windakirina wate \u00fb heq\u00eeqet\u00ea ye. Ev windakirin ne ten\u00ea pirsgir\u00eakek takekes\u00ee ye; ew \u015fikestinek k\u00fbr a ku aliy\u00ean xwe y\u00ean civak\u00ee, ekoloj\u00eek \u00fb \u00e7and\u00ee hene. Di serdema n\u00fbjen de, ferzkirina pergala serdestiya m\u00earan \u00fb pergala kap\u00eetal\u00eest wek\u00ee yekane rastiya derbasdar b\u00fbye sedema zirar\u00ean cid\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":226214,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-237119","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237119","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=237119"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237119\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":237120,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237119\/revisions\/237120"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/226214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=237119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=237119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=237119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}