{"id":237113,"date":"2026-05-23T12:55:25","date_gmt":"2026-05-23T10:55:25","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237113"},"modified":"2026-05-23T12:55:25","modified_gmt":"2026-05-23T10:55:25","slug":"iran-ji-devla-penusan-cekan-dide-zarokan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237113","title":{"rendered":"\u00ceran ji d\u00eavla p\u00ean\u00fbsan, \u00e7ekan dide zarokan!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo <\/strong><\/p>\n<p><strong>Ji destp\u00eaka \u00eari\u015f\u00ean DYA-Isra\u00eel li ser \u00ceran, siyaseta bi\u00e7ekirina siv\u00eelan \u00fb bi taybet zarokan ji h\u00eala r\u00eaj\u00eema \u00ceran\u00ea ve t\u00ea ferzkirin. Bi v\u00ee reng\u00ee \u00ceran zarokan d\u00fbr\u00ee zan\u00een \u00fb perwerdey\u00ea dixe \u00fb ji bo berjewendiy\u00ean xwe y\u00ean Istratej\u00eek zarokan f\u00ear\u00ee \u00e7ekan dike. <\/strong><\/p>\n<p><strong>Hewesa \u015fer \u00fb seferberiy\u00ea ji m\u00eaj\u00fb heya hemdemiy\u00ea li \u00ceran<\/strong><\/p>\n<p>Li her welatek\u00ee dema ku xeteriya \u015fer \u00fb pev\u00e7\u00fbnan n\u00eaz dibe, dahol\u00ean \u015fer l\u00eadidin, rew\u015f t\u00ea guhertin, heldan\u00ean ji bo \u00e7areserkirina pirsgir\u00eakan bi riya diyalog, aram\u00ee, ragirtin \u00fb xebata d\u00eeplomat\u00eek t\u00eane kirin. Li h\u00ealek\u00ea rew\u015fa \u00e7avd\u00eariya ewleh\u00ee xurt dibe, hem pi\u015ftgiriya gel ji bo bilindkirina moral\u00ea h\u00eaza le\u015fker\u00ee \u00fb ewlehiy\u00ea derdikeve p\u00ea\u015f, li h\u00eala din j\u00ee hikumet, saz\u00ee, siyasetmedar \u00fb partiy\u00ean siyas\u00ee bi rola xwe ya sereke radibin. Bi\u00e7ekkirina siv\u00eelan li \u00ceran\u00ea ne ten\u00ea anal\u00eezeke teor\u00eek e, l\u00ea rastiyeke ku bi belgeyan \u00fb li p\u00ea\u015fber\u00ee her kes\u00ee t\u00ea jiy\u00een. Rapor\u00ean ji hundir\u00ea \u00ceran\u00ea di meh\u00ean daw\u00ee de e\u015fkere dikin ku aloziy\u00ean ewleh\u00ee \u00fb le\u015fker\u00ee z\u00eade dibin, di war\u00ea berfirehb\u00fbna pev\u00e7\u00fbn\u00ean her\u00eam\u00ee de \u00fb guhertina qad\u00ean \u015fer ber bi hundir\u00ea \u00ceran\u00ea, \u00ceran gelek\u00ee bi tirs e. \u00ceran di rew\u015feke wiha de ku w\u00eane, d\u00eemen \u00fb axaftin belgekir\u00ee ne seferberiya civak\u00ee ya berfireh li \u00ceran\u00ea r\u00fbdide, di nav de jin \u00fb hem\u00fb qat\u00ean civak\u00ea cih\u00ea xwe digrin. L\u00ea pirsgir\u00eaka her\u00ee xeternak ji v\u00ea rew\u015f\u00ea ne \u00e7ek bi xwe ye, l\u00ea \u00eedeolojiya li pi\u015ft w\u00ea ye. Dema ku dewlet digih\u00eejin xalek\u00ea ku ew hewce dib\u00eenin tevahiya civaka xwe veguher\u00eenin xeteke parastin\u00ea, ev t\u00ea v\u00ea watey\u00ea ku tirs b\u00fbye be\u015feke bingeh\u00een ya ruh\u00ea dewlet\u00ea. Siv\u00eel \u00ead\u00ee ne ten\u00ea welatiyek e ku jiyana xwe ya rojane dij\u00ee, l\u00ea di nava xwe de m\u00eena le\u015fkerek\u00ee ye ku dibe tevl\u00ee \u015ferek\u00ee bibe. \u00ceran bi deh\u00ea salan di bin mantiq\u00ea dewletek dorp\u00ea\u00e7kir\u00ee de jiyaye. Ji \u015eore\u015fa \u00ceslam\u00ee \u00fb bi \u015f\u00fbn de piraniya gotara ferm\u00ee ya dewlet\u00ea li ser fikra gef\u00ean dervey\u00ee, komployan \u00fb rew\u015fek domdar a amadeb\u00fbna ji bo \u015feran hatiye avakirin. L\u00ea sal\u00ean daw\u00ee ev atmosfer z\u00eade b\u00fbye, nemaze bi z\u00eadeb\u00fbna rage\u015fiya bi \u00cesra\u00eel \u00fb Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee re, hem j\u00ee z\u00eadeb\u00fbna hejmara \u00ear\u00ee\u015f, grev \u00fb xwep\u00ea\u015fandan\u00ean li \u00ceran\u00ea.<\/p>\n<p><strong>Hewesa ku civak\u00ea di metirsiy\u00ea de dih\u00eale <\/strong><\/p>\n<p>R\u00eaj\u00eema \u00ceran\u00ea bi zaneb\u00fbn \u015ferek\u00ee taybet li ser civak\u00ea bi kar t\u00eene, dih\u00eale nav v\u00ea aloziy\u00ea de, jin \u00fb zarok bi awayek\u00ee tirsnak bi rew\u015fa siyas\u00ee \u00fb ewlehiy\u00ea ve b\u00ean gir\u00eadan. Z\u00eadey\u00ee 6 mehan e ku li \u00ceran\u00ea xwep\u00ea\u015fandan r\u00fb didin, gel\u00ean \u00ceran \u00fb Rojhilat\u00ea Krudistan\u00ea ji bil\u00ee Raper\u00eena Jin Jiyan Azad\u00ee ya ku temen\u00ea w\u00ea b\u00fbye 4 sal. Rapor\u00ean r\u00eaxistin\u00ean maf\u00ean mirovan asta z\u00eadeb\u00fbna hedefgirtina jinan di dema xwep\u00ea\u015fandan de belge kirine, li h\u00eala din hejmareke gir\u00eeng a jin \u00fb zarokan di pev\u00e7\u00fbn \u00fb \u00ear\u00ee\u015f\u00ean daw\u00ee de hatine ku\u015ftin, belge kirine. Jin\u00ean \u00ceran\u00ee di sal\u00ean daw\u00ee de b\u00fbne sembolek dual\u00ee, ji aliyek\u00ee ve, ew sembola berxwedan \u00fb neraz\u00eeb\u00fbn\u00ea ne, wek\u00ee ku di doza J\u00eena Em\u00een\u00ee de t\u00ea d\u00eetin, ji aliy\u00ea din ve ew b\u00fbne yek ji kom\u00ean her\u00ee tepeserkir\u00ee \u00fb bindest di civaka \u00ceran\u00ea de. Ji ber v\u00ea yek\u00ea tevl\u00eekirina jinan di seferberiy\u00ea de ne her gav wek\u00ee h\u00eazek rast\u00een xuya dike, l\u00ea bel\u00ea civak\u00ea her tim di hewesa rew\u015feke awarte de dih\u00eale.<\/p>\n<p><strong>Zarok j\u00ee dibin qurbaniya bi\u00e7ekkirin \u00fb qada \u015fer<\/strong><\/p>\n<p>Di 26\u2019\u00ea Adara 2026\u2019an de, berpirsek\u00ee ji L\u00eewaya 27em\u00een a Mihemed Res\u00fbl Allah a Pasedaran li Tehran\u00ea diyar kir ku p\u00eangava wergirtina siv\u00eelan a bi nav\u00ea Par\u00eazvan\u00ean Welat ji bo \u00ceran\u00ea, temen\u00ea her\u00ee k\u00eam ji bo wergirtina le\u015fkeran, ji kes\u00ean 12 sal\u00ee \u00fb bi jor de destn\u00ee\u015fan kir. Di nav hezaran \u00ear\u00ee\u015f\u00ean Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee \u00fb \u00cesra\u00eel\u00ea de li seranser\u00ee \u00ceran\u00ea zarok\u00ean li navend\u00ean le\u015fker\u00ee d\u00ea di xetereya ku\u015ftin \u00fb bir\u00eendarb\u00fbn\u00ea de man.<br \/>\nZarok \u00ead\u00ee di atmosferek\u00ee wiha de jiyan dikin. Dema ku nif\u015fek bi m\u00fb\u015fekan, gotin\u00ean le\u015fker\u00ee \u00fb tirsa \u015fer \u00fb hilwe\u015f\u00een\u00ea mezin dibe, dewlet ne hewce ye ku rasterast \u00e7ekan li wan belav bike, ji ber ku hi\u015fmendiya wan bi xwe dibe \u00e7ekek\u00ee ps\u00eekoloj\u00eek.<\/p>\n<p><strong>Zagon\u00ean navdewlet\u00ee \u00e7awa li v\u00ea diyardey\u00ea dinere<\/strong><\/p>\n<p>Navbera neteweyek ku gel\u00ea xwe dipar\u00eaze \u00fb neteweyek ku gel\u00ea w\u00ea her tim hewce dib\u00eene ku ji bo w\u00ea xwe feda bike cudab\u00fbneke mezin heye. Welat\u00ean ku ji bo dem\u00ean dir\u00eaj di nav zihniyeta dorp\u00ea\u00e7kirin\u00ea de dij\u00een, pir caran h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee civak di w\u00ea dewlet\u00ea de vediguhere civakeke tirsonek. Pirsgir\u00eak ev e ku \u00ceran \u00eero ne ten\u00ea di bin zext\u00ean h\u00eaz\u00ean dervey\u00ee de dij\u00ee, l\u00ea bi westandina k\u00fbr a navxwey\u00ee re j\u00ee r\u00fb bi r\u00fb dim\u00eene. Aboriya \u00ceran\u00ea \u00ea\u015f\u00ea diki\u015f\u00eene, xwep\u00ea\u015fandan pir caran t\u00ean lidarxistin \u00fb civaka \u00ceran\u00ea di navbera kes\u00ean ku tepeserkirin\u00ea wek\u00ee p\u00eaw\u00eestiyek\u00ea ji bo parastina wel\u00eat dib\u00eenin, herwiha kes\u00ean dib\u00eenin ku bi\u00e7ekirina civak\u00ea ten\u00ea d\u00ea bibe sedema fetis\u00eena siv\u00eelan \u00fb berdewamkirina kir\u00eeza hey\u00ee .Dema ku dewlet dest bi axaftina bi jin \u00fb zarokan re bi ziman\u00ea \u015fer, xeteriy\u00ea dike, ew \u00ead\u00ee ne ten\u00ea siyaseteke ji bo ewlehiya xwe ye, l\u00ea aramiy\u00ea ji dil\u00ea civak\u00ea didize \u00fb her tim di nav ruh\u00ea civak\u00ea de xeteriy\u00ea ava dike. Civak\u00ean ku ewqas\u00ee bi ramana \u015ferek\u00ee n\u00eaz\u00eek dij\u00een, h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee \u015fiyana xwe ya jiyana normal winda dikin. Di dawiy\u00ea de, pirsa rast ne ew e ku gelo \u00ceran div\u00ea gel\u00ea xwe bi \u00e7ek bike, l\u00ea w\u00ea \u00e7i bi ser\u00ea civakek\u00ea were ku bi salan h\u00ees dike ku \u015fer dikare di her k\u00ealiy\u00ea de bigih\u00eeje ber deriy\u00ea mal, kolan \u00fb zarok\u00ean wan? \u00ca\u015fa her\u00ee mezin bi v\u00ee reng\u00ee dest p\u00ea dike, dema ku tirs bi xwe dibe \u015f\u00eawazek\u00ee jiyana rojane. R\u00eaveber\u00ea Be\u015fa Maf\u00ea Zarokan di Human Rights Watch de B\u00eal Fan Isfld da zan\u00een ku tu hewcedar\u00ee \u00fb buhane tunene ji p\u00eangava le\u015fker\u00ee ya \u00e7ekdarkirina zarokan re ya ku \u00ceran bi kar t\u00eene, bi v\u00ee reng\u00ee zarok dibin hedefa v\u00ea p\u00eangav\u00ea, bi taybet zarok\u00ean ku temen\u00ea wan 12 sal in. Bi kurtas\u00ee r\u00eaj\u00eema \u00ceran\u00ea amade ye ku jiyana zarokan bixe xeteriy\u00ea da ku h\u00eazeke mezintir bi dest bixe.\u00a0 Di rapora xwe ya yekem de Kom\u00eeteya Maf\u00ean Zarokan a Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee \u00ceran\u00ea bi b\u00eer an\u00ee ku qan\u00fbn\u00ean \u00ceran\u00ea tekez dikin ku temen\u00ea her\u00ee k\u00eam ji bo tevl\u00eeb\u00fbna h\u00eaz\u00ean \u00e7ekdar bi mebesta wergirtina perwerdehiya le\u015fker\u00ee 16 sal e \u00fb temen\u00ea her\u00ee k\u00eam ji bo tevl\u00eeb\u00fbna h\u00eaz\u00ean pol\u00ees\u00ea 17 sal e. Herwiha Konseya Ewlehiy\u00ea ya NY\u2019\u00ea bi tund\u00ee tevl\u00eeb\u00fbna zarokan bo qada le\u015fker\u00ee \u015fermezar kir \u00fb mekan\u00eezmayek hi\u015fyariy\u00ea ji h\u00eala sekreter\u00ea Gi\u015ft\u00ee y\u00ea konsey\u00ea ve saz kir. Ev mekan\u00eezm le\u015fkerkirina wisa wek\u00ee binp\u00eakirinek mezin li dij\u00ee zarokan dib\u00eene. Peymana Maf\u00ean Zarokan le\u015fkerkirina zarok\u00ean di bin temen\u00ea 15 sal\u00ee de qedexe dike. Protokola Vebij\u00eark a peyman\u00ea ku \u00ceran\u00ea \u00eemze kiriye, l\u00ea \u00ceran\u00ea protokola ku temen\u00ea her\u00ee k\u00eam ji bo be\u015fdarb\u00fbna rasterast di \u015fer de 18 sal\u00ee destn\u00ee\u015fan dike, nepejirandiye. \u00ceran tev\u00ee ku bi zagona navnetewey\u00ee ve gir\u00eaday\u00ee ye ya ku le\u015fkerkirina zarok\u00ean di bin 15 sal\u00ee de wek\u00ee s\u00fbc\u00ea \u015fer dib\u00eene, l\u00ea d\u00eesa v\u00ea zagon\u00ea bin p\u00ea dike.<\/p>\n<p><strong>Armanc\u00ean \u00ceran\u00ea ji v\u00ea siyaset\u00ea \u00fb derencam\u00ean w\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Sedema sereke ya ku r\u00eaj\u00eema \u00ceran siv\u00eel \u00fb bi taybet zarokan dike be\u015fek ji amadekariy\u00ean \u015fer, ne ten\u00ea gef\u00ean dervey\u00een in, l\u00ea her\u00ee z\u00eade kr\u00eeza navxwey\u00ee \u00fb tirsa dewlet\u00ea ji siberoja xwe heye. Dema ku abor\u00ee lawaz dibe, xwep\u00ea\u015fandan z\u00eade dibin \u00fb baweriya gel bi r\u00eaj\u00eem\u00ea k\u00eamtir dibe, dewlet dixwaze bi afirandina hestek\u00ee xetera netewey\u00ee civak\u00ea li dor xwe kom bike. Ji ber v\u00ea yek\u00ea bi\u00e7ekkirina siv\u00eelan \u00fb tevl\u00eekirina zarokan di nav projey\u00ean le\u015fker\u00ee de ji bo r\u00eaj\u00eem\u00ea ne ten\u00ea p\u00eadiviyeke, l\u00ea r\u00eabazek\u00ee siyas\u00ee ye ku civak\u00ea bi tirs \u00fb hest\u00ea \u015fer kontrol bike. R\u00eaj\u00eem dixwaze nif\u015f\u00ean n\u00fb ji zaroktiya xwe ve bi ziman\u00ea \u015fer, fedakar\u00ee \u00fb parastina welat mezin bibin, da ku her kes xwe ji bo \u015fer\u00ea siberoj\u00ea amade bib\u00eene. Ev rew\u015f bi taybet\u00ee ji bo zarokan pir xeternak e, ji d\u00eavla ku zarok rah\u00eajin p\u00ean\u00fbs\u00ea, r\u00eaj\u00eema \u00ceran\u00ea \u00e7ek dide wan. Dema ku zarok her roj gotin\u00ean m\u00fb\u015fekan, \u00ear\u00ee\u015fan, \u015feh\u00eedb\u00fbn\u00ea \u00fb xeteriy\u00ea dibih\u00eezin, ew h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee bi tirs mezin dibin. Jin \u00fb zarok bi taybet\u00ee dibin qurbaniya v\u00ea siyaset\u00ea, ji ber ku r\u00eaj\u00eem hem wan wek\u00ee sembola fedakariy\u00ea n\u00ee\u015fan dide \u00fb hem j\u00ee wan di xetera rast\u00een a \u015fer de dih\u00eale. Eger ev zihniyeta le\u015fker\u00ee li \u00ceran berdewam bike, di siberoj\u00ea de d\u00ea civak h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee ji jiyana siv\u00eel d\u00fbr bikeve \u00fb nif\u015fek mezin bibe ku \u015fer ji bo wan b\u00fbye par\u00e7eyek normal \u00ea jiyan\u00ea. Ev j\u00ee dikare bibe sedema z\u00eadeb\u00fbna aloziy\u00ean navxwey\u00ee, k\u00eamb\u00fbna baweriya civak\u00ee \u00fb r\u00fbdana kir\u00eezeke k\u00fbrtir a ps\u00eekoloj\u00eek \u00fb civak\u00ee \u00fb w\u00ea bi salan bidome.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo Ji destp\u00eaka \u00eari\u015f\u00ean DYA-Isra\u00eel li ser \u00ceran, siyaseta bi\u00e7ekirina siv\u00eelan \u00fb bi taybet zarokan ji h\u00eala r\u00eaj\u00eema \u00ceran\u00ea ve t\u00ea ferzkirin. Bi v\u00ee reng\u00ee \u00ceran zarokan d\u00fbr\u00ee zan\u00een \u00fb perwerdey\u00ea dixe \u00fb ji bo berjewendiy\u00ean xwe y\u00ean Istratej\u00eek zarokan f\u00ear\u00ee \u00e7ekan dike. Hewesa \u015fer \u00fb seferberiy\u00ea ji m\u00eaj\u00fb heya hemdemiy\u00ea li \u00ceran [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":237114,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-237113","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nuce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=237113"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237113\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":237115,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237113\/revisions\/237115"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/237114"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=237113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=237113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=237113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}