{"id":237022,"date":"2026-05-20T08:14:22","date_gmt":"2026-05-20T06:14:22","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237022"},"modified":"2026-05-20T08:14:22","modified_gmt":"2026-05-20T06:14:22","slug":"pasvecuna-asta-perwerdeye-di-rojhilata-navin-de","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=237022","title":{"rendered":"Pa\u015fve\u00e7\u00fbna asta perwerdey\u00ea di Rojhilata Nav\u00een de"},"content":{"rendered":"<p><strong>St\u00eark Mihemed<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ji ber rew\u015fa Rojhilata Nav\u00een a tevlihev \u00fb heb\u00fbna \u015fer, ko\u00e7ber\u00ee, w\u00earanb\u00fbna dibistanan, belavb\u00fbna madey\u00ean hi\u015fbir, bandora teknoloj\u00ee, siyseta desthilatdaran \u00fb hwd\u2026asta xwendin \u00fb perwerdey\u00ea bi awayek\u00ee berbi\u00e7av pa\u015f ketiye.<\/strong><\/p>\n<p>Em niha di serdema tekn\u00eek \u00fb teknelojiya de ne ew j\u00ee xaleke sereke ye ku bandor\u00ea li ser p\u00ea\u015fxistina asta perwerde \u00fb xwendin\u00ea li Rojhilata Nav\u00een dike. Ger em vegerin serdem\u00ean bor\u00ee em dib\u00eenin ku li gor\u00ee derfet\u00ean k\u00eam asta xwendin \u00fb perwerdey\u00ea li p\u00ea\u015f b\u00fb, ji ber ku xwendin xala sereke ji b\u00fb p\u00ea\u015fxistina civak\u00ea b\u00fb.<\/p>\n<p><strong>Li gor\u00ee derfet\u00ean k\u00eam j\u00eahatiy\u00ean xwendin\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Di serdema bor\u00ee de li Rojhilata Nav\u00een derfet\u00ean xwendin\u00ea k\u00eamb\u00fbn, tekn\u00eek z\u00eade p\u00ea\u015f neketib\u00fb \u00fb zanist j\u00ee s\u00eenordar b\u00fb. Herwiha asteng\u00ee di mil\u00ea siyas\u00ee j\u00ee de heb\u00fb, qedexekirina xwendina bi ziman\u00ea day\u00eek\u00ea li gelek welat\u00ean Rojhilata Nav\u00een j\u00ee pirsgir\u00eak b\u00fb, di navbera gund \u00fb bajaran de r\u00ea tune b\u00fbn \u00fb derbaskirina r\u00ea gelek zehmet b\u00fb, herwiha rewa\u015f abor\u00ee ya malbetan gelek xerab b\u00fb, derkefet nedida ku am\u00fbr\u00ean p\u00eaw\u00eest ji bi dibistan \u00fb xwendin\u00ea bikirin, l\u00ea tev\u00ee van astengiyan j\u00ee xwendekar sekeft\u00ee \u00fb z\u00eerek b\u00fb. Di hemen dem\u00ea de li beramber\u00ee k\u00eamb\u00fbna teknolojiya, asta mamost \u00fb minhacan bilindid b\u00fb \u00fb xwendekar j\u00ee piley\u00ean bilind bidest dixistin. Herwiha xwendekar bi agahiyan dagirt\u00ee, terz \u00fb serkeft\u00ee ji qonax\u00ean perwerdey\u00ea derdi\u00e7\u00fbn. Di heman dem\u00ea de ji bo nif\u015f\u00ean din dib\u00fbn p\u00ea\u015feng.<\/p>\n<p>Gelek malbetan ji ber zihniyata pa\u015fver\u00fb derfet nedidan ke\u00e7an ku bixw\u00eenin an j\u00ee pi\u015ft\u00ee refa 6\u2019an xwendina xwe berdewam bikin, l\u00ea li hember\u00ee astengiyan wan xwendina xwe berdewan dikirin \u00fb dib\u00fbn xwed\u00ee bawername.<\/p>\n<p><strong>Derfet\u00ean z\u00eade \u00fb k\u00eamb\u00fbna asta xwendin\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Niha c\u00eehan di serdema p\u00ea\u015fketin, guhertin \u00fb avakirin\u00ea de ye \u00fb derfet\u00ea p\u00ea\u015fk\u00eatin\u00ea j\u00ee gelek in. L\u00ea t\u00ea d\u00eetin ku li gor\u00ee hem\u00fb p\u00ea\u015fketin \u00fb derfet\u00ean xwedin\u00ea xwendekar ji perwerdeya xwe d\u00fbrdikevin \u00fb xwasteka f\u00earkirin\u00ea li gel wan k\u00eam dibe. Herwiha malbet hem\u00fb derfet, xwestek \u00fb am\u00fbr\u00ea wan peyda dike da ku xwandina xwe berdewam bikin, l\u00ea hezkirina xwandin \u00fb f\u00earkirin\u00ea li gel xwendekaran k\u00eam b\u00fbye. Gelek ji xwendekaran ne bi \u00eerade \u00fb daxwaza xwe derbas\u00ee dibistanan dibin, l\u00ea bel\u00ea bi zora malbeta xwe derbas dibin, eger xwastek li cem xwendevan tune be, nikarin p\u00ea\u015fketin\u00ea j\u00ee di xwe de ava bikin. Li piraniya welat\u00ean her\u00eam\u00ea, perwerdeh\u00ee li ser h\u00eenb\u00fbna ezber\u00ee ava b\u00fbye \u00fb xwendina rexney\u00ee an hezkirina pirt\u00fbkan nay\u00ea te\u015fw\u00eeqkirin. Heb\u00fbna hem\u00fb derfetan carinan dibe sedem ku xwendekar tu zehmetiy\u00ea neb\u00eenin \u00fb hewcey\u00ee bi hewldan an xebat\u00ea wek\u00ee xwendina pirt\u00fbk\u00ean k\u00fbr h\u00ees nekin. Dema ku zarok her ti\u015ft\u00ee b\u00eay\u00ee ked \u00fb hewldan bi dest bixin, nirx\u00ea ti\u015ftan di nav de pirt\u00fbk \u00fb perwerdeh\u00ee di \u00e7av\u00ea wan de nam\u00eene. Meraqa h\u00eenb\u00fbn\u00ea ten\u00ea dema ku mirov hewcedariy\u00ea h\u00ees bike \u00e7\u00eadibe. Herwiha gelek caran jiyan \u00fb p\u00eawistiy\u00ean zarokan bi rehet\u00ee ji aliy\u00ea malbet\u00ea ve ji wan re t\u00ea day\u00een, ev j\u00ee dibe sedem ku zarok bar raneke \u00fb p\u00eawistiy\u00ea bi xwendin\u00ea neb\u00eene. Herwiha gelek caran ji aliy\u00ea malbet\u00ea ve p\u00ea\u015feroj \u00fb be\u015f\u00ea xwendin\u00ea ya xwendekaran xuya dibe, ev dibe sedem ku sarb\u00fbna xwendin\u00ea li cem xwendekaran \u00e7\u00eabibe ev hem\u00fb sedem\u00ean ber bi \u00e7avin ku dih\u00ealin xwandekar ji xwendin \u00fb perwerdeya xwe d\u00fbr bikeve.<\/p>\n<p><strong>Mecb\u00fbriyeta d\u00fbrketina ji perwerd\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Gelek sedem hene ku dih\u00ealin bi dare zor\u00ea xwendekar ji perwerdeya xwe d\u00fbrbikevin. Li Rojhilata Nav\u00een ji ber \u015fer \u00fb \u00eari\u015f\u00ean berdewam, xerabkirina dibistanan, ko\u00e7ber\u00ee, xizan\u00ee \u00fb hwd.. dih\u00ealin ku xwendekar ji perwerdeya xwe d\u00fbr bikevin. Ko\u00e7ber\u00ee dibe sedem ku xwendekar ji dibistan\u00ea xwe q\u00fbt dibin ev j\u00ee dibe sedem ku der\u00fbniya xwendekaran xerab bibe \u00fb nikaribin careke din ji n\u00fb ve dest p\u00ea bike. Herwiha derbaskirina madey\u00ean hi\u015fbir\u00ea di nava xwendekar \u00fb zarokan de dibe sedema ku ciwan li ber madey\u00ean hi\u015fbir\u00ea bikeve, m\u00eajiy\u00ea xwe winda bike \u00fb dest ji p\u00ea\u015feroja xwe berde. Ji ber rew\u015fa xizaniy\u00ea ya ku di Rojhilata Nav\u00een de z\u00eade ye zarok mecb\u00fbr dim\u00eenin ku dest ji xwendina xwe berdin \u00fb bi malbet\u00ea re al\u00eekar bin. Herwiha nexwa\u015f\u00ee ji sedemeke her\u00ee mezin e ku xwendekar ji perwerdeya xwe d\u00fbrbikevin. Dikare were gotin ji ber rew\u015fa \u015fer di Rojhilata Nav\u00een de j\u00eengeha guncaw ji xwendekaran re peyda nabe.<\/p>\n<p><strong>Bandora teknoloj\u00ee \u00fb kap\u00eetal\u00eezm\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Em niha di serdema teknolijiy\u00ea de jiyan dikin ku teknoloj\u00ee bi awayek\u00ee ne normal p\u00ea\u015fketiye, ev p\u00ea\u015fketina teknoloj\u00ee \u00e7iqas er\u00eaniya xwe heye li beramber\u00ee w\u00ea j\u00ee ewqas ney\u00eeniy\u00ean w\u00ea hene. P\u00ea\u015fketina teknolojiy\u00ea di milek\u00ea de be\u015f e, l\u00ea ew kes\u00ea ku bikar t\u00eene diyar dike ku w\u00ea li gor\u00ee berjewendiya wan be an na. Di heman dem\u00ea de bi\u00a0 her p\u00ea\u015fketinek li ser c\u00eehan\u00ea \u00e7\u00eadibe re kap\u00eetal\u00eezim j\u00ee xwe p\u00ea re mezin \u00fb belavtir dike. \u00cad\u00ee p\u00ea\u015fketin b\u00fbye tirs li ser zarok \u00fb ciwanan ji ber ku p\u00ea\u015fketina teknolojiy\u00ea ne di mil\u00ea berjewendiya xwe de bikart\u00eenin, l\u00ea bel\u00ea di mil\u00ea neyn\u00ee \u00fb xerab\u00fbn\u00ea de t\u00ea bikaran\u00een. L\u00eestoka pobc\u00ee \u00fb bi seden l\u00eestok\u00ean m\u00eena w\u00ea ku bandoreke mezin li ser ciwanan \u00e7\u00eakiriye, xwendekar ji xwendin, malbet, civak \u00fb derdor d\u00fbrketine. L\u00eestoka pobc\u00ee di 2018\u2019an de derket p\u00ea\u015f, l\u00ea bel\u00ea di 2022\u2019an de gelek p\u00ea\u015fket \u00fb bi awayek\u00ee ne normal di nava civak\u00ea de belav b\u00fb, di nava dibistanan de mijara xwendekaran l\u00eestoka bobc\u00ee b\u00fb ku \u00e7awa ew biserket, div\u00ea \u00e7awa bil\u00eezin \u00fb hwd\u2026.<\/p>\n<p>Herwiha di dema me ya niha de hi\u015f\u00ea \u00e7\u00eakir\u00ee (chat GPT) gelek p\u00ea\u015fketiye, zarok \u00fb ciwan li \u015f\u00fbna ku m\u00eajiy\u00ea xwe bikarb\u00eenin, dib\u00eenin ku h\u00easantire hi\u015f\u00ea \u00a0\u00e7\u00eakir\u00ee bikar b\u00eenin \u00fb ev dibe sedema pa\u015fketina \u015faney\u00ean m\u00eaj\u00ee, newestandina mej\u00ee \u00fb xwe disp\u00earin hi\u015f\u00ear \u00e7\u00eakir\u00ee. \u00a0Ev yek j\u00ee bi zihniyeta kap\u00eetal\u00eezm\u00ea hatiye \u00e7\u00eakirin.<\/p>\n<p><strong>Siyaseta d\u00fbrxistina ji xwendin\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Xwendin bingeha p\u00ea\u015fketina civak\u00ea ye, r\u00ea \u00fb resm\u00ean civak\u00ea bi xwendin\u00ea t\u00ea n\u00ee\u015fankirin. Herwiha asta p\u00ea\u015fketina xwendin\u00ea asta p\u00ea\u015fketina civak\u00ea diyar dike. Di dema niha de metirsiy\u00ean mezin li ser p\u00ea\u015fxistina xwendin\u00ea \u00e7\u00eadibe, desthilatdar t\u00eadigh\u00eaje ku civakek dikare bi r\u00eaya xwendin\u00ea p\u00ea\u015f bixe \u00fb li dij\u00ee desthilatdariy\u00ea derkeve, ji ber w\u00ea bi her away\u00ee \u00fb siyaset\u00ean c\u00fbr bi c\u00fbr hewil dide ku xwendekaran ji xwendin\u00ea d\u00fbrbixe \u00fb dilsar bike, her\u00ee z\u00eade siyaseta xwe di aliy\u00ea teknolojiye de p\u00ea\u015fxistiye. Bi firik\u00ean ku bala ciwan bik\u015f\u00eene dixebite ji ber ku ciwan di temen\u00ea xwe y\u00ean ciwantiy\u00ea de ne meraq dikin ku her ti\u015ft\u00ee nasbikin \u00fb li pey kevin.<\/p>\n<p>Di Rojhilata Nav\u00een de siyaseta d\u00fbrxistin\u00ea ji xwendin\u00ea, k\u00eamb\u00fbna asta zan\u00een\u00ea \u00fb bezandina li pey dewlet\u00ea re t\u00ea me\u015fandin. Bi away\u00ea abor\u00ee \u00fb siyas\u00ee hewaldidin ku xwendekaran ji perwerdey\u00ea d\u00fbrbixin da ku nikaribin kar bikin ji bo herdem bi hacet\u00ee dewlet\u00ea bin. Rew\u015fa abor\u00ee li Rojhita Nav\u00een xerab b\u00fbne, buha z\u00eade b\u00fbye \u00fb li beranber\u00ee w\u00ea dahat\u00ee n\u00eenin ev j\u00ee ji plan\u00ean dewlet\u00ea hatiye ku ciwan mecb\u00fbr bim\u00eenin dest ji xwendin\u00ea berden \u00fb bi\u00e7in ji bi berjewendiya dewlet\u00ea kar bikin. Ji ber ku mijar\u00ean her\u00ee sereke di jiyana mirovan de di dest\u00ea dewlet\u00ea de ye mecb\u00fbre ku li gor\u00ee wan bi\u00e7in \u00fb deng\u00ea xwe nekin. Dikare were gotin xwendekar b\u00fbne qurbaniya berjewendiy\u00ean kes \u00fb dewletan ku bi wan plan\u00ean xwe p\u00eakb\u00eenin. herwiha gelek dewlet naxwazin ku diva gel ango xwendekar\u00ean wan de p\u00ea\u015fketin \u00e7\u00eabibe dam ku li hember siyaseta wan dernekevin.<\/p>\n<p><strong>\u00c7areser\u00ee \u00e7i ye?<\/strong><\/p>\n<p>ji bo \u00e7aresriy\u00ea \u00fb p\u00ea\u015fxistina civak\u00ea, p\u00eaw\u00eeste\u00a0 civak xwe bide \u00eesbatkirin ku ew dikare li hember siyaset\u00ean c\u00fbr bi c\u00fbr y\u00ean desthilatdariy\u00ea, derkeve.<\/p>\n<p>Yek ji gir\u00eengtir\u00een r\u00eaya \u00e7areseriy\u00ea di nava belavkirin \u00fb n\u00ee\u015fankirina r\u00eaya rast ji bo p\u00ea\u015fxistina xwendin\u00ea ev j\u00ee em dikarin bi r\u00eaya sem\u00eener, me\u015f \u00fb \u00e7alak\u00ee di nava dibistan, peymangeh \u00fb zan\u00eengehan de ji bo p\u00ea\u015fxistina ziman\u00ea xwe \u00fb parastina xwendina xwe di nava xwendekaran bidin me\u015fandin \u00fb bigh\u00eajin w\u00ea baweriy\u00ea ku bi parastina ziman \u00fb xwendina xwe parastina civaka xwe dikin, herwiha p\u00ea\u015fxistina xwedin\u00ea p\u00ea\u015fxistina civak\u00ea ye\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>St\u00eark Mihemed Ji ber rew\u015fa Rojhilata Nav\u00een a tevlihev \u00fb heb\u00fbna \u015fer, ko\u00e7ber\u00ee, w\u00earanb\u00fbna dibistanan, belavb\u00fbna madey\u00ean hi\u015fbir, bandora teknoloj\u00ee, siyseta desthilatdaran \u00fb hwd\u2026asta xwendin \u00fb perwerdey\u00ea bi awayek\u00ee berbi\u00e7av pa\u015f ketiye. Em niha di serdema tekn\u00eek \u00fb teknelojiya de ne ew j\u00ee xaleke sereke ye ku bandor\u00ea li ser p\u00ea\u015fxistina asta perwerde \u00fb xwendin\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":237023,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-237022","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237022","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=237022"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237022\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":237024,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237022\/revisions\/237024"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/237023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=237022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=237022"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=237022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}