{"id":236890,"date":"2026-05-17T07:39:33","date_gmt":"2026-05-17T05:39:33","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=236890"},"modified":"2026-05-17T07:39:33","modified_gmt":"2026-05-17T05:39:33","slug":"maf-ne-di-axaftina-bi-zimane-dayike-de-ye-le-di-fermikirina-we-de-ye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=236890","title":{"rendered":"\u2018Maf ne di axaftina bi ziman\u00ea dayik\u00ea de ye, l\u00ea di ferm\u00eekirina w\u00ea de ye\u2019"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ay\u015fa Sil\u00eaman\/ D\u00earik<\/strong><\/p>\n<p><strong>Mamoste Fer\u00eeda Ibrah\u00eem da zan\u00een ku ziman\u00ea Kurd\u00ee heb\u00fbn, naskirin \u00fb berdewamiya li ser \u00e7anda Kurd\u00ee ye \u00fb got, &#8220;Di S\u00fbriye n\u00fb de misogerkirina maf\u00ea Kurdan ne ten\u00ea biaxaftina bi ziman\u00ea Kurd\u00ee ye, l\u00ea bel\u00ea ferm\u00eekirina ziman di dibistan, hem\u00fb dezgeh \u00fb saziyan de ye.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Di derbar\u00ee gir\u00eengiya ziman\u00ea Kurd\u00ee \u00fb neqeb\u00fblkirina hikumeta dem\u00ee ji heb\u00fbna ziman\u00ea Kurd\u00ee re Mamoste Fer\u00eeda Ibrah\u00eem bersiva pirs\u00ean Rojnameya me da, hevpeyv\u00een wiha b\u00fb:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-236892 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/WhatsApp-Image-2026-05-14-at-13.07.51-300x279.jpeg\" alt=\"\" width=\"259\" height=\"241\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/WhatsApp-Image-2026-05-14-at-13.07.51-300x279.jpeg 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/WhatsApp-Image-2026-05-14-at-13.07.51-768x713.jpeg 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/WhatsApp-Image-2026-05-14-at-13.07.51-750x696.jpeg 750w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/WhatsApp-Image-2026-05-14-at-13.07.51.jpeg 853w\" sizes=\"auto, (max-width: 259px) 100vw, 259px\" \/><\/p>\n<p><strong>-Gir\u00eengiya roja ziman\u00ea Kurd\u00ee ji bo we?<\/strong><\/p>\n<p>Roja Ziman\u00ea Kurd\u00ee ne ten\u00ea rojeke p\u00eerozbahiy\u00ea ye, di heman dem\u00ea de soza parastina m\u00eerateya Celadet Al\u00ee Bedirxan \u00fb Kovara Hawar\u00ea ye ku bingeha alfabeya me ya n\u00fbjen av\u00eatin. Ev roj bangawaziyeke p\u00eeroz e ku em her t\u00eep, her deng \u00fb her gotina Kurd\u00ee di dil \u00fb mejiy\u00ea xwe de zind\u00ee bih\u00ealin, ji ber ku windab\u00fbna zimanek\u00ee, windab\u00fbna c\u00eehanek\u00ea ye. Ev roj roja teko\u015f\u00een\u00ea ye ji bo naskirina \u00fb berdewamkirina heb\u00fbna gel\u00ea Kurd. T\u00ea d\u00eetin ku dijmin hertim dixwaze ziman\u00ea Kurd\u00ee qir bike ev yek t\u00ea diyar kirin ku \u00e7iqas\u00ee ziman\u00ea Kurd\u00ee xwed\u00ee gir\u00eengiyek\u00ee ye. Roja ziman\u00ea Kurd\u00ee ji bo gel\u00ea Kurd nasnameye ku \u00e7awa li seranser\u00ee c\u00eehan\u00ea herkes xwe bi ziman\u00ea xwe dib\u00eenin \u00fb li gor w\u00ea nasnameya xwe didin xuyan\u00eekirin, ji bo me j\u00ee heb\u00fbn, naskirin \u00fb berdewamiya li ser \u00e7anda Kurd\u00ee ye. Her wiha ziman\u00ea Kurd\u00ee b\u00eer \u00fb hizra me ye civak\u00ee ye ji ber gel\u00ea me bi hezar\u00ean sala bi v\u00ee ziman\u00ee axiv\u00ee ne \u00fb m\u00eajiyek\u00ee xwe y\u00ea xurt bi v\u00ee ziman\u00ee afirandine ji ber ku di hem\u00fb c\u00fbrey\u00ean jiyana xwe de ev ziman bikar an\u00eene. Ziman\u00ea Kurd\u00ee ne ten\u00ea am\u00fbreke ku em bi riya w\u00ea dan \u00fb standin\u00ea dikin bi taybet gel\u00ea kurd ku di rew\u015fek\u00ee re derbas dibin, dide xuyakirina ku berdewamiya bikaran\u00eena ziman berdewamiya heb\u00fbna wa ye ku dijmin bi hem\u00fb awayan dixwaze ziman tune bike.<\/p>\n<p><strong>-Erkek \u00e7awa dikeve li ser mel\u00ea mamosteyan ji bo xwed\u00eederketina li ziman\u00ea Kurd\u00ee?<\/strong><\/p>\n<p>Heya ku ziman were parastin \u00fb domandin, erk dikeve ser mil\u00ea her Kurdek\u00ee ku her Kurdek di \u00e7i war\u00ee de be bikaribe v\u00ee ziman\u00ee bipar\u00eaze. Raste mamoste li dibistanan zarokan f\u00ear\u00ee ziman\u00ea dayik\u00ea dike l\u00ea dema ew zarok bi\u00e7e cihek\u00ee din di \u00e7i be\u015f\u00ea jiyan\u00ea de b\u00ea ew cih\u00ea bi zimanek\u00ee din biaxive, ev yek nakokiy\u00ea dixe civak\u00ea de \u00fb ziman qelis dibe. Ji ber v\u00ea yek\u00ea ez dixwazim bal\u00ea bik\u015f\u00eenin li ser v\u00ea dema hestiyar de ku p\u00eaw\u00eestiya me hem\u00fbyan bi ziman heya ji dayikeke di hundir\u00ea mal\u00ea de heya serok \u00fb siyasetmedarek\u00ee, p\u00eaw\u00eest e xwed\u00ee li v\u00ee ziman\u00ee derkevin heya ku em bikaribin bigih\u00eajin maf\u00ea xwe y\u00ea rewa. L\u00ea mamoste erka wa \u00e7iye di v\u00ea qonax\u00ea de, t\u00ea d\u00eetin ku xwendekar demeke dir\u00eaj li dibistan\u00ea dim\u00eene, erk\u00ea mamoste ew e ku bi dilsoz\u00ee \u00fb bi awayek\u00ee hezkirin\u00ea v\u00ee ziman\u00ee di dil\u00ea zarokan de bide \u00e7andin.<\/p>\n<p>Ji ber ku gelek r\u00eabaz\u00ean pi\u015faftin\u00ea li derdora me belav b\u00fbne, m\u00eenaka berbi\u00e7av ku entern\u00eat bi awayek\u00ee z\u00eade ketiye jiyana mirovan de, hem\u00fb gel\u00ean c\u00eehan\u00ea bi riya v\u00ea entern\u00eat\u00ea re t\u00ean pi\u015faftin \u00fb bi taybet gel\u00ea ku tev\u00ee ziman\u00ea wan par\u00e7e b\u00fb ye \u00fb z\u00eenor ketiye di navbera wan de, lewma mamoste roleke w\u00ea ye her\u00ee mezin heye ku bikaribe ziman him di mil\u00ea ruh\u00ee de di dil\u00ea xwendekaran de bi\u00e7\u00eene ku \u00e7awa ji ziman\u00ea xwe hezbikin, ziman ji bo wan \u00e7iye \u00fb armanca me axaftina bi ziman\u00ea Kurd\u00ee \u00e7iye p\u00eaw\u00eest e v\u00ee hest\u00ee bi wan bide h\u00eeskirin. Her wiha bi r\u00ea \u00fb r\u00eabaz\u00ean n\u00fbjen v\u00ee ziman\u00ee bigh\u00eene zarokan bi taybet xwendekar\u00ean seretay\u00ee, heger zarok di sal\u00ean xwe y\u00ea destp\u00eak\u00ea de bi awayek\u00ee rast \u00fb durist f\u00ear\u00ee ziman\u00ea xwe bibin, \u00e7iqas mezin j\u00ee bibin \u00fb f\u00ear\u00ee ziman\u00ea din bibin j\u00ee w\u00ea ziman\u00ea xwe y\u00ea dayik\u00ea esas bigrin.<\/p>\n<p><strong>-Ziman\u00ea Kurd\u00ee vej\u00eenek \u00e7awa \u00e7\u00eakiriye di Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea de?<\/strong><\/p>\n<p>Ev n\u00eaz\u00ee 15 sala ye ku \u015eore\u015fa Rojava dest p\u00ea kiriye, yek ji destkeftiy\u00ean her\u00ee gir\u00eeng ku di v\u00ea \u015fore\u015f\u00ea de hat\u00ee bidest xistin parastina ziman\u00ea Kurd\u00ee b\u00fb. Parastin bi \u00e7i away\u00ee hat kirin; gelek ked, zehmet\u00ee \u00fb \u00ea\u015f ki\u015fandin di v\u00ee al\u00ee de hat d\u00eetin, dema ku \u015fore\u015f dest p\u00ea kir ne mamoste heb\u00fbn ne j\u00ee biran\u015f \u00fb xwendekar heb\u00fbn. Hem\u00fb xwendekar\u00ean me j\u00ee li ser s\u00eestem \u00fb ziman\u00ea r\u00eaj\u00eema Baas hatib\u00fbn perwerdekirin, lewma dema \u015fore\u015f\u00ea dest p\u00ea kir yekser hizir \u00fb fikra ku ket bala me de ku p\u00eaw\u00eest e em gel\u00ea xwe di v\u00ee war\u00ee de hi\u015fyar bikin. Gelo hi\u015fyarkirineke \u00e7awa? Bi r\u00eaya belavkirin \u00fb vegera li ziman\u00ea Kurd\u00ee ji ber ku heya her gelek heb\u00fbna xwe nas bike div\u00ea li ziman\u00ea xwe vegere. Lewma \u015fore\u015fa me bi \u015fore\u015fa ziman dest p\u00ea kir, bi v\u00ee reng\u00ee guher\u00eenek pir mezin di nava civak\u00ea de \u00e7\u00eakir, nif\u015f\u00ean n\u00fb y\u00ean ku bi ziman\u00ea Kurd\u00ee perwerdeya xwe d\u00eetin di war\u00ea Kurdewariy\u00ea de \u00fb hezkirina wan ji ziman re, dan \u00fb standina wan de pir c\u00fbda ne. Ev xalek\u00ee pir gir\u00eenge ku zarok dema di dibistanan de bi ziman\u00ea xwe diaxivin ev yek azadiyek\u00ee dide wan, ne m\u00eena ku kes\u00ea bi ziman\u00ea dijminan f\u00ear bibe.<\/p>\n<p><strong>-H\u00fbn hewldan\u00ean pa\u015fguhkirina ziman\u00ea kurd\u00ee ji aliy\u00ea hikumeta S\u00fbrye \u00e7awa dinirx\u00eenin?<\/strong><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee hilwe\u015fandina r\u00eaj\u00eema Baas \u00ea ku bi salan b\u00fbn li her\u00eam\u00ea ziman\u00ea Kurd\u00ee qedexe kirib\u00fbn, pi\u015ft\u00ee 15 salan ji t\u00eako\u015f\u00een \u00fb \u015fore\u015f\u00ea, me hewilda ku em heb\u00fbna gel\u00ea Kurd li vir bipar\u00eazin bi sedan xwendekar \u00fb mamoste hatin perwerdekirin \u00fb amadekirin ji bo qonaxek n\u00fb ya S\u00fbriyeke demokrat\u00eek, ji ber ku h\u00eaviy\u00ean me pir mezin b\u00fbn ku pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena r\u00eaj\u00eema Baas em di welatek\u00ee azad \u00fb demokrat\u00eek de jiyan bikin, ku welatek\u00ee pirrengiy\u00ea \u00fb pir\u00e7andiy\u00ea qeb\u00fbl bike. L\u00ea mixabin t\u00ea d\u00eetin bi hilwe\u015f\u00eena r\u00eaj\u00eema Baas re heman fikir heman \u00eedeoloj\u00ee \u00fb heman r\u00eaj\u00eem careke din xwe d\u00fbbare dike. Hat d\u00eetin ku destp\u00eaka hatina serok\u00ea S\u00fbriya y\u00ea demk\u00ee re biryarek derxist ku maf\u00ea gel\u00ea kurd w\u00ea were parastin, ev gaveke er\u00ean\u00ee b\u00fb ji ber ku em di welatek\u00ee de b\u00fbn ku gotinek bi kurd\u00ee qedexe b\u00fb dema ev biryar derket em k\u00eafxwe\u015f b\u00fbn ku p\u00ea\u015fketin di s\u00fbriy\u00ea de \u00e7\u00eadibin \u00fb h\u00eaviy\u00ean me heb\u00fbn ku em v\u00ea gave p\u00ea\u015f bixin.<\/p>\n<p>Heya roja \u00eero j\u00ee diyalog berdewamin ev mers\u00fbma ku derket\u00ee bi tena xwe nebese ji bo naskirina maf\u00ea Kurdan li her\u00eam\u00ea, ji ber ku naskirina maf\u00ea Kurdan ne ten\u00ea biaxaftina bi ziman\u00ea Kurd\u00ee ye, l\u00ea bel\u00ea ferm\u00eekirina ziman di dibistan \u00fb hem\u00fb dezgeh \u00fb saziyan de ye. H\u00eav\u00ee \u00fb xebata me ji bo v\u00ea yek\u00ea berdewam dike, rast e heya niha gav\u00ean er\u00ean\u00ee di v\u00ee mil\u00ea de nehatine av\u00eatin l\u00ea em di w\u00ea baweriy\u00ea de ne ku gel\u00ea me w\u00ea v\u00ea t\u00eako\u015f\u00een\u00ea berdewam bikin heya ku maf\u00ea xwe misoger bikin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ay\u015fa Sil\u00eaman\/ D\u00earik Mamoste Fer\u00eeda Ibrah\u00eem da zan\u00een ku ziman\u00ea Kurd\u00ee heb\u00fbn, naskirin \u00fb berdewamiya li ser \u00e7anda Kurd\u00ee ye \u00fb got, &#8220;Di S\u00fbriye n\u00fb de misogerkirina maf\u00ea Kurdan ne ten\u00ea biaxaftina bi ziman\u00ea Kurd\u00ee ye, l\u00ea bel\u00ea ferm\u00eekirina ziman di dibistan, hem\u00fb dezgeh \u00fb saziyan de ye.&#8221; Di derbar\u00ee gir\u00eengiya ziman\u00ea Kurd\u00ee \u00fb neqeb\u00fblkirina [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":236891,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[229],"tags":[],"class_list":["post-236890","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236890","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=236890"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236890\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":236893,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236890\/revisions\/236893"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/236891"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=236890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=236890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=236890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}