{"id":236790,"date":"2026-05-13T08:40:04","date_gmt":"2026-05-13T06:40:04","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=236790"},"modified":"2026-05-13T08:40:04","modified_gmt":"2026-05-13T06:40:04","slug":"ziman-ne-gefek-e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=236790","title":{"rendered":"Ziman Ne Gefek e"},"content":{"rendered":"<p><strong>CEM\u00ceL XOCE<\/strong><\/p>\n<p>Hik\u00fbmeta demk\u00ee ya li \u015eam\u00ea, tev\u00ee hem\u00fb axaftin\u00ean li ser demokras\u00ee \u00fb guhertin\u00ea, bi zihniyeteke kevnar, navend\u00ee \u00fb redker n\u00eaz\u00eek\u00ee Ziman\u00ea Kurd\u00ee dibe. Taybet\u00efkirina Ziman\u00ea Ereb\u00ee wek\u00ee ziman\u00ea ferm\u00ee y\u00ea yekane di bikaran\u00een \u00fb niv\u00ees\u00eena li ser tabelay\u00ean saziyan de, di demek\u00ea de ku Tirk\u00ee h\u00een j\u00ee li ser tabelay\u00ean hin saziy\u00ean li Efr\u00een\u00ea, di nav de avahiya Qesra Edalet\u00ea, mijara nakokiy\u00ea ye. Ev nakok\u00ee pirseke zelal derdixe hol\u00ea: \u00c7ima Ziman\u00ea Kurd\u00ee bi nav\u00ea serweriy\u00ea t\u00ea redkirin, di heman dem\u00ea de Ziman\u00ea welatek\u00ee din \u00e7av l\u00ea t\u00ean girtin?<\/p>\n<p>Mesele li vir ne ten\u00ea niv\u00ees\u00eena li ser tabela yan d\u00eewaran e. Mesele pir k\u00fbrtir e. Ji bo her gel\u00ee, ziman ne ten\u00ea am\u00fbreke ji bo ragihandin\u00ea ye; ew b\u00eer, nasname, \u00e7and \u00fb \u015f\u00eawaza jiyan\u00ea ye. Dema ku gelek kes ji d\u00eetina ziman\u00ea xwe di dibistan \u00fb saziyan de t\u00ean astengkirin, ew h\u00ees dikin ku heb\u00fbna wan di welat\u00ea wan de t\u00ea \u00eenkarkirin.<\/p>\n<p>Ziman\u00ea Kurd\u00ee ji bo S\u00fbriyey\u00ea ne biyan\u00ee ye. Ew ziman\u00ea bi m\u00eelyonan kesan e ku bi sedsalan li ser v\u00ea ax\u00ea dij\u00een. Ti\u015ftek\u00ee xwezay\u00ee ye ku zarokek bi ziman\u00ea xwe y\u00ea dayik\u00ea f\u00ear bibe \u00fb bikaribe w\u00ee di jiyana xwe ya rojane, perwerde \u00fb \u00e7anda xwe de bi kar b\u00eene. Ji w\u00ea z\u00eadetir j\u00ef, maf\u00ea her\u00ee bingeh\u00een \u00ea her zarokek\u00ee ye ku bi ziman\u00ea dayika xwe f\u00ear bibe. Ev ne daxwazeke siyas\u00ee ye, l\u00ea mafek\u00ee bingeh\u00een \u00ea mirovan e ku li piraniya welat\u00ean demokrat\u00eek \u00ean c\u00eehan\u00ea heye.<\/p>\n<p>Peyman \u00fb qan\u00fbn\u00ean navnetewey\u00ee bi awayek\u00ee zelal maf\u00ea gelan ji bo parastina ziman \u00fb \u00e7and\u00ean xwe pi\u015ftrast dikin. Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee perwerdehiya bi ziman\u00ea dayik\u00ea wek\u00ee mafek\u00ee bingeh\u00een \u00ea mirov \u00fb zarokan dib\u00eene. Gelek dewlet\u00ean pir-etn\u00eek\u00ee di nav saziy\u00ean xwe de ji yekziman\u00ee z\u00eadetir ziman\u00ean ferm\u00ee qeb\u00fbl dikin, ji ber ku pirrengiya ziman\u00ee yek\u00eetiya netewey\u00ee tehd\u00eet nake; berevaj\u00ee v\u00ea, ew w\u00ea xurt dike \u00fb hesteke rast\u00een a a\u00eediyet\u00ea di nav hem\u00fb kom\u00ean p\u00eakhatey\u00ean w\u00ea de bi p\u00ea\u015f dixe.<\/p>\n<p>L\u00eabel\u00ea, pirsgir\u00eak li S\u00fbriyey\u00ea ew e ku rej\u00eem pirrengiya etn\u00eek\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee wek\u00ee gefeke ewlehiy\u00ea dib\u00eene. Her n\u00eeqa\u015fek li ser ziman\u00ea Kurd\u00ee yekser bi cudaxwaziy\u00ea yan gefek li ser dewlet\u00ea ve gir\u00ea dide, l\u00ea rast\u00ee ew e ku pol\u00eet\u00eekay\u00ean \u00eenkar\u00ea di dehsal\u00ean bor\u00ee de kr\u00eez \u00fb dabe\u015fb\u00fbn \u00e7\u00eakirine. Gel ji dewleteke ku wan nas bike, natirsin; l\u00ea ji dewleteke ku hewl bide nasnameya wan j\u00ea bibe, ditirse. N\u00eaz\u00eekatiy\u00ea hik\u00fbmet\u00ea dih\u00eale ku gel bi guman li proseya entegrasyon\u00ea bin\u00eare. Div\u00ea hik\u00fbmet j\u00ee entgrey\u00ee civak\u00ea bibe. Ev yek bi devj\u00eaberdana mantiqa sepandina her ti\u015ft\u00ea li gor\u00ee xwe ve gir\u00eaday\u00ee ye.<\/p>\n<p>Di sal\u00ean daw\u00ee de, li Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriyey\u00ea ezm\u00fbneke c\u00fbda derket hol\u00ea. Hewl da ku pergaleke perwerdehiy\u00ea ya pirziman\u00ee ava bike ku t\u00ea de Kurd, Ereb \u00fb Suryan bi ziman\u00ea xwe y\u00ea dayik\u00ea li k\u00ealeka ziman\u00ean din f\u00ear bibin. Her \u00e7end her ezm\u00fbneke n\u00fb k\u00eamas\u00ee \u00fb dijwar\u00eey\u00ean xwe y\u00ean xwer\u00fb hebin j\u00ee, fikra bingeh\u00een gir\u00eeng e: civakeke demokrat\u00eek nay\u00ea avakirin, ger nasnameyeke yekane li ser her kes\u00ee were ferzkirin.<\/p>\n<p>Demokrasiya rast\u00een ne ten\u00ea li ser hilbijartin an saziy\u00ean ferm\u00ee ye; ew di heman dem\u00ea de t\u00ea wateya r\u00eazgirtina \u00e7and \u00fb ziman\u00ean mirovan. Civakeke bih\u00eaz ne ew\u00ea ku homojen be, l\u00ea ew\u00ea ku dikare c\u00fbdahiy\u00ean xwe di \u00e7ar\u00e7oveyeke hevpar \u00fb dadperwer de bipar\u00eaze.<\/p>\n<p>Heta qan\u00fbn\u00ean S\u00fbriyey\u00ea bi xwe j\u00ee bi tevah\u00ee bi gotara navend\u00eepar\u00eaz a hey\u00ee re ne lihevhat\u00ee ne. Qan\u00fbna R\u00eaveberiya Her\u00eam\u00ee ya Hejmar 107 desthilat\u00ean berfireh dide r\u00eaveberiy\u00ean her\u00eam\u00ee \u00fb par\u00eazgariyan di r\u00eavebirina kar\u00fbbar\u00ean xizmetguzar\u00ee, \u00e7and\u00ee \u00fb r\u00eaxistin\u00ee de. Ev qan\u00fbn li ser ramana nenavend\u00ee \u00fb belavkirina desthilatan hatiye damezrandin. Ev t\u00ea v\u00ea watey\u00ea ku her her\u00eamek xwediy\u00ea maf\u00ea r\u00eavebirina be\u015fek ji nasnameya xwe ya civak\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee ye. Pirs li vir \u00a0derdikeve p\u00ea\u015f, gelo \u00e7ima hik\u00fbmet heta ji p\u00eakan\u00eena v\u00ea qan\u00fbn\u00ea re ne vekir\u00ee ye?<\/p>\n<p>Ji ber v\u00ea yek\u00ea, heke her\u00eam\u00ean ku piraniya wan Kurd, Suryan an t\u00eakel hebin, xwezay\u00ee ye ku div\u00ea ew di r\u00eaxistinkirina pol\u00eet\u00eekay\u00ean xwe y\u00ean perwerdey\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee de bi awayek\u00ee ku li gor\u00ee rastiya wan a civak\u00ee be, rol bil\u00eezin. Nenavend\u00eeb\u00fbn ne t\u00ea wateya par\u00e7ekirina dewlet\u00ea, l\u00ea bel\u00ea avakirina dewletek e ku hem\u00fb p\u00eakhatey\u00ean w\u00ea dihew\u00eene li \u015f\u00fbna ku modeleke yekane li ser her kes\u00ee ferz bike.<\/p>\n<p>Ti\u015ft\u00ea ku \u00eero diqewime e\u015fkere dike ku kr\u00eeza rast\u00een ne di Ziman\u00ea Kurd\u00ee bi xwe de ye, l\u00ea di zihniyeta siyas\u00ee de ye ku ji qeb\u00fblkirina cih\u00earengiy\u00ea ditirse. Ev zihniyet dewleteke bi yekdeng, yekreng \u00fb yeknasnamey\u00ea dixwaze, tev\u00ee ku S\u00fbriye her gav welatek\u00ee gel, \u00e7and \u00fb ziman\u00ean cih\u00eareng b\u00fbye.<\/p>\n<p>R\u00eazgirtina Ziman\u00ea Kurd\u00ee yekpareb\u00fbna S\u00fbriyey\u00ea tehd\u00eet nake; berevaj\u00ee v\u00ea, ew dikare gaveke gir\u00eeng be ber bi avakirina baweriy\u00ea \u00fb aramiya rast\u00een ve. Berdewamiya pol\u00eet\u00eekay\u00ean \u00eenkarkirin\u00ea ten\u00ea d\u00ea hesta neheqiy\u00ea k\u00fbrtir bike, dabe\u015fb\u00fbn\u00ean din \u00e7\u00eake \u00fb proseya entegrasyon\u00ea asteng bike.<\/p>\n<p>S\u00fbriyeyeke n\u00fb bi heman zihniyeta kevn nay\u00ea avakirin. Her projeyeke demokrat\u00eek div\u00ea bipejir\u00eene ku ev welat ne a\u00eed\u00ee yeknasnameyek\u00ea ye, l\u00ea welatek\u00ee ku tu kes hest neke ku ziman\u00ea wan di welat\u00ea wan de qedexe ye.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>CEM\u00ceL XOCE Hik\u00fbmeta demk\u00ee ya li \u015eam\u00ea, tev\u00ee hem\u00fb axaftin\u00ean li ser demokras\u00ee \u00fb guhertin\u00ea, bi zihniyeteke kevnar, navend\u00ee \u00fb redker n\u00eaz\u00eek\u00ee Ziman\u00ea Kurd\u00ee dibe. Taybet\u00efkirina Ziman\u00ea Ereb\u00ee wek\u00ee ziman\u00ea ferm\u00ee y\u00ea yekane di bikaran\u00een \u00fb niv\u00ees\u00eena li ser tabelay\u00ean saziyan de, di demek\u00ea de ku Tirk\u00ee h\u00een j\u00ee li ser tabelay\u00ean hin saziy\u00ean li [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":226486,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[241],"tags":[],"class_list":["post-236790","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-serbest"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236790","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=236790"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236790\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":236791,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236790\/revisions\/236791"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/226486"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=236790"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=236790"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=236790"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}