{"id":236657,"date":"2026-05-10T08:20:31","date_gmt":"2026-05-10T06:20:31","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=236657"},"modified":"2026-05-10T08:20:31","modified_gmt":"2026-05-10T06:20:31","slug":"keleha-hise-dij-metinger","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=236657","title":{"rendered":"Keleha hi\u015f\u00ea dij-m\u00eatinger"},"content":{"rendered":"<p><strong>Remezan Ol\u00e7en<\/strong><\/p>\n<p>Ji bo gelek\u00ee m\u00eena Kurdan ku sedsalan bi pol\u00eet\u00eekay\u00ean as\u00eem\u00eelasyon, qedexe \u00fb tunekirin\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb maye, zargotin-folklor ne ten\u00ea berhevokek \u00e7\u00eerok \u00fb stran\u00ean kevn e; ew bixwe mekan\u00eezmaya man \u00fb neman\u00ea ye. Di nava kurd\u00ee de, zargotin wek\u00ee &#8220;hi\u015f\u00ea kolekt\u00eef&#8221; kar dike \u00fb di avakirina hi\u015fek\u00ee dij-m\u00eatinger de xwed\u00ee roleke stratej\u00eek e.<\/p>\n<p>M\u00eatingeriya modern ne ten\u00ea ax\u00ea dagir dike, ber\u00ee her ti\u015ft\u00ee hewl dide &#8220;hi\u015f&#8221; \u00fb &#8220;ziman&#8221; dagir bike. Dema ku ziman\u00ea niv\u00eesk\u00ee t\u00ea qedexekirin \u00fb dibistan dibin navend\u00ean as\u00eem\u00eelasyon\u00ea, zargotina Kurd\u00ee wek\u00ee &#8220;dibistaneke gerok&#8221; derdikeve p\u00ea\u015f. \u00c7\u00eerok\u00ean m\u00eena Mem \u00fb Z\u00een, Keleha Dimdim an j\u00ee destan\u00ean m\u00eena Dewr\u00ea\u015f\u00ea Evd\u00ee, ten\u00ea behsa ev\u00een \u00fb \u015fer nakin; ew s\u00eenor\u00ean nasnameya Kurd\u00ee di hi\u015f\u00ea her zarokek\u00ee de x\u00eaz dikin.<\/p>\n<p>Zargotin, bi r\u00eaya dengb\u00eaj\u00ee, \u00e7\u00eerokb\u00eaj\u00ee \u00fb metelokan, d\u00eeroka rast\u00een a gel ji bin dest\u00ea m\u00eatingeran derdixe \u00fb radest\u00ee nif\u015f\u00ean n\u00fb dike. Ev yek r\u00ea li ber &#8220;b\u00eer\u00e7\u00fbna d\u00eerok\u00ee&#8221; digire. Hi\u015f\u00ea dij-m\u00eatinger tam li vir \u015f\u00een dibe: Gava ferd f\u00eam dike ku xwed\u00ee \u00e7andek, lehengiyek \u00fb zimanek\u00ee dewlemend e, \u00ead\u00ee &#8220;bindestiya ruh\u00ee&#8221; di\u015fk\u00ea.<\/p>\n<p>Heke zargotin keleha berxwedan\u00ea be, jin\u00ean Kurd m\u00eemar \u00fb par\u00eazvan\u00ean her\u00ee mezin \u00ean v\u00ea keleh\u00ea ne. Jinan bi veguhestina zargotin\u00ea cewher\u00ea netewey\u00ee j\u00ee parast.<\/p>\n<p>Zarok\u00ea Kurd yekem\u00een h\u00eem\u00ean nasnameya xwe bi lor\u00eek\u00ean dayika xwe digire. Lor\u00eek ne ten\u00ea ji bo xew\u00ea ne; di nava wan de felsefeya jiyan\u00ea, \u00ea\u015fa welat \u00fb daxwaza azadiy\u00ea heye. Ev, yekem\u00een &#8220;vaks\u00eena&#8221; dij\u00ee as\u00eem\u00eelasyon\u00ea ye.<\/p>\n<p>Dap\u00eer\u00ean Kurd bi \u00e7\u00eerok\u00ean &#8220;Heb\u00fb Tuneb\u00fb&#8221; re, kod\u00ean exlaq\u00ee \u00fb civak\u00ee y\u00ean Kurdewar\u00ee vediguh\u00eazin nif\u015f\u00ean n\u00fb. Jin, di vir de ne ten\u00ea veguhestina \u00e7\u00eerokan dike, di heman dem\u00ea de &#8220;ziman\u00ea dayik\u00ea&#8221; di paqijtir\u00een hal\u00ea de dipar\u00eaze.<\/p>\n<p>Jin\u00ean Kurd bi r\u00eaya z\u00eamaran d\u00eeroka qetl\u00eeam \u00fb berxwedanan t\u00eenin roja me. Dema ku m\u00eatingeriy\u00ea xwestiye ser d\u00eerok\u00ea bigire, jinan bi q\u00eer\u00eena xwe ew d\u00eerok zind\u00ee hi\u015ftiye.<\/p>\n<p>M\u00eatinger her tim hewl dide bindest bide bawerkirin ku \u00e7anda w\u00ee &#8220;pa\u015fver\u00fb&#8221;, &#8220;gund\u00ee&#8221; \u00fb &#8220;b\u00eaq\u00eemet&#8221; e. Zargotina Kurd\u00ee bi estet\u00eeka xwe ya k\u00fbr, bi m\u00eetolojiya xwe ya dewlemend wek\u00ee \u015eahmaran an Kaway\u00ea Hesinkar v\u00ea \u00eediay\u00ea p\u00fb\u00e7 dike.<\/p>\n<p>Ji bo gel\u00ea Kurd, folklor ne muzexaneyek e ku mirov t\u00ea de bigere; ew man\u00eefestoyek\u00ee siyas\u00ee ye. Her govendek ku t\u00ea girtin, her kilamek ku t\u00ea gotin, li hember\u00ee hewildan\u00ean &#8220;yeksankirin\u00ea&#8221;\u00a0 y\u00ean dewlet\u00ean m\u00eatinger, \u00eeradeya &#8220;ez he me&#8221; ye.<\/p>\n<p>Di sedsala 21\u2019\u00ea de, li hember\u00ee lev\u00eeathana mezin a global\u00eezm\u00ea \u00fb m\u00eatingeriya \u00e7and\u00ee, vegera li zargotin\u00ea ne pa\u015fve\u00e7\u00fbn e, berovaj\u00ee w\u00ea, xurtkirina kokan e. Div\u00ea em zargotin\u00ea ne ten\u00ea wek\u00ee ti\u015ftek\u00ee folklor\u00eek, l\u00ea wek\u00ee &#8220;zanista berxwedan\u00ea&#8221; bib\u00eenin. Rola jin\u00ea di vir de kil\u00eet e; ji ber ku heta dayikek bi kurd\u00ee lor\u00eekan bib\u00eaje \u00fb \u00e7\u00eerokan veguh\u00eaze, tu s\u00eestemeke m\u00eatinger nikare serkeftina xwe ya daw\u00ee ragih\u00eene.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Remezan Ol\u00e7en Ji bo gelek\u00ee m\u00eena Kurdan ku sedsalan bi pol\u00eet\u00eekay\u00ean as\u00eem\u00eelasyon, qedexe \u00fb tunekirin\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb maye, zargotin-folklor ne ten\u00ea berhevokek \u00e7\u00eerok \u00fb stran\u00ean kevn e; ew bixwe mekan\u00eezmaya man \u00fb neman\u00ea ye. Di nava kurd\u00ee de, zargotin wek\u00ee &#8220;hi\u015f\u00ea kolekt\u00eef&#8221; kar dike \u00fb di avakirina hi\u015fek\u00ee dij-m\u00eatinger de xwed\u00ee roleke stratej\u00eek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":227629,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-236657","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236657","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=236657"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236657\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":236658,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236657\/revisions\/236658"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/227629"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=236657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=236657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=236657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}