{"id":236329,"date":"2026-05-03T08:20:28","date_gmt":"2026-05-03T06:20:28","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=236329"},"modified":"2026-05-03T08:20:28","modified_gmt":"2026-05-03T06:20:28","slug":"ziman-u-entegrasyona-demokratik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=236329","title":{"rendered":"Ziman \u00fb \u2018Entegrasyona Demokrat\u00eek\u2018"},"content":{"rendered":"<p><strong>E.P\u00eajder Altan<\/strong><\/p>\n<p>Ez dixwazim bi gotina Ap\u00ea M\u00fbsa (Musa Anter) mebesta mijar\u00ea vekim, digot; \u201cGer ku ziman\u00ea min bingeha dewleta we dihej\u00eene, nexwe diyar e we bingeha dewleta xwe li ser axa min ava kiriye.\u201c<\/p>\n<p>Ziman nasnameya mirov e; mirov bi r\u00eaya ziman heye. Dewlet, di hewldan\u00ean xwe y\u00ean ji bo afirandina neteweyek\u00ea de, pol\u00eet\u00eekay\u00ean ziman\u00ee dime\u015f\u00eenin ku be\u015fek yekgirt\u00ee ya p\u00eavajoya avakirina netewey\u00ea ne, bi armanca avakirina zimanek\u00ee hevpar. Siyaset\u00ean ziman\u00ee di ser\u00ee de bi hi\u015fmend\u00ee t\u00eane bic\u00eehan\u00een. Ew di du kategoriyan de t\u00eane dabe\u015fkirin: as\u00eem\u00eelasyon\u00eest (yekziman\u00ee) \u00fb pirjimar\u00ee (pirziman\u00ee).<\/p>\n<p>Armanca sereke ya siyasetek yekziman\u00ee ew e ku p\u00eavajoy\u00ean li ser asta netewey\u00ee b\u00eay\u00ee zimanek\u00ee hevpar zehmet e ku werin bidestxistin. Dewlet v\u00ea siyaset\u00ea di ser\u00ee de bi r\u00eaya perwerdehiy\u00ea pi\u015ftgir\u00ee dike \u00fb bic\u00eeh t\u00eene. Ev siyaset dikare bibe sedema dabe\u015fb\u00fbn\u00ean di nav civak\u00ea de ku di encam\u00ea de dibe sedema qirkirina ziman\u00ee. Qirkirin b\u00ea guman dibe sedema binp\u00eakirina mafan. Ev maf maf\u00ean ziman\u00ee ne, maf\u00ean ku di encama pol\u00eet\u00eekay\u00ean ziman\u00ee de derdikevin hol\u00ea. Maf\u00ean ziman\u00ee, m\u00eena maf\u00ea jiyan \u00fb m\u00eerat\u00ea, maf\u00ean ku bi takekes\u00ee ve gir\u00eaday\u00ee ne; ew nay\u00ean veqetandin, nay\u00ean veguheztin \u00fb nay\u00ean s\u00eenordarkirin. Maf\u00ean ziman\u00ee di ser\u00ee de li dora k\u00eamneteweyan, li ser bingeha karan\u00eena &#8220;ziman\u00ea dayik\u00ea&#8221; derketine hol\u00ea. Binp\u00eakirina van mafan dibe sedema qirkirina ziman\u00ee, ku dibe sedema mirina zimanan. Mirina ziman t\u00ea wateya ku zimanek \u00ead\u00ee nay\u00ea axaftin ku ew \u00ead\u00ee ji h\u00eala axaftvan\u00ean w\u00ee ve di nav civak\u00ea de nay\u00ea bikar an\u00een. Ger ziman nasnameya kesek\u00ee be, w\u00ea hing\u00ea mirina zimanek\u00ee t\u00ea wateya mirina w\u00ee kes\u00ee j\u00ee.<\/p>\n<p>Li cih\u00ean ku pol\u00eet\u00eekay\u00ean pirziman\u00ee hene, du mebde ango r\u00eagez t\u00eane sepandin: r\u00eageza kesayetiy\u00ea ango ku pi\u015ftre dibe civak \u00fb r\u00eageza her\u00eam\u00eekirin\u00ea. R\u00eageza kesanekirin\u00ea behsa ziman\u00ea ku ji h\u00eala kesek\u00ee ve bi awayek\u00ee kesane t\u00ea bikar an\u00een dike. R\u00eageza her\u00eam\u00eekirin\u00ea behsa karan\u00eena ziman\u00ea ku li her\u00eama ku kes l\u00ea dij\u00ee serdest e dike.<\/p>\n<p>Ev demek dir\u00eaje li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea n\u00eeqa\u015f\u00ean entegrasyon\u00ea t\u00ean me\u015fandin \u00fb ya her\u00ee sereke j\u00ee mijara her\u00ee hesas ziman\u00ea Kurd\u00ee w\u00ea bibe ziman\u00ea ferm\u00ee \u00fb perwerdehiy\u00ea ya S\u00fbriy\u00ea an na ye.<\/p>\n<p>Ji destp\u00eaka \u015eore\u015fa Rojava ya sala 2012\u2018an ve heya hilwe\u015f\u00eena Rej\u00eema Baas a Esed siyaseta ziman\u00ee ya R\u00eaveberiya Xweser a Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea pirziman\u00ee ye. Mebest j\u00ea s\u00eestema ferm\u00ee \u00fb perwerdey\u00ea pirziman\u00ee (Kurd\u00ee, Ereb\u00ee, Suryan\u00ee) ye. Dema em li welat\u00ean ku s\u00eestema pirziman\u00ee l\u00ea heye din\u00earin j\u00ee ya her\u00ee h\u00easan \u00fb di nava civak\u00ean cur bi cur \u00ean li w\u00ea welat\u00ee jiyan dikin aramiy\u00ea \u00e7\u00eadike j\u00ee s\u00eestema pirziman\u00ee ye. L\u00ea ji roja n\u00eeqa\u015f\u00ean entegreb\u00fbna bi \u015eam\u00ea re destp\u00eakiriye heya niha, mijara ku \u015eam xwe t\u00eade her\u00ee as\u00ea dike j\u00ee mijara perwerdeh\u00ee \u00fb ferm\u00ee ya pirziman\u00ee ye. Hikumeta ber\u00ea ya rej\u00eema Esad j\u00ee yekziman\u00ee b\u00fb \u00fb y\u00ea niha j\u00ee yekziman\u00ee ye.<\/p>\n<p>Ger bi v\u00ea away\u00ee be ango siyaseta yekziman\u00ee were me\u015fandin, ev ne entegrasyona demokrat\u00eek e, berovaj\u00ea w\u00ea ev entegrasyon d\u00ea veguheze pi\u015faftin an helandin\u00ea. Niha em \u00ea di s\u00eestema pirziman\u00ee de hejmara xwendekar\u00ean wek nim\u00fbne zan\u00eengeh\u00ean Kurd\u00ee bikin.<\/p>\n<p>Ger ziman ne ferm\u00ee be, bi dem\u00ea re d\u00ea prest\u00eeja ziman\u00eak\u00eam bibe \u00fb ber bi tuneb\u00fbn\u00ea ve bi\u00e7e. Ji bo em karibin b\u00eajin entegereb\u00fbna demokrat\u00eek div\u00ea siyaseta pirziman\u00ee be da ku maf\u00ea her ziman\u00ea ku li herem\u00ea t\u00ean axaftin b\u00ea parastin. Bi v\u00ea away\u00ee her zarok\u00ea ku di nava s\u00eenor\u00ean S\u00fbriy\u00ea de dij\u00een d\u00ea karibe bigihije maf\u00ea perwerdehiya ziman\u00ea dayika xwe.<\/p>\n<p>Ger em li hejmara xwendekar\u00ean Zan\u00eengeh\u00ean Rojava bikin wiha ye;<\/p>\n<p>Di Zan\u00eengeha Rojavay\u00ea \u00a0de: heya niha 1.500 der\u00e7\u00fbn, 3.500 xwendekar berdewam dikin.<\/p>\n<p>Di Zan\u00eengeha Koban\u00ea de: 613 xwendekar der\u00e7\u00fbne,bi gi\u015ft\u00ee 3.970 xwendekar berdewam dikin.<\/p>\n<p>570 xwendekar\u00ean zan\u00eengeha \u015eerq\u00ea ji ber dagirkirin\u00ea niha li Zan\u00eengeha Koban\u00ea \u00fb Rojavay\u00ea (Qami\u015flo) de dixw\u00eenin.<\/p>\n<p>Ev hejmar ten\u00ea di asta zan\u00eengeh\u00ea de ye, bi deh hezaran xwendekar\u00ean seretay\u00ee bigire heya amedehiy\u00ea \u00fb bi hezaran mamosteyan j\u00ee h\u00eaj me qala wan j\u00ee nekiriye.<\/p>\n<p>Gelo entegrasyona demokrat\u00eek p\u00eak ney\u00ea p\u00ea\u015feroja van xwendekaran d\u00ea \u00e7i bibe, cih\u00ea pirsn\u00ee\u015fan\u00ea ye.<\/p>\n<p>Ji bo ku ziman\u00ea Kurd\u00ee maf\u00ea xwe y\u00ea dest\u00fbr\u00ee bidest bixe, heb\u00fbna civaka kurd bipar\u00eaze , p\u00ea\u015feroja xwendekar\u00ean Kurd m\u00eesoger bike, div\u00ea ev mijar di ser\u00ee de Rojava \u00fb tevahiya Kurdistan\u00ea bi boneya 15 Gulan\u00ea Roja Ziman\u00ea Kurd\u00ee bibe qada t\u00eako\u015f\u00een\u00ea.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>E.P\u00eajder Altan Ez dixwazim bi gotina Ap\u00ea M\u00fbsa (Musa Anter) mebesta mijar\u00ea vekim, digot; \u201cGer ku ziman\u00ea min bingeha dewleta we dihej\u00eene, nexwe diyar e we bingeha dewleta xwe li ser axa min ava kiriye.\u201c Ziman nasnameya mirov e; mirov bi r\u00eaya ziman heye. Dewlet, di hewldan\u00ean xwe y\u00ean ji bo afirandina neteweyek\u00ea de, pol\u00eet\u00eekay\u00ean [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":233723,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-236329","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236329","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=236329"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236329\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":236330,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236329\/revisions\/236330"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/233723"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=236329"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=236329"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=236329"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}