{"id":236142,"date":"2026-04-26T07:55:58","date_gmt":"2026-04-26T05:55:58","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=236142"},"modified":"2026-04-26T07:55:58","modified_gmt":"2026-04-26T05:55:58","slug":"sewra-xwendina-bi-komi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=236142","title":{"rendered":"\u015e\u00eawra xwendina bi kom\u00ee"},"content":{"rendered":"<p><strong>Remezan Ol\u00e7en<\/strong><\/p>\n<p>Heftiya bihur\u00ee min li ser gir\u00eengiya xwendina bi kom\u00ee niv\u00ees\u00ee b\u00fb. Ez dixwazim v\u00ea heftiy\u00ea j\u00ee v\u00ea mijar\u00ea bidom\u00eenin. W\u00eaje, edebiyat her \u00e7iqas di dema afirandin\u00ea de \u00e7alakiyeke takekes\u00ee xuya be j\u00ee, di dema f\u00eamkirin \u00fb watedarkirin\u00ea de \u00e7alakiyeke civak\u00ee ye. Heta di dema afrinadin\u00ea de j\u00ee her \u00e7end p\u00ean\u00fbs di dest\u00ea niv\u00eekar de be j\u00ee, azm\u00fbn \u00fb kultur \u00fb d\u00eerok w\u00ea hilber\u00een\u00ea bixwaz\u00ee nexwaz\u00ee civak\u00ee dike. Bi taybet\u00ee di p\u00eavajoya p\u00ea\u015fketina w\u00eajeya kurmanc\u00ee de, ku bi salan di bin zext\u00ean pol\u00eet\u00eek \u00fb de maye, xwendina bi kom\u00ee ne ten\u00ea \u00e7alakiyeke \u00e7and\u00ee, di heman dem\u00ea de r\u00eayeke sereke ya parastin \u00fb p\u00ea\u015fxistina ziman e. \u015e\u00eawra li ser roman, \u00e7\u00eerok \u00fb helbest\u00ean kurmanc\u00ee, zem\u00eenek\u00ee zeng\u00een ji bo kr\u00eet\u00eeka w\u00eajey\u00ee \u00fb avakirina hi\u015fmendiyeke hevpar amade dike.<\/p>\n<p>Dema komek xwendevan li dora romaneke kurmanc\u00ee -wek m\u00eenak berhem\u00ean Mehmed Uzun, Bextiyar El\u00ee, R\u00eanas Jiyan, Yildiz \u00c7akar yan j\u00ee niv\u00eeskarek din- dicivin, ew ne ten\u00ea \u00e7\u00eerokek\u00ea dixw\u00eenin; ew li ser tar\u00eex, nasname \u00fb ps\u00eekolojiya civaka xwe n\u00eeqa\u015f\u00ea dikin. Di xwendina bi kom\u00ee de, her xwendevan bi perspekt\u00eefa xwe ya taybet rengek\u00ee dide berhem\u00ea.<\/p>\n<p>Kr\u00eet\u00eeka ku di van koman de t\u00ea kirin, dibe sedem ku xwendevan ji xwendina &#8220;h\u00easan&#8221; derbas\u00ee xwendina &#8220;k\u00fbr&#8221; bibe. Anal\u00eezkirina tekn\u00eek\u00ean vegotin\u00ea, karakter\u00ean di roman\u00ea de \u00fb peywendiya wan a bi rastiya kurdewar\u00ee re, asta t\u00eagihi\u015ftina w\u00eajey\u00ee bilind dike. Ev yek bixwe re &#8220;xwendevan\u00ea profesyonel&#8221; diafir\u00eene, ku niv\u00eeskar j\u00ee ne\u00e7ar dim\u00eenin berhem\u00ean h\u00een bi kal\u00eetetir biniv\u00eesin.<\/p>\n<p>Helbesta kurmanc\u00ee, ji Melay\u00ea Cez\u00eer\u00ee heta \u00eero, her tim xwed\u00ee r\u00eetmeke civat\u00ee b\u00fbye. L\u00ea bel\u00ea di xwendina bi kom\u00ee ya modern de, ev r\u00eetm vediguhere anal\u00eeza estet\u00eek \u00fb zim\u00ean. \u015eirovekirina metafor\u00ean helbestek\u00ea di nav kom\u00ea de, asoy\u00ean n\u00fb li ber xwendevan vedike. Di \u015f\u00eawira helbest\u00ea de, peyv\u00ean ku dibe ku di jiyana rojane de hatibin jib\u00eerkirin, ji n\u00fb ve zind\u00ee dibin. Ev p\u00eavajo dibe sedem ku dewlemendiya ferhenga kurmanc\u00ee derbas\u00ee hi\u015f\u00ea kolekt\u00eef bibe.<\/p>\n<p>W\u00eajeyeke ku kr\u00eet\u00eeka w\u00ea ney\u00ea kirin, m\u00eena dareke b\u00ea av e. Xwendina bi kom\u00ee, li cih\u00ea ku saziy\u00ean akadem\u00eek an j\u00ee kovar\u00ean kr\u00eet\u00eek\u00ea k\u00eam in, dibe &#8220;mektebeke kr\u00eet\u00eek\u00ea&#8221;. Dema ku xwendevan bi h\u00fbrgul\u00ee li ser k\u00eamas\u00ee an serkeftin\u00ean berhemek\u00ea dipeyvin: Ziman t\u00ea parastin. P\u00ea re bikaran\u00eena rast a r\u00eaziman \u00fb peyv\u00ean resen t\u00ea n\u00eeqa\u015fkirin. Standard\u00eezasyon p\u00ea\u015f dikeve. P\u00ea re Kurmanciya niv\u00eesk\u00ee di nav xwendevanan de r\u00fbdine. T\u00eakiliya Niv\u00eeskar-Xwendevan xurt dibe. P\u00ea re niv\u00eeskar f\u00eam dikin ku berhem\u00ean wan t\u00ean \u015fopandin \u00fb f\u00eamkirin.<\/p>\n<p>Xwendina bi kom\u00ee, ji bo w\u00eajeya kurmanc\u00ee m\u00eena &#8220;laboratuvareke zim\u00ean&#8221; e. Ev \u015f\u00eawr \u00fb n\u00eeqa\u015f, w\u00eajey\u00ea ji nav r\u00fbpel\u00ean pirt\u00fbkan derdixin \u00fb dixin nav jiyana zind\u00ee. Ew dibe sedem ku pirt\u00fbk ne ten\u00ea wek\u00ee kaxezek\u00ea, wek\u00ee &#8220;pira di navbera nif\u015fan de&#8221; b\u00ea d\u00eetin. Ji bo ku w\u00eajeya kurd\u00ee bigih\u00eeje asteke gerd\u00fbn\u00ee, p\u00eadiv\u00ee bi xwendevan\u00ean ku rexne dikin, dipirs\u00een \u00fb n\u00eeqa\u015f dikin heye. Kom\u00ean xwendin\u00ea, v\u00ea hewcedariy\u00ea bi awayek\u00ee her\u00ee demokrat\u00eek \u00fb her\u00ee \u00e7and\u00ee t\u00eenin cih. Her gotineke ku di van \u015f\u00eawiran de t\u00ea gotin, binyada w\u00eajeya siberoj\u00ea xurttir dike.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Remezan Ol\u00e7en Heftiya bihur\u00ee min li ser gir\u00eengiya xwendina bi kom\u00ee niv\u00ees\u00ee b\u00fb. Ez dixwazim v\u00ea heftiy\u00ea j\u00ee v\u00ea mijar\u00ea bidom\u00eenin. W\u00eaje, edebiyat her \u00e7iqas di dema afirandin\u00ea de \u00e7alakiyeke takekes\u00ee xuya be j\u00ee, di dema f\u00eamkirin \u00fb watedarkirin\u00ea de \u00e7alakiyeke civak\u00ee ye. Heta di dema afrinadin\u00ea de j\u00ee her \u00e7end p\u00ean\u00fbs di dest\u00ea niv\u00eekar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":227629,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-236142","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=236142"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":236143,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236142\/revisions\/236143"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/227629"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=236142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=236142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=236142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}