{"id":235802,"date":"2026-04-18T07:58:54","date_gmt":"2026-04-18T05:58:54","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235802"},"modified":"2026-04-18T07:58:54","modified_gmt":"2026-04-18T05:58:54","slug":"li-cinefe-rewsa-zehmet-a-jinen-li-sudane-di-pevcunan-de-hate-eskerekirin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235802","title":{"rendered":"Li Cin\u00eaf\u00ea rew\u015fa zehmet a jin\u00ean li S\u00fbdan\u00ea di pev\u00e7\u00fbnan de hate e\u015fkerekirin"},"content":{"rendered":"<p><strong>Esma Mistefa<\/strong><\/p>\n<p><strong>R\u00eavebira Her\u00eam\u00ee ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ya Jinan li Rojhilat \u00fb Ba\u015f\u00fbr\u00ea Afr\u00eekay\u00ea Anna Motafati, di demek\u00ea de ku pev\u00e7\u00fbna li S\u00fbdan\u00ea dikeve sala xwe ya \u00e7arem\u00een<\/strong><strong>, li ser \u015fer\u00ea S\u00fbdan\u00ea y\u00ea li dij\u00ee jin \u00fb ke\u00e7an li Cin\u00eaf\u00ea di 4\u2019\u00ea N\u00eesan\u00ea de, daxuyan\u00ee da. <\/strong><\/p>\n<p>Ev kurteyek ji gotin\u00ean Anna Motavati, R\u00eavebira Her\u00eam\u00ee ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ya Jinan li Rojhilat \u00fb Ba\u015f\u00fbr\u00ea Afr\u00eekay\u00ea ye, di civ\u00eena \u00e7apemeniy\u00ea ya li Qesra Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee li Cin\u00eaf\u00ea gotiye.<\/p>\n<p>&#8220;Bi hemdemiya ku em dikevin sala \u00e7arem\u00een a \u015fer\u00ea li S\u00fbdan\u00ea, gir\u00eeng e ku em zelal bikin ka ev ji bo jin \u00fb ke\u00e7an t\u00ea \u00e7i watey\u00ea. Ji ber ku di dawiy\u00ea de, ev \u015ferek\u00ee li dij\u00ee wan t\u00ea me\u015fandin.<\/p>\n<p>Plana \u015fer\u00ea S\u00fbdan\u00ea tij\u00ee ku\u015ftin\u00ean berbelav, ko\u00e7berkirina girsey\u00ee \u00fb, ya her\u00ee gir\u00eeng, karan\u00eena tund\u00fbt\u00fbjiya cins\u00ee b\u00fbye. Ev weh\u015fiyet ji ber dorp\u00ea\u00e7kirin \u00fb b\u00ea\u00eest\u00eeqrariya domdar, z\u00eadetir b\u00fbne. Her wiha ji ber rew\u015fa berbelav a ku t\u00ea jiyankirin, b\u00eacezatiyeke pir mezin t\u00ea kirin.<\/p>\n<p>\u00cesal z\u00eadetir\u00ee 17 milyon jin \u00fb ke\u00e7 hewcedar\u00ea al\u00eekariya mirov\u00ee ne. Z\u00eadetir\u00ee 4 milyon \u00fb 300 hezar jin \u00fb ke\u00e7 di nav wel\u00eat de b\u00ea cih \u00fb war mane.<\/p>\n<p>Li dever\u00ean ko\u00e7beriy\u00ea ewleh\u00ee tune ye ku ev yek j\u00ee b\u00fbye sedema z\u00eadeb\u00fbna lawaziya jin \u00fb ke\u00e7an li hember tund\u00fbt\u00fbjiy\u00ea, di nav de tecawiz, revandin \u00fb ku\u015ftin. Jin \u00fb ke\u00e7 dema ku direvin, li xwarin \u00fb av\u00ea digerin, an j\u00ee hewl didin ku bigih\u00eejin xizmet\u00ean tenduristiy\u00ea, b\u00fbne hedef.<\/p>\n<p>Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Jinan \u00eero hi\u015fyariyek n\u00fb li ser rew\u015fa jin we\u015fand ku bal\u00ea diki\u015f\u00eene ser z\u00eadeb\u00fbna berdewam a tund\u00fbt\u00fbjiya cins\u00ee li seranser\u00ea S\u00fbdan\u00ea ku hejmara jin \u00fb ke\u00e7\u00ean\u00a0 ji ber tund\u00fbt\u00fbjiya li ser bingeha cins\u00ee hewcey\u00ea pi\u015ftgiriy\u00ea ne, di du sal\u00ean daw\u00ee de hema hema du qat z\u00eade b\u00fbye. her wiha ji destp\u00eaka \u015fer ber\u00ee s\u00ea salan ve \u00e7ar qat z\u00eade b\u00fbye.<\/p>\n<p>Du ji s\u00eayan ji jin\u00ean li eniy\u00ean p\u00ea\u015f dixebitin ku ji h\u00eala UN Women ve hatine anket kirin, ragihandin ku di sala 2025\u2019an de tund\u00fbt\u00fbjiya cins\u00ee pir z\u00eade b\u00fbye, \u00fb n\u00eev\u00ea wan j\u00ee ragihandin ku di sala 2026\u2019an de ev tund\u00fbt\u00fbj\u00ee h\u00een ji sala par z\u00eadetir b\u00fbye.<\/p>\n<p>Tund\u00fbt\u00fbjiya cins\u00ee wek\u00ee takt\u00eekek \u015fer t\u00ea bikar an\u00een da ku tirs, \u015ferm, \u00ea\u015f \u00fb kontrol\u00ea li ser jin \u00fb ke\u00e7an biedin avakirin, \u00fb tevahiya civakan tepeser bike. Her wiha doz\u00ean tecawiz\u00ea li ber \u00e7av\u00ean endam\u00ean malbat\u00ea hatine belgekirin ku pir caran bi away\u00ean din \u00ean \u00eest\u00eesmara la\u015f\u00ee ya giran re t\u00ean.<\/p>\n<p>Jin \u00fb ke\u00e7 di nava \u015fert \u00fb merc\u00ean dijwartir de dij\u00een ku jiyana wan a rojane ne mumkin dike. Ji bo gelek kesan, bi taybet\u00ee li dever\u00ean pev\u00e7\u00fbn\u00ean \u00e7ekdar\u00ee, ji ber dorp\u00ea\u00e7kirin \u00fb \u015fer\u00ean berdewam r\u00eayek tune ku xwarin, stargeh, an l\u00eanih\u00ear\u00eena tenduristiy\u00ea bi dest bixin.<\/p>\n<p>Yek ji jin\u00ean ku li Rojavay\u00ea Kordofana dixebitin ji me re got: &#8220;Li Babanousay\u00ea, navendeke me ya bij\u00ee\u015fk\u00ee heye ku ten\u00ea du ode hene; odeyeke zay\u00een\u00ea \u00fb odeyeke \u015f\u00eawirmendiy\u00ea. L\u00eabel\u00ea, ji ber durb\u00fbna navend\u00ea \u00fb zehmetiya xwegihandin\u00ea, piraniya jinan mir\u00ee digih\u00eejin navenda bij\u00ee\u015fk\u00ee.&#8221;<\/p>\n<p>\u00cesal n\u00eaz\u00eek\u00ee 13 milyon \u00fb 6 hezar jin \u00fb ke\u00e7 hewcey\u00ee pi\u015ftgiriya xwarin \u00fb debara jiyan\u00ea ne. Jin dib\u00eajin ku bi \u015fev \u00fb roj b\u00ea xwarin dim\u00eenin. Xetera bir\u00e7\u00eeb\u00fbn\u00ea li Darfur \u00fb Kordofan\u00ea h\u00een j\u00ee z\u00eade ye.<\/p>\n<p>Min bi kes\u00ean ku ji van weh\u015fet \u00fb zilm\u00ea rizgar b\u00fbne re hevd\u00eetin kir, di nav wan de ke\u00e7ek ciwan ku pi\u015ft\u00ee tecawiz\u00ea dema ku \u00e7ekdaran \u00ear\u00ee\u015f\u00ee gund\u00ea w\u00ea kirin, bi zarokek nexwest\u00ee ducan\u00ee b\u00fb; jinek 45 sal\u00ee ku par di bin dorp\u00ea\u00e7\u00ea de li her\u00eama Dilling a Kordofan Ba\u015f\u00fbr rast\u00ee \u015f\u00eedeta tirsnak hat; \u00fb jinek 25 sal\u00ee ku ji dorp\u00ea\u00e7a El Fa\u015fer sax filit\u00ee.<\/p>\n<p>Taybetmendiyeke din a cuda ya v\u00ee \u015fer\u00ee rola jin\u00ean S\u00fbdan\u00ee di bersiva mirov\u00ee \u00fb hewldan\u00ean a\u015ftiy\u00ea y\u00ean her\u00eam\u00ee de h\u00ea j\u00ee didome.<\/p>\n<p>Ew li eniy\u00ean p\u00ea\u015f in, pi\u015ftgiriyek rizgarker\u00ean jiyan\u00ea didin jin\u00ean din \u00fb civak\u00ean wan. Ew di r\u00eaxistin\u00ean ku ji h\u00eala jinan ve t\u00eane r\u00eavebirin de dixebitin, metbex\u00ean civak\u00ee dime\u015f\u00eenin, pi\u015ftgiriy\u00ea didin kes\u00ean sax mane \u00fb al\u00eekariya malbat\u00ean b\u00eawar dikin ku stargehan bib\u00eenin.<\/p>\n<p>Jin her wiha serk\u00ea\u015fiya hewildan\u00ean a\u015ftiy\u00ea y\u00ean her\u00eam\u00ee dikin, di nav de navbeynkariya nakokiyan, t\u00eako\u015f\u00eena li dij\u00ee gotin\u00ean nefret\u00ea, \u00fb dan\u00fbstandina gih\u00ee\u015ftina al\u00eekariy\u00ean mirov\u00ee da ku herik\u00eena al\u00eekariy\u00ean pir p\u00eaw\u00eest, bidom\u00eenin.<\/p>\n<p>L\u00ea ev hewldan bi dijwar\u00eey\u00ean gir\u00eeng re r\u00fb bi r\u00fb dim\u00eenin. Piraniya r\u00eaxistin\u00ean ku ji h\u00eala jinan ve t\u00eane r\u00eavebirin, ji k\u00eamb\u00fbna daray\u00ee ya giran \u00fb b\u00eaewleh\u00eey\u00ea diki\u015f\u00eenin. Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Jinan li seranser\u00ea S\u00fbdan\u00ea bi z\u00eadetir\u00ee 45 ji van r\u00eaxistinan re dixebite, parastin, pi\u015ftgiriya ps\u00eekososyal \u00fb p\u00eadiviy\u00ean bingeh\u00een peyda dike, di heman dem\u00ea de pi\u015ftgir\u00ee dide rola p\u00ea\u015fengiya jinan di bersivday\u00een\u00ea de. Tev\u00ee rol\u00ean wan \u00ean p\u00ea\u015fengiy\u00ea j\u00ee, jin\u00ean S\u00fbdan\u00ee bi giran\u00ee ji p\u00eavajoy\u00ean a\u015ftiy\u00ea y\u00ean ferm\u00ee \u00fb meqamey\u00ean biryardan\u00ea d\u00fbr dim\u00eenin. Tevl\u00eeb\u00fbna wan ya li ser esas\u00ea wekheviy\u00ea di van nakok\u00ee \u00fb pev\u00e7\u00fbnan de gelek gir\u00eenge ku dikarin di avakirina a\u015ftiy\u00ea de gavg\u00ean gir\u00eeng biav\u00eajin.<\/p>\n<p>B\u00eaguman, heya ku jin b\u00eapar, d\u00fbrxistin \u00fb k\u00eam f\u00eenanse bim\u00eenin, ti ba\u015fb\u00fbn ne mimkun e. Div\u00ea civaka navnetewey\u00ee j\u00ee niha tevbigere \u00fb m\u00eenaka w\u00earek\u00ee \u00fb p\u00ea\u015fengtiy\u00ea ya ku jin\u00ean S\u00fbdan\u00ea dan\u00eene bi\u015fop\u00eene.<\/p>\n<p>Em banga parastina jin \u00fb ke\u00e7an dikin; ji bo hesabpirs\u00eena s\u00fbcdar\u00ean \u015f\u00eedeta cins\u00ee \u00fb \u00eestismar\u00ean din; ji bo z\u00eadeb\u00fbnek berbi\u00e7av di f\u00eenansmana rasterast de ji bo r\u00eaxistin\u00ean bi p\u00ea\u015fengiya jinan; \u00fb ji bo be\u015fdariya tevah\u00ee, wekhev \u00fb bi bandor a jinan di hem\u00ee p\u00eavajoy\u00ean a\u015ftiy\u00ea de.&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Esma Mistefa R\u00eavebira Her\u00eam\u00ee ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ya Jinan li Rojhilat \u00fb Ba\u015f\u00fbr\u00ea Afr\u00eekay\u00ea Anna Motafati, di demek\u00ea de ku pev\u00e7\u00fbna li S\u00fbdan\u00ea dikeve sala xwe ya \u00e7arem\u00een, li ser \u015fer\u00ea S\u00fbdan\u00ea y\u00ea li dij\u00ee jin \u00fb ke\u00e7an li Cin\u00eaf\u00ea di 4\u2019\u00ea N\u00eesan\u00ea de, daxuyan\u00ee da. Ev kurteyek ji gotin\u00ean Anna Motavati, R\u00eavebira Her\u00eam\u00ee ya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":235803,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[229],"tags":[],"class_list":["post-235802","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235802","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=235802"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235802\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":235804,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235802\/revisions\/235804"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/235803"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=235802"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=235802"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=235802"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}