{"id":235741,"date":"2026-04-15T07:52:33","date_gmt":"2026-04-15T05:52:33","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235741"},"modified":"2026-04-15T07:52:33","modified_gmt":"2026-04-15T05:52:33","slug":"di-diroke-de-yekem-peymana-kevnar-ya-astiye-peymana-kadese","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235741","title":{"rendered":"Di d\u00eerok\u00ea de yekem peymana kevnar ya a\u015ftiy\u00ea; Peymana Kade\u015f\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>Navenda N\u00fb\u00e7eyan <\/strong><\/p>\n<p><strong>Peymana Kada\u015f\u00ea d<\/strong><strong>i d\u00eerok\u00ea de yekem peymana a\u015ftiy\u00ea ya niv\u00eesk\u00ee ye ku<\/strong> <strong>di navbera \u00cemparatoriya Misr\u00ea \u00fb \u00cemparatoriya H\u00eet\u00eetan de, li ser axa Mezopotamyay\u00ea hatiye \u00eemzekirin. Pi\u015ft\u00ee \u015fereke dijwar \u00fb demdir\u00eaj \u00eemzekirina v\u00ea peyman\u00ea r\u00ea li p\u00ea\u015fiya \u015fer \u00fb pev\u00e7\u00fbnan girtiye, deriyek\u00ee n\u00fb ji diyalog \u00fb \u00e7areseriy\u00ea re vekiriye. <\/strong><\/p>\n<p>R\u00eaber Apo di hevditina xwe ya, 27\u2019\u00ea Ader\u00ea de \u00a0bal dik\u00ea\u015fe ser\u00a0 peymana \u201cKada\u015f\u00ea\u201d \u00fb wiha dib\u00eaje Peymana a\u015ftiy\u00ea ya mezin a yekemin di d\u00eerok\u00ea de \u00a0Peymana Kade\u015f\u00ea ya navbera H\u00eet\u00eetan \u00fb Misiriyan de b\u00fb. Div\u00ea derbar\u00ea de me wek Rojnameya Ronah\u00ee raporek amadekir ka peymana kada\u015f\u00ea \u00e7iye \u00e7ima R\u00eaber Apo behsa v\u00ee peyman\u00ea dike.<\/p>\n<p><strong>\u00c7ima \u015eer\u00ea Kade\u015f\u00ea? <\/strong><\/p>\n<p>Di sala 1274\u2019an ber\u00ee zay\u00een\u00ea de, \u015eer\u00ea Kade\u015f\u00ea di navbera du h\u00eaz\u00ean mezin \u2013 \u00eemparatoriya Misr\u00ea bi serokatiya Ramses II \u00fb \u00cemparatoriya H\u00eet\u00eetan bi serokatiya Muwatalli III de diqewime. Li gor\u00ee \u00e7avkaniy\u00ean d\u00eerok\u00ee, sedema sereke ya v\u00ee pev\u00e7\u00fbn\u00ea ew b\u00fb ku Ramses II di sal\u00ean destp\u00eak\u00ea y\u00ean serweriya xwe de biryar da ku ber bi bakur\u00ea S\u00fbriyey\u00ea ve bi\u00e7e, daku kontrola ax\u00ean ku Misr\u00ea ber\u00ea li wir winda kirib\u00fbn veger\u00eene. Di heman dem\u00ea de, H\u00eet\u00eetiyan j\u00ee dixwestin ber bi ba\u015f\u00fbr ve berfireh bibin \u00fb bandora xwe ya li her\u00eam\u00ea bipar\u00eazin.<\/p>\n<p>Her wiha guher\u00eena al\u00eegirtiya her\u00eama Amurru (Amorium) \u00fb n\u00eaz\u00eekb\u00fbna w\u00ea bi Misriyan re, aliy\u00ea siyas\u00ee z\u00eadetir giran kir \u00fb \u015fer\u00ea heyi bi \u015f\u00eaweyek\u00ee rasterast gur kir. Yek ji b\u00fbyer\u00ean her\u00ee gir\u00eeng di \u015fer de ti\u015ft\u00ea ku wek\u00ee \u201cXapandina Mezin\u201d t\u00ea zan\u00een b\u00fb. Cas\u00fbs\u00ean H\u00eet\u00eetan Ramses II \u015fa\u015f kirin \u00fb j\u00ea re gotin ku art\u00ea\u015fa wan h\u00een d\u00fbr e. Ev j\u00ee b\u00fb sedem ku f\u00eeraw\u00fbn bi ten\u00ea yek be\u015fa art\u00ea\u015fa xwe (firqeya Amon) p\u00ea\u015fve bi\u00e7e b\u00eay\u00ee ku li benda h\u00eaz\u00ean din bim\u00eene.<\/p>\n<p>Di encam\u00ea de, art\u00ea\u015fa H\u00eet\u00eet\u015fyan bi \u00ear\u00ee\u015feke dijwar \u00fb \u00e7avkor, bi erebeyan \u015fer\u00ea (war chariots) bi ser h\u00eaz\u00ean Misr\u00ea ve \u00e7\u00fbn. Ew rew\u015f b\u00fb sedema t\u00eak\u00e7\u00fbna Misriyan l\u00ea berxwedana \u015fexs\u00ee ya Ramses II \u00fb gih\u00ee\u015ftina h\u00eaz\u00ean al\u00eekar (Na\u2019ar\u00een) di wext\u00ea xwe de, \u015fer vegerand ser rew\u015feke tewaz\u00fbn\u00ea. Di aliy\u00ea le\u015fker\u00ee de b\u00eay\u00ee ku her du h\u00eaz ji ser bikevin \u015fer bi daw\u00ee b\u00fb.\u00a0 Misir nekar\u00ee bajar\u00ea Kade\u015f\u00ea bigire \u00fb H\u00eet\u00eet j\u00ee nekar\u00een art\u00ea\u015fa Misr\u00ea bi\u015fk\u00eenin. L\u00ea ji aliy\u00ea siyas\u00ee ve, pev\u00e7\u00fbn\u00ean pa\u015f\u00een di navbera her du h\u00eazan de b\u00fbn sedema ku di sala 1258\u2019an ber\u00ee zay\u00een\u00ea de yekem peymana a\u015ftiy\u00ea ya niv\u00eesk\u00ee di d\u00eerok\u00ea de were \u00eemzekirin. Ev peyman di navbera Ramses II \u00fb Hattusili III de hat \u00eemzekirin \u00fb \u015fert\u00ean wek rawestandina \u015fer, hevpeymaniya parastin\u00ea \u00fb guhertina es\u00eer \u00fb vegera ko\u00e7beran di nav xwe de dihewand.<\/p>\n<p><strong>Peymana kada\u015f\u00ea \u00fb rawestandina \u015fer <\/strong><\/p>\n<p>\u015eer\u00ea Kade\u015f\u00ea yek ji \u015fer\u00ea here giring di diroka kevnar de ye. Kade\u015f ne ten\u00ea ji ber dijwariya \u015fer di dirok\u00ea de cih girtiye. \u00a0Ew r\u00ea li ber peymana a\u015ftiy\u00ea ya nivisk\u00ee vekiriye. Peyman wek\u00ee bingeha r\u00ea girtina \u015fer \u00fb pev\u00e7\u00fbn\u00ean le\u015fker\u00ee girtin \u00fb p\u00ea\u015fxistina Diyalog\u00ean \u00e7areseriya siyas\u00ee \u00e7awa p\u00ea\u015f dikevin dide ni\u015fanday\u00een, ji bo domandina peyman\u00ean a\u015ftiy\u00ea r\u00ea li ber deriyeke n\u00fb \u00fb dirok\u00ee vedike. R\u00eaber Apo j\u00ee ji bo \u00e7areserkirina pirsgireka Kurd li Rojhilata Nav\u00een di 27\u2019\u00ea Sibat\u00ea de bi banga xwe ya dirok\u00ee ya \u201cA\u015ft\u00ee \u00fb civaka demokrat\u00eek\u201d \u015fer\u00ea demdir\u00eaj y\u00ean 50 sal\u00ee veguhert p\u00eavajoy\u00ea domdar ya a\u015ftiy\u00ea.<\/p>\n<p><strong>Peymana kade\u015f\u00ea: yekem peymana a\u015ftiy\u00ea ya niv\u00eesk\u00ee di d\u00eerok\u00ea de<\/strong><\/p>\n<p>Di sala 1258 ber\u00ee zay\u00een\u00ea de, pi\u015ft\u00ea 23 sal\u00ean \u015fer y\u00ea b\u00ea encam, her d\u00fb h\u00eaz giha\u015ftin r\u00eakeftinek\u00ea, yekem peymana a\u015ftiy\u00ea ya belgekir\u00ee di d\u00eerok\u00ea de di navbera wan de hat \u00eemzekirin \u00a0Merc\u00ean peyman\u00ea li ser tablet\u00ean z\u00eev bi ziman\u00ea d\u00eeplomat\u00eek \u00ea w\u00ea dem\u00ea, Akad\u00ee, hatine niv\u00eesandin. Kopiy\u00ean Misr\u00ee di perestgeh\u00ean Luxor, Eb\u00fb Simbel \u00fb Karnak de hatine d\u00eetin, \u00fb tablet\u00ean ji ax\u00ea li Hattusa,( peytexta kevin ya Hit\u00eetiyan) li Tirkiyeya \u00eeroy\u00een, hatine d\u00eetin. Kopiyek li baregeha Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee li New York City wek\u00ee sembola yekem peymana a\u015ftiy\u00ea di d\u00eerok\u00ea de daliqand\u00ee ye.<\/p>\n<p><strong>Xal\u00ean sereke y\u00ean peyman\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Peyman \u00e7end xalan p\u00eak t\u00ea ku p\u00ea\u015f\u00eegirtina li her \u015ferek\u00ee n\u00fb di navbera her du aliyan de ye, ji bil\u00ee bic\u00eehan\u00eena tedb\u00eer\u00ean ku ji bo xurtkirina baweriya hevbe\u015f hatine \u00e7\u00eakirin. Xal\u00ean her\u00ee berbi\u00e7av evin:<\/p>\n<p>&#8211; Rawestandina dijminatiya demdir\u00eaj di navbera her du aliyan de bi r\u00eaya sozek ji bo bidaw\u00eekirina \u015fer\u00ean di navbera wan de hetahetay\u00ea, \u00fb pabendb\u00fbna ti aliyek\u00ee ji bo dagirkirina axa aliy\u00ea din.<\/p>\n<p>&#8211; Avakirina hevpeymaniyek parastin\u00ea (parastina hevbe\u015f), t\u00ea v\u00ea watey\u00ea ku heke Misir ji h\u00eala h\u00eazek biyan\u00ee ve were \u00ear\u00ee\u015f kirin, H\u00eet\u00eet d\u00ea alikar be \u00a0ku art\u00ea\u015fa xwe bi\u015f\u00eenin da ku pi\u015ftgiriy\u00ea bidin Ramses e.<\/p>\n<p>&#8211; Zewac\u00ean siyas\u00ee ji bo xurtkirina v\u00ea a\u015ftiy\u00ea. Ramses II pa\u015f\u00ea bi Hattusili III, ke\u00e7a pad\u00ee\u015fah\u00ea H\u00eet\u00eetan re zewic\u00ee, \u200b\u200bgavek ku wek\u00ee pi\u015ftrastkirinek malbat\u00ee ya h\u00eaza hevpeymaniy\u00ea hate d\u00eetin.<\/p>\n<p><strong>Gir\u00eengiya Peymana Kade\u015f\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Gir\u00eengiya v\u00ea peyman\u00ea di w\u00ea rastiy\u00ea de ye ku ew ne ten\u00ea agirbestek b\u00fb, l\u00ea \u00e7ar\u00e7oveyek yasay\u00ee \u00fb siyas\u00ee b\u00fb ji bo bir\u00eavebirina t\u00eakiliy\u00ean di navbera du h\u00eaz\u00ean reqabetkar de. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, ew wek\u00ee xalek wer\u00e7erxek rad\u00eekal di d\u00eeroka siyas\u00ee \u00fb le\u015fker\u00ee ya mirovahiy\u00ea de t\u00ea hesibandin. Di nav destkeftiy\u00ean w\u00ea y\u00ean her\u00ee gir\u00eeng de ev b\u00fbn.<\/p>\n<p>&#8211; Sazkirina prens\u00eeba hevsengiya h\u00eaz\u00ea wek\u00ee r\u00eayek ber bi a\u015ftiy\u00ea ve, ne serkeftina le\u015fker\u00ee. Dema ku aliy\u00ean \u015fer nikarin serkeftinek diyarker bi dest bixin, dan\u00fbstandin dibe vebijarkek esas\u00ee.<\/p>\n<p>&#8211; Destp\u00eaka t\u00eageha qan\u00fbna navnetewey\u00ee ya destp\u00eak\u00ea, bi veguherandina pev\u00e7\u00fbn\u00ea bo \u00e7ar\u00e7oveyek yasay\u00ee bi r\u00eaya peymanek niv\u00eesk\u00ee.<\/p>\n<p><strong>Ji kada\u015f\u00ea heta roja \u00eero \u00fb p\u00eavajoya a\u015ftiy\u00ea ya domdar<\/strong><\/p>\n<p>Dema ku em ji d\u00eerok\u00ea heta Roja me ya \u00eero m\u00eayze dikin, em dib\u00eenin ku hin ji d\u00eenam\u00eek\u00ean ku Kade\u015f\u00ea bir\u00eave dibirin, bi taybet\u00ee di derbar\u00ea pev\u00e7\u00fbn\u00ean demdir\u00eaj y\u00ean li Rojhilata Nav\u00een de h\u00een j\u00ee berdewam in. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de, R\u00eaber Apo bi fikir \u00fb raman\u00ea xwe \u00a0bi dest p\u00ea kirina p\u00eavajoya a\u015ft\u00ee \u00fb civaka demokrat\u00eek p\u00ea\u015f\u00ee li \u015fer\u00ea demdir\u00eaj y\u00ea Kurd \u00fb Tirkan girt. Ev \u015fer\u00ea ku di dehsal\u00ean dawi y\u00ea de \u00a0bi dijwar\u00ee hat me\u015fandin tu c\u00fbdahiya xwe ji \u015fer\u00ea kada\u015f\u00ea neb\u00fb. Ne ji aliy\u00ea le\u015fker\u00ee de, ne j\u00ee ji aliy\u00ea Siyas\u00ee \u00fb D\u00eeplomasi ve tu serkeftinan bixwe re nan\u00ee. \u00a0\u00a0Jiber w\u00ee ji R\u00eaber Apo li ser bingeha rawestandina \u015fer\u00ea \u00e7ekdar\u00ee ber bi teko\u015fina siyas\u00ee. Xortkirin<strong>a <\/strong>d\u00eeplomasiya civak\u00ee \u00fb li ser bingeha \u00a0Bidestxistina jiyana wekhev di \u00e7ar\u00e7oveyek demokrat\u00eek de ku pirrengiy\u00ea nas dike da dest p\u00ea kirin.<\/p>\n<p><strong>Encam<\/strong><\/p>\n<p>Di encam\u00ea de, em dikarin bib\u00eajin ku ezm\u00fbna Peymana Kade\u015f\u00ea \u00eespat kir ku \u015fer\u00ean mezin bi serketin\u00ean biryardar bi daw\u00ee nabin, l\u00ea bi \u00e7areseriy\u00ean ku ji h\u00eala hevsengiya h\u00eaz \u00fb \u015fert \u00fb merc\u00ean her\u00eam\u00ee \u00fb navnetewey\u00ee ve t\u00eane ferzkirin bi daw\u00ee dibin. Ev yek \u00eero di pev\u00e7\u00fbn\u00ean berdewam \u00ean li Rojhilata Nav\u00een \u00fb c\u00eehan\u00ea de e\u015fkere ye. B\u00ea guman, berawirdkirina Peymana Kade\u015f\u00ea bi p\u00eavajoya a\u015ftiy\u00ea \u00fb civaka demokrat\u00eek re nay\u00ea wateya wekheviyek tevah\u00ee, l\u00ea bel\u00ea qalibek d\u00eerok\u00ee ya dubarekir\u00ee e\u015fkere dike, dema ku pev\u00e7\u00fbn digih\u00eejin rew\u015fek b\u00ea\u00e7areseriy\u00ea, a\u015ft\u00ee dibe hilbijartinek stratej\u00eek. Her \u00e7end Kade\u015f\u00ea destp\u00eaka fikra a\u015ftiy\u00ea di navbera \u00eemparatoriyan de n\u00ee\u015fan da j\u00ee, projeya hey\u00ee modelek n\u00fb ya a\u015ftiy\u00ea tems\u00eel dike ku ne ten\u00ea li ser bidaw\u00eekirina \u015feran l\u00ea di heman dem\u00ea de li ser ji n\u00fb ve avakirina civakan j\u00ee disekine.<\/p>\n<p>Peymana Kade\u015f\u00ea n\u00ee\u015fan dide ku a\u015ft\u00ee ne encama binkevtina ne, l\u00ea bel\u00ea encama fikrandin \u00fb diyalogeke k\u00fbr a hevsengiya h\u00eaz \u00fb berjewendiyan e. Ger d\u00eerok carekedin xwe dubare bike, ji bo banga a\u015ftiy\u00ea bi ancam bibe lazime dewleta Tirk gav\u00ean cidi bav\u00eaje. Heb\u00fbna kurdan qeb\u00fbl bike, \u00e7awa ku bi imzekirina peymaneke di navbera du h\u00eazan de a\u015ft\u00ee \u00e7\u00eab\u00fb, diyalog \u00fb peymana kade\u015f\u00ea ji bo her kes\u00ee aramiy\u00ea garant\u00ee kir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Navenda N\u00fb\u00e7eyan Peymana Kada\u015f\u00ea di d\u00eerok\u00ea de yekem peymana a\u015ftiy\u00ea ya niv\u00eesk\u00ee ye ku di navbera \u00cemparatoriya Misr\u00ea \u00fb \u00cemparatoriya H\u00eet\u00eetan de, li ser axa Mezopotamyay\u00ea hatiye \u00eemzekirin. Pi\u015ft\u00ee \u015fereke dijwar \u00fb demdir\u00eaj \u00eemzekirina v\u00ea peyman\u00ea r\u00ea li p\u00ea\u015fiya \u015fer \u00fb pev\u00e7\u00fbnan girtiye, deriyek\u00ee n\u00fb ji diyalog \u00fb \u00e7areseriy\u00ea re vekiriye. R\u00eaber Apo di hevditina [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":235742,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-235741","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235741","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=235741"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235741\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":235743,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235741\/revisions\/235743"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/235742"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=235741"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=235741"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=235741"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}