{"id":235706,"date":"2026-04-14T12:35:37","date_gmt":"2026-04-14T10:35:37","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235706"},"modified":"2026-04-14T12:35:37","modified_gmt":"2026-04-14T10:35:37","slug":"pisti-60-salan-mafe-welatibune-ye-kurden-suriye-vedigere","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235706","title":{"rendered":"Pi\u015ft\u00ee 60 salan maf\u00ea welat\u00eeb\u00fbn\u00ea y\u00ea Kurd\u00ean S\u00fbriy\u00ea vedigere"},"content":{"rendered":"<p><strong>L\u00eeloz His\u00ean\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Doza kes\u00ean neqeydkir\u00ee (mekt\u00fbm) yek ji doz\u00ean her\u00ee aloz di S\u00fbriy\u00ea de ye, niha pi\u015ft\u00ee 60 salan ji b\u00eaparb\u00fbna ji maf\u00ea welat\u00eeb\u00fbn\u00ea, h\u00eav\u00ee vedgere. <\/strong><\/p>\n<p>Doza kes\u00ean neqeydkir\u00ee(mekt\u00fbm) yek ji doz\u00ean her\u00ee aloz di d\u00eeroka S\u00fbriy\u00ea ya n\u00fbjen de ye, t\u00eageha watey\u00ea ji kes\u00ean ku li ser xaka S\u00fbriy\u00ea dij\u00ee, l\u00ea di qeyd\u00ean dewlet\u00ea y\u00ean ferm\u00ee de nehatine tomar kirin, ev dih\u00eale ku heb\u00fbna wan di aliy\u00ea qan\u00fbn\u00ee de tune dike \u00fb ji maf\u00ea hemwelat\u00eeb\u00fbn\u00ea b\u00eapar dim\u00eenin wek\u00ee perwede, \u00e7\u00fbn \u00fb heatin, kar \u00fb kir\u00eena mal \u00fb milkan.<\/p>\n<p><strong>\u00a0D\u00eeroka pirsgir\u00eak\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Koka v\u00ea kr\u00eez\u00ea vedigere serjim\u00eariya ku di 5\u2019\u00ea Cotmeha 1962\u2019an de li par\u00eazgeha Hesek\u00ea, li gor\u00ee Fermana Qan\u00fbn\u00ee ya Hejmar 93\u2019an hate kirin, ku ten\u00ea di rojek\u00ea de bi armanca pejirandina nif\u00fbsa rewa, hate p\u00eakan\u00ean.<\/p>\n<p>Ev serjim\u00ear\u00ee b\u00fb sedema dabe\u015fkirina Kurd\u00ean li S\u00fbriy\u00ea di s\u00ea kategoriy\u00ean sereke de.<\/p>\n<p><strong>Welatiy\u00ean S\u00fbr\u00ee:<\/strong> Ew kes\u00ean ku kar\u00eeb\u00fbn \u00eesbat bikin ku ber\u00ee sala 1945\u2019an li S\u00fbriy\u00ea dij\u00een.<\/p>\n<p><strong>Biyaniy\u00ean Hesek\u00ea:<\/strong> Ew kes\u00ean ku nekar\u00eeb\u00fbn li gor\u00ee mercan belgey\u00ean ferm\u00ee y\u00ean hewcedar n\u00ee\u015fan bidin, ji hemwelat\u00eeb\u00fbn\u00ea hatin b\u00eaparkirin \u00fb kart\u00ean sor ji wan re hatin day\u00een \u00fb rew\u015fa wan a yasay\u00ee b\u00fb rew\u015fa biyaniyan.<\/p>\n<p><strong>Kes\u00ean neqeydkir\u00ee (mekt\u00fbm):<\/strong> Kes\u00ean ku di tomar\u00ean serjim\u00eariy\u00ea de behsa wan nehatiye kirin, an j\u00ee ji bavek\u00ee ji kategoriya &#8220;biyan\u00ee&#8221; \u00fb dayikek\u00ee &#8220;neqeydkir\u00ee&#8221; an &#8220;biyan\u00ee&#8221; \u00e7\u00eab\u00fbne \u00fb nehatine qeydkirin, ji ber v\u00ea yek\u00ea b\u00ea belgey\u00ean ferm\u00ee mane.<\/p>\n<p>Ev katagor\u00ee ya her\u00ee z\u00eade hatib\u00fb pa\u015fguhkirin, ji ber ku ew ji h\u00eala qan\u00fbn\u00ee ve ne wek\u00ee biyan\u00ee, ne j\u00ee wek\u00ee welat\u00ee dihatin nas\u00een \u00fb maf\u00ean wan \u00ean bingeh\u00een bi dehsalan ve tune b\u00fbn.<\/p>\n<p>Bi dehansalan e, kes\u00ean mekt\u00fbm di rew\u015fek b\u00eawelatiy\u00ea de dij\u00een \u00fb bandoreke mezin li ser jiyana wan a rojane kiriye herwiha asta wan a jiyan\u00ee giran kiriye.<\/p>\n<p>Ji van bandoran a her\u00ee berbi\u00e7av b\u00eaparb\u00fbna ji maf\u00ea perwerdey\u00ea \u00fb nikar\u00eena bidestxistina \u015fehadey\u00ean akadem\u00eek \u00ean ferm\u00ee an j\u00ee qeydkirina li zan\u00eengehan b\u00fb, ku derfet\u00ean wan \u00ean ji bo p\u00ea\u015fketina p\u00ee\u015fey\u00ee \u00fb civak\u00ee asteng dikir. Ev \u00ea\u015f \u00fb azar bi \u015fert \u00fb merc\u00ean \u015fer pi\u015ft\u00ee kir\u00eeza S\u00fbriy\u00ea di sala 2011\u2019an de z\u00eade b\u00fbn.<\/p>\n<p><strong>Fermana Esed ji bo welat\u00eeb\u00fbn\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Li gor\u00ee r\u00eaxistina &#8220;S\u00fbriy\u00ean ji bo Rast\u00ee \u00fb Dadmendiy\u00ea&#8221;, hejmara kes\u00ean mekt\u00fbm li Hesek\u00ea heta sala 2011\u2019an giha\u015ft z\u00eadetir\u00ee 171 hezar \u00fb 300 kesan, n\u00eaz\u00eek\u00ee 50 hezar \u00fb 400 ji wan heta sala 2018\u2019an hemwelat\u00eeb\u00fbn wergirtin, pi\u015ft\u00ee ku rew\u015fa xwe ya yasay\u00ee ji kategoriya mekt\u00fbm bo kategoriya biyaniyan \u00fb pi\u015ftre re bo kategoriya welatiy\u00ean S\u00fbriy\u00ea, guhertin.<\/p>\n<p>L\u00ea d\u00eesa j\u00ee n\u00eaz\u00ee 41 hezar kes ji wan nikar\u00eeb\u00fbn rew\u015fa xwe biguher\u00eenin ji ber pirsgir\u00eak\u00ean ku Ii hember m\u00fbd\u00eeriyeta nif\u00fbs\u00ea derket, dema ku dosyay\u00ean wan di kategoriya biyaniy\u00ean Hesek\u00ea de tomar dikirin. Di heman dem\u00ea de 5000 hezar ji wan ser\u00ee nedan m\u00fbd\u00eeriyet\u00ea ji bo sererastkirina rew\u015fa wan a qan\u00fbn\u00ee. Di sala 2018\u2019an de piraniya biyaniy\u00ean Hesek\u00ea welat\u00eeb\u00fbn wergirtin hejara wan giha\u015ft 326 hezar \u00fb 489 ji esl\u00ea 346 hezar \u00fb 242 kesan, li gor\u00ee heman \u00e7avkaniy\u00ea.<\/p>\n<p>Di sala 2011\u2019an de, rej\u00eema Baas\u2019\u00ea bi serokatiya Be\u015far El-Esed Fermana Hejmar 49\u2019an derxist, t\u00ea de hemwelat\u00eeb\u00fbna S\u00fbriy\u00ea da kategoriya biyaniy\u00ean Hesek\u00ea, l\u00ea kategoriya kes\u00ean mekt\u00fbm j\u00ea d\u00fbr xist, ji ber ku ew ne\u00e7ar kirin ku p\u00ea\u015f\u00ee rew\u015fa xwe rast bikin da ku bibin biyan\u00ee ber\u00ee ku bikaribin daxwaz\u00ean hemwelat\u00eeb\u00fbn\u00ea bikin, ev yek j\u00ee p\u00eavajoyek tevlihev e ku giha\u015ftina wan a maf\u00ean wan aloz kir.<\/p>\n<p>Ev pirsgir\u00eak di dir\u00eajahiya kir\u00eeza S\u00fbriy\u00ea de berdewam kir, di encam\u00ea de pirsgir\u00eaka v\u00ea katagoriy\u00ea berfirehtir kir, ji ber windab\u00fbna belgeyan di dema ko\u00e7beriya bi dar\u00ea zor\u00ea de.<\/p>\n<p><strong>Madeya 13\u2019an ji bo wergirtina hemwelat\u00eeb\u00fbn\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Serok\u00ea Hik\u00fbmeta Demk\u00ee ya S\u00fbriy\u00ea, Ehmed El-\u015earaa, Fermana Hejmar 13\u2019an sala 2026\u2019an derxist, t\u00ea de pi\u015ftrast dike ku welatiy\u00ean Kurd \u00ean S\u00fbriy\u00ea par\u00e7eyeke bingeh\u00een \u00fb resen a gel\u00ea S\u00fbriy\u00ea ne \u00fb nasnameya wan a \u00e7and\u00ee \u00fb ziman\u00ee be\u015fek yekgirt\u00ee ya nasnameya netewey\u00ee ya S\u00fbriy\u00ea ya cih\u00eareng e. Armanca v\u00ea ferman\u00ea bidaw\u00eean\u00eena \u00ea\u015f \u00fb azara kes\u00ean b\u00ea qeyd b\u00fb ku ji z\u00eadetir\u00ee 60 sal\u00ee ve dom kiriye.<\/p>\n<p>L\u00eabel\u00ea, di derbar\u00ea mekan\u00eezmaya \u00eesbatkirina heb\u00fbna kes\u00ean neqeydkir\u00ee y\u00ean ku tu belgey\u00ean ferm\u00ee n\u00eenin \u00fb \u00e7awaniya ji n\u00fb ve avakirina databasa siv\u00eel li dever\u00ean ku tomar bi tevah\u00ee hatine w\u00earankirin de, pirsgir\u00eak\u00ean loj\u00eest\u00eek\u00ee y\u00ean mezin derdikevin hol\u00ea.<\/p>\n<p>Niha li bajar\u00ean kantona Ciz\u00eer\u00ea navend\u00ean taybet hatine vekirin, da ku nav\u00ean kes\u00ean mekt\u00fbm werin tomarkirin. Welat\u00ee ber\u00ea xwe didin van navendan da ku pi\u015ft\u00ee 60 sal\u00ee bigh\u00eajin belgey\u00ean xwe y\u00ean ferm\u00ee. Ji xwe proseya tomarkrin\u00ea ji bo wergirtina hemwelat\u00eeb\u00fbn\u00ea d\u00ea mehek\u00ea dir\u00eaj bibe, eger p\u00eaws\u00eet b\u00ea d\u00eetin dibe ku dir\u00eajtir bike, da ku her kes karibe ji v\u00ea biryar\u00ea s\u00fbd bigre.<\/p>\n<p><strong>H\u00eaviy\u00ean wergirtina hemwelat\u00eeb\u00fbn\u00ea vedgere<\/strong><\/p>\n<p>Bi hezaran Kurd li S\u00fbriy\u00ea ji maf\u00ean xwe y\u00ean bingeh\u00een hatib\u00fbn b\u00eaparkirin. Ji ber ku nasnamey\u00ean wan tune b\u00fbn, wan<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-235709 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Xaliya-Ibed-Keles-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"276\" height=\"184\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Xaliya-Ibed-Keles-300x200.jpg 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Xaliya-Ibed-Keles-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Xaliya-Ibed-Keles-768x512.jpg 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Xaliya-Ibed-Keles-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Xaliya-Ibed-Keles-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Xaliya-Ibed-Keles-750x500.jpg 750w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Xaliya-Ibed-Keles-1140x760.jpg 1140w\" sizes=\"auto, (max-width: 276px) 100vw, 276px\" \/> nedikar\u00ee di saziy\u00ean ferm\u00ee de kar bikin, di zan\u00eengehan de bixw\u00eenin \u00fb di nava welat de bi azad\u00ee bigerin. Ev rew\u015f b\u00fb sedem ku Kurd li ser axa xwe wek\u00ee biyan\u00ee \u00fb b\u00eamaf bij\u00een. Derbar\u00ea v\u00ea yek\u00ea welatiya Kurd bi nav\u00ea <strong>Xaliya Ib\u00ead Kele\u015f<\/strong> ji rojnameya me re an\u00ee ziman ku ew ji dema jiday\u00eek b\u00fbye b\u00ea nasname ye \u00fb wiha got: \u201cJi ber ku bav \u00fb dayika min b\u00ea nasname b\u00fbn, em ji dema jiday\u00eekb\u00fbn\u00ea b\u00ea nasname dij\u00een. Me gelek caran daxwaz\u00ean hemwelat\u00eeb\u00fbn\u00ea kir, l\u00ea dihatin red kirin. Ji ber ku nasname \u00fb belgey\u00ean me y\u00ean qan\u00fbn\u00ee tune b\u00fbn, \u00e7\u00fbn \u00fb hatina me j\u00ee dihat s\u00eenordarkirin di nava wel\u00eat de.\u201d<\/p>\n<p>Xaliya Ib\u00ead Kele\u015f pi\u015ftrast kir ku ew ji maf\u00ean kir\u00eena mal \u00fb milan herwiha erebeyan b\u00eapar b\u00fbn \u00fb wiha gotina xwe qedand: \u201cLigel v\u00ea yek\u00ea j\u00ee, me gelek zehmet\u00ee d\u00ee d\u00eetina kar di nava sektor\u00ean Gi\u015ft\u00ee an taybet de, did\u00eet, v\u00ea yek\u00ea bandor li ser jiyana me ya abor\u00ee j\u00ee dikir herwiha bandoreke mezin li ser zarok\u00ean me kir.\u201d<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-235708 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Nisrin-Yusif-Ibrahim-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Nisrin-Yusif-Ibrahim-300x200.jpg 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Nisrin-Yusif-Ibrahim-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Nisrin-Yusif-Ibrahim-768x512.jpg 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Nisrin-Yusif-Ibrahim-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Nisrin-Yusif-Ibrahim-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Nisrin-Yusif-Ibrahim-750x500.jpg 750w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Nisrin-Yusif-Ibrahim-1140x760.jpg 1140w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Welatiyeke din a ku ji nasnamey\u00ea hatib\u00fb b\u00eaparkirin, nav\u00ea w\u00ea <strong>Nisr\u00een Y\u00fbsif \u00cebrah\u00eem<\/strong> e diyar kir ku kes\u00ean mekt\u00fbm gelek \u00ea\u015f \u00fb azar d\u00eetin ji ber neb\u00fbna nasnamey\u00ea \u00fb wiha dewam kir: \u201cJi ber derxistina gelek biryar\u00ean ku maf\u00ean me binp\u00eadikir, kes\u00ean mekt\u00fbm wek\u00ee me gelek \u00ea\u015f di jiyan\u00ea de d\u00eetin. Ez h\u00eav\u00ee dikim ku qeydkirina kes\u00ean ku ji hemwelat\u00eeb\u00fbn\u00ea \u00fb nasnamey\u00ea b\u00eapar bib\u00fbn berdewam bike heya her kes j\u00ea s\u00fbd bigrin. Me gelek \u00ea\u015f ki\u015fand \u00fb ji gelek ti\u015ftan em b\u00eapar man, ya her\u00ee h\u00easan nasname ye. Qeydkirina zarok\u00ean min pir dijwar b\u00fb ji ber ku qeyda min tuneb\u00fb, l\u00ea hevj\u00een\u00ea min xwed\u00ee nasname \u00fb hemwelat\u00ee ye. Tev\u00ee v\u00ea yek\u00ea me berxwe da \u00fb em bi koka \u00fb nasnameya xwe ya kurd\u00ee gir\u00eaday\u00ea man. Em \u00ea nasnamey\u00ean xwe ya hemwelat\u00eeb\u00fbna Kurd\u00ee S\u00fbr\u00ee werbigrin, bi v\u00ee reng\u00ee em \u00ea werin nas kirin ku em hemwelat\u00ee \u00fb Kurd in.<\/p>\n<p>Nisr\u00een Y\u00fbsif \u00cebrah\u00eem wiha gotina xwe qedand: \u201cBaweriya me bi projeya R\u00eaveberiya Xweser li her\u00eam\u00ea heye, ew projeyek serkeft\u00ee b\u00fb, ji ber ku t\u00ea de her welatiyek maf\u00ea xwe y\u00ea perwerde \u00fb p\u00eakan\u00eena r\u00ea\u00fbresm\u00ean xwe y\u00ean ol\u00ee \u00fb civak\u00ee bi azad\u00ee bi dest xist. \u00cero em encama v\u00ea t\u00eako\u015f\u00een\u00ea dib\u00eenin. Ger ne ji h\u00eaz\u00ean me \u00fb zarok\u00ean me b\u00fbya, me maf\u00ean xwe bi dest nedixist, ya her\u00ee h\u00easan j\u00ee maf\u00ea hemwelat\u00eeb\u00fbn\u00ea ye. Em hewldana ku ji bo me wek\u00ee gel\u00ea Kurd \u00ea resen li S\u00fbriy\u00ea hat day\u00een teqd\u00eer dikin.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u00eeloz His\u00ean\/Qami\u015flo Doza kes\u00ean neqeydkir\u00ee (mekt\u00fbm) yek ji doz\u00ean her\u00ee aloz di S\u00fbriy\u00ea de ye, niha pi\u015ft\u00ee 60 salan ji b\u00eaparb\u00fbna ji maf\u00ea welat\u00eeb\u00fbn\u00ea, h\u00eav\u00ee vedgere. Doza kes\u00ean neqeydkir\u00ee(mekt\u00fbm) yek ji doz\u00ean her\u00ee aloz di d\u00eeroka S\u00fbriy\u00ea ya n\u00fbjen de ye, t\u00eageha watey\u00ea ji kes\u00ean ku li ser xaka S\u00fbriy\u00ea dij\u00ee, l\u00ea di qeyd\u00ean dewlet\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":235707,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-235706","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nuce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235706","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=235706"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235706\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":235710,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235706\/revisions\/235710"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/235707"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=235706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=235706"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=235706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}