{"id":235681,"date":"2026-04-12T08:20:54","date_gmt":"2026-04-12T06:20:54","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235681"},"modified":"2026-04-12T08:20:54","modified_gmt":"2026-04-12T06:20:54","slug":"planeke-derengmayi-xwiskubiratiya-gelan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235681","title":{"rendered":"Planeke derengmay\u00ee xwi\u015fk\u00fbbiratiya gelan!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Volqan Eli<\/strong><\/p>\n<p>Par-p\u00earar (meha dawi ya 2024\u2019an) projeyeke bi deh salan a h\u00eaz\u00ean hegemon giha\u015ft encam\u00ea; yan ji ev qonax bi dawi b\u00fb. \u00c7i b\u00fb, T\u00ea zan\u00een; \u00e7irok d\u00fbr \u00fb direj e. Em \u00ea bi v\u00ea boney\u00ea kurt l\u00ea din. HT\u015e\u2019a ku bi \u015fir\u00ea gur\u00ean qetil\u00ean kastik bi taybeti li Idlib\u00ea, bi ser lingan ketib\u00fb, bi reheti \u00e7\u00fb li \u015eam\u00ea r\u00fbni\u015ft. \u00c7ima? Pa\u015fxaneyek\u00ea v\u00ea ya diroki heye:<\/p>\n<p>Ji sal\u00ean 1970\u2019an p\u00eade h\u00eaz\u00ean hakim li c\u00eehan\u00ea ku serk\u00ea\u015fiya w\u00ea DYE\u2019\u00ea dikir, li diji sosyalizma p\u00eakhati, tevgera demorasiy\u00ea ya c\u00eehan\u00ee planek n\u00fb xiste dewrey\u00ea: Kembera Kesk!\u2026 Lewra bi taybeti pi\u015fti \u015fer\u00ea cihan\u00ea y\u00ea duyemin ji \u00c7\u00een\u00ea heta bi gelek welat\u00ean bakur\u00ea Efriqay\u00ea, gelek h\u00eaz\u00ean demokrat-p\u00ea\u015fver\u00fb xwe ji pergala kapital\u00eest xwe qutkirib\u00fbn. Minak, \u00e7awa ku dib\u00eajin \u2018mar ji p\u00fbng\u00ea hez nake l\u00ea p\u00fbng ji \u00e7\u00fbye li ber kun\u00ea mar\u00ee \u015fin hatiye\u2019, bi p\u00ea\u015fengiya enternasyonalist\u00ea mezin Che \u00fb heval\u00ean w\u00ee, K\u00fbba giha\u015ft serxweb\u00fbna xwe. Dibe ku ji aliy\u00ea erdn\u00eegari \u00fb bandora aboriya w\u00ea ya li ser cihan\u00ea ve K\u00fbba bi\u00e7\u00fbk be. L\u00ea hem n\u00eazikb\u00fbna w\u00ea ji li DYE, hem ji h\u00ea iro ji bi \u015fikleki li ser piyan mayina vi welati n\u00ee\u015fan dide ku rewdeya Qetil\u00ean Kast\u00eek, ji tirsa ku ketib\u00fbn nav bi rasti ji li gori berjewendiy\u00ean xwe, mafdar in.<\/p>\n<p>Bi kurti eger mirov v\u00ea Kember Kesk bi xet\u00ean gi\u015fti bigire dest; ya yek\u00ea armanc ew b\u00fb ku Yekitiya Sowyet, \u00c7\u00een di ser\u00ee de c\u00eehana Sosyalizma P\u00eakhat\u00ee were bloke kirin; da ku nikaribe pergala xwe bi riyek\u00ea belav bike yan j\u00ee li diji hegemonyaya kapitalist alikar\u00ee bide derdora xwe. Ya duyemin; gir\u00eadayi bi ya destp\u00eak\u00ea nav\u00eand\u00ean berxwedan\u00ea y\u00ean li her dera cihan\u00ea \u00fb bi taybeti ji li Asya \u00fb Rojhilata Navin di cih\u00ea wan de heta zem\u00eena derketina wan p\u00fb\u00e7 bike.<\/p>\n<p>Vaye ji ber v\u00ea yek\u00ea pergala Qetil\u00ean Kast\u00eek ya c\u00eehan\u00ee ji bo ku v\u00ea bernameya xwe bixe dewrey\u00ea, bi dahurandin\u00ean li ser her\u00eam\u00ea (Asya \u00fb Rojhilata Navin) me\u015fandiye giha\u015ft encam\u00ea ku her derfet\u00ea bide radikalizma oli (f\u00fbndamentalizm-selefiyet), wan bike h\u00eaz, pergal \u00fb heta bike dewlet. Ji ber ev be\u015f\u00ea c\u00eehan\u00ea piraniya \u00ceslama \u00e7andi dijiyan, ji bo ku v\u00ea meyl\u00ea ji r\u00ea derxe \u00fb bigih\u00eaje hedefa xwe ya Kembera Kesk, s\u00ea meyl\u00ean selefi-\u00ceslama siyasi (xeta diji \u00ceslama rast) derxist p\u00ea\u015f; Tevgera Xizmet\u00ea ya Fetullah G\u00fclen, \u00cexwan\u00ee Mislim\u00een, Tevgera Tal\u00eeban.<\/p>\n<p>Ji bo Tirkiye \u00fb derdora w\u00ea ya n\u00eaz\u00eek Tevgera Xizmet\u00ea ya Fetullah G\u00fclen mezin kirin, kirin xwediy\u00ea derfet\u00ean bi her away\u00ee. Di encam\u00ea de v\u00ea tevger\u00ea heta derbeya le\u015fker\u00ee ya 12\u2019\u00ea \u00celon\u00ea h\u00eaza d\u00eenam\u00eek a \u015fore\u015fger a Tirkiye \u00fb Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb civaka p\u00eare ji n\u00eazik ve eleqadar bloke kir, nehi\u015ft xeta \u015fore\u015fger-demokrat z\u00eade bi p\u00ea\u015f bikeve. Jixwe bi derbeya \u00celon\u00ea re ev hi\u015fmend\u00ee n\u00eeven\u00eev b\u00fb dewlet. Heta ku di sal\u00ean 2002\u2019yan de ev meyl b\u00fb \u015firik\u00ea AKP \u00fb li Tirkiye b\u00fb hikumet. Her \u00e7end\u00ee \u00eero ketiye rew\u015feke cuda j\u00ee ya rast di aliy\u00ea ideolojik de AKP \u00fb Tevgera Fetullah G\u00fclen ji hev pir ne cudatir in.<\/p>\n<p>Pi\u015fti ku di sal\u00ean 1979\u2019an de Sowyet R\u00fbsya Efxanistan dagir kir, DYE\u2019\u00ea qa\u015fo ji bo ku p\u00ea\u015f\u00ee li sosyalizma p\u00eakhat\u00ee bigire al\u00eekar\u00ee da tevgera Tal\u00eeban a bi meyla selefi. Pa\u015f\u00ea ji ber t\u00eakiliy\u00ean pir tevli hev ji v\u00ea meyl\u00ea El-Qeide peyda b\u00fb. Ev li her der\u00ea cihan\u00ea belav b\u00fb. Heta modern\u00eetaya kap\u00eetal\u00eest a qet\u00eel\u00ea kast\u00eek a bi p\u00ea\u015fengiya DYE\u2019\u00ea, ev El-Qe\u00eede hejand-m\u00eajand berda can\u00ea xwe da ku bike zemina \u00eari\u015fa xwe ya li Rojhilata Navin. B\u00fbyer\u00ean 2001\u2019\u00ea y\u00ean Birc\u00ean Cew\u00ee y\u00ean li Emerikay\u00ea, ji ber itiraf\u00ean wan, t\u00ea f\u00eamkirin ku provokasyonek e da ku karib\u00ean p\u00ea bikevin her\u00eam\u00ea.<\/p>\n<p>Disa ji bo c\u00eehana Ereb\u00ee \u00fb Afrikay\u00ea, ji bo ku ku zem\u00eena potansiyel ku meyla demokrat-\u015fore\u015fger xwe rexistin bike nemine, yan ji bi bloke bibe wek\u00ee meyleke selef\u00ee xeta \u00cexwan\u00ee Mislim\u00een dane p\u00ea\u015f \u00fb mezin kirin. Tevger\u00ean bi v\u00ea binarat\u00ea li gelek welat\u00ean bi taybeti bakur\u00ea Afrikay\u00ea \u00a0\u00fb welat\u00ea Erebi dinam\u00eak\u00ean civak\u00ea xetimandin, bi xwe ve gir\u00eadan \u00fb bi vi awayi li ser civak\u00ean di nav\u00ea de zexteke mezin \u00e7\u00eakirin. Minak, ev meyl demeke kurt ji bibe li Misr\u00ea di 2013\u2019an de bi p\u00ea\u015fengiya Murs\u00ee b\u00fb desthilatdar. Disa li Cezayir, Fas \u00fb Tunus\u00ea bi gelek rolan rab\u00fb.<\/p>\n<p>Vaye ev HT\u015e\u2019a niha li \u015eama \u015eer\u00eef bi icazeya Trump\u00ee b\u00fbye \u015fer\u00eef\u00ea S\u00fbriy\u00ea, hem ji kok\u00ea El-Qeide \u00fb hem ji ji zemina \u00eedeoloj\u00eek a \u00cexwani Mislimin peyda b\u00fbye.<\/p>\n<p>\u00c7awa ku p\u00ee\u015ft\u00ee sal\u00ean 1980\u2019\u00ee li Efxan\u00eestan bi behaneya dagirkeriya Sowyet\u00ea, hegemonyaya c\u00eehan\u00ee Tal\u00eeban da p\u00ea\u015f mezin kir \u00fb her wisa pa\u015f\u00ea j\u00ea El-Qeide \u00e7\u00eab\u00fb, bi rast\u00ee di maneyek\u00ea de HT\u015e j\u00ee li beramber\u00ee ezm\u00fbna biratiya gelan a Bakur \u00fb Rojhlat\u00ea S\u00fbriyey\u00ea, wek\u00ee xelatek\u00ea \u015eam di hemb\u00eaza xwe de d\u00eet. Efendiy\u00ean qetil\u00ean kastik ev x\u00ear (!) bi HT\u015e\u2019\u00ea kir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Volqan Eli Par-p\u00earar (meha dawi ya 2024\u2019an) projeyeke bi deh salan a h\u00eaz\u00ean hegemon giha\u015ft encam\u00ea; yan ji ev qonax bi dawi b\u00fb. \u00c7i b\u00fb, T\u00ea zan\u00een; \u00e7irok d\u00fbr \u00fb direj e. Em \u00ea bi v\u00ea boney\u00ea kurt l\u00ea din. HT\u015e\u2019a ku bi \u015fir\u00ea gur\u00ean qetil\u00ean kastik bi taybeti li Idlib\u00ea, bi ser lingan ketib\u00fb, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":227288,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[241],"tags":[],"class_list":["post-235681","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-serbest"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235681","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=235681"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235681\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":235682,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235681\/revisions\/235682"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/227288"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=235681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=235681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=235681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}