{"id":235665,"date":"2026-04-12T08:15:17","date_gmt":"2026-04-12T06:15:17","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235665"},"modified":"2026-04-12T08:15:17","modified_gmt":"2026-04-12T06:15:17","slug":"islam-u-mafe-karkeran","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235665","title":{"rendered":"Islam \u00fb maf\u00ea karkeran"},"content":{"rendered":"<p><strong>Hafiz Ahmet Turhalli<\/strong><\/p>\n<p>1\u2019\u00ea Gulan\u00ea Roja Karker\u00ean C\u00eehan\u00ea ye. Di sala 1886\u2019an de li welat\u00ea Emer\u00eeka li her\u00eama \u015e\u00eekagoy\u00ea bi komek\u00ee Karker\u00ean ku doza maf\u00ea karkeran kirine \u00fb dest bi teko\u015f\u00een\u00ea kirine, ew roj e. Li \u015e\u00eekagoy\u00ea li gor zanyariyan karker\u00ean z\u00eadetir\u00ee p\u00eanc hezar kargehan tevl\u00ee v\u00ea teko\u015f\u00een\u00ea b\u00fbne. Bi hezaran karker hatine s\u00eadarekirin \u00fb ku\u015ftin, ji ber van ku\u015ftinan roja yek\u00ea Gulan\u00ea weke Roja Karker\u00ean C\u00eehan\u00ea hatiye pejirandin.<\/p>\n<p>Navnetew\u00eeb\u00fbna v\u00ea roj\u00ea j\u00ee, 1889 li bajar\u00ea Par\u00ees\u00ea di Enternasyonala duyem de hatiye pejirandin. Ew roj ev roj e, karker ji bo maf\u00ean xwe di 1\u2019\u00ea Gulan\u00ea de derdikevin kolanan \u00fb v\u00ea roj\u00ea p\u00eeroz dikin.<\/p>\n<p>Di rastiy\u00ea de ev c\u00eehana ku hatiye avakirin \u00fb berdewam t\u00ea avakirin bi ked \u00fb xweydana karkeran hatiye avakirin.<\/p>\n<p>Roja yek\u00ea Gulan\u00ea j\u00ee di c\u00eehana Mirovan de div\u00ea weke gr\u00eengtir\u00een roj were destgirtin.<\/p>\n<p>C\u00eehana ku me t\u00ea de \u00e7av\u00ean xwe vekir, weke c\u00eehana \u00ceslam\u00ee t\u00ea binavkirin. \u00c7anda ku em t\u00ea de mezin b\u00fbn bandora Ola \u00ceslam\u00ea li ser heye. Ol \u00fb b\u00eerdoz\u00ee formek\u00ee sereke daye milet\u00ean Rojhelata Nav\u00een.<\/p>\n<p>Rojhelata Nav\u00een j\u00ee z\u00eadetir\u00ee w\u00ea karkerin. Rojava \u00fb Emer\u00eekay\u00ea endustur\u00ee \u00fb kargeh\u00ean w\u00ea mezin \u00fb z\u00eade bin j\u00ee, erdn\u00eegariya me j\u00ee ren\u00e7ber\u00ee \u00fb kar\u00eakeriy\u00ean demsal\u00ee z\u00eade ne.<\/p>\n<p>Ji ber rastiya jiyan\u00ea div\u00ea em pirsgir\u00eaka karkeran binasin \u00fb bi\u015fop\u00eenin.<\/p>\n<p>Div\u00ea em l\u00eabikolin ka ew ola ku form\u00ea dide civaka me, ji bo maf\u00ean bingeh\u00een weke maf\u00ea karkeran \u00e7i gotiye \u00fb kes\u00ean bawermend\u00ean v\u00ea ol\u00ea div\u00ea sergotar\u00ea de \u00e7awa tevdigerin?<\/p>\n<p>\u201cUcreta xebatkaran \u00e7iqas xwe\u015fike.\u201d (Zumer 74)<\/p>\n<p>P\u00eaxember SXL wiha gotiye: S\u00ea kes hene ku ez roja Meh\u015fer\u00ea dujmin\u00ea wana me. Kes\u00ea ti\u015ftek\u00ee dide \u00fb h\u00eeley\u00ea sextekariy\u00ea dike, kes\u00ea mirovek\u00ee dike kole difro\u015fe \u00fb w\u00ea per\u00ea dixwe \u00fb karkerek\u00ee digre \u00fb heq\u00ea w\u00ee nade.\u201d (\u00cebn\u00ee Mace 11,II, 814)<\/p>\n<p>\u201cBeriya xweydana eniya karker\u00ee zuha bibe, heq\u00ea w\u00ee bidin.\u201d (Ibn\u00ee Mace II, 817)<\/p>\n<p>Hz Mihemed sXl ser be, sehabiy\u00ea xwe bi nav\u00ea Muaz\u00ea kur\u00ea Cebel dest\u00ea w\u00ee ma\u00e7\u00ee dike. Dib\u00eaje \u201cMuaz dest\u00ea te \u00e7ima weha qeli\u015f\u00eene; ew j\u00ee dib\u00eaje ya Resul\u00ea Xwed\u00ea ez ji bo \u00eedara malbata xwe kar dikim ji ber w\u00ea dest\u00ean min qeli\u015f\u00eene.\u201d P\u00eaxember dest\u00ean w\u00ee ma\u00e7\u00ee dike \u00fb weha dib\u00eaje, \u201cYa Muaz ez s\u00fbnd dixum ku d\u00ea agir\u00ea Cehennem\u00ea nikaribe van dest\u00ean te y\u00ean kedkar bi\u015fewit\u00eene.\u201d<\/p>\n<p>Bel\u00ea dema maf\u00ea karkeran were vegotin, weke civakek\u00ee misilman div\u00ea ev tevgera P\u00eaxember \u00fb gotin\u00ean w\u00ee ji me re bibin p\u00eevan. P\u00eaxember dest\u00ea yek\u00ea xwedan pere \u00fb xwedan desthelat ma\u00e7\u00ee nekiriye, l\u00ea dest\u00ea karkerek\u00ee ma\u00e7\u00ee kiriye. Div\u00ea civaka misilmanan j\u00ee q\u00eemet\u00ea bide karkeran \u00fb ren\u00e7beran, ne ku q\u00eemet\u00ea bide kes\u00ean kedxwar \u00fb desthelatdar.<\/p>\n<p>Em \u00eero bi e\u015fkere tema\u015fe dikin, li cem civak\u00ean misilman tu qedr \u00fb q\u00eemet ji bo karkeran n\u00eene, berovaj\u00ee tepaserkirin \u00fb b\u00ea q\u00eemetkirina karkeran heye.<\/p>\n<p>Div\u00ea em v\u00ea rastiy\u00ea bib\u00eenin \u00fb v\u00ea rew\u015f\u00ea biguher\u00eenin. Di c\u00eehana \u00ceslam\u00ee \u00fb kes\u00ean ji xwe re dib\u00eajin em misilmanin, karkeran bi\u00e7\u00fbk dib\u00eenin, maf\u00ean wan nadin \u00fb ji bo maf\u00ean wan teko\u015f\u00een\u00ea pi\u015ftguh dikin. Her\u00ee z\u00eade kes\u00ean maf\u00ean wan t\u00ean xwarin \u00fb tu garantiyek\u00ee wan y\u00ean jiyan\u00ea nayin dab\u00eenkirin di c\u00eehana \u00ceslam\u00eede, kes\u00ean karker \u00fb ren\u00e7berin. B\u00ea guman dema al\u00eegir\u00ean olek\u00ee b\u00fbn al\u00eegir\u00ean desthelat\u00ea ev rew\u015f di her berdewam be. Maf\u00ea karkeran li gor Qur\u2019an \u00fb jiyana P\u00eaxember, mafek\u00ee p\u00eeroze \u00fb div\u00ea Misilman xwe ji kedxwariya karkeran bipar\u00eazin. An na; d\u00ea P\u00eaxember di meh\u015fer\u00ea de bibe neyar\u00ea kedxwaran.<\/p>\n<p>Roja Karker\u00ean C\u00eehan\u00ea p\u00eeroz be.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hafiz Ahmet Turhalli 1\u2019\u00ea Gulan\u00ea Roja Karker\u00ean C\u00eehan\u00ea ye. Di sala 1886\u2019an de li welat\u00ea Emer\u00eeka li her\u00eama \u015e\u00eekagoy\u00ea bi komek\u00ee Karker\u00ean ku doza maf\u00ea karkeran kirine \u00fb dest bi teko\u015f\u00een\u00ea kirine, ew roj e. Li \u015e\u00eekagoy\u00ea li gor zanyariyan karker\u00ean z\u00eadetir\u00ee p\u00eanc hezar kargehan tevl\u00ee v\u00ea teko\u015f\u00een\u00ea b\u00fbne. Bi hezaran karker hatine s\u00eadarekirin \u00fb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":70174,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-235665","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235665","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=235665"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235665\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":235666,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235665\/revisions\/235666"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/70174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=235665"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=235665"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=235665"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}