{"id":235266,"date":"2026-04-01T08:10:33","date_gmt":"2026-04-01T06:10:33","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235266"},"modified":"2026-04-01T08:10:33","modified_gmt":"2026-04-01T06:10:33","slug":"ny-bazirganiya-koleyan-suce-heri-giran-e-li-diji-mirovahiye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235266","title":{"rendered":"NY: Bazirganiya koleyan S\u00fbc\u00ea her\u00ee giran \u00ea li dij\u00ee mirovahiy\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>Navenda N\u00fb\u00e7eyan<\/strong><\/p>\n<p><strong>Civata Gi\u015ft\u00ee ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee (NY) p\u00ea\u015fn\u00fbme biryara ku bazirganiya koletiy\u00ea ya Atlant\u00eek\u00ea weke &#8220;S\u00fbc\u00ea her\u00ee giran \u00ea li dij\u00ee mirovahiy\u00ea&#8221; p\u00eanase dike, bi piraniya dengan qeb\u00fbl kir<\/strong><strong>.<\/strong><\/p>\n<p>Sekreter\u00ea Gi\u015ft\u00ee y\u00ea Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee Antonio Guterres pi\u015ft\u00ee biryar\u00ea daxuyaniyek da \u00fb diyar kir ku dewlemendiya gelek welat\u00ean Rojavay\u00ee &#8220;li ser jiyana hatiye diz\u00een \u00fb keda hatiye diz\u00een ava b\u00fbye.&#8221; Guterres an\u00ee ziman ku s\u00eestema koletiy\u00ea ne ten\u00ea xebitandina bi zor\u00ea ye \u00fb got, &#8220;Ev s\u00eestem mekan\u00eezmayeke m\u00eatingeriy\u00ea ya girsey\u00ee b\u00fb ku m\u00ear, jin \u00fb zarok bi zaneb\u00fbn ji mirov\u00fbn\u00ea derdixist.&#8221; Guterres diyar kir ku bi zinc\u00eeran, xelek\u00ean ji hesin, qem\u00e7\u00ee \u00fb tundiya zayend\u00ee kontrol dihate ferzkirin.<\/p>\n<p>Biryara navbor\u00ce li Civaka Gi\u015ft\u00ee ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee bi deng\u00ea 123 welatan hate qeb\u00fblkirin. Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Emer\u00eeka, Arjant\u00een \u00fb \u00cesra\u00eel\u00ea li dij\u00ee biryar\u00ea deng dan. Qraliyeta Yekb\u00fby\u00ee \u00fb welat\u00ean endam\u00ean Yek\u00eetiya Ewropay\u00ea j\u00ee di nav de 52 welat b\u00eaal\u00ee man.<\/p>\n<p>Ji l\u00eakol\u00eener\u00ean R\u00eaxistina \u015eopandina Maf\u00ean Mirovan Almaz Teffera ji BBC re axiv\u00ee \u00fb an\u00ee ziman ku n\u00eeqa\u015fa Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ya li ser v\u00ea mijar\u00ea bi ser\u00ea xwe gaveke siyas\u00ee ya gir\u00eeng e. Teffera destn\u00ee\u015fan kir ku ev biryar dikare tevkariy\u00ea bi p\u00ea\u015fvebirina n\u00eeqa\u015f\u00ean li ser tazm\u00eenat\u00ea bike.<\/p>\n<p>Seroka For\u00fbma Diaspora African a navenda xwe Gana ye Dr. Erieka Bennett ragihand ku biryar ji bo neviy\u00ean koleyan xwed\u00ee wateyeke \u015fexs\u00ee ye. Bennett got, &#8220;Ev biryar t\u00ea wateya naskirina heb\u00fbna me. B\u00fbyer\u00ean ku bi ser\u00ea p\u00ea\u015fiy\u00ean me hatin dawiya daw\u00ee t\u00ea qeb\u00fblkirin.&#8221;<\/p>\n<p>Gel\u00ean bi esl\u00ea xwe ji Efr\u00eekay\u00ea \u00fb welat\u00ean ketin bin bandora koletiy\u00ea, bi sedan sal in daxwaza tazm\u00eenat\u00ea dikin. Ji sedsala 15&#8217;an heta bi sedsala 19&#8217;an n\u00eaz\u00ee 12 heta 15 milyon Efr\u00eekay\u00ee; jin, m\u00ear, zarok bi zor\u00ea birin parzem\u00eena Emer\u00eekay\u00ea \u00fb kirin kole. Ev mirov ji koloniy\u00ean di bin kontrola dewlet\u00ean Ewrop\u00ee de b\u00fbn hhatin \u015fandin \u00fb n\u00eaz\u00ee 2 milyon ji van mirovan li ke\u015ftiy\u00ean koleyan jiyana xwe ji dest dan.<\/p>\n<p>Bandora koletiy\u00ea h\u00een j\u00ee dewam dike. Li gor\u00ee daney\u00ean ferm\u00ee li Brez\u00eelyay\u00ea \u00eehtimala ku nif\u00fbsa re\u015f di nava xizaniy\u00ea de bij\u00een ji nif\u00fbsa y\u00ean sp\u00ee bi du qat\u00ee z\u00eadetir e.<\/p>\n<p>P\u00ea\u015fn\u00fbmeya ku Ganay\u00ea p\u00ea\u015fniyar kir, dixwaze ku welat\u00ean endam\u00ean Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ji ber bazirganiya koletiy\u00ea l\u00eabor\u00een\u00ea bixwazin \u00fb tevkariy\u00ea li fona tazm\u00eenat\u00ea bikin.<\/p>\n<p>Ji kesayet\u00ean p\u00ea\u015feng \u00ean tevgera tazm\u00eenat\u00ea ya global Dr. Esther Xosei an\u00ee ziman ku biryar gir\u00eeng e, l\u00ea bel\u00ea bi tena ser\u00ea xwe t\u00ear\u00ea nake. Xosei diyar kir ku ev biryar ragihandina n\u00eat\u00ea ye, l\u00ea t\u00eako\u015f\u00eena esas\u00ee di nava civak\u00ea de w\u00ea b\u00ea me\u015fandin.<\/p>\n<p>Di mijara tazm\u00eenat\u00ea de m\u00eenaka her\u00ee \u015f\u00eanber dayina tazm\u00eenat\u00ea ji Yah\u00fbdiy\u00ean ji ber dema Naz\u00ee zerar d\u00eetine. Elmanyay\u00ea ji sala 1952&#8217;an \u00fb vir ve z\u00eadey\u00ee 80 milyar dolar tazm\u00eenat da. Li gel v\u00ea yek\u00ea j\u00ee ji bo neviy\u00ean Efr\u00eekayiy\u00ean kolet\u00ee li wan hate ferzkirin heta niha dewletek\u00ea bi ten\u00ea j\u00ee tazm\u00eenat nedaye.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Navenda N\u00fb\u00e7eyan Civata Gi\u015ft\u00ee ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee (NY) p\u00ea\u015fn\u00fbme biryara ku bazirganiya koletiy\u00ea ya Atlant\u00eek\u00ea weke &#8220;S\u00fbc\u00ea her\u00ee giran \u00ea li dij\u00ee mirovahiy\u00ea&#8221; p\u00eanase dike, bi piraniya dengan qeb\u00fbl kir. Sekreter\u00ea Gi\u015ft\u00ee y\u00ea Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee Antonio Guterres pi\u015ft\u00ee biryar\u00ea daxuyaniyek da \u00fb diyar kir ku dewlemendiya gelek welat\u00ean Rojavay\u00ee &#8220;li ser jiyana hatiye diz\u00een \u00fb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":235267,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[233],"tags":[],"class_list":["post-235266","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cihan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235266","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=235266"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235266\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":235268,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235266\/revisions\/235268"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/235267"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=235266"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=235266"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=235266"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}