{"id":235246,"date":"2026-04-01T08:03:36","date_gmt":"2026-04-01T06:03:36","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235246"},"modified":"2026-04-01T08:03:36","modified_gmt":"2026-04-01T06:03:36","slug":"ji-cureyen-munete-tirso-u-bazirganiya-we-li-bajare-qamislo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=235246","title":{"rendered":"Ji c\u00fbrey\u00ean m\u00fbnet\u00ea.. tir\u015fo \u00fb bazirganiya w\u00ea li bajar\u00ea Qami\u015flo"},"content":{"rendered":"<p><strong>L\u00eeloz His\u00ean\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Xwediy\u00ea firo\u015fgeha tir\u015fo Mehm\u00fbd Faris da zan\u00een ku an\u00eena tir\u015foy\u00ea bo bajar\u00ea Qami\u015flo di destp\u00eak\u00ea de serp\u00eahatiyek b\u00fb, l\u00ea pi\u015ftre bi awayek\u00ee berfireh di nava gel de hat qeb\u00fbl kirin \u00fb got, \u201cSerdan\u00ean \u015f\u00eaniyan tev\u00ee zehmetiy\u00ean l\u00ea\u00e7\u00fbn\u00ean barkirin\u00ea y\u00ean bilind, ba\u015f e.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Bazirganiya tir\u015foy\u00ea (m\u00fbxelel) yek ji xwarin\u00ean demsal\u00ee ye ku li hin bajar\u00ean S\u00fbriy\u00ea, nemaze di zivistan\u00ea \u00fb destp\u00eaka bihar\u00ea de, di nava bazaran de tevgereke mezin dib\u00eene. Li bajar\u00ea Qami\u015flo j\u00ee, ev bazirgan\u00ee ji bo hin bazirganan wek\u00ee \u00e7avkaniyek sereke ya dahat\u00ea derketiye hol\u00ea ku xwe disp\u00earin daxwaza her\u00eam\u00ee ya z\u00eade ya ji bo tir\u015fiy\u00ean kevne\u015fop\u00ee.<\/p>\n<p>Tir\u015fo ne ten\u00ea xwarineke duyem\u00een li gel xwarin\u00ean sereke ye, l\u00ea bi saya tama xwe ya taybet be\u015fek gir\u00eeng a m\u00eerata xwaringeha c\u00eehan\u00ea ye. Bi hezaran salan, demek dir\u00eaj ber\u00ee afirandina beradey\u00ean parastina xwarin\u00ea, mirovan ji bo parastina xwarin\u00ea bo dem\u00ean dir\u00eaj tri\u015fkirin wek\u00ee r\u00eayek bi bandor bikar dian\u00een \u00fb niha bi derketina r\u00eabaz\u00ean hilan\u00eena xwarin\u00ea y\u00ean n\u00fbjen j\u00ee, tir\u015foy\u00ea cih\u00ea xwe di hin xwarinan de parastiye.<\/p>\n<p>Derbar\u00ea bazirganiya tir\u015foy\u00ea li bazara Qami\u015flo yek fro\u015fkar\u00ean v\u00ea xwarin\u00ea ji rojnameya me re axiv\u00ee.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-235248 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IMG_9511-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IMG_9511-300x200.jpg 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IMG_9511-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IMG_9511-768x512.jpg 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IMG_9511-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IMG_9511-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IMG_9511-750x500.jpg 750w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IMG_9511-1140x760.jpg 1140w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><strong>Serdan\u00ean \u015f\u00eaniyan ji bo kir\u00eena tir\u015foy\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Di bazara Qami\u015flo de, firo\u015fkar\u00ea bi nav\u00ea &#8220;Mehm\u00fbd Faris&#8221; di firo\u015fgeheke bi\u00e7\u00fbk a bi nav\u00ea &#8220;El-Nekha El-\u015eamiy\u00ea&#8221; de dixebite, ew firo\u015fgeheke bi\u00e7\u00fbk e di pisporiya firotina tir\u015foy\u00ea \u015fam\u00ee de ye, di sal\u00ean daw\u00ee de di nava gelek malabt\u00ean li baj\u00ear de ji xwarin\u00ean her\u00ee z\u00eade t\u00ea daxwaz kirin.<\/p>\n<p>Mehm\u00fbd Faris ji bajar\u00ea Heleb\u00ea ye, niha li bajar\u00ea Qami\u015flo dij\u00ee. Projeya xwe ya bazirgan\u00ee li ser an\u00eena tir\u015foy\u00ea \u015fam\u00ee bo baj\u00ear destp\u00ea kir \u00fb wiha dib\u00eaje: \u201cEv fikire dema ku cara yekem derket hol\u00ea ji bo bazara her\u00eam\u00ee bi awayek\u00ee r\u00eajey\u00ee n\u00fb b\u00fb, l\u00ea di nav \u015f\u00eaniy\u00ean her\u00eam\u00ee de bi awayek\u00ee lez belav b\u00fb. Herwiha serdan\u00ean ji bo kir\u00eena tir\u015foy\u00ea pir ba\u015f e, bi taybet di dema werz\u00ea w\u00ea de ku di kan\u00fbn\u00ea de destp\u00ea dike heya meha Gulan\u00ea. Ev werz wek\u00ee serdemke pir ba\u015f e ji bo kes\u00ean ku di v\u00ee war\u00ee de dixebitin, ji ber ku daxwaz li ser tir\u015foy\u00ea z\u00eade dibe, ku dibin be\u015fek sereke a sifreya rojane ya gelek malbatan.\u201d<\/p>\n<p><strong>Di firo\u015fgeh\u00ea de c\u00fbrey\u00ean cuda y\u00ean tir\u015fo hene<\/strong><\/p>\n<p>Di firo\u015fgeha &#8220;El-Nekha El-\u015eamiy\u00ea&#8221; de, c\u00fbrey\u00ean cuda \u00fb cih\u00eareng y\u00ean tir\u015foy\u00ea hene, l\u00ea bi gelemper\u00ee tir\u015foy\u00ea berhema sereke ye ku bazirgan wek\u00ee \u00e7avkaniya xwe ya sereke ya dahat\u00ea dib\u00eenin, Faris Mehm\u00fbd wiha diyar dike: \u201cDi firo\u015fgeh\u00ea de curey\u00ean cuda y\u00ean tir\u015foyan t\u00ea p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f kirin, buha li gor\u00ee c\u00fbre \u00fb kal\u00eetey\u00ea t\u00ea guhertin.&#8221;<\/p>\n<p><strong>Buhay\u00ean tir\u015foy\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Mehm\u00fbd Faris wiha dewam dike: \u201cBuhay\u00ea piraniya c\u00fbrey\u00ean tir\u015foy\u00ea di firo\u015fgeh\u00ea de digh\u00eaje 20 hezar\u00ean S\u00fbr\u00ee \u00fb tev\u00ee l\u00ea\u00e7\u00fbn\u00ean z\u00eade y\u00ean gir\u00eaday\u00ee veguheztin \u00fb barkirina ji \u015eam\u00ea ji bo Qami\u015flo n\u00eaz\u00ee heman buhay\u00ea ku li \u015eam\u00ea t\u00ea firotin. Parastina v\u00ea nirx\u00ea firotin\u00ea bi zaneb\u00fbn e, bi aramnca ku em parastina \u015fiyana kir\u00een\u00ea ya \u015f\u00eaniyan bikin \u00fb da ku her kes karibe bikre.\u201d<\/p>\n<p>Mehm\u00fbd Faris wiha l\u00ea z\u00eade kir: \u201cJi bil\u00ee v\u00ea, c\u00fbrey\u00ean din \u00ean tir\u015foyan bi buhay\u00ean cuda hene, hin c\u00fbre digih\u00eejin n\u00eaz\u00eek\u00ee 25 hezar l\u00eerey\u00ean S\u00fbr\u00ee, l\u00ea curey\u00ean bi kal\u00eeteya her\u00ee bilind bi qas\u00ee 30 hezar l\u00eerey\u00ean S\u00fbr\u00ee ne. Buhay\u00ea her\u00ee nizm di firo\u015fgeh\u00ea de ji bo tir\u015foy\u00ean xiyar\u00ea ye, ku bi qas\u00ee 12 hezar l\u00eerey\u00ean S\u00fbr\u00ee ye, ku ew dike yek ji berhem\u00ean her\u00ee z\u00eade \u00fb z\u00eadetir ji h\u00eala \u015f\u00eaniyan ve t\u00ea xwestin. C\u00fbrbec\u00fbr buha \u00fb hilbir\u00eenan dibe al\u00eekar ku p\u00eadiviy\u00ean be\u015f\u00ean c\u00fbda y\u00ean \u015f\u00eaniyan werin bic\u00eehan\u00een, ji ber ku hin \u015f\u00ean\u00ee ti\u015ft\u00ean her\u00ee erzan hildibj\u00earin, hinek din j\u00ee terc\u00eeh dikin ku c\u00fbrey\u00ean bi kal\u00eeteya her\u00ee bilind bikirin tev\u00ee buhay\u00ea wan \u00ea bilind.\u201d<\/p>\n<p><strong>Bilindb\u00fbna l\u00ea\u00e7\u00fbna barkirin\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Tev\u00ee daxwaza z\u00eade ya li ser tir\u015foyan, bazirgan di kar\u00ea xwe y\u00ea rojane de bi gelek pirsgir\u00eakan re r\u00fb bi r\u00fb dim\u00eene. Di nav van zehmetiyan de ya her\u00ee derdikeve p\u00ea\u015f de l\u00ea\u00e7\u00fbna bilind a barkirin \u00fb veguheztin\u00ea di navbera \u015eam \u00fb Qami\u015flo de ye, ku barek\u00ee z\u00eade dixe ser bazirgan\u00ean ku di v\u00ee war\u00ee de dixebitin.<\/p>\n<p>Di v\u00ee derbar\u00ee de Mehm\u00fbd Faris wiha t\u00eene ziman: \u201cMesref\u00ean barkirin\u00ea pir z\u00eade b\u00fbne, ku rasterast bandor\u00ea li ser qezenc\u00ean bazirganan dike, bi taybet eger ew hewl bidin ku bi buhay\u00ean erzan bifro\u015fin. Ev mesref\u00ean bilind dibe ku \u015fiyana hin bazirganan ji bo berfirehkirina karsaziy\u00ean xwe an z\u00eadekirina m\u00eeqdar\u00ean tir\u015foy\u00ean hawirdekir\u00ee s\u00eenordar, bikin. Ji bil\u00ee pirsgir\u00eaka barkirin\u00ea \u00fb giha\u015ftina ji bo firo\u015fgeha w\u00ee pir dijwar e, ji ber ku bazara derdor\u00ea ji \u00e7end aliyan ve bi hesin hatiye girtin, ku ji bo hin \u015f\u00eaniyan gih\u00ee\u015ftina cih\u00ea dijwar dike.\u201d<\/p>\n<p>Mehm\u00fbd Faris wiha destn\u00ee\u015fan dike: \u201cEv asteng\u00ee carinan bandor\u00ea li tevgera firotan\u00ea dike, ji ber ku hin \u015f\u00ean\u00ee ne\u00e7ar in ku mesafey\u00ean dir\u00eajtir bime\u015fin da ku bigh\u00eajin firo\u015fgeh\u00ea. Digel v\u00ea yek\u00ea, gelek \u015f\u00eaniy\u00ean her\u00eam\u00ee bi r\u00eak\u00fbp\u00eak serdana firo\u015fgeh\u00ea dikin da ku tir\u015foyan bikirin, ku b\u00fbye be\u015fek ji sifreya wan a rojane.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018Daxwaza li ser xwarin\u00ean kevne\u015fop\u00ee bilind e\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Mehm\u00fbd Faris wiha axaftin\u00ean xwe qedand: \u201cBazirganiya tir\u015foyan li Qami\u015flo xwed\u00ee derfet\u00ean mezinb\u00fbn\u00ea y\u00ean ba\u015f e eger \u015fert \u00fb merc\u00ean veguheztin\u00ea ba\u015ftir bibin \u00fb giha\u015ftina bazar\u00ea h\u00easan bibe. Daxwaza ji bo hilber\u00een xwarin\u00ean kevne\u015fop\u00ee, nemaze tir\u015foy\u00ea li baj\u00ear z\u00eade dim\u00eene. Ez h\u00eav\u00ee dikim ku di p\u00ea\u015feroj\u00ea de bikaribim, karsaziya xwe berfireh bikim \u00fb c\u00fbrbec\u00fbr hilber\u00ean ku t\u00ea p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirin b\u00ea z\u00eade kirin.\u201d<\/p>\n<p>Ji ber \u015fert \u00fb merc\u00ean abor\u00ee y\u00ean dijwar \u00ean ku welat t\u00ea re derbas dibe, karsaziy\u00ean pi\u00e7\u00fbk \u00ean m\u00eena firo\u015fgeha &#8220;Al-Nekhe Al-\u015eamiy\u00ea&#8221; m\u00eenakek ji bo hewildan\u00ean hin kesan in, bi armanca afirandina derfet\u00ean kar \u00fb misogerkirina \u00e7avkaniyek xwed\u00ee dahatiyek sab\u00eet bi r\u00eaya bazirganiya her\u00eam\u00ee \u00fb gir\u00eadana bi berhem\u00ean xwarin\u00ea y\u00ean ku di nav \u015f\u00eaniyan de bi berfireh\u00ee t\u00eane pejirandin.<\/p>\n<p>Ji xwe her c\u00fbreyek ji sebzeyan xwed\u00ee demsalek taybet\u00ee ji bo tir\u015fkirin\u00ea ye. Dema hilber\u00eena xiyar\u00ean her\u00eam\u00ee y\u00ean guncaw ji \u015fewender, fas\u00fbl\u00ee \u00fb beh\u00eevan cuda ye. Di meha \u00celon\u00ea de, gelek xiyar \u00fb b\u00eeber\u00ean tir\u015fkir\u00ee y\u00ean ji her c\u00fbrey\u00ee t\u00eane amadekirin, di heman dem\u00ea de \u015fewender \u00fb g\u00eazer di zivistan\u00ea de t\u00eane tir\u015fkirin herwiha fas\u00fbl\u00ee ku demsal\u00ean wan ji hev cuda ne, div\u00ea teze bin \u00fb bi awayek\u00ee bi tevah\u00ee saxlem werin parastin.<\/p>\n<p><strong>Feyde \u00fb zirar\u00ean tir\u015foy\u00ea ji h\u00eala tendurist\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Ji feydey\u00ean tir\u015fo r\u00eaxistina asta \u015fekir\u00ea xw\u00een\u00ea, parastina kezeb\u00ea, sivikkirina nexwe\u015f\u00ee \u00fb bir\u00een\u00ean ma\u00eedey\u00ea. Herwiha p\u00ea\u015f\u00eelgirtina li hin nexwe\u015fiyan e. Di heman dem\u00ea de sebzey\u00ean tir\u015fkir\u00ee fosfor \u00fb as\u00eeda fol\u00eek dihew\u00eenin. Xiyar\u00ean tir\u015fkir\u00ee \u00e7avkaniyek h\u00eaja ya ant\u00eeoks\u00eedan beta-karoten e. Beta-karoten bi k\u00eamb\u00fbna r\u00eeska \u00e7end nexwe\u015fiy\u00ean kron\u00eek ve gir\u00eaday\u00ee ye di nav de nexwe\u015fiya \u015fekir ya c\u00fbreya d\u00fbyem\u00een.<\/p>\n<p>Tev\u00ee gelek feydey\u00ean wan, r\u00eajeya xw\u00eaya bilind yek ji k\u00eamasiy\u00ean her\u00ee mezin \u00ean tir\u015foyan e. Xwarina xw\u00eaya z\u00eade dikare bibe sedema bilindb\u00fbna tansiyona xw\u00een\u00ea. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, ji her kes\u00ea ku derman\u00ean tansiyona xw\u00een\u00ea digire an hewl dide ku vexwarina sody\u00fbm\u00ea k\u00eam bike t\u00ea p\u00ea\u015fniyar kirin ku tir\u015foyan bi nerm\u00ee bixwe an j\u00ee li vebijark\u00ean k\u00eam-sody\u00fbm bigere.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u00eeloz His\u00ean\/Qami\u015flo Xwediy\u00ea firo\u015fgeha tir\u015fo Mehm\u00fbd Faris da zan\u00een ku an\u00eena tir\u015foy\u00ea bo bajar\u00ea Qami\u015flo di destp\u00eak\u00ea de serp\u00eahatiyek b\u00fb, l\u00ea pi\u015ftre bi awayek\u00ee berfireh di nava gel de hat qeb\u00fbl kirin \u00fb got, \u201cSerdan\u00ean \u015f\u00eaniyan tev\u00ee zehmetiy\u00ean l\u00ea\u00e7\u00fbn\u00ean barkirin\u00ea y\u00ean bilind, ba\u015f e.\u201d Bazirganiya tir\u015foy\u00ea (m\u00fbxelel) yek ji xwarin\u00ean demsal\u00ee ye ku li hin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":235247,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[242],"tags":[],"class_list":["post-235246","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-abori-u-ekoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235246","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=235246"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235246\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":235249,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235246\/revisions\/235249"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/235247"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=235246"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=235246"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=235246"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}